ప్రముఖ రొమాంటిక్ కవి పి.బి.షెల్లీ జీవిత చరిత్ర -16

386

ఆ ఆకర్షణీయమైన మిత్రుని పట్ల నాకు గౌరవం మరియు కృతజ్ఞతా భావం ఉన్నాయి; అతని దయ వల్లే నాకు మొదట ఆయన (కవి) పరిచయం కలిగారు. అయితే, కవుల గొప్పతనాన్ని వివిధ ప్రమాణాలతో పోల్చి చూస్తారు. “మిస్టర్ వర్డ్స్‌వర్త్ రాసిన కవిత్వంలో చాలా భాగం చీకటిలో, అంటే పూర్తిగా అంధకారంలో రాశారని మీరు అనుకుంటారా? మీరు దీన్ని నమ్మకపోవచ్చు, కానీ ఇది నిజం, అక్షరాలా నిజం!” అని ఒక చిన్న పట్టణానికి చెందిన బ్యాంకర్—ఒక విచిత్రమైన, తెలివితక్కువ మనిషి—ఒకసారి నాతో ఇలా అన్నాడు: “ఆయన అత్యుత్తమ కవితలలోని కొన్ని అద్భుతమైన భాగాలు, పిచ్ (తారు) లాంటి గాఢాంధకారంలో రాయబడ్డాయి; ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం! మీరు దీన్ని నమ్మడం లేదు; నమ్మమని నేను మిమ్మల్ని అడగలేను; కానీ ఇది నిజం, ఆయనే స్వయంగా నాకు చెప్పారు!”

ఆ ‘లేక్ బార్డ్’ (లేక్ డిస్ట్రిక్ట్‌కు చెందిన కవి) తన పడక పక్కన పెన్సిల్ మరియు కాగితం ఉంచుకునేవారని, పడుకున్నప్పుడు ఏదైనా మంచి ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దీపం వెలిగించకుండానే వెంటనే దాన్ని రాసేవారని అతను వివరించాడు. అప్పట్లో దీపం వెలిగించడం (టిండర్-బాక్స్‌ల కాలంలో) ఒక నెమ్మదైన ప్రక్రియ; ఆ సమయం గడిచేలోగా, ఆ క్షణికమైన ఆలోచనలు ఆవిరైపోయే ప్రమాదం ఉండేది. అలా చీకటిలోనే రాయడం ద్వారా ఆయన ఆ ఆలోచనలను భవిష్యత్ తరాల కోసం భద్రపరిచేవారు. దీర్ఘకాలపు అలవాటు వల్ల ఆయన చీకటిలో కూడా సరిగ్గా మరియు స్పష్టంగా రాయగలిగేవారు.

“దీనికంటే అద్భుతమైన విషయం మరొకటి ఉంటుందా?” అని ఆ చిన్న బ్యాంకర్ చివరగా అడిగాడు.

“అవును! నిద్రలో రాయడం మరియు కలలో వచ్చిన విషయాలను షార్ట్‌హ్యాండ్‌లో నమోదు చేసుకోవడం.”

“నిజమా! మీరు నిజంగానే అలా అంటున్నారా! నేను స్వయంగా షార్ట్‌హ్యాండ్ రాయను,

కానీ షార్ట్‌హ్యాండ్ రాసేవారు చాలా ఆశ్చర్యకరమైన పనులు చేయగలరని నాకు తెలుసు.”

నేను ఈ విషయాన్ని బిష్‌ (Bysshe)కు చెప్పాను; ఆయన దీనికి చాలా నవ్వుకున్నారు, పైగా చీకటిలో రాయడం అనే ఆలోచన ఆయనకు బాగా నచ్చింది. దానిని సులభతరం చేయడానికి వివిధ పద్ధతుల గురించి ఆయన ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ప్రస్తావించారు; అలాగే వర్డ్స్‌వర్త్‌ను అనుకరిస్తూ, అనేకసార్లు పెన్సిల్ మరియు కాగితాన్ని తనతో పాటు పడకగదిలోకి తీసుకెళ్లేవారు. కానీ రచన విషయంలో ఆయనకు పెద్దగా విజయం దక్కలేదు; తరచుగా ఆయన తన పెన్సిల్ లేదా కాగితం (లేదా రెండూ) పోగొట్టుకునేవారు; ఒకవేళ వాటిని భద్రంగా ఉంచుకోగలిగినా, ఆ రాత చదవడానికి వీలుగా ఉండేది కాదు. చీకటిలో రాయడం నేర్చుకోవడం ఈ రోజుల్లో అనవసరం; ఎందుకంటే ఇప్పుడు అగ్గిపెట్టెతో తక్షణమే వెలుతురును పొందవచ్చు, తద్వారా ఆలోచనలు మరువకముందే వాటిని నమోదు చేసుకోవచ్చు. షెల్లీ చీకటిలో పద్యాలు రాయలేకపోయారు కాబట్టి, వర్డ్స్‌వర్త్ రాసిన ‘నైట్ థాట్స్’ (Night Thoughts) వంటి కవిత్వాన్ని ఆయన ఎప్పుడూ సృష్టించలేదు. వర్డ్స్‌వర్త్ యొక్క ఊహాశక్తి మూడు ‘విట్నీ’ దుప్పట్లు మరియు ఒక మందపాటి పరుపు దుప్పటి వెచ్చదనంలో పుంజుకుని, ఆయన నిజమైన కవిగా మారారు; ఆయన అత్యుత్తమ ఆలోచనలు పడకగదిలో, సంపూర్ణమైన చీకటిలో రూపుదిద్దుకున్నాయి. “చీకటిలో పద్యాలు రాయగలిగే వ్యక్తి నిజమైన కవి అయి తీరాలి; ఆ ప్రతిభ ఆయనలో సహజంగానే ఉండాలి; దాన్ని కాదనలేం!”

ఆ తెలివైన చిన్న బ్యాంకర్ ఇలా జోడించారు, “ఒక్కసారి ఆలోచించండి! ఊహించండి! మిస్టర్ వర్డ్స్‌వర్త్ రచనలలో కొన్ని పద్యాలు ఉన్నాయి – వాటిని నేను పగటిపూట గానీ, లేదా సాయంత్రం వేళ నా ముందు రెండు మైనపు కొవ్వొత్తులు ఉంచుకుని గానీ రాయగలనా అని ఖచ్చితంగా చెప్పలేను; అలాంటిది వాటిని చీకటిలో రాయడమా! ఆయన విషయంలో ఎటువంటి సందేహానికీ తావులేదు; ఆయన ఎలాంటివారో మనకు బాగా తెలుసు!”

ఒక కవి రాత్రిపూట చేసే ఆలోచనలను చూసి, అలాగే వాటిని పడకలోనే నమోదు చేసుకోవాలనే ఆయన తపనను చూసి మనం నవ్వుకోవచ్చు; మిల్టన్, హోమర్ మరియు ప్రాచీన కాలపు ఇతర అంధ కవులు, ప్రవక్తల విషయంలో జరిగినట్లుగా, శాశ్వతమైన శారీరక అంధత్వం మానసిక దృష్టిని ఎలాగైతే పదును పెడుతుందో, అలాగే రాత్రి చీకటి వల్ల కలిగే తాత్కాలిక అంధత్వం కూడా అటువంటి పదునును ఇవ్వవచ్చు; ఆ రాత్రివేళ కలిగే ఆలోచనలే నిజానికి అత్యంత కవితాత్మకమైనవి మరియు విలువైనవి కావచ్చు. అర్ధరాత్రి మరియు తెల్లవారుజామున, కవులు మరియు కథా రచయితలు సాలెపురుగుల వలె తమ అంతరంగం నుండి అల్లే తేలికపాటి కల్పనలు అత్యంత సమృద్ధిగా మరియు పరిపక్వ దశలో ఉద్భవిస్తాయి.

నేను రాసిన అనేక ఉత్తరాలు భద్రపరచబడలేదని తరచుగా విచారిస్తుంటాను; అవి అప్పటి సంఘటనలను కళ్లకు కట్టినట్లుగా వివరించేవి, ఆ సంఘటనల జ్ఞాపకాలను ఇప్పుడు నెమరువేసుకోవడం ఎంతైనా అవసరం. — ఇటీవల నాకు ఒక ఉత్తరంలోని చిన్న భాగం దొరికింది; అది ఎవరికి రాశానో నాకు గుర్తులేదు; అందులో ప్రస్తావించిన కాలానికి చాలా ఏళ్ల తర్వాత అది రాయబడింది, కానీ అది ఒక చురుకైన పక్షిని చాలా చక్కగా వర్ణిస్తుంది; ఆ పక్షి గురించి మనం ఖచ్చితంగా వర్డ్స్‌వర్త్‌తో కలిసి ఇలా అనవచ్చు —

** ఓ లార్క్ పక్షీ, నీ పాట,

బలమైనది, ఓ లార్క్ పక్షీ,

పర్వత నదిలా సాగేది!”

 389

అధ్యాయం XII.

మే 29, 1841.

మార్చి 181… చివరలో

కూక్స్ హోటల్, శుక్రవారం (జూలై, 1813).

నా ప్రియమైన మిత్రమా,

హోర్షామ్‌కు చెందిన న్యాయవాది మెడ్విన్, నేను నిన్ను కలుస్తానని మాట ఇచ్చిన రాత్రి చాలా సేపు నాతోనే ఉండిపోవడంతో, నేను రాలేకపోయాను. నిన్న రాత్రి నీ చిన్న లేఖ అందింది, కానీ అది కూడా రావాల్సిన సమయం దాటి వచ్చింది; అప్పటికే ‘N’ కుటుంబం నన్ను తమతో పాటు తీసుకెళ్లిపోయింది. ఈ రాత్రి ‘N’ కుటుంబం వారు వాక్స్‌హాల్‌ (Vauxhall)కు ఒక విందు లేదా విహారయాత్ర కోసం వెళ్తున్నారు; నువ్వు తొమ్మిది గంటలకు ఇక్కడికి వస్తే, మనం కలిసి వెళ్దాం.

నీ లేఖల అర్థం ఏమిటి? నువ్వు ఎంత అనుమానపరుడిగా మారిపోయావు! నేను ఒక్క మాట కూడా అదనంగా చేర్చను. లియోనోరా వచ్చేసింది. మెడ్విన్ నాతో కలిసి భోజనం చేస్తున్నాడు. హ్యారియెట్ చాలా ఆరోగ్యంగా ఉంది, ఆమె బిడ్డ కూడా కోలుకుంటోంది.

నీ ఆప్యాయత గల మిత్రుడు,

పి. బి. షెల్లీ.

