ప్రముఖ రొమాంటిక్ కవి పి.బి. షెల్లీ జీవిత చరిత్ర -11

224

నా చిన్న ప్రయాణపు పెట్టెను చేతిలో పట్టుకుని ఒక పడకగదిలోకి వెళ్లడం, తలుపు వేసుకోవడం, తడిసిన దుప్పటి, కోటు మరియు చర్మం వరకు తడిసిన ఇతర దుస్తులన్నింటినీ అత్యంత వేగంగా విప్పేయడం, వాటిని నీరు కారుతున్న ఒక మూటగా కట్టేయడం, ఆపై పొడి దుస్తులను ధరించడం; అలా పూర్తిగా పొడిగా మారి ఓడ (packet) లోని బర్త్ (పడక స్థలం) మీదో, బెంచ్ మీదో లేదా క్యాబిన్ నేల మీదో గాఢంగా నిద్రపోవడం—అదీ రెండు సుదీర్ఘ పగళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ సేపు నిద్రలేని రాత్రులు వర్షం, గాలి మరియు చలిలో ఒక కోచ్ (బండి) పైభాగంలో గడిపిన తర్వాత లభించే నిద్రలాంటిది.

ఆ తర్వాత కలగబోయే ఆనందం నా కష్టాలకు తగిన ప్రతిఫలంగా అనిపించింది. నేను కాస్త ఆలస్యంగా నిద్రలేచి, వెంటనే డెక్‌పైకి వెళ్లి, ‘గ్రీన్ ఐల్’ (ఐర్లాండ్) ను, అలాగే మా నౌకకు అత్యంత సమీపంలో ఉన్న డబ్లిన్ నగరపు గంభీరమైన భవనాలను, ఎత్తైన గోపురాలను చూడబోతున్నానని నా ఊహ నాకు ఉత్సాహాన్నిచ్చింది; రెండు మూడు గంటల్లోనే బిష్ (Bysshe)తో కలిసి అల్పాహారం తీసుకుంటూ, గాలి మరియు వర్షంతో కూడిన నా ప్రయాణ అనుభవాలను అతనికి చెప్పబోతున్నానని నేను ధీమాగా ఆశించాను.

ఆంగ్లేసీ (Anglesea) మీదుగా ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు వర్షం పడింది, కానీ అది ఒక చదునైన ప్రాంతంలో పడాల్సినట్లుగా మితంగానే కురిసింది—యార్క్ లేదా మిడిల్‌సెక్స్‌లో కురిసినట్లుగా అన్నమాట. హోలీహెడ్ (Holyhead) లోని సత్రం (inn) ముందు మేము ఆగినప్పుడు వాతావరణం ప్రశాంతంగా ఉంది; మేము దిగాము, వెంటనే ఆ కనికరం లేని మెయిల్ కోచ్ (తపాలా బండి) అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయింది. అది నేరుగా పడవ (boat) దగ్గరకు వెళ్లాల్సి ఉంది. మా సామానంతా వెంటనే పడవలోకి ఎక్కించాల్సి ఉంది; ఏ కారణం చేత కూడా వాహనం వెనుక భాగం (boot) నుండి ఏ వస్తువునూ బయటకు తీయడానికి వీలులేదు. సరే, పర్వాలేదు! అని నా మనసులో అనుకున్నాను; నేను పడవలోనే నా దుస్తులు మార్చుకోవచ్చు;

 236

ఆలస్యం పెద్దగా ఏమీ ఉండదు: అరగంటలో నేను తల నుండి పాదాల వరకు మళ్లీ పొడిగా మారిపోతాను! ఎంత గొప్ప ఉపశమనం! అప్పటికే చాలా ఆలస్యం కావడంతోనూ, మాకు సమయం తక్కువగా ఉండటంతోనూ మేము వెంటనే భోజనం చేయాల్సి వచ్చింది. మేము భోజన బల్ల వద్ద కూర్చోగానే, ఒక వెయిటర్ డబ్బు వసూలు చేయడానికి ప్లేటుతో మా దగ్గరకు వచ్చాడు; అంటే, భోజనం తినడానికి అనుమతి లభించకముందే మేము దానికి డబ్బు చెల్లించాల్సి వచ్చింది. అక్కడ సిద్ధంగా ఉన్న ఆహార పదార్థాలు చాలా ఆకర్షణీయంగా కనిపించాయి. చక్కగా రోస్ట్ చేసిన గొర్రె మాంసం (లెగ్ ఆఫ్ మటన్), మెత్తని బంగాళాదుంపలు మరియు ఇతర పదార్థాలు అన్నీ ఎంతో రుచికరంగా అనిపించాయి. కానీ ఎవరూ తినడం మొదలుపెట్టకముందే, కఠినమైన ఆజ్ఞతో కూడిన వార్తను తీసుకుని ఆ గార్డు (కాపలాదారు) లోపలికి వచ్చాడు. వృథా చేయడానికి మాకు ఒక్క క్షణం కూడా లేదు: ఆ నౌక (ప్యాకెట్) అప్పుడే బయలుదేరడానికి సిద్ధంగా ఉంది.

