ప్రముఖ రొమాంటిక్ కవి పి.బి.షెల్లీ .జీవిత చరిత్ర -13

278

ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా, రెవరెండ్ డాక్టర్ శామ్యూల్ పార్ బిషప్‌గా నియమితులు కాలేకపోయారు. అందుకే, తనకంటే అదృష్టవంతులైన మతపరమైన ఉన్నతాధికారులను (Lords Spiritual) మరియు వారి సహాయకులను (archdeacons) కవ్వించే ఉద్దేశంతో, ఆయన ‘కాసాక్’ (మతగురువులు ధరించే పొడవైన వస్త్రం) ధరించాలని నిర్ణయించుకున్నారు; మతపరమైన నియమావళి ప్రకారం ఒక పూజారికి అదే సరైన వస్త్రధారణ అని ఆయన వాదించేవారు. ఆ వస్త్రాన్ని రెండు విశ్వవిద్యాలయాల్లోనూ ధరించేవారు, కానీ అక్కడ ఎప్పుడూ దానిపై ‘గాన్’ (పై అంగీ) లేకుండా ధరించేవారు కాదు; అయితే డాక్టర్ పార్ మాత్రం కేవలం కాసాక్ మాత్రమే ధరించేవారు. అంతేకాకుండా, ఆ మతగురువు తన ప్రత్యేక మతపరమైన వస్త్రధారణతో వీధుల్లోనూ, అపరిచితుల మధ్య తిరుగుతున్నప్పుడు తాను బిషప్‌గా పొరపాటున గుర్తించబడటంలో ఒక రకమైన సంతృప్తిని పొందేవారు. ఆ సమయంలో డాక్టర్ పార్ అత్యున్నత దశలో ఉన్నారు—అంటే ఆత్మవిశ్వాసంతో ఉప్పొంగుతూ, అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తూ, తనను తాను గొప్పగా చెప్పుకుంటూ తిరిగేవారు. ఆయన ధరించే విభిన్నమైన మతపరమైన వస్త్రధారణ అందరి దృష్టిని ఆకర్షించడమే కాకుండా నిరంతర విమర్శలకు కూడా దారితీసింది: అది చర్చి నియమావళికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు (ఆ నియమాల గురించి ఎవరికీ పెద్దగా అవగాహన లేదు కాబట్టి), కానీ అది చాలా కాలంగా వస్తున్న ఆచారానికి విరుద్ధంగా ఉండేది, మరియు ఆ ఆచారం గురించి అందరికీ బాగా తెలుసు.

పూజారులందరిలోనూ కేవలం ఆయన మాత్రమే ఎందుకు అటువంటి ప్రత్యేకమైన, సంప్రదాయబద్ధమైన మతగురువుల వస్త్రాన్ని ధరిస్తున్నారో అడుగుతానని కౌంటెస్ బహిరంగంగానే బెదిరించారు; కానీ అది చాలా సున్నితమైన విషయం అని, ఆయనకు కోపం తెప్పించే అంశం అని, ఆ విషయం గురించి ఆయనతో మాట్లాడకూడదని ఆమెకు చెప్పారు. అయినప్పటికీ, ఆయన ఎందుకు కాసాక్ ధరిస్తున్నారో బహిరంగంగా అడుగుతానని ఆమె ఐదు గినియాల పందెం కాశారని సమాచారం. స్నేహితుల హెచ్చరికలను ఏమాత్రం లెక్కచేయకుండా, అలాగే ఇతరుల హెచ్చరికలను మరియు సూచనలను ధిక్కరిస్తూ, ఆమె తన మొండి పట్టుదలతో కూడిన ఆ పనిని కొనసాగించారు.

“చెప్పండి డాక్టర్ పార్, మీరు ఈ ‘పెట్టికోట్ల’ను (స్త్రీలు ధరించే పొడవైన గౌను వంటి వస్త్రాన్ని) ధరించడం ఎప్పటి నుండి మొదలుపెట్టారు?” అని ఒక రోజు ఒక పెద్ద విందులో ఆమె ఆయన్ని అడిగారు.

దానికి ఎటువంటి సమాధానం రాలేదు, అక్కడున్న వారంతా నవ్వారు; అప్పుడు ఆ ధైర్యవంతురాలైన మహిళ విజయోత్సాహంతో ఆ ప్రశ్నను మరింత గట్టిగా మళ్ళీ అడిగింది.

“మీరు ప్యాంటు (పురుషుల వస్త్రధారణ) ధరించడం మొదలుపెట్టినప్పటి నుండే కదా!”

ఆమె పందెంలో ఖచ్చితంగా గెలిచింది; ఆ ఐదు గినియాలను (నాణేలను) సంపాదించుకుంది!

ఈ సంఘటన అక్షరాలా నిజమో కాదో నాకు తెలియదు: కానీ ఆ కాలంలో ఇది బాగా ప్రచారంలో ఉండేది మరియు చాలామంది దీనిని నమ్మేవారు; ఒకవేళ ఇది నిజం కాకపోయినా, దీనికి తగినంత ఆధారం లేదా సందర్భం మాత్రం ఉంది.

ఆ ప్రసిద్ధ ‘కాసాక్’ (మతగురువులు ధరించే పొడవైన అంగీ) విషయానికొస్తే, నేను దానిని చాలాసార్లు చూడటమే కాకుండా, ఒకసారి స్వయంగా గంట లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సేపు ధరించాను కూడా — ఇది చాలా తక్కువ మందికి దక్కే అరుదైన గౌరవం.

నాకు పరిచయమున్న ఒక సమర్థుడైన చిత్రకారుడికి, శామ్. పార్ (Sam. Parr) గారి చిత్రం గీసే పని అప్పగించబడింది. అతను తన పనిలో అప్పటికే గణనీయమైన పురోగతి సాధించాడు; అతను గీసిన చిత్రం అతనికి, ఆ డాక్టర్‌కు మరియు ఆయన మిత్రబృందానికి ఎంతో సంతృప్తినిచ్చింది; ఆ చిత్రాన్ని అంతే విజయవంతంగా పూర్తి చేయాలని అతను ఎంతో ఆత్రుతగా ఉన్నాడు.

“డాక్టర్ గారు చిత్రలేఖనం కోసం కూర్చున్నప్పుడు స్థిరంగా ఉండలేరు: ఆయన చాలా

చంచలంగా ఉంటారు. ఎవరైనా ఆయనతో మాట్లాడుతూ, ఆయన్ని అలరిస్తూ ఉంటే తప్ప, నేను ఆయన్ని నిశ్చలంగా ఉంచలేను; అలాంటప్పుడు నేను అనుకున్నంత బాగా నా పనిని కొనసాగించలేకపోతున్నాను. నేనే స్వయంగా ఆయనతో సంభాషించలేకపోతున్నాను. తదుపరిసారి ఆయన కూర్చున్నప్పుడు మీరు వచ్చి ఆయనతో మాట్లాడగలరా? మీరు నాకు గొప్ప ఉపకారం చేసినట్లవుతుంది — నిజమైన సహాయం అది!”

డాక్టర్ గారు నగరంలో ఉండే సమయం పరిమితంగా ఉన్నందున, తదుపరి సమావేశం (చిత్రలేఖన సమయం) ఆ తర్వాతి ఆదివారానికి నిర్ణయించబడింది. నేను ఆ చిత్రకారుడితో కలిసి అల్పాహారం చేయడానికి వెళ్లాను. “ఆ రెవరెండ్ డాక్టర్ గారు ఈ ఉదయం దైవారాధన సమయంలో రెండు మూడు గంటల పాటు కూర్చుని (చిత్రలేఖనానికి సహకరించడానికి) ఉంటానని మాటిచ్చారు. ఆయన ఏ సమయంలో కూర్చున్నారో మీరు ఎవరికీ చెప్పకూడదు—చర్చికి అంతటి గొప్ప స్తంభం లాంటి వ్యక్తికి ఆ విషయం బయటపడటం ఇష్టం ఉండదు; నిజానికి, ఎవరికీ చెప్పవద్దని ఆయన నన్ను ప్రత్యేకంగా హెచ్చరించారు; కానీ మీ విషయంలో మాత్రం ఆయన ఏమీ అనుకోరని నాకు నమ్మకం ఉంది!”

అల్పాహారం తర్వాత గంటలు మోగాయి, అవి గొర్రెలను మందగా చేరమని పిలుస్తున్నట్లుగా ఉన్నాయి; ఆ మంచి కాపరి (రెవరెండ్ డాక్టర్) సరిగ్గా సమయానికి మా దగ్గరకు వచ్చారు. చిరస్మరణీయమైన ‘బెల్లెండెనస్’ (Bellendenus) సంపాదకుడిని నేరుగా చిత్రలేఖన గదికి తీసుకువెళ్లాము, మేము కూడా వెంటనే అక్కడికి వెళ్లాము. నన్ను చూసి ఆయన ఏమాత్రం అసంతృప్తి చెందలేదు, పైగా ఆప్యాయంగా చేయి కలిపి, ఎంతో ఉల్లాసంగా కనిపించారు; నిజం చెప్పాలంటే, ఆయన నాకు ఎప్పుడూ మంచి స్వభావం, దయగల హృదయం కలిగిన వృద్ధుడిలాగే అనిపించేవారు. ఆయన తన చేతిలో ఉన్న చిన్న మట్టి పైపులో వెలుగుతున్న నిప్పును చూపించి, ఆ పొగాకు మండుతున్న తీరును చిత్రించిన విధానంలోని అద్భుతమైన నైపుణ్యాన్ని ఎంతగానో కొనియాడారు.

281

ఆ విషయం గురించి విస్తృతంగా మాట్లాడుతూ… ఆ చిత్రకారుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు.

“అదంత కష్టమైన కళా నైపుణ్యం ఏమీ కాదు కదా?”

“అస్సలు కాదు,” అని చిత్రకారుడు అన్నాడు; “కానీ ఆ పోలిక గురించి మీరేమంటారు?”

“అది అద్భుతంగా ఉంది — పరిపూర్ణంగా ఉంది!”

నిజంగానే అది అలాగే ఉంది; ఆశ్చర్యకరంగా, హాస్యాస్పదంగా పోలిక కుదిరింది, అయినా సరే అదొక ఆహ్లాదకరమైన చిత్రం. ఆ ముఖం ఎద్దును పోలి ఉండాలి — అంటే కొమ్ములు లేకుండా సాధ్యమైనంత వరకు ఎద్దులా కనిపించాలి; ఆ విషయంలో అది మోసెస్ (Moses) లేదా బాకస్ (Bacchus) లేదా నిజమైన ఎద్దులా కాకుండా, డాక్టర్ లాగే కనిపించింది.

చిత్రం కోసం కూర్చున్న ఆ విద్వాంసుడు తన మతపరమైన వస్త్రాలను ధరించి, ఎత్తైన కుర్చీపై కూర్చున్నాడు. సరైన భంగిమలో, సరైన కాంతి పడేలా అతన్ని కూర్చోబెట్టారు, ఆపై చిత్రీకరణ పని సాగింది.