T. J. H. కు.

1813 నాటి వాక్స్‌హాల్, ఒక సీజన్‌లో రెండు లేదా మూడు సార్లు సందర్శించడానికి చాలా ఆహ్లాదకరమైన ప్రదేశం—అయితే ఆ సాయంత్రం వాతావరణం బాగుంటుందనే పూర్తి భరోసా ఉండాలి. అది చాలా ప్రత్యేకమైనది, అద్వితీయమైనది; అటువంటిది మరొకటి లేదు. ఉత్సాహభరితమైన దృశ్యాలను చూడాలనుకునే వారికి అక్కడ కదలిక, ఉల్లాసం మరియు ఇతరుల ఆనందాన్ని చూసి తాము కూడా ఆనందించే అవకాశం పుష్కలంగా ఉండేవి. ఒకవేళ ప్రశాంతత కోరుకుంటే, పాత ఎల్మ్ (elm) చెట్ల నీడలో నడవడం ద్వారా అది దొరికేది; అక్కడ ఏకాంత మార్గాలు ఉండేవి, అక్కడ ఎటువంటి అంతరాయం లేకుండా గంటల తరబడి ప్రశాంతంగా నడవవచ్చు. చెట్ల కింద ఉన్న అనేక దీపాల వెలుగు అద్భుతంగా, ఆహ్లాదకరంగా ఉండేది; సాధారణ నూనెతో వెలిగే ఆ లెక్కలేనన్ని చిన్న చిన్న తారల వంటి దీపాలు, అప్పటికి ఇంకా గ్యాస్ లైట్ల తీవ్రమైన కాంతికి అలవాటు పడని కళ్లను ఆశ్చర్యపరిచేవి. అక్కడి సంగీతం ఉల్లాసభరితంగా, స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉండేది; అది కాస్త ముతకగా, సామాన్యమైన శైలిలో ఉన్నప్పటికీ, ఆ ప్రదేశానికి, ఆ సందర్భానికి మరియు అక్కడ వాయించిన రాగాలకు సరిగ్గా సరిపోయేది. దూరం నుండి విన్నప్పుడు, ఆనందించాలనే మనస్తత్వం ఉన్నవారికి అది ఏమాత్రం అసహ్యంగా అనిపించేది కాదు. నృత్యకారులు ఎంతో ఆనందంతో చేస్తున్న నృత్యాలను చూడటం, అలాగే నగరవాసులు మరియు గ్రామీణులు ఎంతో ఇష్టంగా ఆరగించే విందు భోజనాలను గమనించడం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉండేది. ‘అరాక్ పంచ్’ (ఒక రకమైన మద్యం మిశ్రమం) ఆ అద్భుత విందులలో అమృతంలా ఉండేది; అది ఒక గొప్ప పానీయం. నేను వాక్స్‌హాల్‌లో దాన్ని ఎప్పుడూ తాగలేదు, కానీ ప్రైవేట్ విందు సమావేశాలలో అది నాకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే పానీయంగా అనిపించింది; మితంగా తీసుకుంటే హానికరం కాదు, పైగా ప్రయోజనకరమైనది కూడా; దేవతలకు కాకపోయినా, వీరులకు తగిన పానీయం అది. ఆ స్వర్గతుల్యమైన వాతావరణంలో అరాక్ వినియోగం అపారంగా ఉండేది; సాయంత్రమంతా వెయిటర్లు ఆవిర్లు వస్తున్న పాత్రలతో నలుదిశలా పరిగెత్తేవారు; ఆ సువాసన గాలిలో నిండిపోయి, మెదడుకు ఉల్లాసాన్ని, ఛాతీకి బలాన్ని ఇచ్చేది. ఆ వినోద కేంద్రం (వాక్స్‌హాల్) ఎంతో కాలంగా ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, అటువంటి ఉత్సవం అక్కడ అంతకు ముందెప్పుడూ జరగలేదు, ఆ తర్వాత కూడా జరగలేదు; అటువంటి ఉత్సవంలో పాల్గొనమని నన్ను ఆహ్వానించారు. అది స్త్రీల చాతుర్యానికి ఒక గొప్ప విజయం కాబోతోంది—నిర్వహణ మరియు వ్యూహరచనలో సాధించిన అత్యంత గర్వించదగ్గ, సంపూర్ణమైన మరియు అద్భుతమైన విజయం అది; అత్యున్నత స్థాయి కుయుక్తితో కూడిన ఒక అద్భుతమైన కళాఖండం (లేదా ‘స్త్రీ-కళాఖండం’ అనాలి). కవి, తత్వవేత్త, తపస్వి, ఏకాంతి, స్థితప్రజ్ఞుడు, కఠిన నియమాలను పాటించేవాడు… ఇలా ఎన్నో విశేషణాలు కలిగిన షెల్లీని మాత్రమే కాదు—తనకు రాబోయే ముప్పు గురించి ఏమాత్రం తెలియకుండా, ఏ అనుమానం లేకుండా అక్కడికి రప్పించి, వలలో వేసుకోవడమే కాకుండా—ఒక అమాయకపు యువ క్వేకర్ (Quaker) యువతిని కూడా మాయలో పడేయాల్సి ఉంది. ఆమెను ఒక…

. 393

మోసపూరితమైన సాకుతో ఒక బండిలో ఎక్కించి, సాయంత్రం వేళ చీకటిలో వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్ వంతెన మీదుగా—ఎక్కడికో ఆమెకు తెలియకుండా—తీసుకెళ్లి, రహస్యంగా ‘కోమస్’ మరియు ‘సిర్సీ’ల ఉద్యానవనాల్లోకి, అంటే పాపం మరియు అవమానాలకు నిలయమైన ‘వానిటీ ఫెయిర్’ (ప్రపంచిక భోగభాగ్యాల మాయాలోకం) వంటి ప్రదేశాల్లోకి ఆమెను ప్రవేశపెట్టారు. ఎటువంటి మచ్చా లేని ఆ పవిత్రమైన బలిపశువు (నిష్కల్మషమైన ఆ యువతి) తాను ఎక్కడికి వెళ్తున్నానో, ఎక్కడ ఉన్నానో లేదా ఎక్కడకు వెళ్లి వచ్చానో ఏమీ తెలియని స్థితిలో ఉండిపోయింది.

ఆమెకు ఏమీ చెప్పకూడదని మాకు—ఆ కుట్రలో భాగస్వాములైన మాకు—కఠినమైన ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి; అసలు విషయం ఏమిటి, ఇదంతా దేనికి అని ఆమె అడిగినప్పుడు “నాకు తెలియదు” అని మాత్రమే సమాధానం చెప్పాలని నిర్దేశించారు. మేము దానికి కట్టుబడి ఉంటామని మాట ఇచ్చాము. షెల్లీ ఆ కుట్రను పసిగట్టాడు; ఆ కుట్ర గురించి అతనికి ఎలా తెలిసిందో నాకు తెలియదు, బహుశా పిల్లలతో జరిపిన సంభాషణల ద్వారా అతనికి తెలిసి ఉండవచ్చు; పిల్లలు అతనికి అత్యంత సన్నిహితులు మరియు నమ్మకస్తులు, పైగా పిల్లల ద్వారా రహస్యాలు త్వరగా బయటపడతాయి కదా. ఏది ఏమైనప్పటికీ, అతను తన విధికి వినమ్రంగా తలొగ్గాడు; ఒక గొప్ప మరియు మంచి మనిషిగా, తన విధిని ఓర్పుతో మరియు ఉల్లాసంతో నెరవేర్చాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. నిజానికి, నేను ఎప్పటి నుంచో అంగీకరించి ఉన్న ఒక విందు కార్యక్రమానికి అతను నన్ను ఆహ్వానించాడు; నిజం చెప్పాలంటే, ఆ సాయంత్రం జరిగిన ఆ తప్పు పనిలో నేను కూడా పూర్తిగా భాగస్వామినై ఉన్నాను. జరగబోయే ఆ మోసం గురించి అతనికి ముందే తెలుసు కాబట్టి, అతను ఆ పథకానికి తక్కువ అభ్యంతరంతోనే అంగీకరించాడని నాకనిపిస్తుంది.

399

సమయపాలనలో ఇంతకన్నా తక్కువ కచ్చితంగా ఉండే కవి మరొకరు లేరు: అతనికి సమయస్ఫూర్తి లేదు; దైవ స్వభావం కాలంలో కాదు, శాశ్వతత్వంలో జీవిస్తుంది.

ఆ సందర్భంలో నేను అతన్ని కలవకపోయినా, ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిని చూశాను,

ఎందుకంటే మేడమ్ డి’ఆర్బ్లే వచ్చారు. ఆమె తన ప్రాణస్నేహితురాలైన మేడమ్ డి’బి.ని కలుస్తానని ఆశించింది,

లేదా కలుస్తానని ఆశించినట్లు నటించింది;

నిస్సందేహంగా ఆమె రాకతో ఎంతగానో ముగ్ధురాలై ఉండేది, కానీ ఆమె లేకపోవడంతో తీవ్ర దుఃఖంలో మునిగిపోయింది.

ఆ ప్రముఖ నవలా రచయిత్రి అప్పుడే ఫ్రాన్స్ నుండి తిరిగి వచ్చారు. ఆ రోజుల్లో కొద్దిమంది ఆంగ్లేయులే ఆ దేశానికి వెళ్ళేవారు, అక్కడి నుండి అంతకన్నా తక్కువ మంది తిరిగి వచ్చేవారు.

కాబట్టి, ఆమె ఏదైనా ముఖ్యమైన విషయం చెప్పి ఉంటే ఆమె సంభాషణ చాలా ఆసక్తికరంగా ఉండేది;

కానీ ఆమె చెప్పలేదు, దానివల్ల ప్రయోజనం కూడా లేకుండా పోయింది. ఆమె తన భర్తను వెతుక్కునే విఫల ప్రయత్నం నుండి తిరిగి వచ్చింది.

ఒక ఫ్రెంచ్ వ్యక్తి ఒక ఆంగ్ల స్త్రీని వివాహం చేసుకున్నప్పుడల్లా, సుమారు ఆరేళ్లపాటు ఆమెకు అత్యంత ఆదర్శప్రాయమైన భర్తగా ఉంటాడు; ఆపై, అకస్మాత్తుగా, అతను ఆమెను శాశ్వతంగా తన జీవితంలో స్థిరపరుస్తాడు. ఈ విధంగానే ‘ఎవెలీనా’ మరియు ‘సిసిలియా’ అనే ప్రతిభావంతురాలైన రచయిత్రికి షెవాలియర్ సేవ చేశాడు. అతను, చెప్పబడినట్లుగా, అసాధారణమైన అందగాడు, అలవాటుగా ఉన్నంత కాలం మంచి భర్తగా, దాదాపు మరీ మంచి భర్తగా ఉన్నాడు — నిశ్చయంగా, ఎక్కువ కాలం నిలవలేనంత మంచివాడు — ఆపై అకస్మాత్తుగా అతను తనను తాను ఉపసంహరించుకున్నాడు; అతను తన ఇష్టానికి పూర్తిగా విరుద్ధంగా, కానీ ఏదో బాధాకరమైన, నిరోధించలేని, మరియు వర్ణించలేని అవసరం యొక్క ఉక్కు ప్రభావంతో తనను తాను ఉపసంహరించుకున్నాడు.

400

అతను తరచుగా మరియు ఎంతో ఆప్యాయంగా రాసిన లేఖలు, పదేపదే ఇచ్చిన హామీలతో, అతను ఎప్పుడో ఒక సుదూర మరియు అనిశ్చిత కాలంలో తిరిగి వచ్చేవరకు ఒక్క క్షణం కూడా మనశ్శాంతిని పొందలేడని సమృద్ధిగా సాక్ష్యమిచ్చాయి.

జనరల్‌ను తిరిగి పిలిపించడానికి, లేదా అతని గైర్హాజరు మరియు వేదన యొక్క సంభావ్య వ్యవధికి సంబంధించి ఏదైనా నిర్దిష్ట పరిమితిని పొందడానికి కూడా, అత్యంత వాక్చాతుర్యం గల కలం యొక్క ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి.

విడిచిపెట్టబడిన భార్య చివరకు స్వయంగా అతనిని వెతకడానికి వెళ్లాలని, మరియు ఆ పలాయనవాదిని తిరిగి సంతోషానికి తీసుకురావడం ద్వారా అతని బాధలను అంతం చేయాలని నిశ్చయించుకుంది. అంతులేని కష్టంతో మరియు సుదీర్ఘ ఆలస్యం తర్వాత, ఆకాశం భూమిని ఏకం చేసి, ఆమె ఫ్రాన్స్‌లో దిగడానికి ఒక పాస్‌పోర్ట్ మరియు అనుమతిని పొందింది. ఆమె మాకు వివరాలను చాలా వివరంగా చెప్పింది. ఆమె కొంత కష్టపడి ఒక తెరచి ఉన్న పడవను సంపాదించి, తన పనిమనిషితో బయలుదేరింది.

వారు ఫ్రెంచ్ తీరానికి చేరుకున్నారు, ఏ ప్రదేశమో నేను మర్చిపోయాను; వారు భూమికి దగ్గరవుతుండగా, తీరంలోని సైనికులు పడవను వెనక్కి వెళ్ళమని సంజ్ఞలు చేశారు; అది ఇంకా తీరానికి సమీపిస్తుండగానే, వారు తమ తుపాకులతో కాల్పులు జరిపారు, ఆ తూటాలు వారి తలల మీదుగా దూసుకుపోతున్న శబ్దం వినిపించింది. పడవవాళ్ళు తిరిగి వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకున్నారు, కానీ యజమానురాలు అక్కడే ఉండాలని నిశ్చయించుకుంది; కొన్ని వాదనల తరువాత, యజమానురాలిని, ఆమె పనిమనిషిని పడవలో నుండి పైకి ఎత్తి, వారి తలలపై పోర్ట్‌మాంటోలతో సహా నడుము వరకు నీటిలో దించారు.

 401

ఆ భయంకరమైన పడవ వెనక్కి తగ్గుతున్నట్లు సైనికులు గ్రహించినప్పుడు, వారు కాల్పులు ఆపారు, కానీ సముద్రంలోనే ఉండిపోయిన ఆ నిరుపేద స్త్రీలను వారు గమనించలేదు. అలలు క్రమంగా పెరుగుతూ వారి గడ్డం వరకు చేరాయి. అయితే, వారిని మునిగిపోకుండా కాపాడటానికి సరిగ్గా సమయానికి, తీరం నుండి ఒక పడవ వారి వద్దకు వచ్చింది, మరియు వారు పూర్తిగా తడిసిపోయినా, ఎటువంటి గాయాలు లేకుండా ఒడ్డుకు చేరారు.