ఆపదలో ఆదుకునే మిత్రుడిలా అనిపించిన ఒక వెయిటర్ నన్ను పక్కకు తీసుకెళ్లి, రహస్యంగా ఒక విషయం చెప్పాడు: ఆ నౌకలో ఎటువంటి ఆహారం దొరకదు, అక్కడ భోజన సదుపాయం ఉండదు, ఏమీ కొనుక్కోవడానికి వీలుండదు, పైగా సముద్ర ప్రయాణం చాలా ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. కాబట్టి, ఇంకా ముక్కలు చేయని ఆ గొర్రె మాంసం కాలును, ఒక రొట్టెను (లోఫ్) కొనుక్కోవడం మంచిదని అతను సూచించాడు; అతను నాకు ఒక పెద్ద, చక్కని రొట్టెను చూపించాడు. వాటి కోసం, అలాగే ఒక బాటిల్ షెర్రీ వైన్ కోసం నేను చాలా ఎక్కువ ధర చెల్లించాను; కానీ ఆ ఖర్చు నా ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి చేస్తున్న ప్రయత్నంగా నాకు అనిపించింది. ఆ తర్వాత, నాకు ఒక్క క్షణం కూడా తీరిక లేదని చెప్పారు: నేను వీలైనంత వేగంగా పరుగెత్తుకుంటూ బోటు దగ్గరకు వెళ్లాలి, లేకపోతే అక్కడే ఉండిపోవాల్సి వస్తుంది. ఆ మర్యాదస్తుడు, దయగల వెయిటర్ అయిన నా మిత్రుడు, ఆ గొర్రె మాంసం, రొట్టె మరియు వైన్‌లను సురక్షితంగా నౌకలోకి పంపే బాధ్యత తనదేనని నాకు భరోసా ఇచ్చాడు; కాబట్టి నేను ఏమాత్రం ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు…

ఆందోళనలతో కూడిన ఆ సమయంలో, నేను పరుగున పడవ దగ్గరకు వెళ్లాను, అక్కడ నన్ను బలవంతంగా పడవలోకి ఎక్కించారు. జార్జ్ ఛానల్ (St. George’s Channel) లోని తెల్లని నురగలు కక్కుతున్న అలల మధ్య, జనంతో కిక్కిరిసిన ఆ పడవలో మేము కొంతసేపు అటూఇటూ ఊగుతూ ప్రయాణించాము. అయితే, పొడి దుస్తులు దొరుకుతాయన్న ఆశ, హాయిగా తీరికగా తినగలిగే రుచికరమైన రాత్రి భోజనం, మరియు చివరగా వెచ్చని, సౌకర్యవంతమైన చోట ప్రశాంతంగా నిద్రపోయే అవకాశం—ఇవన్నీ నా అలసిపోయిన మెదడులో ఎంతో ఆహ్లాదకరమైన ఊహలను నింపాయి. ఈజిప్ట్ రాణి యొక్క ఆకర్షణీయమైన చిరునవ్వుల ఆశీర్వాదంతో, గ్రీస్ మరియు తూర్పు దేశాల వైభవాల మధ్య, ఆమె బంగారు పడవలో ప్రశాంతమైన సిడ్నస్ (Cydnus) నదిపై ప్రయాణిస్తున్నా సరే, రాబోయే ఆనందం గురించి ఇంతటి బలమైన నమ్మకం నాకు కలిగి ఉండేది కాదు. మేము ఆ పెద్ద నౌక (vessel) దగ్గరకు చేరుకున్నాము; ఒక క్షణం మా చిన్న పడవ దాని అడుగుభాగం కిందకు వెళ్ళిపోయేలా అనిపించేది, మరుక్షణమే అది ఆ నౌక డెక్‌పైకి బలంగా ఢీకొట్టడానికి ప్రయత్నించేది. ఒక క్లిష్టమైన సమయంలో, చీకటి రాత్రివేళ, నిస్సహాయులైన ప్రయాణికులను కఠినంగానే అయినా నైపుణ్యంతో ఆ నౌక పక్క భాగం గుండా పైకి నెట్టారు; చివరకు మేము జనంతో నిండిన, కదులుతున్న మరియు జారుడుగా ఉన్న డెక్‌పై తూలుతూ నిలబడ్డాము. సిబ్బంది తెరచాపలను అమర్చడంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు, అక్కడ అంతా ఒక రకమైన ‘క్రమబద్ధమైన గందరగోళం’లో ఉంది. మా చిన్న పడవ సరైన మార్గంలో ప్రయాణం మొదలుపెట్టగానే, నౌకపై ప్రశాంతత నెలకొంది. అప్పుడు నా చేతిని చాచి, ఆ రాబోయే ఆనందాన్ని వెంటనే అందుకోవడం సాధ్యమేననిపించింది. నేను వినయంగా నా మటన్ (గొర్రె మాంసం) మరియు షెర్రీ (మద్యం) గురించి అడగడానికి ప్రయత్నించాను. ఉత్తర వేల్స్ తీరాల వెంబడి సాగే ప్రమాదకరమైన ప్రయాణానికి, రోస్ట్ మటన్ మరియు బాటిల్ షెర్రీలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు కదా; అందుకే నా అభ్యర్థనను ఎవరూ పెద్దగా పట్టించుకోలేదు, కనీసం సానుభూతి కూడా చూపలేదు. అయితే, ఎటువంటి సమాచారం గానీ, ఫలితం గానీ లేదని నాకు స్పష్టంగా తెలిసింది. అప్పుడు నేను నా సామాను పెట్టెను (portmanteau) అడిగాను; కనీసం నా తడిసిన బట్టలనైనా మార్చుకుని, పొడి దుస్తులతో ఆకలిని భరించే ఆ ‘అల్పమైన’ సంతృప్తినైనా పొందాలని అనుకున్నాను. కానీ మెయిల్ సంచులు, ఐరిష్ మెయిల్ సామాను, ప్రయాణికుల లగేజీ అంతా ముందు భాగంలో భద్రపరచబడి ఉన్నాయి; నా పెట్టె సురక్షితంగా, పొడిగా ఉంది, కానీ నేను దిగిన తర్వాతే దాన్ని పొందగలను; అప్పటికే డెక్ ద్వారాలు (hatches) గట్టిగా మూసివేయబడ్డాయి, కాబట్టి ఆ సామానును బయటకు తీయడం అసాధ్యం.

