ప్రముఖ రొమాంటిక్ కవి పి.బి .షెల్లీ జీవిత చరిత్ర -12
251
వేట కొరడా; మొదట, నా రుణదాతలు సమీపంలో ఉన్నప్పుడు, రెట్టింపు చేసిన తోలు తాడుతో, ఆ తర్వాత, వారు వెనుదిరగడం ప్రారంభించినప్పుడు, కొరడా మొనతో, అతను నాకు తాత్కాలిక సర్దుబాటు, సహనం మరియు ఉపశమనం కలిగించాడు. అతను పూర్తిగా మంచి స్వభావం గలవాడు, మరియు నన్ను తరుముతూ, వేటాడుతున్న ఆ గొడవ చేసే దరఖాస్తుదారులను నిజంగా కొట్టడం కంటే, తన భయంకరమైన కొరడాను ఝుళిపించడం ద్వారా ఆ ప్రదేశాన్ని ఖాళీ చేయించడంలో ఎక్కువ సహాయపడ్డాడు. కొన్నిసార్లు అతను వారిని ఈ విధంగా సంబోధించేవాడు: —
“ఓరి నీచుల్లారా, మీ ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? ఇదేనా మీ ఆతిథ్యం? ఆ మంచి పెద్దమనిషి ఐర్లాండ్కు జరిగిన అన్యాయాలను సరిదిద్దడానికే ప్రత్యేకంగా లండన్ నుండి వచ్చారు, మీరెందుకు ఆయనను ఈ విధంగా హింసిస్తున్నారు! ఓరి నీచుల్లారా, ఇక్కడి నుండి వెళ్ళిపోండి!”
రోజురోజుకీ పెరుగుతున్న నా రుణదాతల వేధింపులకు తోడు, చిరిగిన బట్టలు వేసుకున్న, మురికిగా ఉన్న ఒక బిచ్చగాళ్ల గుంపు నిరంతరం నన్ను వెంబడించేది. పవిత్ర కన్య మరియ, దేవుని తల్లి, ధన్య మరియ, మధురమైన యేసు తల్లి పేరిట స్త్రీలు దానం అడగడం వినడం ఒక కొత్త అనుభవం.
నేను డబ్లిన్లో వారం లేదా పది రోజులు ఉన్నాను. చూడదగినవని పేరున్న ప్రతి ప్రదేశాన్ని నేను సందర్శించాను. అంత పెద్ద పట్టణంలో ఇంత తక్కువగా చూడటానికి ఉన్న ప్రదేశాన్ని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు.
కిల్లార్నీ నుండి నాకు ఎలాంటి సమాచారం అందలేదు,
అయినప్పటికీ నేను నా స్నేహితులకు ఉత్తరాలు రాశాను, మరియు వారిని మరింతగా అనుసరించడానికి నాకు ఇష్టం లేదు. నేను నాతో పాటు డబ్లిన్కు నా ప్రయాణ ఖర్చులకు సరిపడా డబ్బును,
మరియు తిరిగి లండన్కు రావడానికి సరిపడా డబ్బును, ఆకస్మిక ఖర్చుల కోసం కొంత నిల్వను తెచ్చుకున్నాను. అది దాదాపుగా అయిపోయింది, మరియు ఇంటికి తిరిగి వెళ్లడం వివేకవంతమైనదిగా, మరియు అన్ని విధాలా కోరదగినదిగా అనిపించింది. కానీ నా అప్పులు తీర్చకుండా ఇది ఎలా సాధ్యమో నేను కనుక్కోలేకపోయాను, మరియు అది అస్సలు అసాధ్యమనిపించింది.
నేను నా సహాయకారి అయిన గురువును సంప్రదించాను, మరియు అతను దయతో నా బకాయి ఉన్న అప్పుల మొత్తాన్ని నోట్ల రూపంలో అతని వద్ద ఉంచమని ప్రతిపాదించాడు, మరియు వెండి నాణేలు లభించిన వెంటనే అతను ప్రతి ఒక్క అప్పును తీర్చడానికి పూనుకుంటాడు.
దాని ప్రకారం మేము నా రుణదాతల సమావేశాన్ని నిర్వహించాము, — ఒక ఆడిట్; సెక్యూరిటీల యజమానులు చాలా సహాయకారిగా ఉన్నారు. నేను ఆడిటర్కు మొత్తం మొత్తాన్ని ఇచ్చాను, మరియు చెల్లింపు రోజు వచ్చినప్పుడు అతను నా బాధ్యతలన్నింటినీ తీర్చి, ప్రతి ఒక్కరికీ వారి వారి వాటాను ఇవ్వగలడు.
నేను వేరొక మరియు అనువైన మార్గంలో తిరిగి వెళ్లాలని నిశ్చయించుకున్నాను, మరియు ష్రూస్బరీ మెయిల్ ద్వారా లండన్కు ఒక బయటి ఓడలో వెళ్ళాను. నేను ఒక మంచి మధ్యాహ్నం పిజియన్ హౌస్ నుండి పోస్ట్-ఆఫీస్ ప్యాకెట్లో ప్రయాణం ప్రారంభించాను; ఓడ మునుపటిలా రద్దీగా లేదు, మరియు నేను క్యాబిన్లోని సోఫాలో గాఢంగా నిద్రపోయాను. ఉదయం నేను మేల్కొన్నప్పుడు, ఒక స్కాటిష్ పెద్దమనిషి ఒక చిన్న బల్ల వద్ద కూర్చుని ఉండటం చూశాను, అతని ముందు చల్లటి కోడి మాంసం మరియు ఒక పెద్ద రొట్టె ఉన్నాయి. అతను తన ఆహారాన్ని తినడంలో సహాయం చేయమని నన్ను మర్యాదగా అడిగాడు. నాకు ఆకలిగా ఉంది, అది నిజమే, కానీ అతని ఆహారాన్ని తగ్గించడం పట్ల నాకు కొంత సంకోచం కూడా కలిగింది మరియు దానిని వ్యక్తపరిచాను.