ఆ ఆకర్షణీయమైన మిత్రుని పట్ల నాకు గౌరవం మరియు కృతజ్ఞతా భావం ఉన్నాయి; అతని దయ వల్లే నాకు మొదట ఆయన (కవి) పరిచయం కలిగారు. అయితే, కవుల గొప్పతనాన్ని వివిధ ప్రమాణాలతో పోల్చి చూస్తారు. “మిస్టర్ వర్డ్స్‌వర్త్ రాసిన కవిత్వంలో చాలా భాగం చీకటిలో, అంటే పూర్తిగా అంధకారంలో రాశారని మీరు అనుకుంటారా? మీరు దీన్ని నమ్మకపోవచ్చు, కానీ ఇది నిజం, అక్షరాలా నిజం!” అని ఒక చిన్న పట్టణానికి చెందిన బ్యాంకర్—ఒక విచిత్రమైన, తెలివితక్కువ మనిషి—ఒకసారి నాతో ఇలా అన్నాడు: “ఆయన అత్యుత్తమ కవితలలోని కొన్ని అద్భుతమైన భాగాలు, పిచ్ (తారు) లాంటి గాఢాంధకారంలో రాయబడ్డాయి; ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం! మీరు దీన్ని నమ్మడం లేదు; నమ్మమని నేను మిమ్మల్ని అడగలేను; కానీ ఇది నిజం, ఆయనే స్వయంగా నాకు చెప్పారు!”

ఆ ‘లేక్ బార్డ్’ (లేక్ డిస్ట్రిక్ట్‌కు చెందిన కవి) తన పడక పక్కన పెన్సిల్ మరియు కాగితం ఉంచుకునేవారని, పడుకున్నప్పుడు ఏదైనా మంచి ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దీపం వెలిగించకుండానే వెంటనే దాన్ని రాసేవారని అతను వివరించాడు. అప్పట్లో దీపం వెలిగించడం (టిండర్-బాక్స్‌ల కాలంలో) ఒక నెమ్మదైన ప్రక్రియ; ఆ సమయం గడిచేలోగా, ఆ క్షణికమైన ఆలోచనలు ఆవిరైపోయే ప్రమాదం ఉండేది. అలా చీకటిలోనే రాయడం ద్వారా ఆయన ఆ ఆలోచనలను భవిష్యత్ తరాల కోసం భద్రపరిచేవారు. దీర్ఘకాలపు అలవాటు వల్ల ఆయన చీకటిలో కూడా సరిగ్గా మరియు స్పష్టంగా రాయగలిగేవారు.

“దీనికంటే అద్భుతమైన విషయం మరొకటి ఉంటుందా?” అని ఆ చిన్న బ్యాంకర్ చివరగా అడిగాడు.

“అవును! నిద్రలో రాయడం మరియు కలలో వచ్చిన విషయాలను షార్ట్‌హ్యాండ్‌లో నమోదు చేసుకోవడం.”

“నిజమా! మీరు నిజంగానే అలా అంటున్నారా! నేను స్వయంగా షార్ట్‌హ్యాండ్ రాయను,

కానీ షార్ట్‌హ్యాండ్ రాసేవారు చాలా ఆశ్చర్యకరమైన పనులు చేయగలరని నాకు తెలుసు.”

నేను ఈ విషయాన్ని బిష్‌ (Bysshe)కు చెప్పాను; ఆయన దీనికి చాలా నవ్వుకున్నారు, పైగా చీకటిలో రాయడం అనే ఆలోచన ఆయనకు బాగా నచ్చింది. దానిని సులభతరం చేయడానికి వివిధ పద్ధతుల గురించి ఆయన ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ప్రస్తావించారు; అలాగే వర్డ్స్‌వర్త్‌ను అనుకరిస్తూ, అనేకసార్లు పెన్సిల్ మరియు కాగితాన్ని తనతో పాటు పడకగదిలోకి తీసుకెళ్లేవారు. కానీ రచన విషయంలో ఆయనకు పెద్దగా విజయం దక్కలేదు; తరచుగా ఆయన తన పెన్సిల్ లేదా కాగితం (లేదా రెండూ) పోగొట్టుకునేవారు; ఒకవేళ వాటిని భద్రంగా ఉంచుకోగలిగినా, ఆ రాత చదవడానికి వీలుగా ఉండేది కాదు. చీకటిలో రాయడం నేర్చుకోవడం ఈ రోజుల్లో అనవసరం; ఎందుకంటే ఇప్పుడు అగ్గిపెట్టెతో తక్షణమే వెలుతురును పొందవచ్చు, తద్వారా ఆలోచనలు మరువకముందే వాటిని నమోదు చేసుకోవచ్చు. షెల్లీ చీకటిలో పద్యాలు రాయలేకపోయారు కాబట్టి, వర్డ్స్‌వర్త్ రాసిన ‘నైట్ థాట్స్’ (Night Thoughts) వంటి కవిత్వాన్ని ఆయన ఎప్పుడూ సృష్టించలేదు. వర్డ్స్‌వర్త్ యొక్క ఊహాశక్తి మూడు ‘విట్నీ’ దుప్పట్లు మరియు ఒక మందపాటి పరుపు దుప్పటి వెచ్చదనంలో పుంజుకుని, ఆయన నిజమైన కవిగా మారారు; ఆయన అత్యుత్తమ ఆలోచనలు పడకగదిలో, సంపూర్ణమైన చీకటిలో రూపుదిద్దుకున్నాయి. “చీకటిలో పద్యాలు రాయగలిగే వ్యక్తి నిజమైన కవి అయి తీరాలి; ఆ ప్రతిభ ఆయనలో సహజంగానే ఉండాలి; దాన్ని కాదనలేం!”

ఆ తెలివైన చిన్న బ్యాంకర్ ఇలా జోడించారు, “ఒక్కసారి ఆలోచించండి! ఊహించండి! మిస్టర్ వర్డ్స్‌వర్త్ రచనలలో కొన్ని పద్యాలు ఉన్నాయి – వాటిని నేను పగటిపూట గానీ, లేదా సాయంత్రం వేళ నా ముందు రెండు మైనపు కొవ్వొత్తులు ఉంచుకుని గానీ రాయగలనా అని ఖచ్చితంగా చెప్పలేను; అలాంటిది వాటిని చీకటిలో రాయడమా! ఆయన విషయంలో ఎటువంటి సందేహానికీ తావులేదు; ఆయన ఎలాంటివారో మనకు బాగా తెలుసు!”

ఒక కవి రాత్రిపూట చేసే ఆలోచనలను చూసి, అలాగే వాటిని పడకలోనే నమోదు చేసుకోవాలనే ఆయన తపనను చూసి మనం నవ్వుకోవచ్చు; మిల్టన్, హోమర్ మరియు ప్రాచీన కాలపు ఇతర అంధ కవులు, ప్రవక్తల విషయంలో జరిగినట్లుగా, శాశ్వతమైన శారీరక అంధత్వం మానసిక దృష్టిని ఎలాగైతే పదును పెడుతుందో, అలాగే రాత్రి చీకటి వల్ల కలిగే తాత్కాలిక అంధత్వం కూడా అటువంటి పదునును ఇవ్వవచ్చు; ఆ రాత్రివేళ కలిగే ఆలోచనలే నిజానికి అత్యంత కవితాత్మకమైనవి మరియు విలువైనవి కావచ్చు. అర్ధరాత్రి మరియు తెల్లవారుజామున, కవులు మరియు కథా రచయితలు సాలెపురుగుల వలె తమ అంతరంగం నుండి అల్లే తేలికపాటి కల్పనలు అత్యంత సమృద్ధిగా మరియు పరిపక్వ దశలో ఉద్భవిస్తాయి.

నేను రాసిన అనేక ఉత్తరాలు భద్రపరచబడలేదని తరచుగా విచారిస్తుంటాను; అవి అప్పటి సంఘటనలను కళ్లకు కట్టినట్లుగా వివరించేవి, ఆ సంఘటనల జ్ఞాపకాలను ఇప్పుడు నెమరువేసుకోవడం ఎంతైనా అవసరం. — ఇటీవల నాకు ఒక ఉత్తరంలోని చిన్న భాగం దొరికింది; అది ఎవరికి రాశానో నాకు గుర్తులేదు; అందులో ప్రస్తావించిన కాలానికి చాలా ఏళ్ల తర్వాత అది రాయబడింది, కానీ అది ఒక చురుకైన పక్షిని చాలా చక్కగా వర్ణిస్తుంది; ఆ పక్షి గురించి మనం ఖచ్చితంగా వర్డ్స్‌వర్త్‌తో కలిసి ఇలా అనవచ్చు —

** ఓ లార్క్ పక్షీ, నీ పాట,

బలమైనది, ఓ లార్క్ పక్షీ,

పర్వత నదిలా సాగేది!”

 389

అధ్యాయం XII.

మే 29, 1841.

మార్చి 181… చివరలో

406

…వారి సాంగత్యం ద్వారా ఆయన వినోదాన్ని లేదా జ్ఞానాన్ని పొంది ఉండేవారు; కానీ ఆ ప్రయత్నం దాదాపు ఎప్పుడూ విజయవంతం కాలేదు. అంతటి విశిష్ట వ్యక్తితో పరిచయం పెంచుకోవాలని సహజంగానూ, ప్రశంసనీయంగానూ ఆశించిన వారికి, ఆయనను వారితో పరిచయం చేయడం ద్వారా, వారి ఇళ్లకు ఆయనను తీసుకువెళ్లడం ద్వారా లేదా వారిని ఆయనతో కలిసేలా ఆహ్వానించడం ద్వారా వారి కోరికను తీర్చడానికి నేను కొన్నిసార్లు ప్రయత్నించాను; కానీ నా ప్రయత్నాలు దాదాపు ఎప్పుడూ విఫలమయ్యేవి; ఆ ప్రయత్నాలన్నీ చివరకు అసహనం మరియు నిరాశతోనే ముగిసేవి. అటువంటి సందర్భాల్లోనే నేను ఆయనపై చాలా కోపంగా ఉండేవాడిని; ఆయన క్రమశిక్షణారాహిత్యం వల్ల కేవలం నాకు మాత్రమే ఇబ్బంది కలిగితే నేను సులభంగానే క్షమించేవాడిని, ఎందుకంటే దానికి నేను అలవాటు పడిపోయాను, అది మా దైనందిన వ్యవహారంలో ఒక భాగం; కానీ ఆయన ప్రవర్తన వల్ల ఇతరుల ముందు నేను ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితిలో పడినప్పుడు మాత్రం అంతే సహనంతో ఉండటం కష్టంగా ఉండేది.

కేవలం ఆయన కోసమే ప్రజలు విందులు లేదా ఇతర వినోద కార్యక్రమాలను ఏర్పాటు చేసేవారు; కొందరు ఆయనను కలుసుకోవడం కోసం పట్టణంలో రోజుల తరబడి, లేదా ఒకటి రెండు వారాల పాటు కూడా ఉండిపోయేవారు; లేదా ఆయన ఉంటానని మాటిచ్చిన ప్రదేశానికి దూర ప్రాంతాల నుండి వచ్చేవారు; కానీ ఆశించిన ఫలితం దక్కకుండా, పడ్డ శ్రమ అంతా వృథా అయిందని, ఎన్నో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నామని తెలిసినప్పుడు వారు అసహనానికి, ఆగ్రహానికి గురయ్యేవారు. ముఖ్యంగా మహిళలు, తాము ఎంతో ఆశించిన విషయంలో నిరాశ ఎదురైతే అస్సలు సహించలేకపోయేవారు. అటువంటి సందర్భాల్లో నేను మరింత కలత చెందేవాడిని,

 407

ఎందుకంటే అసలు నా మీదే నేను కోపగించుకోవాలని నాకు తెలుసు; అస్సలు నమ్మదగని దానిని నమ్మిన నా మూర్ఖత్వం, అమాయకత్వం పట్ల నాకే కోపం వచ్చేది. అటువంటి వైఫల్యం మరియు మాట తప్పడం గురించి కోపగించుకోవడం లేదా నిలదీయడం అనేది జలపాతాన్ని మందలించడం లాంటిది; గాలి, సముద్రం మరియు అగ్నిని నిందించడం.