డాక్టర్ పార్‌తో మాట్లాడటం సులభం, ఎందుకంటే సంభాషణ అంతా తనదే కావాలని, తానే నిర్ణయాలు లేదా అభిప్రాయాలు చెప్పాలని ఆయన ఇష్టపడేవారు. అయితే, తన మాటలు ఇతరులకు అర్థం కావాలని, వారు శ్రద్ధగా వినాలని ఆయన కోరుకునేవారు; నిజానికి, ఆయన సంభాషణ అటువంటి శ్రద్ధకు అర్హమైనదే. ఆయన మాటలు ఎప్పుడూ వినదగినవిగా, కొంతవరకు జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేవిగా ఉండేవి; అయితే, మంచి అభిరుచి దృష్ట్యా చూస్తే, ఆయన తన గురించి తాను మరీ ఎక్కువగా మాట్లాడేవారని కాదనలేం. తన గడియారం చూసుకుని చర్చి నుండి జనం బయటకు వస్తున్న సమయం అయిందని గ్రహించగానే, ఆయన తన గౌనును తీసివేసి, అనుకున్న సమయం కంటే కాస్త త్వరగానే అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు.

282

కొద్దిసేపు ఆయన స్థానంలో కూర్చోమని నన్ను కోరారు. దాంతో, చిత్రకారుడు నమూనా బొమ్మ (lay figure) కోసం ఉంచిన మతపరమైన వస్త్రాన్ని (cassock) నేను ధరించాను; ఆ సమయంలో, మోకాళ్ల చుట్టూ ఉన్న ఆ వస్త్రంపై కాంతి చాలా ఆహ్లాదకరంగా పడింది. ఆ ప్రభావం వృధా కాకూడదు,

ఎందుకంటే, కళకు అంకితమైన భాషలో అది గొప్పగా, ఆనందంగా ఉంది.

నేను ఒక పూజ్యమైన పూజారికి ప్రతినిధిగా సరైన పూజారి వేషధారణలో కూర్చుని ఉండగా, ఆ యోగ్యుడు మరియు అత్యంత శ్రమజీవి అయిన కళాకారుడు నాతో ఇలా చెప్పాడు,

గొప్ప సర్ జోషువా ఈనాల్డ్స్ గారు ఇలా అన్నారట, ఆదివారాన్ని సెలవు దినంగా భావించిన ఏ చిత్రకారుడూ ఎన్నడూ గొప్ప కీర్తిని పొందలేదట; మరియు తన వంతుగా, ఆయన ఎల్లప్పుడూ ఆ రోజున ప్రత్యేకంగా కష్టపడి పనిచేస్తాడట.

ఆ తర్వాత ఆయన డాక్టర్ పార్ గురించి ప్రశంసతో, మరియు నా స్నేహితుడు షెల్లీ గురించి మరింత ప్రగాఢమైన ప్రశంసతో మాట్లాడారు;

ఈ ఇద్దరు అద్భుతమైన వ్యక్తులు కలవాలని ఆయన ఎంతగా కోరుకుంటున్నాడో; వారి సమావేశానికి హాజరై, వారి అద్భుతమైన సంభాషణను వినాలని ఆయన ఎంతగా ఆకాంక్షించాడో!

ఆ వృద్ధ గ్రీకు కవిని, ఆ యువ కవిని వ్యక్తిగతంగా కలిపే ప్రయత్నం గురించి నేను ఇతర వర్గాలలో విన్నాను; కానీ అది .

ఆశాజనకమైనది కాదు.

సామ్. పార్‌కు సిద్ధాంతాలను గట్టిగా పట్టివ్వడమే ఆనందం, — ప్రతీదీ పూర్తిగా తన ఇష్టానుసారంగా జరగాలని కోరుకునేవాడు; తన సంపూర్ణ దోషరహితత్వాన్ని సందేహించే ఏ సహచరుడినీ అతను ఇష్టపడేవాడు కాదు.

అంతేకాకుండా, ఒక విగ్ మతగురువు చాలా క్లిష్టమైన పరిస్థితిలో ఉంటాడు, రెండు అగ్నుల మధ్య; అతను ఒక బిషప్‌ పదవి అనే స్వర్గానికి తన దారిని వెతుక్కోవడానికి, నెమ్మదిగా చేరుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి, — అది కత్తి అంచులా సన్నని, పొడవైన మరియు ఇరుకైన వంతెన; అతను ఒకవైపు తన సనాతన విశ్వాసాన్ని గానీ, మరోవైపు తన ఉదారతను గానీ రాజీ పడకూడదు.

బైషే విషయానికొస్తే, అతనికి ఒక బోధకుడి సాంగత్యం పట్ల ఎలాంటి మొగ్గు లేదు; ఎంతటి ప్రఖ్యాతి గాంచిన పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడితో వచ్చి చనువుగా మాట్లాడమని వచ్చిన ఆహ్వానం, ఈటన్‌కు తిరిగి వెళ్లి, తన ప్రాణం అసహ్యించుకునే ముసలి కీట్‌తో సరదాగా కబుర్లు చెప్పమని వచ్చిన పిలుపులాగే అనిపిస్తుంది. శాశ్వత ఎడబాటు అనే మహా అగాధాన్ని దాటి, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయపు పెద్దమనుషులతో (Big Wigs) మళ్లీ సంప్రదింపులు జరపమని అతన్ని కోరడం లాంటిది అది; సహజంగానే వారి పట్ల అతనికి తీవ్రమైన ద్వేషం, అలాగే పూర్తిగా సమంజసమైన మరియు ఏమాత్రం తగ్గని అసహ్యం ఉండేవి. అందుకే, రెవరెండ్ డాక్టర్ శామ్యూల్ పార్‌తో జరగాల్సిన ఆ స్నేహపూర్వక సమావేశం ఎప్పటికీ జరగలేదు!

లండన్‌లో బిష్‌కు పుస్తకాలు, మంచి సాంగత్యం దొరికాయి; వేల్స్‌లో తాను చాలా కాలం పాటు అనుభవించిన భరించలేని ఒంటరితనం నుండి విముక్తి పొందినందుకు అతను ఎంతో సంతోషించాడు. మంచి మనసున్న హ్యారియెట్ కూడా సంతోషంగా, ఎప్పటిలాగే ఉల్లాసంగా, ప్రశాంతంగా మరియు స్థిరచిత్తంతో కనిపించింది; కానీ ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనే తన నిశ్చయమైన సంకల్పాన్ని ఆమె విడిచిపెట్టలేదు. వేరొక మహిళ ఏదైనా ప్రదర్శనకో లేదా నాటకశాలకో వెళ్లడాన్ని ఎంత నిమ్మళంగా ప్రణాళిక చేసుకుంటుందో, అంత నిమ్మళంగానే ఆమె తన ఆత్మహత్య పథకం గురించి మాట్లాడేది. తాను చాలా బాధలో ఉన్నానని ఆమె అప్పుడప్పుడు నాతో చెప్పేది, కానీ ఎప్పుడూ…

ఆమె ఎందుకు అలా అనుకుందో చెప్పింది; ముఖ్యంగా, పాఠశాలలో తాను చాలా అసంతృప్తిగా ఉండేదనీ, తరచుగా ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని అనుకునేదనీ ఆమె నాకు పదే పదే చెప్పేది. ఆమె అసంతృప్తికి కారణం ఏమిటని నేను మళ్లీ మళ్లీ అడిగాను, కానీ ఆమెకు అది తెలియదు. అది కేవలం మాటల వరకే పరిమితమైనట్లు అనిపించేది, పైగా నాకు అందులో ఒక రకమైన వినోదం కనిపించేది; ఆమె ఆత్మహత్య ఆలోచనలను, వాటిని ఆమె ఎంతో గంభీరంగా వివరించే తీరును చూసి నవ్వడం ఒక సరదాగా మారిపోయింది—దీనివల్ల ఆమె అప్పుడప్పుడు కొంచెం అసహనానికి గురయ్యేది. “వచ్చే వారం అమ్మ వాల్‌నట్ పచ్చడి (walnut pickle) పెట్టబోతోంది,” అని ఒక చిన్న పాప నాతో చెప్పింది; ఆ తర్వాత గంభీరమైన ముఖంతో, దృఢ నిశ్చయంతో, “అమ్మ దీని విషయంలో చాలా పట్టుదలగా ఉంది!” అని కూడా చెప్పింది. అలాగే పాపం హ్యారియెట్ కూడా చాలా పట్టుదలగా ఉండేది; వాల్‌నట్ల గురించి నేను చెప్పిన ఉదాహరణ ఆమెకు నచ్చలేదు, పైగా తన ఆలోచనను నవ్వులపాలు చేయడం ఆమెకు ఇష్టం ఉండేది కాదు.

ఈ విచిత్రమైన ప్రపంచంలో అప్పుడప్పుడు విచిత్రమైన వ్యక్తులు, విచిత్రమైన కార్యకలాపాలు తారసపడుతుంటాయి; ముఖ్యంగా విచిత్రమైన స్వభావం గల వ్యక్తులతో సాన్నిహిత్యం ఉన్నప్పుడు ఇలాంటివి ఎక్కువగా జరుగుతాయి. ఒక రోజు లండన్‌లోని ఒక హోటల్‌లో బిష్ (Bysshe) మరియు హ్యారియెట్‌లతో కలిసి భోజనం చేస్తుండగా, అక్కడ ఒక పేద కవి నాకు పరిచయమయ్యాడు. వారితో అతనికి అప్పుడే పరిచయం ఏర్పడింది—అది ఎలా జరిగిందో నాకు తెలియదు, బహుశా వార్తాపత్రికలోని ఏదైనా ప్రకటన ద్వారా జరిగి ఉండవచ్చు. షెల్లీ నన్ను అతనికి పరిచయం చేస్తూ, అతను ఆత్మహత్య చేసుకోబోతున్నాడని రహస్యంగా, గంభీరమైన స్వరంతో చెప్పాడు. “సరే!” “వెంటనే!” అని అతను అన్నాడు. “పూర్తి మనస్ఫూర్తిగా!” ఆత్మహత్య గురించి ఉపన్యాసాలు ఇచ్చే ఆ వ్యక్తి చూడటానికి కాస్త విషాదకరమైన ముఖకవళికలతో ఉండేవాడని ఒప్పుకోవాలి. అతను పాలిపోయి, శవంలా కళావిహీనంగా కనిపించేవాడు. భోజన సమయంలో, తాను వెంటనే ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనే తన దృఢ నిశ్చయం గురించి చాలా గంభీరంగా, పాండిత్య ప్రదర్శనతో మాట్లాడేవాడు; భోజనం పూర్తయ్యేంత వరకు అతను ‘ఓథో’ (టాసిటస్ వర్ణించిన ఓథో) గురించి ఎంతో గంభీరంగా చర్చించేవాడు. ఓథో తనకి అత్యంత ఇష్టమైన వ్యక్తి అని, తన వీరుడని చెప్పేవాడు! అయితే, ఆ వ్యక్తి తన సాల్మన్ చేపను, లాబ్‌స్టర్ సాస్‌ను, తన ముందు ఉంచిన ఇతర పదార్థాలను ఎంతో ఆశగా, విపరీతమైన ఆకలితో ఆరగించాడు; వైన్‌ను ధారాళంగా సేవించి, కాసేపు హాయిగా కునుకు తీశాడు; చివరకు, తన ప్రాణాలను తానే తీసుకునే నేరానికి పాల్పడకుండానే అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు. అతను వెళ్ళిపోయాక, హ్యారియెట్ ఎంతో ఉత్సాహంతో నాతో ఇలా అంది: “ఆయన తనని తాను చంపుకోబోతున్నారు.” “నిజంగానా?” “వెంటనే; అది చాలా అద్భుతంగా ఉంది కదా?” “అవును, నిజంగానే!” “బహుశా ఆయన ఇప్పుడే ఆ పని చేస్తున్నారేమో!” ఆమెకున్న ఆ నమ్మకాన్ని నేను చెడగొట్టాలనుకోలేదు, కానీ నిజంగానే ఆయన అలాంటి పని ఏదైనా చేస్తుంటే నేను చాలా ఆశ్చర్యపోయేదాన్ని. ఆ పరిసరాల్లో నేను అతన్ని రెండు మూడు సార్లు చూశాను; అతని మాటలు ఎప్పుడూ ఆత్మహత్య గురించే ఉండేవి; అతను ఎంత నమ్మకంగా, ఎంత అత్యవసరమైన విషయంలా మాట్లాడేవాడంటే, గదిలోంచి ఐదు నిమిషాలు బయటకు వెళ్లి తిరిగి వచ్చేసరికి అతను రక్తపు మడుగులో పడి ఉంటాడేమో అనిపించేది; కానీ అలా జరగలేదు, ఆ దుర్ఘటన ఎప్పుడూ సంభవించలేదు; ఆత్మహత్య అనేది కేవలం అతని ఒక అలవాటు లేదా ప్రచార సాధనం మాత్రమేనని స్పష్టమైంది. హ్యారియెట్ తప్ప అందరూ అతన్ని చూసి నవ్వేవారు; ఆమెకు మాత్రం మొదట్లో అతని పట్ల సానుభూతి కలిగింది. కానీ కొద్ది కాలం తర్వాత, ఆమెకు కూడా