253
…అతని దగ్గర తీసుకున్న సరుకుకు (ఆహారానికి) బదులుగా తిరిగి ఇవ్వడానికి నా దగ్గర ఏమీ లేదని, ఒకవేళ అవి అయిపోతే నేను తిరిగి చెల్లించలేనని నేను నిజాయితీగా చెప్పాను; ఎందుకంటే నా దగ్గర సముద్ర ప్రయాణానికి సరిపడా అదనపు నిల్వలు ఏమీ లేవు. దానికి అతను ఇలా బదులిచ్చాడు: “అందుకు ఎలాంటి భయం అక్కర్లేదు; మనం మరో అరగంటలో తీరానికి చేరుకుంటాం, కాసేపు డెక్ (ఓడ పైభాగం) మీదకు వెళ్తే, అక్కడి ‘హెడ్’ (తీర ప్రాంతపు కొండ అగ్రం) దృశ్యం అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది.” ఆ ఉదయం ఎండగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంది; మనం చేరాలనుకున్న రేవును చూడటం ఎప్పుడూ ఆహ్లాదకరమే, ఆ దృశ్యం నాకు ఎంతో అందంగా, ఉత్సాహభరితంగా అనిపించింది. నేను తిరిగి క్యాబిన్లోకి వెళ్ళినప్పుడు, నా వాటా కోడి మాంసం ఒక ప్లేట్లో నా ముందు సిద్ధంగా ఉంది. అస్సలు ఆలస్యం చేయకూడదని అతను చెప్పాడు, నేను కూడా సమయాన్ని వృథా చేయలేదు. ఐరిష్ కోడి మాంసం యొక్క రుచిని మెచ్చుకుంటూ మేము త్వరగా భోజనం ముగించాము. నన్ను ఆదరించిన ఆ వ్యక్తి ఐర్లాండ్లో నెలకొన్న అస్తవ్యస్తత, గందరగోళం గురించి తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేశాడు; పనుల్లో సమయపాలన అస్సలు లేకపోవడం, ఇతర లోపాల గురించి ఫిర్యాదు చేశాడు—ఇవన్నీ కచ్చితమైన, క్రమశిక్షణ కలిగిన స్కాట్లాండ్ వాసికి చాలా అసహ్యకరంగా, ఇబ్బందికరంగా అనిపించే విషయాలు. ఆ లోపాలు నాకు కూడా స్పష్టంగా తెలిశాయి; అయినప్పటికీ, నిజం చెప్పాలంటే, నేను ఆ ‘గ్రీన్ ఐల్’ (ఐర్లాండ్)ను విడిచిపెట్టేటప్పుడు బాధపడ్డాను; అక్కడి లోపాలన్నింటితో సహా ఆ దేశం నాకు నచ్చింది. పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే అక్కడ నివసించడానికి నాకు ఎలాంటి అభ్యంతరం ఉండదని నేను భావించాను; ఎందుకంటే అది ఒక ఉన్నత వర్గపు (అరిస్టోక్రాటిక్) సంస్కృతి కలిగిన దేశం; అక్కడి ప్రతి భావన, ప్రతి స్పందన ఉన్నత వర్గపు ధోరణితో కూడుకున్నది. ఐర్లాండ్లో ఒక పెద్దమనిషికి (జెెంటిల్మన్కు) ఎప్పుడూ పెద్దమనిషిలాగే గౌరవం లభిస్తుందని, అక్కడ హాయిగా జీవించడానికి కేవలం పెద్దమనిషిగా ఉండటం, అలాగే ప్రవర్తించడం మాత్రమే అవసరమని నేను గమనించాను.
254
అతను దీనికి తల ఊపుతూ, ఉన్నత వర్గ వ్యవస్థ (అరిస్టోక్రసీ) పట్ల నాకున్న అభిప్రాయం సంకుచితమైనదని, నీచమైనదని, స్వార్థపూరితమైనదని, నిరాధారమైనదని, అజ్ఞానంతో కూడుకున్నదని అన్నాడు. “అంతేకాకుండా, యువకుడా, నేను బాధతో చెబుతున్నప్పటికీ, ఇది అత్యంత ఖండించదగిన ఒక దురభిప్రాయం.” నేను నా సూత్రాలకు కట్టుబడి ఇలా అన్నాను, “వేల్స్లో నేను చూసిన కొద్దిపాటి ప్రాంతం నాకు బాగా నచ్చింది, దానికి కారణం కూడా అదే — అది కూడా ఒక ఉన్నత వర్గాల (అరిస్టోక్రాటిక్) ఆధిపత్యం కలిగిన దేశం; ఐర్లాండ్ లాగానే.”
“ఓహో! అయ్యా, ఒక జాతిగా వెల్ష్ ప్రజలు మానవ పతనంలో అత్యంత నీచమైన స్థితిలో ఉన్నారు!”
“అయినప్పటికీ, అన్ని దేశాలలో తమను మాత్రమే ఎవరూ జయించలేకపోయారని వారు గొప్పగా చెప్పుకుంటారు కదా.”
“ఖచ్చితంగా! దానికి చాలా స్పష్టమైన కారణం ఉంది; ఎందుకంటే వారిని జయించడం వల్ల ఎటువంటి ప్రయోజనం లేదు; ఒకవేళ మన నుండి వారికి ఏదైనా దక్కాలంటే, అది వారిని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టడమే!”
నేను వెనక్కి తగ్గలేదు, అందుకే ఇలా కొనసాగించాను: “నేను స్కాట్లాండ్ను పెద్దగా చూడలేదు, కానీ అక్కడ చూసినవి నాకు నచ్చాయి, ఎందుకంటే అక్కడ కూడా ఉన్నత వర్గాల పట్ల స్పష్టమైన మొగ్గు కనిపిస్తుంది.”
ఈ మాట వినగానే, అతను వెంటనే తన ధోరణి మార్చుకున్నాడు: “అయితే మీకు స్కాట్లాండ్ నచ్చిందన్నమాట! ఓహో! అది చాలా గొప్ప దేశం! అక్కడ నాగరికత అత్యున్నత స్థాయిలో కనిపిస్తుంది! ఎంత గొప్ప జాతి ప్రజలు! నిజంగానే మీకు స్కాట్లాండ్ నచ్చిందా? సరే, మీకు స్కాట్లాండ్ నచ్చడం అనేది మీ మంచి విచక్షణకు ఒక బలమైన, తిరుగులేని నిదర్శనం, నా యువ మిత్రమా!”