ఈ జీవితంలో మనం పొందే ప్రతి ప్రయోజనానికి సరిగ్గా, పూర్తిగా సమానమైన మూల్యాన్ని చెల్లించడం అవసరం; నా సాటిలేని స్నేహితుడి సాంగత్యం వల్ల కలిగిన ప్రయోజనం గొప్పది, అపారమైనది; కానీ దానికి చెల్లించిన మూల్యం కూడా భారీగా ఉండేదని, అది కఠినంగా డిమాండ్ చేయబడిందని మరియు సమయానికి పూర్తిగా చెల్లించబడిందని కాదనలేము. అతనికి విచిత్రమైన అకస్మాత్తు కోరికలు, నిరాధారమైన భయాలు మరియు అయిష్టతలు, వ్యర్థమైన ఆందోళనలు మరియు తీవ్ర భయాందోళనలు కలిగేవి; అందుకే అతను అధికారిక మరియు పవిత్రమైన కార్యక్రమాలకు హాజరయ్యేవాడు కాదు. సమయం, ప్రదేశాలు, వ్యక్తులు మరియు కాలాల పట్ల అతనికి స్పృహ ఉండేది కాదు; ఏదో కవితాత్మక దృశ్యంలోనో లేదా పగటికలలోనో మునిగిపోయి, తాను పదేపదే మరియు గంభీరంగా ఇచ్చిన వాగ్దానాలన్నింటినీ త్వరగా మరియు పూర్తిగా మర్చిపోయేవాడు; లేదా అకస్మాత్తుగా తన మనసులో మెదిలిన ఏదో ఊహాజనిత అత్యవసరమైన మరియు ముఖ్యమైన విషయం కోసం, ఎక్కడికో తెలియకుండానే వ్యర్థమైన అన్వేషణలో పరుగెత్తేవాడు. అతన్ని పట్టుకుని, అదుపులోకి తీసుకుని, “ఇదిగో మీ రాజు!” అని ఆదరించడానికి, ప్రేమించడానికి, మెచ్చుకోవడానికి మరియు పొగడడానికి మహిళల వద్దకు చేర్చినప్పుడు, ఆ సౌందర్య మరియు కల్పనా లోకపు రాజు తరచుగా తప్పించుకుని పారిపోయేవాడు;

అందరికీ తెలియకుండా, దాదాపు మాయాజాలంలా అదృశ్యమయ్యేవాడు; తద్వారా తన అందమైన ‘ప్రజల’కు ఎంతో ఆశగా ఎదురుచూసిన తన సాంగత్యాన్ని రహస్యంగా దూరం చేసేవాడు: —

“ధ్వనిలా క్షణికం;

నీడలా వేగవంతం; కలలా అల్పం;

మెరుపులా స్వల్పం.”

పెర్సీ బిష్ షెల్లీ.

అధ్యాయం XIII.

అర్ధరాత్రి వేళ, సమావేశం ముగిసిపోతున్నప్పుడు మరియు కొందరు అతిథులు ఇప్పటికే ఇళ్లకు వెళ్లిపోయినప్పుడు, అరుదుగానైనా సరే, అతను మళ్ళీ మా మధ్య ప్రత్యక్షమయ్యేవాడు; ఆ పాపం, ఆశ్చర్యంతోనూ భయంతోనూ నిండిన ముఖంతో కనిపించేవాడు; అచ్చం స్వర్గం నుండి ఇప్పుడే వచ్చినట్లు, అక్కడ దేవుని సింహాసనం ముందు దేవదూతలు పాడే పాటలను విన్నట్లుగా ఉండేవాడు. సమాజం నుండి అతడు పారిపోవడం సాధారణంగా రహస్యంగా, ఎవరికీ తెలియకుండా జరిగేది; కానీ కొన్నిసార్లు మాత్రం, అత్యవసరమైన పనుల నిమిత్తం వేరే చోట తన ఉనికి తప్పనిసరి అని బహిరంగంగా ప్రకటించి, హడావిడిగా బయలుదేరడం నేను గమనించాను. అలా వెళ్ళేటప్పుడు, ఏదైనా సైన్యం తమ శిబిరాన్ని విడిచిపెట్టి వెళ్తున్నప్పుడు ఉండేంత సందడి, హడావిడి చేసేవాడు.

మా సామాజిక వర్గాలలో విదేశీయులు, ముఖ్యంగా చాలా మంది ఫ్రెంచ్ వలసవాదులు (విప్లవం కారణంగా దేశం విడిచినవారు) కలిసేవారు. అటువంటి ప్రవాసులను నేను అంతకుముందే చూశాను, బిష్ (Bysshe) కూడా చూశాడు. అతని అత్తగారు—అంటే అతని తండ్రి సవతి సోదరుడైన జాన్ షెల్లీ భార్య—వలస వచ్చిన ఉన్నత వర్గాల వారికి గొప్ప ఆతిథ్యం ఇచ్చేవారు; పెన్స్‌హర్స్ట్‌లోని తమ ఇంటిని అసహ్యకరమైన మరియు ఏమాత్రం ప్రయోజనం లేని అతిథులతో నింపేసేవారు. పెన్స్‌హర్స్ట్‌కు వెళ్లడం గురించి అతను అసహ్యంతో మాట్లాడేవాడు,

కానీ ఆ ప్రదేశాన్ని మాత్రం అతను ఎంతో ఇష్టపడేవాడు మరియు గొప్పగా మెచ్చుకునేవాడు. ఆ వలసవాదులు—చాలా కొద్దిమంది మినహా—అచ్చం…

411

అనేక వైఫల్యాల తర్వాత, అతను చివరకు పూర్తిగా విజయం సాధించాడు.

అతని రకం ఇదే; పూర్తిగా ఆంగ్లేయుడు, లేదా ఆంగ్లో- ఉన్మాది, అతనొకడు. అతని కోటు బట్టతో చేసినది,

‘పెప్పర్ అండ్ సాల్ట్’ అని పిలువబడే ఒక రకమైన బూడిద రంగులో, చాలా లేతగా,

నిజానికి, చాలా తక్కువ పెప్పర్‌తో, ఎక్కువ సాల్ట్ రంగులో ఉంది. అతని నడుం కోటు కూడా పెప్పర్ అండ్ సాల్ట్ రంగులోనే ఉంది,

కానీ మరింత ముదురుగా,

ఎక్కువ పెప్పర్‌తో ఉంది. అతని షార్ట్స్ కూడా అదే రకమైన వస్త్రంతో చేసినవి,

వాటిలో పెప్పర్ రంగు ఎక్కువగా ఉండటంతో, అవి నడుం కోటు కంటే ముదురుగా ఉన్నాయి; మరియు అతని పొడవాటి గేటర్లు ఇంకా ముదురుగా, అన్నింటికన్నా ముదురుగా,

దాదాపు పూర్తిగా పెప్పర్‌తో, దాదాపు ఏ మాత్రం సాల్ట్ లేకుండా ఉన్నాయి.

ఒక ఉదయం మమ్మల్ని ఒక గదిలోకి తీసుకువెళ్లారు, అక్కడ

ఈ హాస్యపాత్ర ఒంటరిగా కూర్చుని ఉంది. అనేక ప్రగాఢమైన గౌరవ వందనాలు మరియు నిరాశ చెందవద్దని ఉపదేశం చేసిన తరువాత, మన స్నేహితులు త్వరలోనే వస్తారని ఆయన మనకు హామీ ఇచ్చి, గంభీరంగా నన్ను అడిగాడు, “అతను అచ్చం ఒక ఆంగ్లేయుడిలా కనిపించడం లేదా?”

“అతను ఒక విదేశీయుడని, ఒక ఫ్రెంచివాడని నేను అనుమానించడానికి ఏమైనా అవకాశం ఉందా?” “ప్రభూ, డ్యూక్ గారు, మమ్మల్ని ఇంతగా, అదీ ఇంత దగ్గరగా పోలి ఉండాలని కోరుకోవడం ద్వారా మాకు చాలా గొప్ప గౌరవాన్ని ఇస్తున్నారు!” నా సమాధానాన్ని ఆ ఆంగ్లోమానియాక్ పూర్తిగా సంతృప్తికరంగా అంగీకరించాడు; కానీ బైషే కేరింతలు కొడుతూ గట్టిగా నవ్వడం మొదలుపెట్టి, గదిలోంచి తలకిందులుగా బయటకు పరుగెత్తాడు.

“మీ స్నేహితుడికి ఏమైనా అనారోగ్యంగా ఉందా, అయ్యా?”

“అతనికి అడపాదడపా దగ్గు వస్తోంది.”

“పాపం! పాపం ఆ యువకుడు!” ” మంచి స్వభావం గల, ఏమీ అనుమానించని ఆ వ్యక్తి గంభీరంగా

412

ఓ డి లూస్‌ను తరచుగా ఒక మృదువైన, వెచ్చని చేతితో తన ఛాతీపై రుద్దుకోవాలని సిఫార్సు చేసాడు.

“ఓ డి లూస్ సులభంగా దొరుకుతుంది, కానీ ఆ మృదువైన, వెచ్చని చేయి అతనికి ఎక్కడ దొరుకుతుంది?” “ఓహో! అతని ఆకర్షణీయమైన ముఖకవళికలతో, అతను దానిని చాలా సులభంగా కనుగొంటాడు!”

ఆ తప్పు చేసిన వ్యక్తికి, ఆ చక్కని ప్రశంసను తెలియజేస్తూనే, తగిన హెచ్చరికను కూడా జతచేశాను:

“ఆ పాపం ముసలాయన వేసుకున్న ఆధునిక ఇంగ్లీష్ సూట్‌ను చూసి నువ్వు మళ్లీ నవ్వావంటే, నువ్వు కృతజ్ఞత లేనివాడివి, పరమ నీచుడివి అవుతావు! ఇకపై నేను నీకు ఆశ్రయం ఇవ్వను. నువ్వు అతని దెబ్బతిన్న గౌరవాన్ని పునరుద్ధరించాలి; హైడ్ పార్క్‌లో అతన్ని కలిసి, కత్తి యుద్ధం ద్వారా మీ వివాదాన్ని పరిష్కరించుకోవాలి!”

అనూహ్యంగా, తీవ్రంగా మరియు ఆపుకోలేనంతగా వచ్చే ఆ నవ్వులు తరచుగా ఇబ్బందికరంగా, నిజానికి ప్రమాదకరంగా కూడా ఉండేవి.

ఒక రోజు ‘చాన్సరీ లేన్’లో, ‘లింకన్స్ ఇన్’ ద్వారం ముందు వీధి మధ్యలో షెల్లీ నిలబడి ఉండటం నేను చూశాను. ఏదో ఒక మాయా శక్తి (జీనీ) అతన్ని ఒక తెలియని నగర మధ్యలో అకస్మాత్తుగా దించినట్లుగా, అతను చుట్టూ ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ ఉండిపోయాడు. నేను అతని చేయి పట్టుకుని, ‘లింకన్స్ ఇన్’లోని సామూహిక భోజనశాలకు తీసుకువెళ్లాను. అక్కడ మొదటి మరియు ప్రాచీన వైస్-ఛాన్సలర్ అయిన సర్ థామస్ ప్లూమర్ తన ఆసనంపై కూర్చుని ఉన్నారు; ఎప్పటిలాగే ఆయన ముఖం నిండా మచ్చలు, ఎర్రటి జుట్టు, మేకలాంటి వాసన మరియు అపరిశుభ్రమైన రూపంతో కనిపిస్తున్నారు. అరడజను మంది న్యాయవాదులు ఆయనకు వీపు చూపిస్తూ, ఏమాత్రం ఆసక్తి లేకుండా కూర్చుని ఉన్నారు; అప్పుడప్పుడు వారు…

413

…కాస్త మార్పు కోసం కాలు కదుపుతూ, ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడనట్లుగా తన బూటు వైపు చూస్తూ, విపరీతమైన బద్ధకంతో ఆవలిస్తూ… అతని కోర్టులో ప్రాక్టీస్ చేసే న్యాయవాదులలోని అత్యంత మందబుద్ధులైన ముగ్గురో నలుగురో, న్యాయమూర్తిని వంతులవారీగా సంబోధిస్తూనో లేదా అందరూ కలిసి గొడవ పడుతూనో ఉన్నారు. అప్పుడు వారిలో ఒకడు, ఏదో కొత్త విషయాన్ని చెబుతున్నట్లుగా, ఒక రకమైన విచిత్రమైన ఉత్సాహంతో ఇలా అన్నాడు: “అయ్యా, మీరు ఎప్పటికీ తలుపు తెరవరని నాకు ఖచ్చితంగా తెలుసు; ఎందుకంటే ఒకవేళ మీరు తలుపు తెరిస్తే, ఆ తలుపు తెరిచి ఉంటుంది కాబట్టి, అది మీకు బాగా తెలిసిన విషయమే కదా…” అప్పుడు, దృఢమైన ఆవేశంతో కూడిన స్వరంతో న్యాయమూర్తి ఇలా జోక్యం చేసుకున్నారు: “అయ్యా, మీరు చెప్పింది అక్షరాలా నిజం; కనీసం ఒక విషయంలో మాత్రం నాకు స్పష్టత ఉంది; నేను ఎప్పటికీ తలుపు తెరవకూడదని నిర్ణయించుకున్నాను!” ఇది మరీ శృతి మించినట్లయింది: భయంకరమైన అట్టహాసంతో కూడిన ఒక తీక్షణమైన అరుపుతో, బిష్ (Bysshe) ఆ హాలు నుండి వేగంగా బయటకు పరుగెత్తాడు. నిజం చెప్పాలంటే, సర్ థామస్ మంచి స్వభావం గల వ్యక్తి: పారిపోతున్న ఆ వ్యక్తిని (నవ్వు ఆపుకోలేక ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న అతన్ని) జాలిగా చూస్తూ, తనలో తాను ఇలా అనుకున్నాడు: “పాపం! అతనికి అస్వస్థత చేసింది; ఏదో ఫిట్స్ (మూర్ఛ) వచ్చినట్లుంది! అయినా సరే, నేను మాత్రం తలుపు తెరవను: ఆ విషయంలో నేను చాలా దృఢంగా ఉన్నాను.” ఆ తర్వాత కూడా తన దృఢ నిశ్చయాన్ని సమర్థించుకుంటూ ఆయన తన సుదీర్ఘమైన, విసుగు పుట్టించే ప్రసంగాన్ని కొనసాగించారు. ఆ వృద్ధ న్యాయవాది చేసే అనవసరమైన పునరావృత్తులు, విసుగు పుట్టించే మాటల మధ్యలోంచి నేను మెల్లగా బయటకు జారి, పారిపోయిన ఆ వ్యక్తిని కలుసుకున్నాను. హాలు ద్వారం వద్ద అతను ఏదో ఆలోచిస్తూ నిలబడి ఉండగా నేను అతన్ని చూశాను. అతను నాతో చాలా గంభీరంగా ఇలా అన్నాడు: “ఎంత విచిత్రం! మనిషి ప్రపంచంలో సగం భాగం తిరిగి, మళ్లీ వెనక్కి వచ్చి చూస్తే… అదే ప్రదేశాల్లో, అవే వ్యక్తులు, అవే మాటలు మాట్లాడుతూ కనిపిస్తారు; పైగా, ఒక్కసారైనా చెప్పడానికి అర్హత లేని విషయాలను వేలసార్లు చెబుతూ ఉంటారు!”