ఆ రాత్రి చీకటిగా, మేఘావృతమై ఉంది; గాలి చల్లగా, వేగంగా వీస్తోంది, కానీ అదృష్టవశాత్తూ ప్రయాణానికి అనుకూలంగా ఉంది. నేను రాత్రంతా తడిసిన బట్టలతోనే డెక్ మీద అటూ ఇటూ నడుస్తూ గడిపాను; చలికి వణుకుతూ, ఆకలితో అలమటించాను; అయినా ధైర్యంగా నడుస్తూనే ఉన్నాను. ఉదయానికల్లా నా బట్టలు ఆరిపోయాయి; సముద్రం అల్లకల్లోలంగా ఉన్నప్పటికీ, నాకు ఏమాత్రం అనారోగ్యంగా అనిపించలేదు. ఆ నౌకలో చాలా రద్దీగా ఉంది; డెక్ మీద అనేక బండ్లు (carriages) ఉన్నాయి, వాటిలో కూర్చున్నవారు కిటికీలోంచి వాంతి చేసుకుంటూ తమ అసౌకర్యాన్ని తగ్గించుకోవడం లేదా కాలక్షేపం చేయడం కనిపించింది. క్యాబిన్ అంతా అసభ్యంగా ప్రవర్తించే, గొడవ చేసే జనంతో నిండిపోయి ఉంది; నిజానికి అది కిక్కిరిసిపోయింది.

నేను ఒక్కసారి కూడా కిందికి వెళ్లడానికి సాహసించలేదు; పైకప్పు కిటికీ (skylight) గుండా ఆ ప్రదేశాన్ని పరిశీలించాను, అదే సరిపోయింది; అక్కడ ఉండటం అసాధ్యమని నాకు స్పష్టమైంది. పైగా, వర్షంలో తడిసిన బట్టలతో నిద్రపోవడం తెలివితక్కువ పని అవుతుంది.