255
పడవలోకి ఎక్కాలన్న ఆదేశంతో ఆ సంభాషణకు అంతరాయం కలిగింది. మేము పడవ ఎక్కాము, నా దేశభక్తి గల పరిచయస్తుడు నా పక్కనే కూర్చున్నాడు. తీరానికి చేరువవుతుండగా, అతను స్కాట్లాండ్ యొక్క గొప్పతనం గురించి ఉపన్యాసం ఇస్తూ, ఆ దేశంలో నేను ఏ ప్రాంతాలను చూశానో ఆసక్తిగా అడిగాడు. దిగే సమయంలో ఆయన ఇలా అన్నారు: “మీకు సామాజిక సంస్కృతి, నాగరికత అంటే ఇష్టమైతే, గ్లాస్గోను సందర్శించడానికి అస్సలు ఆలస్యం చేయకండి!”
మెయిల్ బండి బయలుదేరడానికి సిద్ధంగా ఉంది; బండి ముందు భాగంలో (డ్రైవర్ పక్కన) స్థలం అప్పటికే నిండిపోవడంతో, నేను బండి పైకప్పు మీద కూర్చున్నాను. నేను కూర్చోగానే, కొరడా చప్పుడు మరియు హార్న్ మోతతో మేము హోలీహెడ్కు వీడ్కోలు పలికాం. మేము మోనా (Mona) ప్రాంతాన్ని దాటి బాంగోర్ ఫెర్రీకి చేరుకున్నాము; అక్కడ ఒక చక్కని సత్రంలో, తక్కువ ఖర్చుతోనే, మేము తీరికగా ఒక అద్భుతమైన భోజనాన్ని ఆస్వాదించాము. మేము మెనై జలసంధిని (Menai Straits) సురక్షితంగా దాటాము; ఇంతకుముందు చీకటిగా, అలజడిగా, భయంకరంగా కనిపించిన ఆ జలమార్గం ఇప్పుడు ప్రకాశవంతంగా, ప్రశాంతంగా, ఆహ్లాదకరంగా ఉంది. ఆకాశానికి దగ్గరగా ఉండే నా ‘వాచ్-టవర్’ (బండి పైకప్పు) స్థానాన్ని తిరిగి పొందడానికి నేను పడవ నుండి వేగంగా వెళ్ళాను. మధ్యాహ్నం వేళ వాతావరణం నిర్మలంగా, ఎండగా ఉంది. మేము ముందుకు సాగి ‘కాపెల్ సెరిగ్’ (Capel Cerrig) చేరుకున్నాము. కోచ్ పైకప్పుపై కూర్చుని నేను చూసిన ఆ దృశ్యం యొక్క అందాన్ని, వైభవాన్ని ఏ భాషలోనూ వర్ణించలేము: స్నోడన్ పర్వతం మరియు ఆకాశాన్ని తాకేలా ఉన్న ఎత్తైన పర్వత శ్రేణులు నాలో అద్భుతమైన ఆశ్చర్యాన్ని, ఆనందాన్ని నింపాయి. నా శ్రమ, కష్టాలు మరియు నిరాశలన్నింటికీ ఇప్పుడు తగిన ప్రతిఫలం లభించింది, చెప్పాలంటే ఆశించిన దానికంటే ఎక్కువే దక్కింది. లండన్కు నా తిరుగు ప్రయాణం కూడా అంతే శుభప్రదంగా…
డబ్లిన్, ఏప్రిల్ 3, 1813.
నా ప్రియ మిత్రమా,
నిన్ను ఇక్కడ కలుసుకోలేకపోవడం వల్ల కలిగిన నిరాశతో, ‘లాస్లెస్’ (Lawless)ను కలవకముందే నేను నిన్న ఉత్తరం రాశాను. అయితే, ఆ లోపం త్వరలోనే సరిదిద్దబడుతుంది. నేను కొంత డబ్బు సమకూర్చుకున్నాను, రేపు సాయంత్రం మేము హోలీహెడ్ (Holyhead)కు బయలుదేరుతున్నాము.
నీ గురించి లాస్లెస్ చెప్పిన విషయాలు నాకు ఎంతో సంతోషాన్నిచ్చాయి. అతను పలికిన మొదటి పది మాటలే…
…అతని పట్ల నాకున్న అసహనాన్ని పూర్తిగా తొలగించాయి. నీతో కలిసి భోజనం చేసిన ఎవరూ నిర్లక్ష్యం చేయలేని పనిని అతను చేశాడు. అతను నీతో చాలా నిష్కపటంగా వ్యవహరించాడు.
వాస్తవానికి, నువ్వు మాకు ఇక్కడికి ఉత్తరం రాయాల్సిన అవసరం లేదు. అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా, మా కోసం డబ్బు పంపడం లేదా సమకూర్చడం గురించి అస్సలు ఆలోచించవద్దు; ఆ విషయాలను మేము చక్కబెట్టుకుంటాము. స్నేహితుల ఆస్తి ఉమ్మడిదే కదా. సోమవారం సాయంత్రానికి మేము లండన్లో ఉంటాము.
నేను లాస్లెస్ ఇంట్లో ఉండి ఈ ఉత్తరం రాస్తున్నాను. నీ గురించి అతను చెప్పిన విషయాలు నాకు ఎంతో సంతోషాన్ని, గర్వాన్ని కలిగించాయి.
హ్యారియట్ క్షేమంగా ఉంది. ఆమె ఈ రోజు ఉత్తరం రాస్తుంది.
నా ప్రియ మిత్రమా, నీకు సర్వ శుభాలు కలుగుగాక.
ప్రేమతో,
పెర్సీ బి. షెల్లీ.
టి. జె. హెచ్. (T. J. H.) కు.
[తేదీ లేదు.]
నా ప్రియ మిత్రమా,
మేము ఇప్పుడే వచ్చాము. ప్రస్తుతం మేము 23, చాపెల్ స్ట్రీట్లో ఉన్నాము, కానీ రేపు ఉదయం నిన్ను కలుస్తాము లేదా ఉత్తరం రాస్తాము. ప్రేమతో,
పి. బి. ఎస్.
టి. జె. హెచ్. గారికి
35, గ్రేట్ కప్క్ స్ట్రీట్, డబ్లిన్,
మే 3, 1813.
అయ్యా,
ఈ కొన్ని మాటలతో మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెడుతున్నందుకు క్షమించండి.