“ప్రపంచమంతా గనుక

సంయమనంతో కేవలం పప్పుధాన్యాలనే ఆహారంగా తీసుకుంటే…” షెల్లీ వివిధ సమయాల్లో, చాలా కాలం పాటు పప్పుధాన్యాలనే ప్రధాన ఆహారంగా తీసుకునేవారు; అయితే ఇది ఏదో కోపంతోనో లేదా అసహనంతోనో తీసుకున్న నిర్ణయం కాదు. దానికి భిన్నంగా, అటువంటి ఆహారం సరైనదని మరియు ఆరోగ్యానికి ఎంతో శ్రేష్ఠమైనదని ఆయనకు కలిగిన దృఢమైన నమ్మకం, ప్రశాంతమైన మరియు ఆలోచనాత్మకమైన నిర్ణయం దీనికి కారణం. ఆయన రాసిన లేఖల ద్వారా తెలిసేదేమిటంటే, ఆయన అప్పుడప్పుడు పూర్తిగా కాకపోయినా, చాలా వరకు శాకాహారానికే పరిమితమయ్యేవారు. మాంసాహారాన్ని విడిచిపెట్టాలనే ఆలోచన ఆయనకు మొదట ఎలా కలిగిందనేది ఎక్కడా స్పష్టంగా కనిపించదు; అది ఆయన సొంత భావనలు మరియు ఆలోచనల వల్లనా, లేక ఇతరులు మౌఖికంగా లేదా పుస్తకాల ద్వారా ఇచ్చిన సలహాల వల్లనా అనేది తెలియదు. 1813 వసంతకాలం నుండే ఆయన పూర్తిగా మరియు కచ్చితంగా శాకాహారాన్ని పాటించడం ప్రారంభించారు. ఆయన అనుసరించిన ‘పైథాగరియన్’ లేదా ‘బ్రాహ్మణ’ తరహా జీవనశైలి, అలాగే ‘ప్రకృతికి తిరిగి వెళ్లడం’ (Return to Nature) అనే భావనను ఆచరించే స్నేహపూర్వక మరియు గుణవంతులైన వ్యక్తులతో ఆయనకు ఉన్న సాన్నిహిత్యం… ఇవన్నీ ఆయన కవితాత్మక, తాత్విక మరియు సుందరమైన జీవితంలో అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన మరియు అందమైన ఘట్టాలుగా నిలిచాయి. ఆయన ఆహారం ఎప్పుడూ చాలా సాదాసీదాగా ఉండేది; ఇంతకుముందే చెప్పినట్లుగా, అది ప్రధానంగా కేవలం రొట్టె లేదా దానికి తోడు చాలా స్వల్పమైన, సాధారణమైన అదనపు పదార్థంతో కూడి ఉండేది. ఆయన ఎప్పుడూ మత్తు కలిగించే మద్యం (స్పిరిట్స్) జోలికి వెళ్ళలేదు; బీర్ కూడా అరుదుగా మాత్రమే తీసుకునేవారు. తన సొంత అవసరం కోసం ఆయన ఎప్పుడూ వైన్‌ను అడగడం, కొనడం లేదా తెప్పించుకోవడం వంటివి చేయలేదు; కానీ ఒకవేళ అది ఆయనకు లభించి, తోటివారు కూడా ఇబ్బందికరంగా లేకపోతే, భోజనం తర్వాత కాసేపు అక్కడే కూర్చుని రెండు లేదా మూడు గ్లాసుల ‘వైట్ వైన్’ (white wine) తీసుకునేవారు, అందులోనూ ఎప్పుడూ తక్కువ గాఢత కలిగిన దాన్నే ఎంచుకునేవారు. ఆయనకు ‘పోర్ట్ వైన్’ (port wine) అంటే అస్సలు ఇష్టం లేదని కఠినంగా చెప్పలేను—ఆక్స్‌ఫర్డ్ విద్యార్థి ఎవరైనా అలా అనుకుంటారా? — కానీ దానితో ఆయనకు కొన్ని చేదు జ్ఞాపకాలు ముడిపడి ఉండేవి. పోర్ట్ వైన్‌ను చూడగానే ఆయనకు తన తండ్రి గుర్తుకొచ్చేవారు; ఎందుకంటే ఆయన తండ్రికి అది ఎంతో ఇష్టం మరియు దాన్ని ధారాళంగా సేవించేవారు (అయితే అది గర్హనీయమైన స్థాయిలో అతిగా ఉండేది కాదు). …కానీ ఒక గ్రామీణ భూస్వామిగా, శాంతి భద్రతల అధికారిగా (జస్టిస్ ఆఫ్ ది పీస్) దానిని తాగాల్సి ఉంటుంది.

అతను తన తండ్రితో కలిసి ఒక సీసా మంచి ‘పోర్ట్’ (ఒక రకమైన వైన్) తాగడానికి, ఒకటి రెండు గంటల పాటు స్నేహపూర్వకంగా గడపడానికి, అలాగే ఆ వృద్ధ భూస్వామి తన వైన్ గురించి, తన గురించి గొప్పగా చెప్పుకుంటుంటే ఓపికగా వినడానికి సిద్ధపడితే… వారిద్దరి మధ్య సంబంధం మెరుగుపడేదని, అనేక తీవ్రమైన సమస్యలు మరియు ఇబ్బందులు తొలగిపోయేవని నేను తరచుగా అనుకునేవాడిని, అప్పుడప్పుడు ఆ విషయాన్ని సూచించేవాడిని కూడా. కానీ అదంతా వృథా అయ్యింది; సయోధ్య కుదిర్చేందుకు నేను చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. వారి మధ్య అనుబంధం ఏర్పడటం అసాధ్యం — అది జరగని పని. గాయాలపై నూనె మరియు వైన్ పోయడం మంచిదే కావచ్చు, దానివల్ల అవి మానవచ్చు; కానీ ఆ రెండు ద్రవాలను కలిపి కలపడం మాత్రం నిష్ప్రయోజనం, అవి ఎప్పటికీ కలిసిపోవు.

. 419

ఈ విషయాన్ని నిర్ధారించగల సామర్థ్యం కొందరికి ఉండవచ్చని నేను కాదనను; కానీ అటువంటి వారిలో ఒక్కరిని కూడా కలిసే అదృష్టం నాకు ఎప్పుడూ కలగలేదని మాత్రం కచ్చితంగా చెప్పగలను. నేను కేవలం చర్చించడమే కాకుండా, ఆ పద్ధతిని ఆచరించాను కూడా; అది ఏదో విశ్వాసం వల్ల కాదు, కేవలం మంచి సాంగత్యం కోసం మరియు అది ఒక ఆహ్లాదకరమైన ప్రయోగం కాబట్టి అలా చేశాను. నిజానికి, దేనినీ పరీక్షించడమో లేదా కనుగొనడమో జరగని దానిని ‘ప్రయోగం’ అని పిలవచ్చా? బహుశా దానిని ఒక ‘ఆహ్లాదకరమైన మార్పు’ అని అనడం మరింత సముచితమేమో. సొలొమోను ఇలా అన్నాడు, అది కూడా ఎంతో జ్ఞానంతో కూడిన మాట: “ద్వేషంతో కూడిన మాంసాహార విందు కంటే, ప్రేమతో కూడిన శాకాహార భోజనమే మిన్న.” నా ఆత్మీయ మిత్రులు ఒక విషయాన్ని నమ్మేవారు—తమ కాలానికి తగిన వివేకం వారిలో ఉండేది, కానీ ఆహార ఎంపిక విషయంలోనూ వారు సరైన నిర్ణయం తీసుకున్నారా లేదా అనేది నేను చెప్పలేను—అదేమిటంటే, రోస్ట్ బీఫ్ (మాంసాహారం)తో కూడిన భోజనం కంటే, ప్రేమ మరియు స్నేహంతో కూడిన శాకాహార భోజనమే శ్రేష్ఠమైనది. కచ్చితంగా చెప్పాలంటే, వారి శాకాహార విందులు ఎంతో అద్భుతంగా, రుచికరంగా మరియు ఆనందదాయకంగా ఉండేవి. కేవలం బల్ల మరియు దానిపై ఉంచిన ఆహార పదార్థాల వైపు మాత్రమే చూస్తూ, దాని చుట్టూ కూర్చున్న వారిని పట్టించుకోకుండా…

‘* గంభీరమైన సమూహాలుగా మరియు ఆహ్లాదకరమైన సాంగత్యంతో.’

మాంసం, పక్షులు, చేపలు లేదా వేటాడి తెచ్చిన జంతువుల మాంసం వంటివి అక్కడ కనిపించేవి కావు; అలాగే గుడ్లు వాటి సహజ రూపంలో గానీ, వెన్న పెద్ద మొత్తంలో గానీ ఉండేవి కావు. వంటలో ఈ రెండింటినీ వాడేవారు నిజమే, కానీ సాధ్యమైనంత తక్కువగా మాత్రమే; వాటిని కేవలం అనివార్యమైన వంట సహాయకాలుగా మాత్రమే చూసేవారు తప్ప, వాటి వినియోగాన్ని పూర్తిగా అంగీకరించేవారు కాదు—అవి త్వరలోనే తొలగించబడాల్సినవిగా పరిగణించబడేవి. ఈ నిషేధం పెంకు కలిగిన సముద్ర జీవులకు (shell-fish) కూడా వర్తించేది. జాన్ హోమ్ టూక్, అక్కడ ఉన్న ఒక మత పెద్దకు రొయ్యలు మరియు బెల్లం పాకం (treacle) తినమని సూచించారు; బెల్లం పాకం అంగీకరించబడేదేమో కానీ, ఒక్కో రొయ్య మాత్రం ఖచ్చితంగా తిరస్కరించబడేది. మాంసం లేకపోవడం వల్ల మరింత రుచికరంగా అనిపించే రకరకాల సూప్‌లు మాకు లభించేవి. అన్ని రకాల కూరగాయలు—అత్యుత్తమ నాణ్యత గలవి—ఎంతో శ్రద్ధతో మరియు నైపుణ్యంతో వండబడేవి; కొన్ని సాధారణంగా, కొన్ని ఉడికించి (stewed), మరికొన్ని కళాత్మకంగా మరియు శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ఆకర్షణీయంగా వడ్డించబడేవి. పుడ్డింగ్‌లు, టార్ట్‌లు, మిఠాయిలు మరియు తీపి పదార్థాలు పుష్కలంగా ఉండేవి. చీజ్ (cheese) మాత్రం నిషేధించబడింది—అది పూర్తిగా బహిష్కరించబడిన పదార్థం. పాలు మరియు మీగడను స్వేచ్ఛగా తీసుకునే అవకాశం ఉండేది కాదు; అయితే, పుడ్డింగ్‌లలో పదార్థాలుగా వాడటానికి, అలాగే కొత్తగా చేరిన వారి (లేత మొక్కల వంటి వారి) బలహీనతను దృష్టిలో ఉంచుకుని టీలో కొద్దిగా కలుపుకోవడానికి మాత్రం అనుమతి ఉండేది. అన్ని రకాల పండ్లను సాదరంగా ఆహ్వానించేవారు—ప్రకృతి దేవత స్వయంగా తన భక్తుల ముందు నిలబడినట్లుగా వాటిని ఎంతో ఉత్సాహంతో మరియు ప్రశంసలతో స్వీకరించేవారు. మేము టీ మరియు కాఫీలను విపరీతంగా ఆస్వాదించేవాళ్ళం, అప్పుడప్పుడు కోకో మరియు చాక్లెట్‌లతో వైవిధ్యాన్ని కోరుకునేవాళ్ళం. బ్రెడ్ మరియు వెన్న, అలాగే వెన్న రాసిన టోస్ట్… వాటిని విడిచిపెట్టారు;

కానీ సాధారణ రొట్టెలు మరియు గింజలు కలిపిన కేక్‌లను

విశ్వాసులందరికీ ఉదారంగా పంచారు.