మరుసటి రోజు, అంటే నా ప్రయాణంలో మూడవ రోజు, వాతావరణం చాలా బాగుంది; ఆకాశం నిర్మలంగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంది. గాలి వేగం తగ్గింది కానీ చలి మాత్రం అలాగే ఉంది; పైగా నాకు మునుపెన్నడూ లేనంతగా చలిగా, ఆకలిగా అనిపిస్తోంది. ఏదైనా చిన్నపాటి అల్పాహారం దొరికితే ఎంత బాగుండేదో—అది ఎంత సామాన్యమైనదైనా సరే; ఒక ముక్క బ్రౌన్ బ్రెడ్, పాలు (వెన్న తీసిన పాలైనా సరే), ఓట్‌మీల్ గంజి, చల్లారిన క్యాబేజీ… ఇలా ఏదైనా సరే—కానీ ఎవరూ నాకు ఏమీ ఇవ్వలేదు. ఊదా రంగు దుస్తులు ధరించిన ఒక పొడవైన సేవకుడు, ఊదా రంగు గుర్రపు బండి తెరిచి ఉన్న కిటికీ దగ్గర చేతిలో పళ్ళెం పట్టుకుని నిలబడి ఉన్నాడు; నేను చుట్టూ తిరిగి పరిస్థితిని గమనించాను, అప్పుడు ఒక బిషప్ పెద్ద చైనా కప్పులో వేడి చాక్లెట్ పానీయం తాగుతూ కనిపించడం నాకు ఎంతో సంతృప్తినిచ్చింది. భూమి మీద ఆహారం, పానీయాలు పూర్తిగా కనుమరుగైపోలేదని, కనీసం ఒక్క మనిషికైనా మంచి భోజన సదుపాయం లభిస్తోందని తెలుసుకోవడం సంతోషాన్నిచ్చింది. నాకు మధ్యాహ్న భోజనం లేదా కాస్త ముందుగానే రాత్రి భోజనం దొరికితే బాగుండేది—ఎంత త్వరగా దొరికితే అంత మంచిది; అలాగే ఐర్లాండ్ దేశాన్ని, ఆశను ఒక్కసారి చూడాలని ఆశపడ్డాను, కానీ ఐర్లాండ్ కనిపించలేదు. ఇంతలో ఒక ఐరిష్ వ్యక్తి తాను ‘విక్‌లో పర్వతాలను’ (Wicklow Mountains) చూశానని చెప్పాడు, కానీ అతని తోటి దేశస్థులు మాత్రం అది అసాధ్యమని కఠినంగా ఖండించారు; దాంతో…

మేము సుమారు ఒక మైలు దూరం ప్రయాణించిన తర్వాత, ఆ గట్టిగా అరుస్తూ మాట్లాడే వ్యక్తి తన వైఖరిని మార్చుకున్నాడు.

“వాళ్లు బాగా లాగుతున్నారు కదా? వాళ్లు మంచి కుర్రాళ్లు కదా? ఇంతకంటే బాగా తెడ్డు వేయడం ఎప్పుడైనా చూశారా? వాళ్లు అద్భుతమైన కుర్రాళ్లు కదా? మనం వాళ్లకు అదనంగా మరో ఆరు పెన్నీలు ఇవ్వాలి. వాళ్లు ఇలాగే కొనసాగిస్తే, మొత్తం ‘హాఫ్-ఎ-క్రౌన్’ (రెండున్నర షిల్లింగ్‌లు) ఇవ్వాల్సిందే!” అంతకంటే సమర్థవంతమైన పడవ సిబ్బంది మరొకరు ఉండరు; వాళ్లు నలుగురు మంచి యువకులు; అంతకంటే కష్టపడి తెడ్డు వేయడం ఎవరూ చేయలేరు: అది స్పష్టంగా కనిపించింది.

మా మిత్రుడు (అతన్ని అలా పిలవగలిగితే) అప్పుడప్పుడు తన ప్రశంసలను గట్టిగా వ్యక్తం చేస్తూనే ఉన్నాడు; ప్రతిసారీ మెచ్చుకునేటప్పుడు అతను ఇచ్చే మొత్తాన్ని ఆరు పెన్నీలు పెంచుతూ వచ్చాడు; మేము ఒడ్డుకు పావు మైలు దూరంలో ఉన్నప్పుడు, ఆ మొత్తం నాలుగు షిల్లింగ్‌లు మరియు ఆరు పెన్నీలుగా నిర్ణయించబడింది, కానీ అకస్మాత్తుగా ఆ గొడవ చేసే మూర్ఖుడు గట్టిగా అరిచాడు:

“ఏయ్ కుర్రాళ్లూ, మీరు దాన్ని సరిగ్గా తాకగలరా (లక్ష్యాన్ని చేరగలరా)?”

“ఓహో, కచ్చితంగా తాకగలము!”

“సరే అయితే, మీరు దాన్ని తాకితే, ఎలాంటి తగ్గింపు లేకుండా మీకు ఐదు షిల్లింగ్‌లు ఇస్తాను.”

“ధన్యవాదాలు అయ్యా; ధన్యవాదాలు; మీకు చాలా కృతజ్ఞతలు.”

అలాగే జరిగింది, పడవ ముందు భాగం దిగే స్థలం వద్ద ఉన్న ఒక స్తంభానికి బలంగా తగిలింది, మరియు ‘హిజ్ మెజెస్టీస్ పోస్ట్-ఆఫీస్ ప్యాకెట్’ (రాజశాఖకు చెందిన తపాలా పడవ) ప్రయాణికులైన ఆ పెద్దమనుషులందరూ, మొదట అడిగిన మొత్తమైన ఐదు షిల్లింగ్‌లను ఆ మురికి దుర్మార్గులకు చెల్లించారు.