మన మంచి స్నేహితులైన షెల్లీ దంపతుల క్షేమ సమాచారాన్ని మీ ద్వారా తెలుసుకోవాలని ఆశిస్తున్నాను; వారు ఈ దేశం విడిచి వెళ్ళినప్పటి నుండి వారి నుండి నాకు ఒక్కసారి మాత్రమే సమాచారం అందింది. నా స్నేహితుడి నుండి ఎప్పుడో ఒక ఉత్తరం వస్తుందని నేను ఆశించాను, కానీ ఇప్పుడు అతను రాయకపోవడానికి ఏదైనా తీవ్రమైన కారణం ఉందేమోనని ఆందోళన చెందుతున్నాను. అటువంటి కారణం ఏదీ లేదని ఆశిస్తున్నాను; ఒకవేళ లేకపోతే, అతనితో మాట్లాడి, అతని నుండి మరియు శ్రీమతి షెల్లీ నుండి వార్త వినడానికి శ్రీమతి లాస్లెస్ మరియు నేను ఎంత ఆత్రుతగా ఉన్నామో తెలియజేస్తే నాకు చాలా సంతోషం. మిస్ వెస్ట్బ్రూక్ ఎప్పుడో మీ దగ్గరకు చేరుకుని ఉంటారని భావిస్తున్నాను.
ఇట్లు,
మీ అత్యంత వినమ్ర సేవకుడు,
జాన్ లాస్లెస్.
టి. జె. హెచ్. గారికి
{మొదటి గమనిక}
ఆదివారం ఉదయం.
ప్రియమైన హ్యారియెట్,
బిష్ (Bysshe) అనారోగ్యంతో ఉన్నందుకు నాకు చాలా బాధగా ఉంది. అతని హృదయం అంత మంచిదై ఉండి, అతని ఆలోచనా విధానం (తల) అంత అధ్వాన్నంగా ఉండటం విచారకరం: అతని హృదయంపై మీకు ఉన్నంత ప్రభావం అతని ఆలోచనా విధానంపై కూడా ఉంటే బాగుండేది. నేను ఇప్పుడు రాస్తున్న ఈ కాగితాన్ని పంపినందుకు మిస్టర్ లాస్లెస్కు కృతజ్ఞతలు. బిష్ అతనికి సమాధానం ఇస్తాడు. నిన్న రాత్రి తిరిగి వస్తుండగా నాకు మిస్టర్ మరియు శ్రీమతి ఎన్. (N.) కలిశారు; ఈ సాయంత్రం మీతో కలిసి టీ తాగుతామని మీకు చెప్పమని వారు నన్ను కోరారు. సెలవు!
ఇట్లు,
మీ నిజాయితీ గల,
టి. జె. హెచ్.
శ్రీమతి షెల్లీ గారికి.
పెర్సీ బిష్ షెల్లీ. 261
(రెండవ అనుబంధ సందేశం)
బిష్ (Bysshe) ఇప్పుడు కోలుకున్నారు. ఈ సాయంత్రం ఎనిమిది గంటలకు ‘N’లను (N s.) కలవడానికి మీ సాంగత్యం కోరుకుంటున్నారు.
హారియట్.
T. J. H. కు.
262 జీవిత చరిత్ర
అధ్యాయం X.
లండన్కు తిరిగి వచ్చిన ఒకటి రెండు రోజుల తర్వాత, నాకు డబ్లిన్ నుండి ఒక లేఖ వచ్చింది. ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే అదే ప్రదేశం నుండి మరొక లేఖ, ఆ వెంటనే తేదీ లేని ఒక చిన్న సందేశం వచ్చాయి; అందులో నా స్నేహితులు నగరానికి చేరుకున్నారని, హారియట్ తండ్రి ఇంట్లో ఉన్నారని సమాచారం ఉంది. ఇరుపక్షాల మధ్య, అందరి మధ్య ఏదో అపార్థం జరిగినట్లు అనిపించింది, కానీ అది ఎలా మొదలైందో ఆ సమయంలో నాకు అర్థం కాలేదు; ఇప్పుడు దాని మూలాలను కనుగొనడానికి ప్రయత్నించడం కూడా వ్యర్థమే.
నేను బిష్ మరియు హారియట్లను వెస్ట్ ఎండ్లోని ఒక హోటల్లో కలుసుకున్నాను: వారు ఇద్దరూ క్షేమంగా, ఉల్లాసంగా ఉన్నారు; ఆ మహిళ ఎప్పటిలాగే ఉత్సాహంగా, కళకళలాడుతూ, ప్రశాంతంగా కనిపించారు. నా ప్రయాణం నిష్ఫలమైనందుకు వారు చాలా విచారం వ్యక్తం చేశారు మరియు ఎంతో ఆప్యాయతతో నన్ను ఓదార్చారు. నేను చేసిన ప్రయాణం సుదీర్ఘమైనది మరియు శ్రమతో కూడుకున్నది, పైగా అది అంత ఆహ్లాదకరంగా కూడా లేదు; అయినప్పటికీ, చురుకుదనం మరియు శ్రమలో ఒక రకమైన ఆనందం ఉంటుంది; అంతేకాక, వేల్స్ (Wales) ప్రాంతాన్ని కొంతమేర, డబ్లిన్ను చాలా వరకు చూసే అవకాశం నాకు లభించింది; కాబట్టి, నా పరిస్థితిని అంగీకరించి…
263
…వారికి ఓదార్పునిచ్చే స్థితిలో నేను ఉన్నాను. తమ సుదీర్ఘమైన మరియు కఠినమైన ప్రయాణంలో ఎదురైన అలసట, ఖర్చు మరియు దారుణమైన అక్రమాల గురించి వారు తీవ్రంగా వాపోయారు. కిల్లార్నీ (Killarney) వద్ద అనుభవించిన అసౌకర్యం మరియు కష్టాల జ్ఞాపకాలతో వారి అలసిపోయిన మనసులు నిండిపోయి ఉన్నాయి; అక్కడ, తమ దుస్థితి మరింత తీవ్రంగా ఉండేలా చూసుకోవడానికి, వారు ఆ సరస్సులోని ఒక ద్వీపంలో ఉన్న చిన్న ఇంట్లో నివసిస్తూ వచ్చారు. నేను కొంత సంకోచంతోనే ఇది రాస్తున్నాను, ఎందుకంటే నేను స్వయంగా కిల్లార్నీని చూడలేదు లేదా కెర్రీ కౌంటీని సందర్శించలేదు; పైగా, వారు చెప్పిన వివరాలు స్పష్టంగా గానీ, కచ్చితంగా గానీ లేవు. అక్కడి వాతావరణం మృదువుగా ఉంటుంది, కానీ…
. “ప్రియమైన హ్యారియెట్, నువ్వు ఏం చేస్తున్నావు? నీ బలహీనమైన నాడుల (nerves) పరిస్థితిని ఒక్కసారి ఆలోచించు! నీ ఆరోగ్యం గురించి ఆలోచించు! నువ్వు నిన్ను నువ్వే వేగంగా నాశనం చేసుకుంటున్నావు; నిజంగానే, ప్రియతమా! దేవుడా! మిస్ వార్న్ ఏమనుకుంటారు?”