రకరకాల రుచులను ఇష్టపడే భోజన ప్రియుడు,

అప్పుడప్పుడు ఒకటి రెండు రోజుల పాటు శాకాహారాన్ని

అవలంబించడం మంచిది;

కేవలం ఆనందం కోసం లేదా ఒక మార్పు కోసమే కాకుండా,

దాన్ని ‘అసహ్యకరమైన మరియు వికారమైన ఇంద్రియ భోగం’గా భావించి (అలా చేయడం). శుద్ధి చేసుకున్న అలవాట్లు కలిగిన వారికి సైతం శాకాహారం ఆమోదయోగ్యంగా ఉండాలంటే, అది అత్యుత్తమమైన పదార్థాలతో, చక్కగా వండబడి ఉండాలన్న విషయాన్ని దాచకూడదు. లేకపోతే, అది కేవలం ఉపవాసం లేదా కఠినమైన త్యాగంలా మారిపోతుంది. ఇటువంటి స్వీయ-నియంత్రణ లేదా తాపస ధర్మం ఆధ్యాత్మిక కోణంలోనూ, ఆత్మ ఆరోగ్యం విషయంలోనూ ఉపయోగపడవచ్చు; కానీ అది పూర్తిగా వేరే విషయం, ప్రస్తుత చర్చకు దానితో సంబంధం లేదు. మాంస రహిత ఆహార విధానాన్ని పాటించడానికి నగరాల కంటే గ్రామీణ ప్రాంతాలే ఎక్కువ అనుకూలం. సమృద్ధిగా తాజా కూరగాయలను అందించే తోట, అపరిమితంగా పండ్లను ఇచ్చే ఫలవృక్షాల తోట (అవి అప్పటికప్పుడు తినడానికి మరియు శీతాకాలం కోసం నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగపడతాయి) వందలాది మంది శాకాహారులకు (పైథాగరస్ అనుచరుల వంటి వారికి) అత్యంత రుచికరమైన మరియు సమృద్ధియైన ఆహారాన్ని అందించగలవు. దక్షిణ ప్రాంత వాతావరణం మరియు అక్కడి వైవిధ్యభరితమైన పంటలు దీనికి ఎంతో అనుకూలంగా ఉంటాయి. నేపుల్స్, సిసిలీ ద్వీపం—మొత్తంగా చెప్పాలంటే ‘టూ సిసిలీస్’ (Two Sicilies) రాజ్యం—ఒక నిజమైన ఏడెన్ వనంలా, భూతల స్వర్గంలా అనిపిస్తాయి. తన ఉదార స్వభావం గల తల్లి (ప్రకృతి) వద్దకు తిరిగి వచ్చే అదృష్టం కలిగిన, పశ్చాత్తాపపడిన ఆ ‘తొలగిపోయిన కుమారుడి’కి (prodigal son) ఇది సరైన నివాస స్థలం. మధ్యధరా తీర ప్రాంతాలలో మాంసాహారం అంతగా ఆకర్షణీయంగా ఉండదు, అలాగే ఉత్తర ప్రాంతాల వారికి అక్కడి చేపల రుచి కూడా అంతగా నచ్చకపోవచ్చు; కానీ ఆ ఆహ్లాదకరమైన ప్రాంతాలు వృక్ష సంబంధిత ఆహార పదార్థాలతో అత్యంత సమృద్ధిగా ఉంటాయి.

422

మకరోనీ మరియు ఇతర రకాల ఇటాలియన్ పాస్తాలు విలువైన ఆహార వనరులుగా ఉండేవి. పైథాగరస్ బోధనల వలె మృదువుగా మరియు హానిచేయనివిగా మార్చబడిన ఉల్లిపాయలు ప్రధాన రుచికారక పదార్థాలుగా ఉండేవి; అలాగే పుట్టగొడుగులు మరియు వాటి జాతికి చెందిన ఇతర శిలీంధ్రాలు అమూల్యమైన రుచిని అందించేవి. లండన్ వంటి నగరాల్లో, కిణ్వ ప్రక్రియ ద్వారా తయారయ్యే పానీయాల (మద్యం వంటివి) ఖర్చును మినహాయించినప్పటికీ, సౌకర్యవంతమైన మరియు సంతృప్తికరమైన రీతిలో శాకాహార భోజనాన్ని ఏర్పాటు చేయడం అంత చౌకైన వ్యవహారం కాదు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి బహుశా భిన్నంగా ఉండవచ్చు. పైథాగరస్ నివసించి, బోధనలు చేసిన ఇటలీలోని క్రోటన్ నగరంలో, మానవత్వం మరియు సంయమనం విషయంలోనే కాకుండా, పొదుపు విషయంలో కూడా ఆయన అనుసరించిన విధానం అత్యంత ఆదర్శవంతమైనది మరియు ప్రశంసనీయమైనది అనడంలో సందేహం లేదు.

ఏ అభిప్రాయంలోనైనా లేదా ఏ వర్గంలోనైనా ఒక తీవ్రవాద లేదా అతివాద వర్గం ఉండటం సహజం; శాకాహార విధానాన్ని అనుసరించేవారిలో కూడా అటువంటి వర్గం ఉండేది. ఆహారంపై నిప్పు (వేడి) ప్రభావం దానిని ఆరోగ్యానికి హానికరంగా మారుస్తుందని కొందరు భావించేవారు. మనిషి పచ్చి కూరగాయలు, అంటే వండని సలాడ్లు, ఆపిల్స్, బఠానీలు, చిక్కుళ్లు, క్యాలీఫ్లవర్లు, అలాగే పచ్చి పిండి, పచ్చి క్యారెట్లు, టర్నిప్స్ మరియు బంగాళాదుంపలతో జీవించాలని వారు చెప్పేవారు. వారు తమ వంటశాలల నుండి నిప్పును పూర్తిగా బహిష్కరిస్తూ, ప్రోమెథියస్ చేసిన ఆవిష్కరణను (లేదా దొంగతనాన్ని) తిరస్కరించారు. ప్రతి మతంలోనూ అద్భుతాలు ఉన్నట్లే, వీరిలోనూ కొన్ని కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి: తన కాలం కంటే చాలా ముందుచూపు కలిగిన ఆ నాయకుడు (పాట్రియార్క్) ఒకసారి నిజంగానే ఒక పచ్చి బంగాళాదుంపను తిన్నారని నాకు నమ్మదగిన సమాచారం అందింది. అయితే, ఆయన రెండోసారి కూడా దాన్ని తిన్నట్లు నేను ఎప్పుడూ వినలేదు; పైగా, ఆయన కేవలం మొదటిదాన్ని తినడం గురించి మాత్రమే మాట్లాడారని హేతువాదులు వాదిస్తుంటారు. అంతేకాకుండా,

. 423

అన్ని తాత్విక వర్గాలలోనూ వైరుధ్యాలు మరియు భిన్నాభిప్రాయాలు ఉంటాయి; ముఖ్యంగా ఈ తీవ్రవాద వర్గపు సమర్థకులలో ఇటువంటి వింతైన లేదా ఆశ్చర్యకరమైన వైరుధ్యాలు మెండుగా కనిపిస్తాయి. సంపూర్ణంగా మరియు సర్వత్రా ‘పచ్చి’ (వండని) ఆహారాన్నే తీసుకోవాలని వాదించేవారి అభిప్రాయం ప్రకారం, వంట అవసరం లేని నీరు తప్ప మరేదీ వండకూడదు. నీటిని స్వేదనం (distillation) చేయాల్సి వచ్చేది; అంటే సాధారణంగా నిషేధించబడిన ‘అగ్ని’ యొక్క తీవ్రమైన ప్రభావానికి దానిని గురిచేయాల్సి వచ్చేది, దీనివల్ల నీరు అసహ్యకరమైన రుచిని, వాసనను పొందేది. అలా తయారుచేసిన నీరు వికారమైన రుచిని కలిగి ఉండేది; నిపుణులు దానిని కేవలం ‘ఎంపైరూమా’ (అగ్ని ప్రభావంతో ఏర్పడిన పదార్థం) అని గంభీరంగా అభివర్ణించారు, కానీ ఆ క్లిష్టమైన పేరు పెట్టినంత మాత్రాన దాని రుచి ఏమీ మెరుగుపడలేదు. ‘మాజీ’లు (అంటే నీటి విషయాల్లో ఆధిపత్యం వహించేవారు) ఒక అస్తవ్యస్తమైన మరియు శ్రమతో కూడిన విశ్లేషణ తర్వాత, నీటిలో ఒక చిన్న సీసం (lead) ముక్కను కనుగొన్నట్లు భావించారు; మన వినాశనానికి కారణమయ్యే సీసపు గొట్టాల ద్వారా నీరు సరఫరా కావడం వల్లే అది వచ్చిందని వారు చెప్పారు. ఆ ‘విజయ చిహ్నాన్ని’ (ట్రోఫీని) నేను స్వయంగా చూశాను, ఎందుకంటే దానిని ఎంతో గర్వంగా ప్రదర్శించారు. సాధారణ దృష్టితో చూస్తే, అది తుపాకీలో వాడే చిన్న సీసపు గుళికలా (dust-shot) కనిపించేది; దానిని ఒక ఆయుధంగా ప్రయోగిస్తే, అది బహుశా ఒక ఈగకు ప్రమాదకరంగా పరిణమించేదేమో కానీ, ఒక చిన్న పక్షిని (wren) దాని స్థానం నుండి కింద పడేయలేకపోయేది; అయినప్పటికీ, అది లండన్ నగర జనాభాలో సగభాగాన్ని చంపేస్తుందని వారు భావించారు. అంతేకాదు, అత్యంత స్వచ్ఛమైన ఊట నీటిలో కూడా ఆర్సెనిక్ ఉనికిని గుర్తించారు; అంటే టన్నుల కొద్దీ నీటిలో కేవలం అర గ్రెయిన్ (చాలా తక్కువ పరిమాణం) లోహం మాత్రమే ఉండేది. దాదాపు అన్ని పదార్థాలలోనూ ఆర్సెనిక్ అత్యల్ప పరిమాణంలో ఉంటుందని మనకు తెలుసు. అత్యంత సూక్ష్మమైన మోతాదులలో అది విషపూరితం కాదు, హానికరం కాదు, పైగా ఆరోగ్యకరమైనదని మనకు హామీ ఇవ్వబడింది. ఒక ఆదివారం ఉదయం, మేము నిజంగానే ఒక ‘ఆర్సెనిక్ వేట’ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నాము; మంచి పని పట్ల ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉండే ఆ పెద్దమనిషి (patriarch) ఇంటికి వెళ్ళాము, ఆయన తన గదిలోనే ఒక ప్రయోగశాలను ఏర్పాటు చేసుకుని ఉన్నారు. అతను ఏమాత్రం రక్తపాతాన్ని కోరుకునే స్వభావం కలవాడు కాదు; పైగా, అతను చాలా మృదుస్వభావి, అత్యంత దయగలవాడు మరియు ఉత్తమమైన మనిషి. అయినప్పటికీ, అతను తన రూపాన్ని ఒక పులిలా, అంటే రాజసం ఉట్టిపడే బెంగాల్ పులిలా మార్చుకున్నాడు. అతను నల్లని రంగు దుస్తులు ధరించి ఉన్నాడు – అయితే ఆ నలుపు రంగు కాలక్రమేణా పాతబడి, వెలిసిపోయినట్లుగా మారింది; కోటు, వేస్ట్‌కోట్, షార్ట్స్ మరియు గేటర్స్ (కాళ్ళకు వేసుకునే రక్షణ తొడుగులు) అన్నీ ఒకప్పుడు నల్లగా ఉన్న వస్త్రంతోనే తయారయ్యాయి. అతను తన రసాయన పరికరాలతో (అలెంబిక్స్) పనిలో నిమగ్నమై, ఆర్సెనిక్ కోసం అన్వేషణ సాగిస్తూ, తన రిటార్ట్ పాత్రల మూతలను పైప్-క్లే (ఒక రకమైన బంకమట్టి)తో బిగుతుగా అతికిస్తూ ఉన్నాడు. ఉదయం అంతా, తన వేళ్ళకు అంటుకున్న ఆ మట్టిని తుడవడానికి టవల్ వాడకుండా, చేతులను తన దుస్తులకే రాసుకుంటూ ఉన్నాడు; దీనివల్ల, మేము అతని అధ్యయన గదిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, అతని నల్లని దుస్తులపై తెల్లని మట్టి చారలు పడి, అతను చారల పులిలా కనిపిస్తున్నాడు. స్వేదనం (distillation) చేయని నీరు ఆరోగ్యానికి ఎంత హానికరం మరియు విషపూరితమో తాను పూర్తిగా నిర్ధారించుకున్నానని అతను చెప్పాడు. తన నిర్ధారణలు ఎంత సరైనవో మాకు ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ ప్రధానంగా తల ఊపడం, కళ్లు అప్పగించడం మరియు రహస్య సంజ్ఞల ద్వారానే ఆ ప్రయత్నం చేశాడు. అంతటి విచిత్రమైన మరియు అమాయకపు రసాయన శాస్త్రవేత్త, అంత అస్తవ్యస్తంగా నిర్వహించిన ప్రయోగాలు…

425

పల్లెటూర్లలో అక్కడక్కడా చెల్లాచెదురుగా, శాకాహారాన్ని అలవాటు చేసుకుని, దానినే స్థిరంగా అనుసరిస్తున్న చిన్న చిన్న సమూహాల గురించి నేను విన్నాను; అంతేకాదు, వారిలో కొందరిని నేను స్వయంగా కలిశాను కూడా. వారు మంచి, నిరాడంబరమైన వ్యక్తులేనని నేను చెప్పగలను, కానీ వారిలో ఎలాంటి ప్రతిభ, పేరు, లేదా ప్రత్యేకత లేవు; చాలావరకు వారు అసమ్మతివాదులని నేను నమ్ముతున్నాను, మరియు ఆ అసమ్మతిలో పూర్తిగా మునిగిపోయినవారు, తత్ఫలితంగా ఎలాంటి వెర్రివాళ్ళకైనా సిద్ధంగా, పక్వంగా ఉన్నవారు.