నేను దిగిన ప్రదేశం పేరు నాకు సరిగ్గా తెలియదు; అది డబ్లిన్ నుండి కొంత దూరంలో, బహుశా ఐదు మైళ్ల దూరంలో ఉండి ఉంటుంది. నేను వెంటనే ఒక బండిని (car) ఏర్పాటు చేసుకున్నాను, చీకటి పడుతున్న వేళలో గతుకుల రోడ్డు మరియు సరిగా వేయని వీధుల గుండా కుదుపులతో ప్రయాణించాను. నన్ను చేర్చాల్సిన సత్రం (inn) ఎక్కడ ఉందో ఆ బండి నడిపే వ్యక్తికి తెలియదు, లేదా అతనికి తెలియదని నటించాడు. అతను నన్ను వాహనంలో అటు ఇటు తిప్పి విసిగిపోయిన తర్వాత, ఒక హోటల్ ద్వారం వద్ద ఆగి, ముందుగా కుదుర్చుకున్న మొత్తం కంటే చాలా ఎక్కువ డబ్బును డిమాండ్ చేశాడు; దాంతో పెద్ద గొడవ మొదలైంది, అందులో చాలా మంది ప్రజలు భాగమయ్యారు. నేను మాత్రం నిశ్చయించుకున్న అద్దె మొత్తాన్ని మాత్రమే ఇస్తానని పట్టుబట్టాను. చివరకు అతను ఆ మొత్తాన్ని తీసుకోవడానికి అంగీకరించాడు; కానీ అప్పుడే మొదటిసారిగా ఒక కొత్త సమస్య తలెత్తింది—ఐర్లాండ్‌లో నేను ఉన్నంత కాలం ఆ సమస్యను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. నా దగ్గర చిల్లర డబ్బు (వెండి నాణేలు) ఏమీ లేవు, ‘బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్’ జారీ చేసిన ఒక పౌండ్ నోట్లు తప్ప వేరే డబ్బు లేదు, పైగా అవి అక్కడ చెల్లలేదు. ఆ నోట్లలో ఒకదానికి కూడా చిల్లర దొరకలేదు. డబ్బు దొరకదన్న నిరాశతో, షిల్లింగ్‌లు లేదా పది-పెన్నీల నాణేల కోసం చేసిన అనేక విఫల ప్రయత్నాల తర్వాత, నా వాహన చోదకుడు ఒక కాగితం ముక్కపై నాలుగు షిల్లింగ్‌లకు ‘I O U’ (అంటే ‘నేను బాకీ ఉన్నాను’ అని రాసి సంతకం చేయడం) ఇవ్వమని అడిగాడు; నేను అలాగే చేశాను.

ఆ సత్రం చాలా అసహ్యకరంగా ఉంది, ఆహారం అస్సలు బాగోలేదు, సేవలు భరించలేనంత అధ్వాన్నంగా ఉన్నాయి! ఒక సేవకుడిని పిలవడానికి చాలా సమయం పట్టేది; ఒకవేళ దొరికినా, అతను అవసరమైన పని చేస్తానని మర్యాదగా మాట ఇచ్చేవాడు; కానీ అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయాక, తనకు అందిన ఆదేశాలను అస్సలు పట్టించుకునేవాడు కాదు. మళ్ళీ అతన్ని పట్టుకున్నప్పుడు—అది అంత త్వరగా లేదా సులభంగా జరిగే పని కాదు—అతను అప్పటికే అన్నీ మర్చిపోయి ఉండేవాడు…