అతనిపై విసుగు పుట్టింది; లేదా బహుశా, ఆత్మహత్య చేసుకోబోతున్నానన్న విషయంలో ఓథో (Otho) ప్రదర్శించే ఆత్మవిశ్వాసాన్ని చూసి ఆమె అసూయపడి ఉండవచ్చు. చివరికి ఆ వ్యక్తికి ఏమైందో నాకు తెలియదు; అతను గొంతు కోసుకున్నాడని నేనెప్పుడూ వినలేదు; బహుశా ఈ ఎత్తుగడ బయటపడ్డాక, భోజనం సంపాదించుకోవడానికి వేరే మార్గాన్ని వెతుక్కుని ఉంటాడు.

పాపం షెల్లీని తరచుగా కొందరు వ్యక్తులు తమ స్వార్థపూరిత ప్రయోజనాల కోసం అదుపులోకి తీసుకుని, ఒక రకమైన బందీగా లేదా నిర్బంధంలో ఉంచేవారు; ఆ వ్యక్తులు ఏమాత్రం అతనికి తగనివారైనప్పటికీ అలా చేసేవారు. ఆ దోపిడీదారులు, తాము బందీగా ఉంచుకున్న వ్యక్తి తన పాత స్నేహితులను వీలైనంత తక్కువగా కలిసేలా జాగ్రత్తపడేవారు. గొప్ప పేరు ప్రఖ్యాతులు ఉండటంలోని అనేక ఇబ్బందులలో ఒకటి ఏమిటంటే, ప్రతి అహంకారి లేదా డాంబికుడు తమను తాము ప్రతిభను, మేధస్సును ఆరాధించేవారిగా పరిచయం చేసుకుని, చొరబడి రావడానికి తమకు హక్కు ఉందని భావిస్తారు; వారు ఒకవైపు భక్తితో ఆరాధించేవారిలా నటిస్తూనే, మరోవైపు గదిలోంచి తన్ని బయటకు పంపడానికి అత్యంత అర్హులైన వ్యక్తులుగా ఉంటారు. బిష్ (Bysshe) అటువంటి చొరబాటుదారుల వల్ల తీవ్రమైన వేధింపులకు గురయ్యేవారు మరియు ఆ అసౌకర్యాన్ని చాలా తీవ్రంగా అనుభవించేవారు; కొన్నిసార్లు ఆయన వారిని నా దగ్గరకు పంపేవారు; ఇది ఇద్దరికీ ఏమాత్రం సంతోషకరమైన విషయం కాదు. కానీ, అటువంటి వ్యక్తులను ఎంత నిర్లిప్తంగా లేదా కఠినంగా చూసినా, వారు అంత త్వరగా వెళ్ళిపోయేవారు కాదు; క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, గడ్డిని ఎత్తే సాధనం (pitchfork) లేదా ధాన్యం నూర్చే కర్ర (flail) వంటి వాటిని స్వేచ్ఛగా ప్రయోగిస్తే తప్ప, ఆ అవాంఛిత వ్యక్తుల నుండి మాకు విముక్తి లభించేది కాదు.

ఇక్కడ మనం ఏం చేయబోతున్నాం?”

“ఇక్కడే మనం భోజనం చేస్తాం.”

అతిథినైన నేను ముందుగా లోపలికి వెళ్ళేలా ఆయన నన్ను తన ముందు ఉంచారు; తలుపు బార్లా తెరుచుకుంది,

అప్పుడు ఒక విచిత్రమైన దృశ్యం కనిపించింది. దారిలో ఐదుగురు నగ్నంగా ఉన్న పిల్లలు మమ్మల్ని కలవడానికి వేగంగా ముందుకు వస్తున్నారు. వారిలో మొదటివాడు పన్నెండేళ్ల బాలుడు, చివరిది ఐదేళ్ల చిన్నారి బాలిక; మిగిలిన ముగ్గురూ (వారిలో పెద్దవారైన ఇద్దరూ అమ్మాయిలే) ఆ రెండు వయసుల మధ్యస్థ వయసులో ఉన్న పిల్లలు. నన్ను చూడగానే, వారు తీక్షణమైన కేకలు పెట్టి, వెనక్కి తిరిగి, గట్టిగా అరుస్తూ మెట్లెక్కి వేగంగా పారిపోయారు. ఆ మెట్లు ‘జాకబ్ నిచ్చెన’ (బైబిల్‌లోని దృశ్యం) పై దేవదూతలు ఎక్కుతున్నట్లుగా అనిపించాయి; కాకపోతే వారికి రెక్కలు లేవు, పైగా ఆ పురాతన దృశ్య చిత్రణలలో కనిపించే దానికంటే వారు వేగంగా కదులుతూ, ఎక్కువ శబ్దం చేస్తున్నారు. ఇంటి పై అంతస్తులోని పిల్లల గది కిటికీ నుండి ఆ పిల్లలు ప్రియమైన షెల్లీని చూశారు — అతనికి స్వాగతం పలకడానికి వరుసగా మెట్లు దిగి వచ్చారు; కానీ ఆనందాన్ని చెడగొట్టే వ్యక్తిలా ఉన్న నన్ను వారు గమనించలేదు.

అత్యంత సుసంస్కారమైన ఒక కుటుంబంతో నాకు పరిచయం కలిగింది; అక్కడ అంతా ఎంతో అభిరుచితో కూడి ఉండటం, నాకు లభించిన ఆదరణ, మరియు నా స్నేహితుల జాబితాలో అటువంటి గొప్ప వ్యక్తులు చేరడం నాకు ఎంతో సంతోషాన్నిచ్చింది. మొదట ఎదురైన ఆ విచిత్రమైన సంఘటన గురించి ఎవరూ ఏమీ మాట్లాడలేదు, దాని అర్థం ఏమిటని అడిగే సాహసం కూడా నేను చేయలేదు. భోజనం తర్వాత, పిల్లలు ఎప్పటిలాగే ‘డెజర్ట్’ (భోజనం తర్వాత తినే తీపి పదార్థాలు) కోసం గదిలోకి ఎందుకు రాలేదని బైష్ (షెల్లీ) అడిగారు. ఇంటి యజమానురాలు కొంచెం సిగ్గుతో ముఖం ఎర్రబరుచుకుని, షెల్లీ కాసేపటి తర్వాత పిల్లల గదిలో వారిని కలుస్తారని, కానీ భోజన గదిలో కనిపించడానికి మాత్రం వారు సాహసించలేదని చెప్పారు.

అలా కనిపించినందుకు వారందరూ చాలా సిగ్గుపడ్డారు. అంత ఊహించని విధంగా ఒక అపరిచితుడికి వారు అలా కనిపించడం!

వారి నగ్నత్వానికి సంబంధించిన రహస్యాన్ని ఛేదించేలా ఆ సమయంలో మరేమీ జరగలేదు. తదుపరి సందర్శనలలో, ఆ విధానం మొత్తం వివరించబడింది.

‘తాత్విక నగ్నత్వం’ (philosophical nakedness) అనే సిద్ధాంతాన్ని పూర్తిగా వివరించడం నా వల్ల కాదు. ఆ విషయం గురించి నేను విన్న అనేక విషయాలలో కొన్నింటిని మాత్రమే నేను గుర్తుచేసుకోగలను. త్వరలోనే ‘ప్రకృతికి తిరిగి వెళ్లడం’ జరుగుతుందని వారు నమ్మేవారు — అంటే, మానవులు నగ్నంగా ఉండేవారని అత్యున్నత ప్రమాణాలు కలిగిన వారి ద్వారా మనకు బోధించబడిన ఆ సహజమైన, స్వచ్ఛమైన మరియు అమాయక స్థితికి తిరిగి వెళ్లడం.

పరిపూర్ణమైన మరియు విశ్వవ్యాప్త నగ్నత్వ స్థితిని తిరిగి పొందే ఆనందకరమైన భవిష్యత్తు కోసం మానవాళిని సిద్ధం చేయడానికి, పిల్లలకు చిన్న వయస్సు నుండే కనీసం అప్పుడప్పుడు నగ్నంగా ఉండే అలవాటు చేయాలి. అంతేకాకుండా, యువకులను అప్పుడప్పుడు వస్త్రరహితంగా ఉంచడం వారి ఆరోగ్యం, శారీరక బలం, శరీర సౌష్టవం, అందం మరియు నైతికతకు ఎంతో మేలు చేస్తుందని చెప్పబడింది; అలాగే పెద్దలు కూడా అనుకూలమైన వాతావరణంలో కొన్ని గంటలపాటు దుస్తులు లేకుండా ఉండటం ద్వారా ఎంతో ప్రయోజనం పొందవచ్చని భావించేవారు. పిల్లలు ‘నగ్నంగా ఉండడాన్ని’ (ఆ విధానానికి వారు పెట్టిన పేరు అదే) ఎంతగానో ఇష్టపడేవారన్నది స్పష్టంగా కనిపించేది; జాకెట్లు, ప్యాంట్లు మరియు పెట్టికోట్ల వంటి సాధారణ దినచర్యకు ఇది భిన్నమైన మరియు కొత్త విషయం — ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, అది ఒక మార్పు. దీనిని ఒక ప్రత్యేక అవకాశంగా లేదా అనుకూలతగా భావించేవారు, మరియు వారు నగ్నంగా ఉన్నప్పుడు వారికి ఒక వెసులుబాటు ఉండేది —