ఒక రోజు నేను డోవర్ స్ట్రీట్లోని ఒక హోటల్లో నా యువ స్నేహితులతో కలిసి భోజనం చేశాను. బిష్ (Bysshe) ఏదో రహస్యమైన మరియు అసాధారణమైన పనిని పూర్తి చేయడానికి లేదా దేనినైనా సమకూర్చుకోవడానికి అత్యవసరంగా ఎక్కడికో వెళ్లాల్సి ఉంది — ఇది అతనికి మామూలే. భోజనం చేయడానికి అతన్ని ఒప్పించడం చాలా కష్టమైంది; భోజనం పూర్తయ్యే వరకు అతను తన ఆత్రుతను అదుపులో ఉంచుకున్నాడు, కానీ వెయిటర్ టేబుల్ క్లాత్ను తొలగిస్తుండగానే, అతను ఒక్కసారిగా లేచి నిలబడ్డాడు.
తన టోపీని తీసుకుని పరుగెత్తాడు, నన్ను హ్యారియెట్తో ఒంటరిగా వదిలేశాడు. మేము కాసేపు కూర్చుని మాట్లాడుకున్నాము; బహుశా ఆమె ఆ సమయం కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండవచ్చు—అంటే, తిన్న ఆహారం అరగడం అనే ముఖ్యమైన ప్రక్రియకు తగిన గౌరవం ఇస్తూనే, ఆమె గట్టిగా చదవడం ప్రారంభించగలిగే సమయం కోసం.
ఆ సమయం రాకముందే, డాక్టర్ S. వచ్చారని తెలియజేయబడింది; తల మీద టోపీ, ముఖంపై ప్రశాంతమైన చిరునవ్వుతో ఒక నిశ్శబ్ద స్వభావం గల క్వేకర్ (Quaker) వైద్యుడు గదిలోకి వేగంగా ప్రవేశించాడు. నేను వెళ్ళడానికి వెంటనే లేచాను, కానీ డాక్టర్ నా చేయి పట్టుకుని నన్ను మళ్లీ కూర్చోబెట్టారు. నాకు అసౌకర్యంగా అనిపించింది, కానీ ఆయన చికిత్స చేస్తున్న ఆ మహిళ భర్తను నేనేనని ఆయన పొరపాటు పడ్డారని భావించి, నేను కాదని చెప్పబోతుండగా హ్యారియెట్ మధ్యలో ఇలా అంది:
“మీరు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు! డాక్టర్ S. అలా కోరుకోరని నాకు తెలుసు. పైగా, మీరు ఇక్కడే ఉండాలని ఆయన కోరుకుంటున్నారు!” నా పరిస్థితి సున్నితంగానూ, ఆందోళనకరంగానూ అనిపించినప్పటికీ, వాస్తవానికి అది అలా లేదు. డాక్టర్ తన యవ్వనపు కళతో విరాజిల్లుతున్న రోగికి ఎదురుగా, ఆమెకు కాస్త దగ్గరగా కూర్చుని, ఆమె వైపు తీక్షణంగా చూస్తూ ఉండిపోయారు; ఆయన ముఖంపై అప్పటికే ఆ మృదువైన చిరునవ్వు ఉంది, తలపై ఆ పెద్ద టోపీ కూడా అలాగే ఉంది. ఆ స్త్రీ గానీ, లేదా మాటలు రాని ఆ వైద్యుడు గానీ ఏమీ మాట్లాడలేదు.
రెండు లేదా మూడు సార్లు, ఆయన మెల్లగా, అస్పష్టమైన స్వరంతో ఏదో గొణుగుతూ శబ్దం చేశారు.
మాటలు లేని ఆ వైద్య పరిశీలన సుమారు పది నిమిషాల పాటు సాగి, అకస్మాత్తుగా ముగిసింది.
తన చూపుతో ఆమెను పూర్తిగా చూసి, మౌనంగా పరిశీలించడం ద్వారా వైద్యపరమైన అవసరాలను తీర్చుకున్నాక, డాక్టర్ ఎస్. ఒక్కసారిగా కుర్చీలోంచి ఉలిక్కిపడి లేచారు—ఏదో కీటకం వెనుక వైపున కుట్టినట్లుగా. ఆ తర్వాత, ఒక ‘క్వేకర్’ (Quaker) మతస్థుడికి సాధారణంగా ఉండని వేగంతో గదిలోంచి బయటకు వెళ్లిపోయారు, వెళ్తూ వెళ్తూ తలుపును జాగ్రత్తగా మూసివేశారు. ఆయన మౌనమైన, తీక్షణమైన చూపుల నుండి విముక్తి లభించినందుకు హ్యారియట్కు ఉపశమనం కలిగినట్లు అనిపించింది.