జో రిట్సన్ నా కాలానికి ముందువాడని నేను అనుకుంటున్నాను; నిశ్చయంగా, నేను అతనితో ఎప్పుడూ కలవలేదు. అతనికి ఒక ఆస్తి బదిలీదారుడిగా కొంత వ్యాపారం, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తగా కొంత పేరు ఉండేది;

కానీ శాకాహార పదార్థాలను తినేవాడిగా, అతను తన సిద్ధాంతాలను తీవ్రమైన ఉద్వేగంతో, విపరీతమైన ఆర్భాటంతో ముందుకు తెచ్చాడు, దానివల్ల, బహుశా అన్యాయంగానే, ఒక దౌర్భాగ్యుడిగా ముద్రపడ్డాడు. అతను గొర్రెలు, ఎద్దులు మరియు పందులను “మన తోటి జీవులు” అని పిలిచేవాడు – ఒక నిర్దిష్ట కోణంలో అవి నిజంగానే అటువంటివే; ఆ భావన ఆధారంగా, మనం వాటి మాంసాన్ని తినకూడదని లేదా వాటిని చంపకూడదని అతను నిర్ధారించుకున్నాడు. కానీ ఒక చిమ్మట, నల్లి, పేను లేదా బద్దెపురుగు (టేప్‌వార్మ్) కూడా తోటి జీవులే కదా; మరి అప్పుడు ఏమంటారు? అలాగే క్యాబేజీ కూడా ఒక జీవే: హోరేస్ ఒక లీక్ (ఒక రకమైన ఉల్లిపాయ మొక్క) మరియు ఉల్లిపాయను ‘చంపడం’ గురించి ప్రస్తావించాడు.

నేను స్వయంగా శాకాహార నియమాన్ని పాటించినంత కాలం, ఆ మృదువైన, సహనశీలమైన, రక్తపాతం లేని సిద్ధాంతాన్ని బోధించే వారి నుండి నేర్చుకున్న నియమాలను చాలా కచ్చితంగా అనుసరించేవాడిని; ఎందుకంటే నా మనస్తత్వం సహజంగానే కచ్చితత్వం మరియు కఠినమైన క్రమశిక్షణ వైపు మొగ్గు చూపేది. కానీ షెల్లీ ఆవేశపూరితమైన లేదా తక్షణ ప్రేరణలతో నడిచే స్వభావం కలవాడు; అతను ఆ సిద్ధాంతకర్తల సాంగత్యంలో ఉన్నంత కాలం అతని ప్రవర్తనలో ఎటువంటి లోపం ఉండేది కాదు; కానీ ఎవరి అడ్డు అదుపు లేకుండా తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించే స్వేచ్ఛ లభించినప్పుడు మాత్రం పరిస్థితి అలా ఉండేది కాదు. ఆ క్షణంలో తన మనసుకి ఏది చేయాలనిపిస్తే దాన్ని వెంటనే చేసేయడమనే ‘స్వర్ణ సూత్రం’ తప్ప, అతను మరే ఇతర నియమాలను పాటించలేకపోయేవాడు. పైథాగరస్ సిద్ధాంతాన్ని ఆదర్శప్రాయంగా పాటించే వ్యక్తిగా అతను గుర్తింపు పొందిన కాలంలో, ఒక సంఘటన గురించి నేను విన్నాను: ఒకసారి అతను ‘లేక్ డిస్ట్రిక్ట్’ ప్రాంతంలో ఒంటరిగా కాలినడకన తిరుగుతూ, ఒక చిన్న సత్రంలోని చిన్న గదిలో కనిపించాడు. అతని ముందు ఒక చిన్న గుండ్రని బల్ల ఉంది, దానిపై ఉడికించిన పెద్ద గొడ్డు మాంసం ముక్క (బీఫ్) ఉంది; ఆకలితో ఉన్న ఆ తత్వవేత్త, అది ఏదో గోధుమ రొట్టె ముక్కో లేదా ఆ సిద్ధాంతం అనుమతించే విత్తనాల కేకో అన్నట్లుగా ఆ మాంసాన్ని హాయిగా తింటున్నాడు. సరైన మార్గం నుండి అతను ఇలా పక్కకు తప్పుకోవడం చూసి అతన్ని తెలిసిన ఎవరూ ఆశ్చర్యపోలేదు; కానీ ఆ సిద్ధాంతాన్ని సమర్థించే మరొక ప్రముఖ వ్యక్తి ప్రవర్తనలో వచ్చిన మార్పును చూసి మాత్రం నేను కొంత ఆశ్చర్యపోయాను, ఆ సంఘటనను నేను స్వయంగా చూశాను. ఒకసారి చాలా దూరం నడిచిన తర్వాత… వేసవి కాలంలో ఒక ఆదివారం నాడు, మేము మా స్నేహితుడిని కలిసి టీ తాగడానికి వెళ్లాము; అతని కుటుంబం ఊర్లో లేకపోవడంతో అతను ఒంటరిగా ఉండిపోయాడు, కాబట్టి అతన్ని పరామర్శించడం ఒక మంచి పని అవుతుందని మేము అలా వెళ్లాము. మేము అక్కడికి చేరుకునేసరికి అతను ఇంకా భోజనం చేస్తూనే ఉన్నాడు; ఏదో కారణం వల్ల అతని భోజన సమయం ఆలస్యమైంది. మమ్మల్ని భోజన గదిలోకి తీసుకువెళ్లారు; అతను కాస్త ఇబ్బందిగా, తడబాటుకు గురయ్యాడు, అందుకు తగిన కారణం కూడా ఉంది. అక్కడ…

427

అక్కడ కూరగాయలు తగినంతగానే ఉన్నాయి, కానీ దాంతోపాటు ఒక చక్కని దూడ మాంసం (veal) రోస్ట్ కూడా ఉంది; దానిని అతను కత్తి, ఫోర్క్ సహాయంతో కోస్తూ ఏదో పరిశీలన చేస్తున్నట్లుగా ఉన్నాడు. కాసేపు అతను మౌనంగా ఉండిపోయాడు; కాస్త తేరుకున్నాక ఇలా అన్నాడు:

“నా సేవకులు మాంసాహారులు, నరమాంస భక్షకులు; ఈ మాంసం వారి కోసమే. కానీ, ఆ పాపం వారిని ఎలా చూస్తున్నారో తెలుసుకోవడానికి, కేవలం దాన్ని చూడటం కోసమే నేను దీన్ని పైకి తెప్పించాను!”

“కానీ మీరు దాన్ని తింటున్నారు కదా!” అని బిష్ (Bysshe) ఆశ్చర్యంతో, ఏదో పెలోప్స్ (Pelops) మృతదేహాన్ని తింటున్నట్లుగా తీవ్ర దిగ్భ్రాంతితో అన్నాడు.

“అదేంటి, అది ఇక్కడే ఉంది కదా, అందుకే అందులోని స్టఫింగ్‌ను (లోపల కూర్చిన పదార్థాన్ని) కాస్త రుచి చూడటంలో పెద్ద తప్పేమీ ఉండదనిపించింది.” “దూడ మాంసంలో నింపే మిశ్రమం (stuffing) అంటే, మీకు తెలుసు కదా, కేవలం రొట్టె ముక్కలు, సుగంధ మూలికలు, మసాలా దినుసులు మరియు ఇతర చిన్న చిన్న పదార్థాలను కలిపి సన్నగా తరిగిన మిశ్రమం మాత్రమే.”

అతను ఆ మిశ్రమాన్ని రుచి చూసి ఉంటాడు; దాన్ని కోసేటప్పుడు అతని కత్తి జారిపోయి ఉండాలి, లేదా ఆ మిశ్రమానికి, మాంసానికి మధ్య ఉన్న తేడాను అతను సరిగ్గా గుర్తించలేకపోయి ఉండాలి.

నియమ ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన మరొక విశేషమైన సంఘటన ప్రధాన కేంద్రం (head-quarters) వద్ద జరిగింది. నేను దాన్ని స్వయంగా చూడలేదు కానీ దాని గురించి విన్నాను; మేమందరం దాని గురించి విన్నాము, మరియు ఆ వార్త విన్న పెద్దల చెవులు దిగ్భ్రాంతితో రింగుమన్నాయి. ఆ ‘పితామహుడి’ (అంటే కూరగాయలన్నింటిలోనూ ముఖ్యమైన దాని) భార్య ప్రసవించింది – అది చాలా శుభప్రదంగా జరిగింది; ఆమెపై వ్యాధికి గానీ, మరణానికి గానీ ఇక ఎలాంటి అధికారం లేదు.

ప్రసవానంతర సమయంలో ఆమెకు సూచించిన ఆహారం: చల్లటి బఠానీ పుడ్డింగ్ (pease-pudding) మరియు ఒక ముక్క ఎండు రొట్టె; ఈ సాధారణ ఆహారంతోనే ఆమె ఆరోగ్యం అద్భుతంగా, సంతృప్తికరంగా మెరుగుపడుతూ వచ్చింది. ఒక మహిళ మరొక మహిళను అటువంటి సందర్భంలో పరామర్శించడానికి వీలైనంత త్వరగానే, శ్రీమతి ‘ఎ’ (Mrs. A) తన స్నేహితురాలిని చూడటానికి వెళ్ళారు. ఆమె వేగంగా కోలుకుంటున్న తీరును చూసి శ్రీమతి ‘ఎ’ ఎంతో సంతోషించారు. తల్లులకు ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం; ‘ఏవమ్మ శాపం’ (ప్రసవ వేదన) ఎందుకు తొలగించబడకూడదో కారణం చూపాలని కోరే ఒక నియమం అప్పటికే అమల్లోకి వచ్చింది. భోజన సమయం ఆసన్నమైంది; వాపును తగ్గించే (antiphlogistic) ఆ ఆరోగ్యకరమైన ఆహార విధానంలో సమయపాలన చాలా ముఖ్యం. శస్త్రచికిత్స నిపుణుడి భార్యతో వ్యవహరించేటప్పుడు క్షమాపణలు చెప్పాల్సిన అవసరం ఉండదు, అలాగే రోగి గదిలో అనవసరమైన ఆచారాలకు తావుండదు. భోజనం వడ్డించారు. ప్రసవించిన ఆ మహిళ చల్లటి బఠానీ పుడ్డింగ్‌ను ఒకటి రెండు ముద్దలు తిని, రొట్టెను చిన్న చిన్న ముక్కలుగా నలిపేసింది; ఇది ఆమెను చూడటానికి వచ్చిన వారికి ఆశ్చర్యాన్ని, అలాగే ఒక పాఠాన్ని నేర్పేలా అనిపించింది. ఆ సందర్శకురాలు అక్కడి నుండి బయలుదేరింది; మెట్లు దిగుతుండగా ఆమెకు అంతకంటే ఆశ్చర్యకరమైన, కానీ ఏమాత్రం ఆదర్శప్రాయం కాని ఒక దృశ్యం కనిపించింది: వేయించిన ఒక లావుపాటి కోడి మాంసం (roast fowl) ఆవిర్లు వస్తూ తీసుకువెళ్లబడుతోంది. అజాగ్రత్తగా కూరగాయల వంటగది నుండి ఆ స్త్రీ పడకగదికి ఆ వార్త చేరింది. బెడ్‌ఫోర్డ్ రో (Bedford Row) ప్రాంతానికి అదొక పెద్ద వార్త! అదొక గొప్ప విశేషం! ఆ మొరటైన శస్త్రచికిత్స నిపుణుడికి శాకాహారం పట్ల ఏమాత్రం సానుకూలత లేదు; పైగా, దానిని సమర్థించేవారి పట్ల ఆయనకు తీవ్ర వ్యతిరేకత ఉండేదని చెప్పుకునేవారు. అందువల్ల, మాంసాహార ప్రియుడైన ఆ వైద్యుడు—అంటే ‘బ్లూ పిల్స్’ (మందుల) సామ్రాజ్యాన్ని ఏలే ఆ నిరంకుశుడు—ఆ ‘రోస్ట్ ఫౌల్’ (వేయించిన కోడి మాంసం) వ్యవహారం గురించి వినగానే (ఆయనకు ఆ విషయం చాలా త్వరగానే తెలిసింది), ఆ సంతోషకరమైన వార్తను నలుదిశలా వ్యాప్తి చేశాడు. తేనె కుండ చుట్టూ కందిరీగలు చేరినట్లుగా, శాకాహారాన్ని అనుసరించే ఆ నిరాడంబర వ్యక్తుల చుట్టూ వైద్యులు గుమిగూడారు; వారు గూఢచారులుగా వచ్చి ఆ విధానంలోని లోపాలను వెతకడానికి వచ్చారో, లేదా సమస్త వ్యాధులను నయం చేసి నివారించగలదని చెప్పబడే ఆ జీవన విధానాన్ని దగ్గరగా పరిశీలించడానికి వచ్చారో తెలియదు.