పిల్లలకు లభించే అద్భుతమైన వెసులుబాటు అది: వారికి నచ్చినంతగా అల్లరి చేయడం లేదా శబ్దం చేయడం. ఆ అమాయక పిల్లలు అద్భుతమైన ఆరోగ్యం, ఆనందం, అందం మరియు తెలివితేటలతో ఉండేవారు; ఒకవేళ వారు ఇతర పిల్లల మాదిరిగా ఎప్పుడూ దుస్తులు ధరించి ఉంటే వారి స్థితి ఇంత బాగుండేదా కాదా అనేది చెప్పడం కష్టం. మనకు తెలిసినంత వరకు… తల నుండి పాదాల వరకు ఎల్లప్పుడూ దుస్తులు ధరించే ప్రజలతో పోలిస్తే, సహజంగానే నగ్నంగా ఉండే జాతుల వారు ఎక్కువ ఆరోగ్యవంతులు, సంతోషవంతులు, అందమైనవారు లేదా సద్గుణవంతులు ఏమీ కాదు. ఆ కుటుంబ యజమానురాలు తాను తరచుగా గంటల తరబడి దుస్తులు లేకుండా గడుపుతానని, గాలి నేరుగా తగలడం వల్ల ఎంతో ప్రయోజనం పొందుతానని మాకు చెప్పింది. ఆమెకు ఎప్పుడూ పెద్దగా అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నట్లు అనిపించలేదు; పైగా, ఊహాశక్తి అధికంగా ఉన్నవారిలో వారి భావనలు, నమ్మకాలు వారి ఊహల ద్వారానే ప్రభావితమవుతుంటాయి. “ఈ రోజు ఉదయాన్నే నిద్రలేచి, నా డ్రెస్సింగ్ రూమ్‌లో (లేదా బట్టలు విప్పే గదిలో) తలుపు వేసుకుని, మూడు గంటల పాటు పూర్తిగా నగ్నంగా గడిపాను. దీనివల్ల నా ఆరోగ్యం మెరుగుపడింది, నిజంగానే; ఎప్పుడూ అలాగే జరుగుతుంది. ఆ తర్వాత రోజంతా నేను ఎంతో నిర్మలమైన భావనతో ఉంటాను!” తనలో గొప్ప నిర్మలత్వం ఉందని ఆమె బహిరంగంగా చెప్పుకోవడం చూసి కొందరు అహంకారులు నవ్వేవారు. కానీ ఆమె అంతకంటే వినయశీలి, సద్గుణవతి మరొకరు ఉండరు; ఆమెను చూసి హేళనగా నవ్వడానికి అసలు కారణమే లేదు; పైగా ఆమె భావనలను అర్థం చేసుకోవడం పెద్ద కష్టమేమీ కాదు.

“292

స్నానం మధ్యలో ఆపడం అసాధ్యం. మరోవైపు, ఇది ఆరోగ్యకరమైన ఉదయపు నడకకు ఆటంకం కలిగించేది; ఇతరులతో కలవకుండా దూరం చేసేది; అలాగే, ఏదైనా ఉపయోగకరమైన లేదా అవసరమైన పని చేయడానికి తక్షణమే బయటకు వెళ్లే అవకాశాన్ని కూడా ఇది నిరోధించేది. అంతేకాకుండా, నగ్నంగా ఉన్నామన్న స్పృహ లేకుండా తెలియకుండానే బయటకు వెళ్ళే ప్రమాదం కూడా ఉంది; ఎందుకంటే సహజ స్థితికి అలవాటు పడటం మరియు గాఢమైన అధ్యయనంలో మునిగిపోవడం వల్ల, మనిషి తన అసహాయ మరియు సిగ్గుచేటైన స్థితిని త్వరగా మర్చిపోయే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి, తలుపుకు తాళం వేయడమే కాకుండా, ఆ తాళం చెవిని ఒక ప్రత్యేక ప్రదేశంలో ఉంచడం తెలివైన జాగ్రత్త. ఆ ప్రదేశం—దాని కోసం వెతికేటప్పుడు—మనకు ఒక విషయాన్ని గుర్తుచేసేలా ఉండాలి: మన ఆదిమ తల్లిదండ్రులకు ఆపిల్ పండ్లన్నా, జ్ఞానమన్నా ఎంత మక్కువ ఉండేదో అన్న విషయాన్ని. ‘గాలి స్నానం’ (air-bathing) పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టిన వ్యక్తి కూడా ఒకసారి ఈ విషయంలో అజాగ్రత్తగా వ్యవహరించారని చెబుతారు. ఆయన అనేక వేసవి కాలాల్లో పూర్తిగా నగ్నంగా ఉంటూ తన ఉదయపు అధ్యయనాలను కొనసాగించేవారని, దానివల్ల ఎంతో ప్రయోజనం పొందే వారని డాక్టర్ మనకు చెప్పారు; కానీ నేను చెప్పబోయే ఆ సంఘటన గురించి మాత్రం ఆయన ప్రస్తావించలేదు. ఆ తత్వవేత్త ఎప్పుడూ సంపన్నుడిగా ఉండేవాడు కాదు. ఒకసారి, అనుమానాస్పద ప్రవర్తన కలిగిన ఒక రుణగ్రస్తుడి నుండి ఇంగ్లాండ్ మీదుగా ఒక ‘బిల్ ఆఫ్ ఎక్స్ఛేంజ్’ (చెల్లింపు పత్రం) ఆయనకు వచ్చింది. దానిని ఆమోదం కోసం సమీపంలోని పట్టణానికి పంపిన ఆయన, ఆ పత్రం చెల్లుబాటు అయ్యిందా లేదా అని తెలుసుకోవడానికి చాలా ఆత్రుతగా ఎదురుచూస్తుండేవాడు. ఆ పట్టణానికి వెళ్తున్న ఒక స్నేహితుడు ఆ విషయం తెలుసుకుని తనకు తెలియజేస్తానని మాటిచ్చాడు. అయితే, ఆ రాత్రి డాక్టర్‌తో మాట్లాడటానికి అతను ఇంటికి తిరిగి వచ్చేసరికి చాలా ఆలస్యం అయిపోయింది;

. 293

కానీ మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే, తన స్నేహితుడి ఇంటి పనిమనిషి చేతిలో ఒక ఉత్తరం పట్టుకుని, మైదానం మీదుగా తన ఇంటి వైపు వేగంగా రావడం బెంజమిన్ గమనించాడు. చాలా కాలంగా దుస్తులు లేకుండా గంటల తరబడి ఉండే అలవాటు, మరియు ఆ బిల్లు (చట్టం) గతి ఏమవుతుందో అన్న తీవ్రమైన ఆందోళన అతని స్పృహను ఆవరించాయి. ఆ అమ్మాయి అతని ఇంటి తలుపుకు కొన్ని గజాల దూరంలోకి రాగానే, ఆ వృద్ధ దేశభక్తుడు ఆమెను కలవడానికి ఉత్సాహంగా బయటకు పరిగెత్తాడు—అచ్చం రెండవ లేదా మూడవ ‘ఆడమ్’ లాగా. ఆమె భయంతో పారిపోయింది, కేకలు వేస్తూ ఇంటికి పరిగెత్తింది.

“ఏమైంది? నువ్వు డాక్టర్‌ని చూశావా?”

“అయ్యో! లేదు! పాపం ఆ వృద్ధ పెద్దమనిషి; మనం ఇక ఆయన్ని ఎప్పటికీ చూడలేం; ఆయనను అత్యంత క్రూరంగా హత్య చేసి ఉంటారు, సందేహం లేదు! రాత్రిపూట ఇండియన్లు (స్థానిక ఆదివాసీలు) గ్రామం యొక్క అవతలి చివరను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు;” “ఆ నాయకుడు ఆ పాపం డాక్టర్ ఇంట్లో ఉన్నాడు; నన్ను చూడగానే చేతిలో గొడ్డలి పట్టుకుని, నా తల చర్మాన్ని ఒలిచేయడానికి (scalp) బయటకు పరిగెత్తాడు!”

ఏమరపాటును అధిగమించడానికి మరియు అటువంటి అసహ్యకరమైన పరిస్థితులను నివారించడానికి, కేవలం తలుపు వేసుకోవడమే కాకుండా అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం కూడా తెలివైన పని అని నాకు త్వరలోనే అర్థమైంది. పురుషుల కంటే స్త్రీలకు సమయస్ఫూర్తి ఎక్కువ అనేది అందరికీ తెలిసిన విషయమే; కాబట్టి, తెల్లవారుజామున మూడు గంటల పాటు కూర్చుని మాంసం వండుకునే ఆ ఆకర్షణీయమైన, ఉత్సాహవంతురాలైన మహిళ, అటువంటి తొందరపాటు చర్యకు లేదా ప్రమాదానికి గురయ్యే అవకాశం లేదు. చాలా కాలంగా కనిపించని స్నేహితురాలిని ఆహ్వానించడానికి నగ్నంగా వీధిలోకి పరిగెత్తడం అనేది ఒక పెద్ద పొరపాటు అవుతుంది—ముఖ్యంగా ‘ప్రకృతికి మరియు అమాయకత్వానికి తిరిగి వెళ్లడం’ అనే విషయం టెంపుల్ బార్ వద్ద నగ్న దూతల ద్వారా అధికారికంగా ప్రకటించబడకముందు (అంటే అంతకు ముందు రోజు కూడా) అలా చేయడం తగదు. నా మొదటి సందర్శన తప్ప, ఆ ప్రియమైన పిల్లలు నా ముందు ఎప్పుడూ నగ్నంగా కనిపించలేదు; కానీ బిష్ (Bysshe) ముందు మాత్రం తరచుగా అలా కనిపించేవారు. ఇది ఆయన గొప్పతనానికి నిదర్శనం కాబట్టే నేను ఈ విషయాన్ని చెబుతున్నాను. నేను లౌకికమైన మనిషిని; ఆయన దైవికమైన వ్యక్తిత్వం కలిగినవారు. ఆయన గాబ్రియేల్ దేవదూత (Archangel Gabriel) లాంటి స్వచ్ఛమైన ఆత్మ—శాంతిని పంచే, లిల్లీ పువ్వును ధరించే, శుభవార్తను మోసుకొచ్చే దూత ఆయన. ఉదయపు వేళల్లో ఆమె ఎలాగైతే కేవలం తన అమాయకత్వపు వస్త్రం ధరించి కూర్చునేదో, అలాగే ఆయన ముందు కూడా ఎటువంటి అపవాదు లేదా అగౌరవం లేకుండా కనిపించి ఉండవచ్చా లేదా అనేది నేను నిర్ణయించలేను; ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఆమె అలా ఎప్పుడూ చేయలేదన్నది మాత్రం వాస్తవం.