“సరే! నువ్వు అక్కడి నుండి వెళ్ళాల్సిన అవసరం లేదని చూశావు కదా; అసలు ఏమాత్రం అవసరం లేదు. నువ్వు హాయిగా అక్కడే ఉండిపోవచ్చు! డాక్టర్ ఎస్. నన్ను చూడాలన్నది బిష్ (Bysshe) కోరిక, ఆయన నన్ను చూశారు కూడా!” డాక్టర్ జాన్ ఎస్. ‘సొసైటీ ఆఫ్ ఫ్రెండ్స్’ (క్వేకర్ల సంఘం)లో అత్యంత విశిష్టమైన సభ్యుడు; ఆయన వృక్షశాస్త్రవేత్తగానూ, అలాగే మహిళల వైద్యుడిగానూ గొప్ప పేరు పొందారు. వృక్ష సామ్రాజ్యంలోని మూగ జీవులతో మాట్లాడాల్సిన అవసరం ఆయనకు ఉండేది కాదు; ఆయన వాటిని అమర్చడం లేదా వాటి వివిధ జాతులను గుర్తించడం వంటి పనులను అత్యంత నిశ్శబ్దంగానే చేసేవారు. కానీ, అంతటి మితభాషి అయిన వైద్యుడు సజీవమైన మనుషులతో—ముఖ్యంగా మాట్లాడటానికి, ఇతరుల మాటలు వినడానికి ఇష్టపడే మహిళలతో—జరిపే చికిత్సలో సాధించిన విజయం నిజంగా అద్భుతమైనది. ఆయన తన వైద్య వృత్తిలో ప్రధానంగా మహిళలకు సంబంధించిన ప్రత్యేక సందర్భాలలో (ప్రసవ సమయాల్లో) సేవలు అందించేవారు. అటువంటి సుదీర్ఘమైన, క్లిష్టమైన సందర్భాల్లో కూడా, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడకుండానే ఆయన రోగికి చికిత్స పూర్తి చేసేవారని నేను విన్నాను. మాటకారులైన మహిళలు అటువంటి నిశ్శబ్ద సేవలను ఎలా భరించేవారో ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తుంది; ఒక చక్కని, చురుగ్గా మాట్లాడే యువతి, కేవలం ఒక వృక్ష నమూనాను (specimen) భద్రపరిచినట్లుగా—ఏమాత్రం ఆప్యాయత లేని పద్ధతిలో—కేవలం ఒక ‘హెర్బేరియం’ (మొక్కల సేకరణ)లో ఉంచబడినట్లుగా భావించడాన్ని ఎలా సహించేదో! నిజానికి ఆమె కేవలం ఒక పువ్వు కంటే ఏమీ ఎక్కువ కాదన్నట్లుగా ఆ పరిస్థితి ఉండేది! ఆయన దగ్గరకు వచ్చే అనేకమంది రోగులు, “ఎప్పటికైనా డాక్టర్ మాట్లాడక తప్పదు కదా, ఏదో ఒక రోజు ఆయన ఏదో ఒక మాట అంటారు కదా” అని ఊహించుకునేవారని నాకు అనిపిస్తుంది. “అసలు ఆ మాట ఏమిటి?” అన్న కుతూహలం, ఆ ‘విజేత టికెట్’ను పొందే అదృష్టం తమకే దక్కుతుందన్న ఆశ… ఆయన మొండి నిశ్శబ్దాన్ని భరించడానికి వారికి ఊరటనిచ్చేవి, ధైర్యాన్నిచ్చేవి. ఆ అత్యంత రహస్యమైన విషయాన్ని వినగలిగితే, ప్రసవ సమయంలోని నొప్పులు, ప్రమాదాలు, అంతకు ముందున్న ఆందోళనలు, అసౌకర్యాలు, ఆ తర్వాత కలిగే బాధలు, అనారోగ్యాలు, సుదీర్ఘమైన విశ్రాంతి సమయం మరియు ఇతర దుఃఖాలన్నింటికీ అది పూర్తి పరిహారంగా మారుతుందని వారు భావించేవారు. పాలిచ్చే దశ కోసం; అడుగంటిన ఆశలు మరియు చేదు విషాదాల కోసం; అంతేకాదు, మాటలు రాని ప్రసవ వేదనలో తోడుగా నిలిచే వారి కోసం కూడా…
273
“…ఒక మంచి రోజున టోపీల దుకాణాల (bonnet-shops) చుట్టూ తిరుగుతుంటే, స్వర్గం మరెక్కడైనా ఉంటుందని నమ్మడం అసాధ్యం అనిపిస్తుంది.” నా ఆ చొరవను చూసి తత్వవేత్తలు అసహ్యించుకున్నట్లు కనిపించారు; కానీ ఆ అందమైన కౌంటెస్ నా చేతిని పట్టుకుని, ఎప్పుడూ నాతో ఎంతో దయగా వ్యవహరించేవారు.
మరొక సాయంత్రం, ఆ బృందమంతా భావోద్వేగంతో కూడిన మూడ్లో ఉంది. అక్కడ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ వంతులవారీగా, తమకు ఇష్టమైన సమాధి స్థలాన్ని ఎంచుకున్నారు—అంటే తాము చనిపోయాక ఎక్కడ సమాధి చేయబడటం బాగుంటుందో అని ఊహించుకున్నారు. వేల్స్లోని ఏదో ఒక రమణీయమైన చర్చి స్మశానవాటికనో, లేదా ఇంగ్లీష్ లేక్స్ (English Lakes) ప్రాంతంలోని ఏకాంత ప్రదేశాన్నో వారు ఎంచుకున్నారు. ఆ చర్చి చిన్నదిగా, పురాతనమైనదిగా, నాచుతో నిండినదిగా మరియు ఐవీ (ivy) తీగలతో కప్పబడినదిగా ఉండాలని అనుకున్నారు. అక్కడ పురాతన వృక్షాలు—ముఖ్యంగా ‘యూ’ (yew) చెట్లు—ఉండాలని, వాటిలో నైటింగేల్ పక్షులు పాటలు పాడాలని కోరుకున్నారు. దగ్గరలోనే స్పష్టమైన నీటితో కూడిన ఒక చిన్న వాగు ఉండాలి; అది మృదువైన కలకల ధ్వనితో ప్రవహిస్తూ ఉండాలి. నేల తేమగా లేదా బురదగా ఉండకూడదు, అలాగే ఆ ప్రదేశం పల్లపు ప్రాంతంలో ఉండకూడదు; దానికి బదులుగా, కొంచెం ఎత్తుగా ఉండి, తేలికపాటి ఇసుక నేల ఉంటే బాగుంటుందని భావించారు—ఎందుకంటే మరణానంతరం కూడా పొడిగా ఉండే ప్రదేశంలో పడుకోవడం సౌకర్యవంతంగా ఉంటుందని వారి అభిప్రాయం.