ఆరోగ్య ప్రయోజనాల కోసం ఈ జీవన విధానాన్ని స్వీకరించిన వారికి—అంటే ఆధునిక ‘పైథాగోరియన్ల’లో (శాకాహారులలో) ఎక్కువ మందికి—వైద్యులు తమకంటే ఈ విషయంపై ఎక్కువ అవగాహన కలిగి ఉంటారని నమ్మేంత అమాయకత్వం ఉండేది. అందుకే వారు వైద్యుల రాకను ఆహ్వానించారు, వారిని ప్రోత్సహించారు మరియు వారితో పరిచయాలను పెంచుకున్నారు. ఫలితంగా, ఆ కాలంలో వైద్య సమాజం యొక్క తీరుతెన్నులను నేను చూసే అవకాశం కలిగింది; అయితే, మొత్తంగా చూస్తే అది నాకు అంత ఆహ్లాదకరంగా అనిపించలేదు. వారిలో కొందరు వైద్యులు పర్వాలేదనిపించేలా ఉన్నప్పటికీ, నా జ్ఞాపకం ప్రకారం వారిలో ఎవరూ ప్రత్యేకంగా ఆనందదాయకమైన వ్యక్తులుగా అనిపించలేదు. చాలా వరకు వారు అహంకారులు, క్లిష్టమైన వైద్య పరిభాషను వల్లెవేసేవారు, గర్విష్టులు, అసహనపరులు మరియు హాస్యాస్పదమైన స్థాయిలో తమ అభిప్రాయాలే సరైనవని మొండిగా వాదించేవారు—అదీ అత్యంత సందేహాస్పదమైన విషయాలపై కూడా. వారు ఆయా కాలాల్లో పుట్టుకొచ్చే కొత్త కొత్త వ్యామోహాలకు లేదా ధోరణులకు పూర్తిగా లొంగిపోయి, ఏమాత్రం విచక్షణ లేకుండా ప్రవర్తించేవారు. కొన్ని ఆధునిక, వింతైన లేదా అసంబద్ధమైన భావనలకు బానిసలుగా అంకితమైపోయినవారు; అరకొరగా లేదా పావు వంతు మాత్రమే (కొన్నిసార్లు అంతకంటే చాలా తక్కువగా) జ్ఞానం కలిగినవారు. అసూయ, ఈర్ష్య, సంకుచిత స్వభావం మరియు కలహప్రియత్వం కలిగినవారు; ఒకరినొకరు తక్కువ చేస్తూ, చాటుమాటున నిందించుకునేవారు…

430

మరికొందరు భోగవిలాస ప్రియులు (ఎపిక్యూరియన్లు), నీచమైన, అసహ్యకరమైన మరియు పైపైన మాత్రమే ఉండే భౌతికవాద దృక్పథాన్ని ఇతరులపై రుద్దుతుంటారు. వీరు కేవలం ఆచరణలో ఉన్న పద్ధతులను పాటిస్తున్నంత కాలం, కొన్ని వ్యాధులను నయం చేయగలరు లేదా వాటి తీవ్రతను తగ్గించగలరు; కానీ ఆరోగ్యం గురించి సాధారణీకరిస్తూ, రచనలు చేయడం లేదా ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం వంటివి మొదలుపెడితే మాత్రం, వారు పూర్తిగా విఫలమవుతారు. ఆ విషయంలో మానవాళి అంతా సమానమైన అజ్ఞానంతోనే ఉంటుంది; వృత్తిపరమైన నిపుణులు కానివారు పెద్దగా సాహసించరు కాబట్టి, వారు తమ అజ్ఞానాన్ని బయటపెట్టుకోరు. కానీ తమను తాము నిపుణులుగా భావించేవారు మాత్రం ఎక్కువ సాహసం చేస్తారు; వారు తీరం కనిపించనంత దూరంగా సముద్రంలోకి వెళ్లి, చివరకు అంతుచిక్కని అజ్ఞాన సముద్రంలో మునిగిపోతారు.

రాయల్ సొసైటీలో వైద్య వృత్తికి చెందినవారిని చేర్చుకోకపోవడం ఎంతవరకు సముచితం మరియు ఆచరణీయమనే దానిపై సర్ జోసెఫ్ బ్యాంక్స్ ఇలా అన్నారు: “విజ్ఞానశాస్త్రం పట్ల వారికి ఉండే ప్రేమ అంతా కేవలం డాంబికం మరియు మోసం మాత్రమే. తమ పేరు చివర మూడు అక్షరాలను (పట్టాకు సంబంధించిన సంక్షిప్త రూపం) చేర్చుకునే అవకాశానికే వారు ప్రాముఖ్యతనిస్తారు; అది కేవలం తమ ప్రచారం కోసం మాత్రమే కోరుకునే విషయం. ఇది వినియోగదారులను ఆకర్షించడానికి దుకాణం బయట ఉన్న రోలు-రోకలి చిహ్నానికి కొత్తగా బంగారు పూత పూయడం లాంటిదే.” అధ్యక్షుడిచే నిర్దేశించబడిన ఈ నియమం—ఇది ఒక ‘బంగారు నియమం’ అని చెప్పవచ్చు—చాలా కాలంగా స్థిరంగా పాటించబడుతోందని నేను విన్నాను; దీనివల్ల ఆ స్వభావం గల వ్యక్తులు తరచుగా తీవ్ర అసహనానికి గురవుతుంటారు మరియు కొన్నిసార్లు చాలా వినోదాత్మకమైన రీతిలో తమ ఆగ్రహాన్ని వెళ్లగక్కుతుంటారు.

, 431

న్యాయ, వైద్య మరియు మతపరమైన వృత్తులలో—విస్తృతమైన, సమూలమైన మరియు మౌలికమైన మార్పులు అవసరమని, వాటిని ఇకపై నిరాకరించలేమని అందరూ అంగీకరిస్తారు; కానీ ఏ వృత్తికి చెందినవారూ తమంతట తాముగా సంస్కరించుకోరు. సంస్కరణలు ఎల్లప్పుడూ బయటి నుండే రావాలి:

“పరాయి చేతులే ఆ మరణిస్తున్న కళ్లను మూసివేస్తాయి,

పరాయి చేతులే ఆ గౌరవప్రదమైన అవయవాలను అమర్చుతాయి.”

ఏవైనా కళ్లు మూయబడాలన్నా, అన్యాయం మరియు దుర్మార్గపు కేంద్రాలు (దుకాణాలు) మూసివేయబడాలన్నా; ఏ అవయవాలనైనా—అవి గౌరవప్రదమైనవి కావచ్చు లేదా కాకపోవచ్చు—క్రమబద్ధీకరించాలన్నా, అది కేవలం పరాయి చేతుల ద్వారానే సాధ్యమవుతుందన్నది స్పష్టం:

“అపరిచితులచే గౌరవించబడటం, అపరిచితులచే విచారించబడటం.”

కొన్ని దీర్ఘకాలిక దురాచారాలను గౌరవించేవారు, మరియు అవి పూర్తిగా, శాశ్వతంగా తొలగించబడినప్పుడు వాటి కోసం విచారించేవారు—ఖచ్చితంగా చాలా దూరపు, విభిన్నమైన మరియు అపరిచిత దేశం నుండి వచ్చిన పరాయి వ్యక్తులే అయి ఉంటారు. నేను అత్యంత స్వచ్ఛమైన మరియు దయతో కూడిన ఆహార విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నప్పుడు, నన్ను తరచుగా ఇలా అడిగేవారు: “మీరు మీ పట్ల అంత కఠినంగా ఎలా ఉండగలరు?” నిజానికి అందులో ఎలాంటి కఠినత్వం లేదు. నేను దానిని వదిలివేసినప్పుడు, ఇలా అడిగేవారు: “మీకు అంతగా నచ్చిన దానిని ఎందుకు వదిలేశారు? దాన్ని ఎందుకు మానేశారు?” అప్పుడు నేను సగం సరదాగా, సగం గంభీరంగా ఇలా సమాధానం ఇచ్చేవాడిని: “ఎందుకంటే, ఈ దుష్ట ప్రపంచానికి సరిపోనంత మంచివాడిగా నేను మారిపోతున్నానని నాకు అనిపించింది కాబట్టి…” “విశ్వాసం లేని, విపరీత ధోరణులు కలిగిన ఈ తరంలో జీవించడానికి మరీ ఎక్కువ నైతికత, జ్ఞానం, పవిత్రత మరియు సద్గుణాలు కలిగి ఉండటం.” నా సమాధానాన్ని విన్నవారంతా ఎప్పుడూ నవ్వేవారు; నిజానికి అది నవ్వు తెప్పించేలా, హాస్యాస్పదంగానే ఉండేది. అయినప్పటికీ, నవ్వు పుట్టించే మాటలలో తరచుగా ఉండేలాగే, ఇందులోనూ కొంత సత్యం ఉంది. మనిషి ఏదైనా ఎందుకు వదిలేస్తాడు? కొత్తగా దేనినైనా ఎందుకు స్వీకరిస్తాడు? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పడం కంటే అడగడం చాలా సులభం. తేలికపాటి ఆహారం తీసుకున్నప్పుడు మేధస్సు మరియు ఇంద్రియాలు (భౌతికమైనవి మరియు నైతికమైనవి) మరింత తేలికగా, చురుకుగా ఉంటాయి. మాంసాహారాన్ని మానుకోవడంతో పాటు, పులియబెట్టిన, ఉత్తేజపరిచే మరియు మత్తు కలిగించే పానీయాలకు పూర్తిగా దూరంగా ఉండటం కూడా ఇందులో భాగం. రాత్రి భోజనం తర్వాత మాట్లాడే అర్థరహితమైన మాటలు భరించలేనంత విడ్డూరంగా అనిపిస్తాయి; మాట్లాడేవారి గ్రహణశక్తితో పాటు వినేవారి గ్రహణశక్తి కూడా మందగిస్తే తప్ప, ఆ మాటలు సహించరానివిగా ఉంటాయి. ఎల్లప్పుడూ స్పష్టమైన, నిర్మలమైన అవగాహన కలిగిన వారికి, జీవితంలోని సాధారణ విషయాలు మరీ సామాన్యంగా, భరించలేనివిగా అనిపిస్తాయి. జీవకళ కలిగిన ప్రాణికి సానుభూతి చాలా అవసరం; మందబుద్ధి గలవారితో సానుభూతి చూపించాలంటే, మనలో కూడా కొంత మందబుద్ధి అవసరం అవుతుంది. బహుశా శరీరానికే కాదు, మనస్సుకు కూడా విశ్రాంతి అవసరం కావచ్చు: కేవలం రాత్రిపూటే కాకుండా, పగటిపూట పని వేళల్లో కూడా విశ్రాంతి, నిద్ర అవసరం. అందుకే, భారీ ఆహారం వల్ల కలిగే మత్తు, అలాగే ప్రశాంతతను ఇచ్చే, నిద్రను ప్రేరేపించే లేదా మత్తు కలిగించే పానీయాలకు కూడా వాటికంటూ ఒక ప్రత్యేక పాత్ర, ఉపయోగం ఉంటాయి.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -1-10-26-ఉయ్యూరు .–