దీని గురించి చాలా విషయాలు చెప్పబడ్డాయి మరియు రాయబడ్డాయి. నగ్నంగా ఉండటం అనే విషయంపై జ్ఞానులు మరియు మూర్ఖులు వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలు, వారి వాదనలు మరియు నిర్ణయాలను మళ్లీ ప్రస్తావించడం అనవసరం; ఆ అంశాన్ని కొత్తగా చర్చించడం కూడా అంత సమంజసం కాదు. అయితే, నైతిక, శారీరక లేదా మేధోపరమైన ప్రయోజనాలను పక్కనపెట్టి, కేవలం వ్యక్తిగత సౌకర్యం దృష్ట్యా ఈ విషయాన్ని పరిశీలిస్తే, నేను చెప్పదలచుకున్నది ఏమిటంటే…

297

అక్కడ ఒక పెద్ద బల్లపై ఆకుపచ్చని వస్త్రం పరిచి ఉంది; దానిపై ప్లాస్టర్ నమూనాలు (casts), చిత్రపటాలు, చెక్కిన బొమ్మలు మరియు ఊపిరితిత్తులు కనిపించేలా ఛాతీని తెరిచిన ఒక కుందేలు కళేబరం ఉన్నాయి. ఉపన్యాసకురాలైన ఆ మహిళ ముందుకు వచ్చి, వినమ్రంగా నమస్కరించి, ప్రేక్షకుల మెచ్చుకోలు చప్పుళ్ళ మధ్య తన ప్రసంగాన్ని ధారాళంగా, శ్రద్ధగా మరియు ఆహ్లాదకరంగా ప్రారంభించారు; ఆమె ప్రసంగం ఎంతో గంభీరంగా, నిజానికి అనేకమంది ప్రొఫెసర్లకు ఉండే స్థాయి గాంభీర్యంతో సాగింది. ఆమె మొదట ప్లాస్టర్ నమూనాల వైపు తిరిగి, వాటిపై చేతులు ఉంచి, స్త్రీ శరీర పైభాగం యొక్క నిర్మాణాన్ని వివరంగా వివరించారు. ఆ తర్వాత, ఆమె మన దృష్టిని చనిపోయిన కుందేలు వైపు మళ్లించి, దాని ఊపిరితిత్తుల వివిధ భాగాలను చూపిస్తూ, శ్వాసక్రియ విధానాన్ని వివరించడానికి ప్రయత్నించారు. కుందేలు శరీరానికి బిగుతుగా ఉండే ‘స్టేస్’ (stays – నడుమును సన్నగా చూపించే బిగుతు దుస్తులు) ధరింపజేస్తే, అవి దాని కదలికలకు ఆటంకం కలిగిస్తాయని, అసౌకర్యాన్ని మరియు ఇబ్బందిని కలిగిస్తాయని ఆమె చాలా చక్కగా నిరూపించారు. ఆమెకు వివిధ రకాల ‘స్టేస్’ కట్టలు అందించబడ్డాయి; ఆమె వాటిని వరుసగా ప్లాస్టర్ నమూనాలకు అమర్చి, అవి శరీర నిర్మాణ శాస్త్ర సూత్రాలకు ఎంత తీవ్రంగా విరుద్ధంగా ఉన్నాయో ప్రదర్శించారు. ముఖ్యంగా ‘బస్క్స్’ (busks – బిగుతు దుస్తులలో ఉండే గట్టి పట్టీలు) పై ఆమె తీవ్ర విమర్శలు చేశారు; అవి చెక్కతో, తిమింగలం ఎముకతో లేదా ఉక్కుతో చేసినవి అయినప్పటికీ, ఆమె వాటిని ఏమాత్రం సమర్థించలేదు. ఆ తర్వాత, వంకర భుజాలు, వికృతమైన వెన్నెముకలు, కుంచించుకుపోయిన ఛాతీలు మరియు చూడటానికి బాధాకరమైన అనేక రకాల శారీరక వైకల్యాల చిత్రాలను ఆమె చూపించారు. ఈ అనర్థాలన్నీ మరియు మరెన్నో సమస్యలు కేవలం ‘స్టేస్’ కలిగించే హానికరమైన ఒత్తిడి వల్లే సంభవించాయని ఆమె మనకు స్పష్టం చేశారు. ఆమె ప్రసంగ ముగింపు ఎంతో ప్రభావవంతంగా మరియు అధికారయుతంగా సాగింది;

298

…మరియు మరెన్నో సమస్యలు కేవలం ‘స్టేస్’ కలిగించే హానికరమైన ఒత్తిడి వల్లే సంభవించాయని ఆమె మనకు స్పష్టం చేశారు. ఆమె ప్రసంగ ముగింపు ఎంతో ప్రభావవంతంగా మరియు అధికారయుతంగా సాగింది; ఏదో దైవిక జ్ఞానోదయం కలిగినట్లుగా ఆమె మాకు ఒక విషయాన్ని నొక్కి చెప్పింది: దయగల ఆ దైవం, తన సృష్టిలో అత్యంత సుందరమైన స్త్రీలు అంతటి కఠినమైన నియమాలకు కట్టుబడి ఉండాలని గానీ, తమ ఆకర్షణీయమైన శరీరాలను హింసకు మరియు వినాశనానికి గురిచేసే ఆ భయంకరమైన సాధనాలకు (బిగుతుగా ఉండే దుస్తులకు) అప్పగించుకోవాలని గానీ ఎప్పుడూ అనుకోలేదు.

తదుపరి సన్నివేశం డ్రాయింగ్ రూమ్‌లో జరిగింది. అతిథులందరూ వెళ్లిపోయారు; కేవలం కొద్దిమందిని మాత్రమే కాఫీ కోసం అక్కడే ఉండిపోవాలని ఆహ్వానించారు. నేను గదిలోకి ప్రవేశించగానే, విదేశీ సంప్రదాయం ప్రకారం గౌరవసూచకంగా నన్ను సోఫాలో కూర్చోబెట్టారు; ఆ ఇంటి యజమానురాలు చాలా కాలం విదేశాలలో నివసించినవారు, కాబట్టి ఆమె నా పక్కనే వచ్చి కూర్చున్నారు. నా రాక వల్ల కలిగిన గౌరవం, సంతోషం గురించి ఆమె ఎంతో మర్యాదపూర్వకంగా మాట్లాడారు.

“అయ్యా, నా ప్రసంగాన్ని మీరు విన్నారు కదా; మీ దయ వల్ల మీరు దాన్ని శ్రద్ధగా ఆలకించారు. స్త్రీల విషయంలో దైవం యొక్క ఉద్దేశం ఏమిటని మీరు నిజంగా భావిస్తున్నారు? మనం నడుమును బిగుతుగా ఉంచే ‘స్టేస్’ (stays) వంటి దుస్తులను ధరించాలని ఆయన అనుకున్నారని మీరు భావిస్తున్నారా? మనం అలా చేయకూడదని నేను పూర్తిగా నిరూపించాను కదా?”

“నిజం చెప్పాలంటే మేడమ్, మీకు ఎలా సమాధానం చెప్పాలో నాకు సరిగ్గా తెలియదు: స్త్రీల విషయంలో నిర్ణయం తీసుకునే అర్హత నాకు లేదు; కానీ ఒక విషయం మాత్రం నాకు పూర్తిగా స్పష్టమైంది – మీరు కూడా దాన్ని చక్కగా నిరూపించారు – మగ కుందేలు (buck rabbit) నడుముకు బిగుతుగా ఉండే ఆ దుస్తులను ధరించాలని దైవం ఎప్పుడూ అనుకోలేదు!”

“అవును, అది నిజంగా మగ కుందేలే కదా; ఎంత పెద్ద పొరపాటు జరిగింది!” అది అన్ని విధాలా విచారించదగ్గ విషయం; నిస్సందేహంగా అది ఆడ కుందేలు (doe) అయి ఉండాల్సింది; నిజంగా చాలా బాధాకరం! “

కాసేపు నిశ్శబ్దం ఆవరించింది; తన శరీర నిర్మాణ శాస్త్ర ప్రదర్శనలో ఉపయోగించే నమూనా (subject) యొక్క లింగం విషయంలో ఆ మహిళ స్పష్టంగా ఆందోళన చెందుతున్నట్లు కనిపించింది.

ఆమె తేరుకుని, సంభాషణ మళ్లీ మొదలయ్యాక, ఒక విషయం తెలిసింది: బిష్ (Bysshe) ఆ ఉపన్యాసానికి తప్పక హాజరవుతానని మాట ఇచ్చాడు, కానీ ఆ ద్రోహి తన మాట నిలబెట్టుకోకుండా గైర్హాజరయ్యాడు. అతని గైర్హాజరు పట్ల తీవ్ర విచారం వ్యక్తమైంది. ఆ ఉపన్యాసకురాలు అతని గురించి ఎంతో ఉత్సాహంగా, ఆసక్తిగా మాట్లాడింది; ఒకవేళ అతను ఆ గొప్ప, అత్యంత కీలకమైన అంశంపై తన అభిప్రాయాన్ని స్పష్టంగా ప్రకటిస్తే, అంతటి గొప్ప మరియు ప్రభావవంతమైన మేధావి యొక్క ఆ స్పష్టమైన ప్రకటన ఆ సమస్యను తక్షణమే, శాశ్వతంగా పరిష్కరిస్తుంది. అప్పుడు ఐరోపాలో ఇకపై ఒక్క ‘స్టేస్’ (స్త్రీలు నడుము సన్నగా కనిపించేలా ధరించే బిగుతైన దుస్తుల పరికరం) కూడా తయారవ్వదు, అమ్ముడుపోదు లేదా ధరించబడదు!

కాఫీ వడ్డించారు; నేను దానిని రుచి చూశాను, అది అద్భుతంగా ఉంది; అతిథులందరికీ ఇచ్చిన తర్వాత, ఆ తత్వవేత్త (మహిళ) స్వయంగా ఒక కప్పు తీసుకుంది. పసుపు రంగు పొడి ఉన్న ఒక చైనా కప్పును ఆమె వద్దకు తెచ్చారు; ఆమె ఒక టీస్పూన్ పొడిని తీసుకుని, తన కాఫీలో కలిపింది.

“అది అల్లం పొడా, కుంకుమపువ్వా, బంగారు ధూళా, లేక రసవాదులు (alchemists) తయారుచేసే ‘త్రాగదగిన బంగారం’ యొక్క పొడా — అసలు అది ఏమిటి?” అని నేను అడిగే సాహసం చేశాను.

“కాదు; అది ఆవాల పొడి (mustard flour). ఒకప్పుడు నాకు…”

300 …

“ప్రాష్యాకు చెందిన గొప్ప చక్రవర్తి ఫ్రెడరిక్ పాట్స్‌డామ్‌లో కాఫీ తాగుతుండగా చూసే అదృష్టం నాకు కలిగింది; అప్పుడు ఆయన తన కాఫీలో ఆవాల పొడిని కలుపుకున్నారు—నేను ఇప్పుడే చేసినట్లుగానే. ఆ మహనీయుని జ్ఞాపకార్థం అప్పటి నుండి నేను కూడా కాఫీని అలాగే తాగుతూ వస్తున్నాను. ఒకసారి పోలాండ్‌లో సైనిక దండయాత్రలో ఉన్నప్పుడు, వర్షాకాలంలో, చిత్తడి నేలలున్న ఆ ప్రాంతంలో ఆయన తీవ్రమైన, ప్రమాదకరమైన విరేచనాల బారిన పడ్డారు; ఆయన సాధారణ వైద్యులు ఆయనకు ఉపశమనం కలిగించలేకపోయారు. ‘అక్కడికి దగ్గర్లో ఏ వైద్యుడూ లేరా?’ అని అడిగారు. ‘ఉన్నారు, ఒక ప్రసిద్ధ వైద్యుడు ఉన్నారు, కానీ ఆయన యూదుడు; కాబట్టి మీరు ఆయనను సంప్రదించడానికి ఇష్టపడకపోవచ్చు’ అని సమాధానం వచ్చింది. ‘యూదుడైతేనేం, అన్యుడైతేనేం? నన్ను నయం చేయగలిగితే చాలు, ఆయన్ని ఇక్కడికి తీసుకురండి!’ అని రాజుగారు అన్నారు. ఆ పోలిష్ వైద్యుడు కాఫీలో ఆవాల పొడిని కలిపి తీసుకోవాలని సూచించారు; రాజుగారు వెంటనే దాన్ని స్వీకరించారు, దాని ఫలితం చాలా వేగంగానూ, ప్రయోజనకరంగానూ కనిపించింది. గొప్ప ఫ్రెడరిక్ తరచుగా అటువంటి అనారోగ్య సమస్యలకు గురయ్యేవారు, అందుకే ఆయన ఆ చిట్కాను పాటించడం కొనసాగించారు.”