ఆ విషయం గురించి చెప్పాలంటే… తినడానికి ఏదైనా దొరకడమే కష్టంగా ఉండేది, ఇక తినదగిన ఆహారం దొరకడం అసాధ్యం. తీవ్రమైన అసౌకర్యం మరియు విపరీతమైన అలసటతో మూడు రాత్రులు గడిపిన తర్వాత నిద్రపోవడం అత్యవసరం; పూర్తిగా అలసిపోయిన నాకు ఆ రాత్రి మంచి విశ్రాంతి చాలా అవసరం. ఎంతో కష్టపడి చేరుకోవాలనుకున్న నా స్నేహితులు ఉదయానికి కచ్చితంగా దొరుకుతారని నాకు తెలుసు. అందుకే వెంటనే పడుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాను; కొన్ని గంటల విశ్రాంతి సరిపోతుంది అనుకున్నాను. అయినప్పటికీ, ఈ సాధారణ ఏర్పాట్ల విషయంలోనూ నాకు కొత్త మరియు విచిత్రమైన ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి. ఆ ఇంట్లో ఒక్క పడక (single bed) మాత్రమే ఉన్న గది లేదు; అన్ని పడకగదుల్లోనూ కనీసం రెండు మంచాలు ఉన్నాయి. నాకు ప్రత్యేకంగా ఒక గది దొరకలేదు; పైగా, మరింత చర్చించాక నాకు అర్థమైంది ఏమిటంటే, కనీసం ఒక పూర్తి మంచం కూడా నాకు దక్కదు; అవసరమైతే మరొకరితో కలిసి పడుకోవడానికి సిద్ధపడాలి. చాలా వాదన తర్వాత, కేవలం రెండు మంచాలు ఉన్న ఒక పడకగదిని ఎంచుకున్నాను, కానీ గది తలుపుకు గడియ పెట్టి తాళం వేయాలని రహస్యంగా నిర్ణయించుకున్నాను. ఒంటరిగా మిగిలిన తర్వాత, తలుపు భద్రపరచడానికి వెళ్లాను, కానీ దానికి తాళం గానీ, గడియ గానీ, లేదా సరిగ్గా పనిచేసే గొళ్ళెం గానీ లేవు; అవన్నీ విరిగిపోయి ఉండటంతో తలుపు కొంచెం తెరిచే ఉండిపోయింది.

అలసట మరియు విసుగుతో నిండిపోయి, సగం దుస్తులతోనే ఆ రెండు మంచాలలో ఒకదానిపైకి చేరి, వెంటనే గాఢ నిద్రలోకి జారుకున్నాను. ఉదయం అయ్యే వరకు నాకు మెలకువ రాలేదు; బాగా వెలుతురు వచ్చాక నిద్రలేచిన నాకు భయం వేసింది, నా పక్కన ఏదైనా వికారమైన వ్యక్తి, బహుశా ఏదైనా పెద్ద పూజారి వంటి వ్యక్తి పడుకుని ఉంటాడేమోనని అనుమానించాను. కానీ అక్కడ నేను పూర్తిగా ఒంటరిగా ఉన్నానని తెలుసుకుని ఎంతో ఊరట చెందాను. ఒకవేళ నేను తలుపుకు తాళం వేసినా అది ఏమాత్రం ఉపయోగపడేది కాదు, ఎందుకంటే తలుపు కింది భాగంలో ఉన్న చెక్క పలక (panel) వదులుగా ఉంది. కొద్దిసేపటికే అది మెల్లగా పక్కకు జరపబడింది, ఒక యువకుడు గదిలోకి అడుగుపెట్టాడు.

“ఏమి కావాలి?”

“నేను ‘పాట్’ అనే కుర్రాడిని, మిస్టర్ హాగ్; మీ బూట్లను కాస్త శుభ్రం చేద్దామని వచ్చాను!”

అతను వాటిని తీసుకువెళ్లాడు; నేను లేచి, నాలుగు రోజులుగా పెరిగిన గడ్డాన్ని గీసుకోవడంలో నిమగ్నమయ్యాను, అప్పుడే నా గదిలో ఒక శబ్దం వినిపించింది.

గది మూలలో ఉన్న కొన్ని వదులైన చెక్క పలకలు పక్కకు జరపబడ్డాయి, కింద ఉన్న ఒక వ్యక్తి గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టాడు. నేను నేలమీద ఉన్న ఆ రంధ్రం దగ్గరకు వెళ్లి, ఏమి జరిగిందని అడిగాను.

“క్షమించండి అయ్యా, నేను మీతో మాట్లాడటం లేదు; నేను పై అంతస్తులో ఉన్న పెద్దమనిషితో మాట్లాడుతున్నాను!”

అతను అంతకుముందు కంటే ఇంకా గట్టిగా పిలవడం కొనసాగించాడు; చివరికి పైకప్పులో ఉన్న ఒక రంధ్రం గుండా (అది అంతకుముందు నా కంట పడలేదు) ఒక చిందరవందర జుట్టు ఉన్న తల బయటకు కనిపించింది. ఆ విధంగా నా గది మధ్యలోంచి ఆ ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య గట్టిగా సంభాషణ సాగింది; వారు ఒకరినొకరు ఖచ్చితంగా అర్థం చేసుకున్నారు, కానీ వారు చెప్పిన విషయాలు నాకు అస్సలు అర్థం కాలేదు.