“అయ్యా, మీరు ఎక్కడ సమాధి చేయబడాలని కోరుకుంటున్నారో మాకు చెప్పలేదు,” అని కౌంటెస్ నన్ను అడిగారు (అప్పటికి ఆమె తన సొంత సమాధి స్థలాన్ని కూడా నిర్ణయించుకోలేదు). “దీని గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించడానికి మీరు ఇంకా చాలా చిన్నవారు కదా. బహుశా మీరు ఇంకా ఏ నిర్ణయానికీ రాలేదేమో?”
“నేను దీని గురించి ఆలోచించాను; నేను పూర్తిగా ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాను.”
274
“అయితే, ఆ ప్రదేశం ఎక్కడ? మాకు చెబుతారా?” “తప్పకుండా. నా విషయానికొస్తే, లండన్లోని అత్యంత ప్రసిద్ధ టోపీల తయారీదారు (milliner) దుకాణం ముందున్న కాలిబాట అంచున (kerb-stone) పాతిపెట్టబడటానికే నేను ఇష్టపడతాను; ప్రపంచంలోనే అత్యంత అందమైన పాదాలు మరియు చీలమండలు రోజంతా నా తల పైన అటు ఇటు కదులుతూ, గుర్రపు బండ్లలోకి ఎక్కుతూ దిగుతూ ఉండటం చూసే అవకాశం లభించడం గొప్ప ఊరటనిచ్చే విషయం.” ఆ రోజుల్లో మాకు పాదాలు మరియు చీలమండలు ఉండేవి; మేము వాటిని స్వేచ్ఛగా ప్రదర్శించేవాళ్ళం, అందులో ఏ తప్పూ ఉందని అనుకునేవాళ్ళం కాదు. మేము నగ్నంగా ఉన్న మాట వాస్తవమే, కానీ అమాయకత్వం వల్ల మాకు సిగ్గు అనిపించేది కాదు; నిజానికి, మేము నగ్నంగా ఉన్నామన్న విషయం కూడా మాకు తెలిసేది కాదు. అలాగే ఆ రోజుల్లో, స్త్రీల శరీర ఆకృతులలో స్పష్టమైన, గుర్తించదగిన తేడా ఉండేది; కానీ ఇప్పుడు అందరూ ఒకేలా, షాంపైన్ సీసాల ఆకారంలో తయారవుతున్నారు; ఇక పాదాలు మరియు చీలమండల విషయానికొస్తే, బయటకు కనిపించే దాన్ని బట్టి చూస్తే, ఈ రోజుల్లో స్త్రీలు కుర్చీలు మరియు బల్లల మాదిరిగా చక్రాల (casters) మీద కదులుతున్నట్లు అనిపిస్తుంది.
ఈ చివరి వ్యాఖ్య అంతకు ముందు చేసిన వ్యాఖ్య కంటే ఏమీ తక్కువ అసహ్యకరమైనది కాదు; కానీ నేను నా స్వంత జీవిత చరిత్రను లేదా ఆ కాలం నాటి విశేషాలను రాయడం లేదు, ఒక గొప్ప కవి (Divine Poet) జీవిత చరిత్రను రాస్తున్నాను; ఆ కవి యొక్క అద్భుతమైన వ్యక్తిత్వాన్ని ఆవిష్కరించడమే ప్రతి మాట యొక్క లక్ష్యం కావాలి. 1810 సంవత్సరంలో, సుదీర్ఘ సెలవుల కోసం నేను ఇంగ్లాండ్ ఉత్తర ప్రాంతానికి గుర్రపు బండ్ల (coaches) పైభాగంలో ప్రయాణిస్తూ ఇంటికి వెళ్లాను. అందులో మొదటిది బర్మింగ్హామ్ కోచ్, అది అల్పాహారం కోసం స్ట్రాట్ఫోర్డ్-ఆన్-ఏవాన్ వద్ద ఆగింది; ఆ ప్రదేశాన్ని నేను అంతకు ముందెన్నడూ చూడలేదు. షేక్స్పియర్ ఇంటిని చూడాలనే ఉద్దేశంతో నేను సంతోషంగా నా అల్పాహారాన్ని వదులుకున్నాను. నేను ఆ ఇంటిని చూశాను; చర్చి తెరిచి ఉండటంతో, అక్కడ ఉన్న సమాధిని మరియు విశాలమైన నుదురు కలిగిన ఆయన ప్రసిద్ధ విగ్రహాన్ని (bust) కూడా చూశాను; మరియు
వేగంగా పరుగెత్తి, సరిగ్గా సమయానికి కోచ్ వద్దకు తిరిగి చేరుకుని,
నా విశాలమైన సీటును తిరిగి పొందాను.
నా తోటి కళాశాల విద్యార్థులు మరియు ప్రయాణ సహచరులు
నా ఉత్సాహాన్ని చూసి నవ్వారు, ఎందుకంటే ఆ రోజుల్లో మా పురాతన విశ్వవిద్యాలయంలో అటువంటి మనస్తత్వానికి అంత ఆదరణ ఉండేది కాదు.
“మీ అల్పాహారం ఎలా ఉంది?”
బర్మింగ్హామ్లో రాత్రి భోజనం వరకు నాకు తినడానికి ఏమీ దొరకలేదు!
“మీరు కూడా తప్పకుండా కవి అవుతారు!”
నేను కవిని కాను; కానీ నేను ఒక
దివ్య కవి జీవితచరిత్రకారుడిని. ఆ తర్వాతి అక్టోబర్లో ఆక్స్ఫర్డ్కు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ఆయనతో
పరిచయం చేసుకునే అదృష్టం నాకు కలిగింది. బహుశా, ఒక ప్రఖ్యాత కవితో
పరిచయం పొందాలంటే ఎల్లప్పుడూ
కొన్ని త్యాగాలు చేయాల్సిందే; కనీసం ఒక అల్పాహారాన్ని వదులుకోవాల్సి రావచ్చు!
ఇప్పటికే చెప్పినట్లుగా, మరియు మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పబోతున్నట్లుగా, బైషే ఎల్లప్పుడూ స్త్రీలకు ఒక ప్రత్యేకమైన అభిమానపాత్రుడు; అతను సౌందర్య దేవతల కనుపాపలా ప్రేమించబడ్డాడు; అతన్ని తరచుగా ఏరియల్, ఒబెరాన్ వంటి ముద్దు పేర్లతో పిలిచేవారు, మరియు అతనికి తెలిసిన స్త్రీలు అతన్ని ఎల్ఫిన్ రాజు, ఫేరీ రాజు మరియు ఇతర ఆప్యాయమైన బిరుదులతో సంబోధించేవారు. ఉన్నత సమాజమే అతనికి తగినదిగా భావించబడింది, దానిని అలంకరించడమే అతని నైజంగా కనిపించింది.