“మరి మీకు కూడా అటువంటి సమస్యలు ఉన్నాయా?”

ఆమె స్వభావం కాస్త పొడిగా, ఉద్రేకపూరితంగా అనిపించింది.

“లేదు! అస్సలు లేదు! కానీ అంతటి గొప్ప వ్యక్తి జ్ఞాపకార్థం, ఆయన కాఫీ తాగడాన్ని నేను ఒకప్పుడు ఎలా చూశానో, అలాగే నా కాఫీని కూడా ఎప్పుడూ తాగడం అనేది వారికి నేను చెల్లించే సరైన గౌరవ సూచకం మాత్రమే!” నా ఉత్సాహవంతుడైన, ఊహాశక్తి కలిగిన యువ మిత్రుని మనసు ఆ సమయంలో పౌర సమాజపు అభివృద్ధిని మరియు పురోగతిని కళ్లారా చూడాలనే, అలాగే దానికి తోడ్పడాలనే తీవ్రమైన కాంక్షతో నిండి ఉండేది.

మానవ జాతి పరిపూర్ణత (Perfectibility of the Human Species) అనే అంశంపై ఒక ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్త రాసిన వ్యాసాన్ని లేదా గ్రంథాన్ని అతను అనువదించాడు; ఆ ఊహాజనిత అంశంపై ఇతర రచయితలు రాసిన రచనలతో పాటు, తన అనువాదాన్ని కూడా అతను నాకు గట్టిగా చదివి వినిపించేవాడు. మానవాళి సంపూర్ణ సద్గుణ సంపన్నంగా మారే ఒక స్థితి వేగంగా సమీపిస్తోందని మాకు నమ్మకం కలిగించేవారు; అటువంటి స్థితిలో చట్టాల ఆమోదం గానీ, బంధించే ఒప్పందాలు లేదా అంగీకారాలు గానీ ఇక అవసరం ఉండదు. అటువంటి సంపూర్ణ మార్పు మరియు సమూలమైన మెరుగుదల నిజంగా సంభవించినా, లేదా కనీసం సంభవించే అవకాశం ఉన్నా అది నిజంగా అదృష్టకరమైన మరియు సంతోషకరమైన విషయం అవుతుంది. అప్పుడు ఒక వ్యక్తి తన మిత్రుడికి లేదా ఏ అపరిచితుడికైనా పది లేదా యాభై వేల పౌండ్లను నాలుగు శాతం వడ్డీకి లేదా ఇతర షరతులపై అప్పుగా ఇవ్వవచ్చు; అందుకు తాకట్టు పత్రాలు (mortgages), బాండ్లు లేదా ఇతర హామీ పత్రాలను రాయించుకునే శ్రమ, జాప్యం ఉండదు; సంక్లిష్టమైన యాజమాన్య హక్కుల (titles) పరిశీలన వంటి విసుగు పుట్టించే పనులు ఉండవు; న్యాయవాదులతో కూడిన నిస్తేజమైన, విసుగు కలిగించే మరియు ఖరీదైన చట్టపరమైన లాంఛనాలు అవసరం ఉండదు. ఇతర లావాదేవీలన్నీ కూడా అలాగే ఉంటాయి; సర్వవ్యాప్తమైన మరియు విజయవంతమైన సద్గుణం తప్ప మరే ఇతర రక్షణ లేదా భరోసా అవసరం ఉండదు. వివాహం కూడా ఇతర ఒప్పందాల మాదిరిగానే సులభమైన, అదే సమయంలో సురక్షితమైన పద్ధతిలో ఉంటుంది. ఒక పౌర ఒప్పందంగా చూస్తే, స్త్రీ పురుషులందరూ సంపూర్ణ నిజాయితీ, గౌరవం మరియు సద్గుణం కలిగి ఉంటే ఇది సాధ్యమే. అటువంటి పరిస్థితి అప్పటికే ఉందని ఎవరూ నమ్మలేదు; కానీ అటువంటి స్థితి త్వరలోనే వస్తుందని మంచి ఉద్దేశం కలిగిన కొందరు వ్యక్తులు…

మానవ పరిపూర్ణత (perfectibility) సాధ్యమనే భావనను నమ్మేవారిని నేను కలిశాను; వారు మంచివారే అయినప్పటికీ, కాస్త అమాయకంగా ప్రతిదానినీ నమ్మే స్వభావం కలవారు. పురుషులు మానవ వ్యవహారాలన్నింటిపై ఆ భావన చూపే ప్రభావం గురించి చర్చించగా, స్త్రీలు మాత్రం ప్రధానంగా తమకు అత్యంత సన్నిహితమైన విషయాల కోణంలో దాని గురించి మాట్లాడేవారు. ఆ ‘శుభ పరిణామం’ (మానవ పరిపూర్ణత) జరుగుతుందనే దానిపై సందేహాలున్న నాకు, వారి వ్యాఖ్యలు మరియు సంభాషణలు నవ్వు తెప్పించేలా ఉండేవి.

దీనికి ఒక ఉదాహరణ సరిపోతుంది: ఎంతో ఆతిథ్య గుణం కలిగిన, మానవ పరిపూర్ణతను విశ్వసించే ఒక వ్యక్తి ఇంటికి నేను వెళ్లాను. అక్కడ కాఫీ, టీలు తాగుతూ, జ్ఞానయుతమైన సంభాషణలు వింటూ, సంగీతాన్ని ఆస్వాదిస్తూ… ఆ పరిపూర్ణతా భావనకు విరుద్ధం కాని నిర్దోషమైన వినోదాల్లో గడిపాను. ఆ సాయంత్రం ఒక మహిళ గదిలోకి వచ్చి, ఎదురుగా ఉన్న సోఫాలో కూర్చుంది; ఆమె అన్ని విధాలా ఎంతో అందంగా ఉంది. నేను ఇంటి యజమానురాలితో మాట్లాడుతున్నప్పుడు, ఆ కొత్తగా వచ్చిన మహిళ పట్ల నాకున్న ప్రశంసను ఏమాత్రం దాచుకోకుండా వ్యక్తం చేశాను. ఆ మాటలు బయటకు వెళ్ళవని, మా మధ్యే ఉండిపోతాయని నేను భావించాను. కాసేపటి తర్వాత, ఇంటి యజమానురాలు గది అవతలి వైపుకు వెళ్లి, ఆ అందమైన అతిథి పక్కన కూర్చుని ఆమెతో ఆసక్తిగా మాట్లాడసాగింది; ఆ సమయంలో వారిద్దరూ అప్పుడప్పుడు నా వైపు చూశారు. ఆ తర్వాత, నేను వారి దగ్గరకు రావాలని సంజ్ఞ చేశారు; నేను అలాగే చేశాను. అప్పుడు ఇంటి యజమానురాలు, నేను ఆమె గురించి చెప్పిన మాటలన్నింటినీ ఆ అందమైన అపరిచిత మహిళకు అక్షరాలా చెప్పింది; మధ్యమధ్యలో ఆగుతూ, నేను నిజంగానే అలా అన్నానా అని నన్ను అడిగింది. దాన్ని కాదనడం అసాధ్యం. “సరేనండి,” అని ఆ అపరిచిత మహిళ ఒక విధమైన హుందాతనంతో కూడిన గంభీరతతో పలికింది—నేను ఆమెను ఎంతగానో పొగిడి, ఆ మాటలను ధృవీకరించిన తర్వాత ఆమె ఇలా అంది: “మీ గౌరవపూర్వక ప్రశంసలను స్వీకరిస్తున్నాను; మానవజాతి పరిపూర్ణతను సాధించినప్పుడు, మీరు సంతోషాన్ని పొందుతారు.” “ధన్యవాదాలు, మేడమ్,” అని నేను కాస్త చొరవతో (బహుశా మర్యాదకు మించిన చొరవతోనేమో) సమాధానమిచ్చాను; “ఆ వెయ్యేళ్ల సువర్ణయుగం (Millennium) మొదలైనప్పుడు, మనం వెళ్లి ‘న్యూ జెరూసలేం’లో నివసిద్దాం; ఒక భారీ పచ్చరాయి (emerald)తో చెక్కిన విశాలమైన ఇంట్లో, మొదటి అంతస్తులో ఒక అందమైన భాగాన్ని అద్దెకు తీసుకుని, అందులో కలిసి జీవిద్దాం!” ఆ హానిలేని పరిహాసానికి ఆమె ముఖం చిట్లించింది, కానీ ఏమీ అనలేదు. అంతటి అద్భుత సౌందర్యవతి ముఖం అంతలా కోపంతో నల్లబడగలదని నేను ఊహించలేదు; దాంతో నేను స్పష్టమైన అసహనంతో అక్కడి నుండి వెనుదిరిగాను.

మా సంభాషణ జరిగిన కొద్ది రోజుల తర్వాత, ఆమె నేను చెప్పిన మాటలను ‘బిష్’ (Bysshe)కు ఇలా చెప్పింది: “నీ స్నేహితుడు నిజంగా చాలా విచిత్రమైన మనిషి; మానవజాతి పరిపూర్ణతను సాధించగలమన్న నమ్మకం అతనికి లేదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. ఎంత విచిత్రం! పైగా, ప్రతి విషయాన్నీ ఎగతాళి చేయడమే తన జీవిత పరమావధిగా పెట్టుకున్నట్లు అనిపిస్తోంది!”

“పచ్చరాయితో చెక్కిన ఇంట్లో ఆమెతో కలిసి జీవించాలని నువ్వు ఎలా అనుకోగలిగావు?” అని అతను అత్యంత విచారకరమైన చూపుతో, దీనమైన స్వరంతో నన్ను అడిగాడు—ఆమె చెప్పిన విషయాలను నాకు వివరిస్తున్నప్పుడు.