పాట్ అనే కుర్రాడు నా బూట్లను తిరిగి తీసుకురాలేదు; మెట్ల మీద నుంచి అతన్ని పిలవడం వ్యర్థమని నాకు అర్థమైంది. నేను కింద ఉన్న ఒక అపరిశుభ్రమైన కాఫీ గదికి వెళ్లాను, అల్పాహారం కోసం చేసిన ప్రయత్నాలన్నీ వృథా అయ్యాయి. ఆ గదిలో ఒక వ్యక్తి ఉన్నాడు, అతను అల్పాహారం తింటున్నాడు — అతను గంభీరమైన, మర్యాదపూర్వకమైన ప్రవర్తన కలిగిన ఒక స్కాట్లాండ్ దేశస్థుడు. నాకు తినడానికి ఏమీ దొరకడం లేదని నేను అతనితో చెప్పాను. “అయ్యా, మీకు అక్కడ ఏమీ దొరకదు, ఎందుకంటే మీకు ఆ ఇల్లు తెలియదు. ఒకవేళ నాతో కలిసి అల్పాహారం చేయాలనుకుంటే, మీకు స్వాగతం. ఆ ఇల్లు నాకు బాగా తెలుసు!”

ఆయన ప్రతిపాదనకు నేను సంతోషంగా అంగీకరించాను, ఎందుకంటే నాకు చాలా ఆకలిగా ఉంది: లండన్ వదిలినప్పటి నుండి నేను సరిగ్గా ఏమీ తినలేదు — కనీసం కడుపు నిండా తినే అవకాశం కూడా దొరకలేదు. నేను ఆయన బల్ల దగ్గర కూర్చుని, ఆకలితో అలమటించే మనిషిలా తినడం మొదలుపెట్టాను. అక్కడ చల్లారిన కోడి మాంసం, ఉడికించిన గుడ్లు (రెండూ చాలా రుచిగా ఉన్నాయి) మరియు మంచి రొట్టె ఉన్నాయి; మిగిలిన పదార్థాలు మాత్రం అస్సలు బాగోలేవు. ఆయన మరికొంత కోడి మాంసం, గుడ్లు తెప్పించారు; ఏ మాయతో ఆయన అలా చేయగలిగారో నాకు అర్థం కాలేదు కానీ, అవి మాత్రం ధారాళంగా సమకూరాయి. నేను కడుపు నిండా, హాయిగా తిన్నాను.

“అయ్యా, ఐర్లాండ్ కోళ్ళ పెంపకానికి ప్రసిద్ధి అని నేను చాలాసార్లు విన్నాను; ఈ కోడి మాంసం ఒక మంచి ఉదాహరణ అయితే, ఆ మాట నిజమేననిపిస్తోంది.”

“ఆ మాట నేను ఇంతకు ముందెప్పుడూ వినలేదు. నేను ఐర్లాండ్ అంతటా తిరిగాను, కానీ మీరు ఇప్పుడు ఆ విషయం చెప్పాక, అది నిజమేనని నాకు అనిపిస్తోంది. అక్కడ అన్ని చోట్లా మంచి కోళ్ళు, మంచి గుడ్లు దొరుకుతాయి.”

“మీకు ఆ ఇల్లు తెలుసు కాబట్టి, బహుశా మీరు…”

“నా బూట్లను నాకు ఇప్పించగలరేమో. ‘పాట్’ అనే కుర్రాడు వాటిని తీసుకువెళ్లిపోయాడు, మళ్ళీ తిరిగి తీసుకురావడం లేదు. మీరు నాకు ఒక ఉపకారం చేశారు; మరొకటి చేస్తారా?”

“తప్పకుండా!”

అప్పుడు ఆ మంచి మంత్రశక్తి గల వ్యక్తి నా బూట్లను నాకు తెప్పించే బాధ్యతను తీసుకున్నాడు; అయితే ఆ పని చేయడానికి అతని శక్తివంతమైన మంత్రాలన్నీ ప్రయోగించాల్సి వచ్చింది. ఎంతో శ్రమపడి, ఆ దయగల స్కాటిష్ మాంత్రికుడు ‘పాట్’ అనే కుర్రాడిని రప్పించాడు. మంత్రాల ప్రభావంతో కట్టుబడిపోయిన ఆ కుర్రాడు, మొదట ఒక షూ (shoe) మరియు ఒక బూటు (boot) తెచ్చాడు; ఆ తర్వాత జతకాని బూట్లను తెచ్చాడు, వాటిలో ఒకటి నాది. నేను వెంటనే దాన్ని తీసుకున్నాను, ఆ తర్వాత వాడు అయిష్టంగానే రెండో బూటును బయటకు తీశాడు.