273
అతని జీవితంలోని ఈ కీలక దశలో, అతన్ని అతని సహజ వృత్తిలోకి తీసుకురావడం మరియు అందులోనే కొనసాగేలా చేయడం అనేది, అతనికి శ్రేయోభిలాషులైన కొందరు ఆకర్షణీయమైన మహిళల ప్రధాన ఆందోళనగా మారింది. ఆక్స్ఫర్డ్ కౌంటెస్తో అతనికి పరిచయం ఏర్పరచడం మంచిదని భావించారు; ఎందుకంటే ఆమె జ్ఞానయుతమైన మరియు సున్నితమైన ప్రభావం అతనిని ఇతరులకు భిన్నంగా ఉండే స్వభావం నుండి మార్చి, సమాజంలోని ఆచార వ్యవహారాలకు అనుగుణంగా నడుచుకునేలా చేయగలదని ఆశించారు. ఈ ఉద్దేశంతో, అతని మహిళా మిత్రులు కొందరు ఆమెకు అతని గురించి తెలియజేశారు. ఆమె అతని పట్ల సానుకూల దృక్పథంతో ఉంటూ, అతనిపై ఆసక్తిని కనబరిచింది మరియు తన పరిచయస్తుల జాబితాలో అతన్ని చేర్చుకోవడానికి సుముఖత చూపింది. ఆమె ఆ యువ కవి గురించి అనేక ప్రశ్నలు అడిగింది మరియు కేవలం కుతూహలంతోనే కాకుండా, దయ మరియు గౌరవంతో అతని గురించి మాట్లాడింది. అయితే, ఈ మంచి ఉద్దేశాలు ఆచరణలో ఎలాంటి ఫలితాలను ఇవ్వలేదు; ముఖ్యంగా ఆ విశిష్ట మహిళ తన కుటుంబంతో కలిసి కాగ్లియారీ (Cagliari)లో నివసించడానికి ఇంగ్లాండ్ విడిచి వెళ్ళిపోవడంతో ఆ ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి.
ఆ సమయంలో జాన్ హోమ్ టూక్ (John Home Tooke) సాహిత్య సమాజంలోని ఉదారవాద వర్గానికి ఒక మార్గదర్శిగా లేదా అత్యంత గౌరవనీయమైన వ్యక్తిగా ఉండేవారు; ఆ తెలివైన కౌంటెస్ విషయంలో ఆయన అభిప్రాయం కూడా ప్రస్తావించబడింది. ఒక రోజు విద్యావంతులైన మరియు ప్రతిభావంతులైన మహిళల గురించి చర్చిస్తూ, ‘వింబుల్డన్ తత్వవేత్త’ (Philosopher of Wimbledon) అని పిలువబడే ఆయన, తాను నిజమైన ప్రతిభ కలిగిన మహిళను ఎప్పుడూ చూడలేదని ప్రకటించారు. వారిలో అత్యుత్తమమైన వారు కూడా కేవలం చిలుకల వంటివారని, తాము విన్నదాన్ని అర్థం చేసుకోకుండానే తిరిగి చెబుతారని ఆయన అన్నారు. వారు చెప్పే విషయం తెలివైనదిగా అనిపించినా (అది వారి స్వంత ఆలోచన కాకపోయినా), లేదా నిజంగానే తెలివైనదైతే (అలాంటివి చాలా అరుదు), వారికి అర్హత లేని స్థాయి తెలివితేటలు ఉన్నట్లుగా గుర్తింపు లభిస్తుంది. కానీ, నిజమైన ప్రతిభ కలిగిన మహిళను నేను ఎప్పుడూ కలవలేదని చెప్పేటప్పుడు, న్యాయం దృష్ట్యా ఒక మినహాయింపును తప్పక చెప్పాలి, ఆమెనే ‘లేడీ ఆక్స్ఫర్డ్’. అప్పుడు అతను, మినహాయించబడిన ఆ మహిళ చెప్పిన కొన్ని చమత్కారమైన మాటలను ఉటంకించాడు, అవి స్వంతంగా, సహజంగా చెప్పినవని నిరూపించాడు; మరియు అవి బట్టీ పట్టినవి కావని ప్రదర్శించాడు. నేను ఆ రుజువులను, ఉదాహరణలను మర్చిపోయాను; కానీ, నిస్సందేహంగా నిందకుడిగా పరిగణించబడవలసిన ఆ వ్యక్తి, ఎప్పుడైనా నెక్కార్ కుమార్తెతో కలిసి ఉన్నాడా అని నేను కొంత ఆత్రుతతో అడిగినట్లు నాకు గుర్తుంది; కానీ అది ఎలాగో నేను గ్రహించలేకపోయాను. ఆ విచారకరమైన వాక్యం, ఆడ చిలుకలలో ఆ కాలంలోనే కాక, బహుశా ఏ కాలంలోనే కాక, అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన ‘బ్లూ’ పక్షిని ఉద్దేశించిందా;
కొరిన్నా స్వయంగా మాట్లాడే పక్షేనా, ఒక “బ్లూ బర్డ్!”నా? ఉల్లాసభరితమైన, ఆహ్లాదకరమైన, మరియు మంచి స్వభావం గల సంభాషణలు నాకు బాగా గుర్తున్నాయి; కానీ లోతైన పరిశీలనలు ఏవీ లేవు, — సొలొమోను సామెతలను గానీ, గ్రీస్కు చెందిన ఏడుగురు జ్ఞానుల ఉపదేశాలను గానీ మరుగున పడేయగలవి ఏవీ లేవు. ఆడంబరమైన డాక్టర్ పార్ ఒకానొక సమయంలో ఈ ప్రముఖ మహిళను చాలా తీవ్రంగా పొగిడాడు; కానీ అతని తీర్పు తక్కువ నిలకడగా ఉంది, అతని సాక్ష్యం *’వింగ్డ్ వర్డ్స్!** రచయిత నిర్ణయం కంటే తక్కువ సత్యమైనది మరియు నమ్మదగినది.
సశేషం
మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29-9-26-ఉయ్యూరు —