నేను ఇలా సమాధానమిచ్చాను: “బైబిల్‌లోని ‘ప్రకటన గ్రంథం’ (Book of Revelation)లో మనం చదువుతాం కదా—న్యూ జెరూసలేం నగరానికి ఉన్న పన్నెండు ద్వారాలలో ప్రతిదీ ఒక ముత్యంతో చేయబడిందని, అలాగే ఆ నగర గోడల పునాదులలో ఒకటి పుష్యరాగం (topaz)తో, మరొకటి నీలమణి (amethyst)తో… ఇలా రకరకాల రత్నాలతో నిర్మించబడ్డాయని…” “ఫలితంగా, ‘ఎంపిక చేయబడిన వారి’ సంఖ్య పూర్తయి, ఆమె నాకు వాగ్దానం చేసిన సంఘటన జరిగినప్పుడు, మేము కలిసి నివసించడానికి అటువంటి ‘అపోకలిప్టిక్’ (ప్రళయకాలపు) నివాసాలను సులభంగా అద్దెకు తీసుకోవచ్చని ఆశించడం అతిశయోక్తి అనిపించలేదు—అదే నేను ఆమెకు ప్రతిపాదించాను.”

అతను గంభీరమైన ముఖంతో, విచారంగా ఇలా అన్నాడు: “నువ్వు ప్రతిదానికీ నవ్వుతావు! నవ్వును అణచివేసేంత వరకు మానవాళికి సంపూర్ణ పునరుజ్జీవనం లభించదని నేను బలంగా నమ్ముతున్నాను!”

కనీసం ఆ విషయంలోనైనా మా ఇద్దరి అభిప్రాయం ఒక్కటే.

కవి స్వభావం సహజంగానే విషాదభరితంగా ఉంటుంది; కవి యొక్క ఊహాలోకాలు కల్పిత దుఃఖాలతో నిండి ఉంటాయి. అనేక ఆటంకాలు, చిరాకులు మరియు నిరాశల కారణంగా షెల్లీ యొక్క సహజ విషాద స్వభావం మరింత బలపడి, పెరిగింది. అయినప్పటికీ, నవ్వు మరియు పరిహాసం పట్ల తనకు అలవాటుగా మరియు తీవ్రంగా ఉండే అయిష్టత ఉన్నప్పటికీ, అతను అప్పుడప్పుడు ఉల్లాసంగా ఉండగలిగేవాడు. అతను సరదా సంభాషణల్లో పాల్గొనగలిగేవాడు; ఆనందకరమైన, హాస్యాస్పదమైన అల్లరి పనులు చేయగలిగేవాడు; అంతేకాకుండా, తన అల్లరి చేష్టలను ఎంతో ఉత్సాహంతో, ఆనందకరమైన జ్ఞాపకాలతో తిరిగి చెప్పడం లేదా అభినయించి చూపించడం కూడా చేసేవాడు. అతని అల్లరి పనులు ఎప్పుడూ ప్రత్యేకంగా, అతని వ్యక్తిత్వానికి తగినట్లుగా ఉండేవి; ఒక ఉదాహరణ ద్వారా వాటి స్వభావాన్ని బాగా వివరించవచ్చు:

ఒక వేసవి సాయంత్రం అతను కొద్ది దూరం ప్రయాణించాల్సి వచ్చింది…

. 301

సస్సెక్స్ కౌంటీలోని తన సొంత దేశంలోనే ఆ విచిత్రమైన సాహసయాత్ర జరిగింది; నేను పొరబడకపోతే (ఎందుకంటే ఆ సంఘటన గురించి నాకు కేవలం బిష్ చెప్పిన వివరాల ద్వారానే తెలుసు), ఆ ప్రదేశమే ఆ వింత చర్యకు వేదికైంది. త్వరలోనే స్టేజ్ కోచ్ (ప్రయాణీకుల బండి) తనను అందుకుంటుందని భావించి అతను కాలినడకన బయలుదేరాడు. అతను కొంచెం దూరం వెళ్ళగానే ఆ బరువైన బండి అక్కడికి వచ్చింది. బయట కూర్చోవడానికి స్థలం లేదు, కానీ లోపల ఆరు సీట్లు ఖాళీగా ఉన్నాయి; అతను లోపలికి ఎక్కాడు, ఆ వాహనం దుమ్ముతో నిండిన రోడ్డుపై కదులుతూ సాగింది. కాసేపు అంతా బాగానే ఉంది, కానీ ఆ బరువైన బండి అకస్మాత్తుగా ఆగిపోయింది. అప్పుడు ఒక లావుపాటి వృద్ధురాలు లోపలికి వచ్చింది; వేడికి ఆమె ముఖం ఎర్రబడి, చెమటతో తడిసిపోయి, ఆవిర్లు కక్కుతున్నట్లుగా ఉంది. ఆమె మధ్య సీటులో కూర్చుంది; రెండు పెద్ద బుట్టల మధ్య ఒక భారీ గాడిదలా ఆమె అక్కడ ఇమిడిపోయింది. ఎందుకంటే, ఒక వైపు పండిన ఆపిల్స్‌తో నిండిన పెద్ద బుట్ట, మరో వైపు పెద్ద ఉల్లిపాయలతో నిండిన అంతే పెద్ద బుట్ట ఉన్నాయి. ఆపిల్స్ మరియు ఉల్లిపాయల వాసన, అలాగే వేడితో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతూ, చెమటలు కక్కుతున్న ఆ వృద్ధురాలి రూపం… సున్నితమైన మనస్తత్వం కలిగిన ఆ యువ కవికి భరించలేనివిగా అనిపించాయి. మొదట్లో అతను ఓర్పుతో భరించాడు, ఆ తర్వాత అసహనానికి లోనయ్యాడు, చివరకు ఇక ఏమాత్రం భరించలేకపోయాడు. అతను ఒక్కసారిగా లేచి, బండి నేలమీద కూర్చుని, కన్నీళ్లతో నిండిన తన దీనమైన చూపులను ఆమెపై నిలిపి, ఉద్వేగభరితమైన స్వరంతో తన తోటి ప్రయాణికురాలిని ఇలా అన్నాడు:

“దైవసాక్షిగా, మనం నేలమీద కూర్చుని,

రాజుల మరణాల గురించిన విషాద గాథలను చెప్పుకుందాం!

కొందరు పదవీచ్యుతులయ్యారు, కొందరు యుద్ధంలో హతులయ్యారు,

కొందరు తాము అధికారం నుండి తొలగించిన వారి ఆత్మల వేధింపులకు గురయ్యారు

కొందరు తమ భార్యల చేతిలో విషప్రయోగానికి గురయ్యారు; కొందరు నిద్రిస్తుండగా చంపబడ్డారు,

అందరూ హత్య చేయబడ్డారే!”

“అయ్యో!” అని ఆ వృద్ధురాలు భయంతో అరిచింది.

“అయ్యో! అయ్యో! దేవుడా! దేవుడా!”

కానీ అతను “అందరూ హత్య చేయబడ్డారు!” అనే ఆ చివరి మాటలను గట్టిగా అరిచినప్పుడు, ఆమె తీవ్ర ఆందోళనతో కిటికీ వైపు పరుగెత్తి, తల బయటకు పెట్టి ఇలా కేకలు వేసింది:

“అయ్యో, గార్డ్! గార్డ్! ఆగండి! అయ్యో, గార్డ్! గార్డ్! గార్డ్!” “నన్ను బయటకు వెళ్లనివ్వండి!”

తలుపు తెరుచుకుంది, ఆమె తన ఘాటైన వాసన గల సరుకులతో వెంటనే కిందకు దిగింది; షేక్‌స్పియర్ మరియు తన స్వంత తెలివితేటల కలయికతో, అతను తన ప్రయాణాన్ని ఒంటరిగా కొనసాగించే అవకాశం పొందాడు.

ఈ విజయం పట్ల అతను గర్వపడ్డాడు మరియు చాలా కాలం పాటు దానిని తలచుకుని ఆనందించాడు.

“బిష్ (Bysshe), ససెక్స్‌లో ఆ వృద్ధురాలిని నువ్వు ఎలా వదిలించుకున్నావో మాకు చూపించు.”

అతను ఉద్వేగంతో ఒక్కసారిగా లేచి నిలబడి, ఆపై నేలమీద కూర్చుని, విషాదభరితమైన హావభావాలతో, దీనమైన స్వరంతో ఇలా అన్నాడు:

“దైవసాక్షిగా, మనం నేలమీద కూర్చుందాం!”

“అందరూ హత్య చేయబడ్డారు!” (All murdered!) అనే మాటలను ఒక భయంకరమైన అరుపుతో పలికిన తర్వాత, అతను ఒక్క ఉదుటున లేచి, కిటికీని బలంగా తెరిచి, ఇలా అరవడం మొదలుపెట్టాడు: “కాపలాదారుడా! (Guard!)” “కాపలా!” అని తరచుగా అరిచేవాడు; ఇది తనకంటే తక్కువ కవితాత్మకమైన, తక్కువ ఉద్వేగభరితమైన స్వభావం కలిగిన బాటసారులకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించేది.

గొప్ప నాటకకర్త వివరించిన, మరియు కాలక్రమేణా ఆయనకు తర్వాతి స్థానంలో నిలిచిన మరొక కవి వల్ల వినిపించబడిన ఆ సున్నితమైన రిచర్డ్ ప్లాంటాజెనెట్ యొక్క బాధలు ఎంత హృదయవిదారకంగా ఉండేవో! వాటి ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉండేదో!

‘స్వాన్ ఆఫ్ ఏవాన్’ (షేక్‌స్పియర్), ‘స్వాన్ ఆఫ్ ది అరుణ్’ మరియు ‘వార్న్‌హామ్ మీర్’ (షెల్లీ) వంటి కవుల ప్రస్తావనను పక్కన పెట్టి, మనం కాసేపు ఆ అందమైన, ఆగ్రహంతో ఉన్న మహిళ దగ్గరకు తిరిగి వెళ్దాం.

ఆ భారీ పచ్చరాయి (ఎమరాల్డ్) ఆమె అనుగ్రహాన్ని పొందడంలో ఒక అడ్డంకిగా, సమస్యగా మారిన కొన్ని నెలల తర్వాత, నేను ఆమెను ‘ఆర్చర్డ్ స్ట్రీట్’లో ఒంటరిగా కలిశాను; పగటి వెలుతురులో ఆమె అత్యంత అందంగా కనిపించింది, కానీ కొవ్వొత్తి వెలుతురులో కనిపించినంత అందంగా లేదు; వేసవి కాలపు సూర్యకాంతి ఆమె చర్మంపై ఉన్న గోధుమ లేదా పసుపు రంగు ఛాయలను స్పష్టంగా చూపించింది. ఆ పచ్చ రంగు భవనం ఆమె ఛాయకు సరిపోదని, దానికి బదులుగా కెంపు (రూబీ) లేదా పుష్యరాగం (టోపాజ్) రంగు భవనంలో నివసించడం ఆమెకు బాగుంటుందని నాకు అనిపించింది. ఆమె నన్ను ఆప్యాయంగా పలకరించి, సాదరంగా చేయి కలిపింది; మేమిద్దరం కలిసి ‘పోర్ట్‌మన్ స్క్వేర్’ చుట్టూ నడిచాము. నిజం చెప్పాలంటే, నా మొదటి పొరపాటు జరిగిన కొద్ది కాలానికే నేను ఆమెను మళ్లీ కలిశాను; ఒక క్రైస్తవుడిగా, ఆమెతో శాంతియుతంగా జీవించి, మరణించాలని నేను కోరుకున్నాను. అందుకే, ఆమె పూర్తిగా ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, నేను ఆమె దగ్గరకు మెల్లగా వెళ్లి, ఆమె పక్కన కూర్చుని, వినమ్రంగా మాట్లాడటానికి ప్రయత్నించాను. నేను ఏమీ అనలేదు.

308 జీవితం

ఆమె అలౌకిక సౌందర్యం గురించి, అదే నా తొలి పరాజయానికి కారణమై, నాపై ‘అపహాసకుడు’ అనే హేయమైన, నిందాపూర్వకమైన ముద్రను మోపింది; పరిపూర్ణత వైపు మానవాళి సాధిస్తున్న ప్రగతి గురించి కూడా కాదు, దానిపై నాకు సందేహమే ఉండేది;

కానీ నేను కేవలం అప్రధానమైన విషయాల గురించి మాట్లాడాను; చదరంగం, పేకాట, క్వాడ్రిల్ గురించి. నిజానికి, మొదట్లో ఆమె కొంత కఠినంగా, ఒక అవిశ్వాసిని ఎప్పుడు ఎలా చూడాలో అలా నాతో ప్రవర్తించేది, కానీ క్రమంగా ఆమె మెత్తబడింది.

“సరే! మీరు రాజీపడ్డారా?” ఆ ఇంటి యజమానురాలు మమ్మల్ని దాటి వెళుతూ, మేము స్నేహపూర్వకంగా మాట్లాడుకోవడం చూసి అడిగింది.

“మేము రాజీ పడటానికి ఏమీ లేదు,” ఆ అందమైన యజమానురాలు వినయంగా సమాధానమిచ్చింది; “మా మధ్య ఎప్పుడూ ఏ గొడవ జరగలేదు!”

ఆమె అభిమానుల గురించి ఎంతో మాట్లాడింది, అది ఎంతలా అంటే, ఒకవేళ మేమిద్దరం బద్ధ శత్రువులమై ఉన్నా, వెంటనే రాజీపడిపోయేవాళ్ళం. మేము చౌరస్తాలో నడుస్తున్నప్పుడు కూడా ఆమె అతని గురించి ఎంతో ఆప్యాయతతో, అభిమానంతో, మరియు ఉత్సాహంతో మాట్లాడింది, దాంతో ఆమె చర్మంపై పసుపు ఛాయలు వేగంగా మరియు పూర్తిగా మాయమయ్యాయి, మరియు ఆ పచ్చని దుస్తులలో కూడా ఆమె ఎంతో మనోహరంగా కనిపిస్తుందని నేను అనుకున్నాను.

“మొన్న ఒక ఆడ స్నేహితురాలితో అతని గురించి మాట్లాడుతున్నాను, అతను ఎంత వినయశీలి, ఎంత సంయమనం కలవాడు, ఎంత స్వచ్ఛమైనవాడు, ఎంత సద్గుణవంతుడు, * ఒక స్వచ్ఛమైన, నిర్మలమైన, మరియు వెండిలాంటి సెలయేరు!”

 309

అతను కొంచెం కూడా కొంచెమైనా అల్లరివాడైతే, ఎంత భయంకరమైన విధ్వంసం సృష్టిస్తాడో అని మేం అనుకుంటూ ఉన్నాం!

“అతను కొంచెం తక్కువ వినయంగా ఉంటే, తక్కువ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాడు, అందుకే తక్కువ ప్రమాదకారి అవుతాడు.”

“అవును, అలాగే ఉంటుంది. కానీ ఆ విషయం మాకు తట్టలేదు.”

“అది ఎందుకు తట్టలేదో నాకే ఆశ్చర్యంగా ఉంది, ఎందుకంటే అది చాలా స్పష్టంగా ఉంది కదా.”

“ఈ మధ్య అతన్ని చూశారా?”

“చూశారా?”

పరస్పరం చాలా ప్రశ్నలు వేసుకున్నారు.

“అయితే అతను మిమ్మల్ని కలవడానికి రాడా?”

“వస్తే ఎంత బాగుండును; అతను నిత్యం వచ్చేవాడైతే, ఓహ్, చాలా సంతోషంగా, నాకున్నదంతా సగం ఇస్తాను, అప్పుడప్పుడు వచ్చినా సరే! మీరు అతని దగ్గరికి తీసుకురాలేరా? తీసుకువస్తారా?”

“తీసుకువస్తాను.”

“మీరు క్వాడ్రిల్ నేర్చుకోవాలనుకుంటున్నారని చెప్పారు; మేమే మీకు నేర్పిస్తాము.” మా అమ్మ, మా సోదరి, మరియు నేను స్పెయిన్‌లో చాలా కాలం నివసించాము, అక్కడ మాత్రమే వారికి ఆట అర్థమవుతుంది: అక్కడ క్వాడ్రిల్ బాగా ఆడతారు. మేము డబ్బు కోసం ఆడనందుకు మీరు మమ్మల్ని క్షమించగలిగితే, మేము ఎప్పుడూ అలా ఆడము, మీకు నచ్చినప్పుడల్లా మేము మీతో ఆడతాము.”

“క్వాడ్రిల్ వంటి కష్టమైన ఆట నేర్చుకోవడానికి చాలా తీరిక అవసరం, మరియు నా దగ్గర అది లేదు.”

“అది విచారకరం, ఎందుకంటే అది నేర్చుకోవడం చాలా విలువైనది!

అయినా, మీరు వచ్చి నన్ను కలుస్తారా?”

“నేను లండన్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాతే కలవాలి, ఎందుకంటే…”

310

నేను రేపు పల్లెటూరికి వెళ్తున్నాను, కొన్ని నెలల పాటు.”

“మీకు నచ్చినప్పుడల్లా; కానీ అతన్ని మీతో తీసుకురండి.”

ఒక విషయంలో మాత్రమే ఈ సుదీర్ఘ సెలవు చాలా ఎక్కువ;

మిగతా అన్ని విషయాలలో అది నాకు ఎల్లప్పుడూ చాలా తక్కువగా అనిపించింది. లండన్‌కు దూరంగా ఉండటం చాలా కాలం,

దానివల్ల చదువులు, వ్యాపకాలు, మరియు పరిచయాలకు అంతరాయం కలుగుతుంది; విలువైన స్నేహాలుగా పరిణతి చెందగలిగే పరిచయాలు.

నేను నవంబరులో పట్టణానికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, క్వాడ్రిల్ నృత్యంలో నాకు సహాయం చేసిన గురువు జ్ఞాపకం మసకబారిపోయింది, మరియు బైషే, నేను ఎంత కృతఘ్నతతో ఉన్నామంటే, ఆ అద్భుతమైన పరిపూర్ణతను మరచిపోయాము! మానవ జాతి పరిపూర్ణత సాధించబడినప్పుడు, ఎన్నుకోబడిన వారికి వాగ్దానం చేయబడి, వారు అనుభవించబోయే ఆ పరిపూర్ణ ఆనందం యొక్క ఖచ్చితమైన స్వభావాన్ని నేను ఎన్నడూ కనుగొనలేదు. అది ఖచ్చితంగా ఉత్సాహవంతులైన భక్తుల మధ్య వాడుకలో ఉన్న వదులైన, అస్పష్టమైన మాటతీరు నుండి మొదట ఊహించే రకమైన ఆనందం కాదు. అది ఏదో అలౌకికమైనది. ఆధ్యాత్మికమైన,

అతీతమైన, ఇంద్రియ సుఖాలకు మరియు మానవ బలహీనత యొక్క స్థూలత్వానికి దూరమైన — ఒక విధమైన దివ్యమైన ఆనందం. నిజానికి, నేను స్వయంగా విశ్వసించని ఒక సమాజ స్థితి యొక్క పరిస్థితుల గురించి నిశితంగా విచారించడానికి నా కుతూహలం నన్ను ప్రేరేపించలేదు.

హాఫ్-మూన్-స్ట్రీట్‌లో కొన్ని వారాలు లేదా నెలలు నివసించిన కాలంలో, బైషే సంతోషంగా మరియు సౌకర్యవంతంగా ఉన్నాడు — తనదైన ప్రత్యేక అనుభూతికి అనుగుణంగా సౌకర్యవంతంగా.

311

జీవన విధానం. మొదటి అంతస్తులోని చిన్న కూర్చునే గదిలో పుస్తకాల కోసం కొన్ని అరలు మాత్రమే ఉండేవి; కానీ పుస్తకాలు వేగంగా పోగుపడేవి. అవి నేలమీద, అగ్నిగుండం (fireplace) ఇరువైపులా ఉన్న ఖాళీ స్థలాలలో వరుసలుగా అమర్చబడేవి; అలాగే బల్లలు, కుర్చీల మీద అస్తవ్యస్తంగా పడి ఉండేవి మరియు బల్లల కింద గందరగోళంగా కుప్పలుగా పడి ఉండేవి. విపరీతమైన అశ్రద్ధ మరియు నివాస మార్పులలోని ఊహించని వేగం కారణంగా, అనేక పుస్తకాలు తాము వెళ్ళిన చోటే ఉండిపోయాయి—అక్కడి నుండి అవి మళ్ళీ బయటకు రాలేదు, వాటి గురించి ఎవరూ మళ్ళీ వినలేదు లేదా చూడలేదు. లెక్కలేనన్ని పుస్తకాలను పోగొట్టుకునే లక్షణం అతనికి ఎంత ఉందో, కొన్ని రోజుల్లోనే తన చుట్టూ ఒక మంచి గ్రంథాలయాన్ని మళ్ళీ సమకూర్చుకునే సామర్థ్యం కూడా అంతే ఉండేది. ఒక ఖాళీ స్థలంలో, మాలో ఎవరూ పెద్దగా కదిలించని విధంగా, ఇమ్మాన్యుయేల్ కాంట్ రచనల లాటిన్ ముద్రణ లేదా అనువాదం ఒక పొడవైన వరుసలో ఉండేది. అవి ఎన్ని సంపుటాలుగా ఉండేవో నాకు తెలియదు; అవి గట్టి అట్టలతో (boards) ఉండి, పేజీలు విడదీయబడకుండా (uncut) మరియు తెరవబడకుండా ఉండేవి. ఆ పుస్తకాలను సొంతం చేసుకోవాలని ఆ యువ తత్వవేత్త (metaphysician) ఎంతో ఆశపడ్డాడు, కానీ వాటిని పొందిన తర్వాత పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేశాడు. ఆ ‘ట్రాన్సెండెంటల్’ (అతీంద్రియ) తత్వవేత్త రాసిన పుస్తకంలో అతను ఒక్క పేజీ కూడా చదివాడని నేను అనుకోను. నేనే అప్పుడప్పుడు ఒక సంపుటాన్ని తీసుకుని కొన్ని పేజీలు చదవడానికి ప్రయత్నించేవాడిని, కానీ ఏమాత్రం పురోగతి సాధించలేకపోయాను. ఆ గూఢమైన సిద్ధాంతాలలో (mystical dogmatism) నాకు ఏమాత్రం ఆకర్షణీయమైన అంశం కనిపించలేదు; పైగా, అవి నన్ను విముఖతకు గురిచేసేలా ఉండేవి. నాకు గుర్తున్న ఏకైక వ్యాఖ్య ఏమిటంటే, అందులోని “purus” అనే పదం…

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -30-9-26-ఉయ్యూరు —