నా అదృష్టవశాత్తూ, నన్ను ఆదుకున్న ఆ దయగల వ్యక్తికి ఆ ఇల్లు తెలుసు; అతనికి డబ్లిన్ నగరం కూడా తెలుసు. ‘బిష్’ (Bysshe) నాకు ఇచ్చిన చిరునామాలోని ‘స్టీఫెన్స్ గ్రీన్’ (Stephen’s Green)ను కనుగొనే మార్గాన్ని అతను నాకు చూపించాడు. ‘లింకన్స్ ఇన్ ఫీల్డ్స్’ (Lincoln’s Inn Fields) కంటే ‘స్టీఫెన్స్ గ్రీన్’ పెద్దది మరియు అందమైన చతురస్రాకారపు ప్రదేశం అని ఐరిష్ ప్రజలు గొప్పగా చెప్పుకుంటారు. అది బహుశా కాస్త పెద్దదే కావచ్చు, కానీ అంత అందంగా మాత్రం లేదు: ఆ ప్రదేశం మధ్యలో పచ్చిక బయళ్ళు, వాటిలో ఆవులు, చుట్టూ ముళ్ళ కంచె ఉన్నాయి.

నా స్నేహితుల లేఖలలో సూచించిన నంబర్ ఉన్న ఇంటి తలుపును నేను తట్టాను; ఎంతటి అలసట, ఎంతటి కష్టాల తర్వాత! కానీ ఇప్పుడు అవన్నీ మర్చిపోయాను, నా శ్రమకు తగిన ఫలితం దక్కబోతోంది. ఒక సేవకుడు తలుపు దగ్గరకు వచ్చాడు; అది సరైన ఇల్లే. కాసేపు వేచి ఉండమని అతను నాతో చెప్పాడు.

ఇంటి యజమాని మెట్ల మీద నుండి పరిగెత్తుకుంటూ కిందకు వచ్చి, ఎంతో ఆప్యాయతతో నా చేతిని కలుపుతూ నన్ను సాదరంగా ఆహ్వానించాడు.

నేను ఆత్రుతగా మిస్టర్ మరియు మిసెస్ షెల్లీల గురించి అడిగాను.

“ఓహ్! అంతా సవ్యంగానే ఉంది!” “అవి ఎక్కడ ఉన్నాయి? దయచేసి వాటిని నాకు చూపించండి!”

అతని సమాధానం నన్ను నిజంగా ఆశ్చర్యపరిచింది.

“మిస్టర్ హాగ్, రేపు సాయంత్రం ఐదు గంటలకు భోజనానికి ఇక్కడికి రావడానికి మీరు అంగీకరిస్తే, నేను మీకు కాస్త సాధారణమైన మటన్ (గొర్రె మాంసం), ఒక సీసా అసలైన, మంచి, పాత ‘పోర్ట్’ వైన్ మరియు హృదయపూర్వక స్వాగతాన్ని అందిస్తాను; అప్పుడు మీరు మీ స్నేహితుల గురించి అంతా తెలుసుకోవచ్చు. ఓహ్! ఆయన చాలా మంచి పెద్దమనిషి, మిస్టర్ పెర్సీ బిష్ షెల్లీ; నిజమైన పెద్దమనిషి! మీరు వస్తారా?”

అతని ఆతిథ్యానికి నేను కృతజ్ఞతలు చెప్పాను; అలాగే, నేను ఇటీవల లండన్ నుండి డబ్లిన్‌కు నా స్నేహితులను కలవడానికి వచ్చానని, వారిని వెంటనే చూడాలనుకుంటున్నానని చెప్పాను.

“ఓహ్! కానీ మీరు వారిని వెంటనే చూడలేరు.”

“ఎందుకు?”

“ఎందుకంటే… వారు ప్రస్తుతం కిల్లార్నీలో ఉన్నారు!”

లిమౌత్‌లో విలియం గాడ్‌విన్ సాహసాల గురించి అప్పటికి నాకు తెలియదు; ఒకవేళ అవి తెలిసి ఉంటే, నార్త్ డెవాన్‌లో ఆయన చేసిన పనుల వివరణకు జతగా ఐర్లాండ్‌లో నా అనుభవాల గాథ ఒక తగిన జోడింపుగా నిలుస్తుందన్న ఆలోచన, ఇంత సుదీర్ఘమైన మరియు బాధాకరమైన ప్రయాణాన్ని చేపట్టేలా నన్ను ప్రేరేపించి ఉండేది కాదు.

“మిస్టర్ హాగ్, కిల్లార్నీకి వెళ్లి అక్కడ మీ స్నేహితులను కలవడం మీకు సులభం మరియు ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. కానీ నాతో భోజనం చేసిన తర్వాతే బయలుదేరుతానని నాకు మాట ఇస్తారా? దురదృష్టవశాత్తు ఈ రోజు నాకు వేరే పనులు ఉన్నాయి, కానీ రేపు వస్తారా? మాట ఇస్తారా?” నేను వెంటనే అంగీకరించాను; ఎందుకంటే డబ్లిన్ నగరాన్ని చూస్తూ కొన్ని రోజులు గడపడం, అక్కడ లభించే వినోదాలను ఆస్వాదించడం, ఆపై లండన్‌కు తిరిగి వెళ్లడం—ఇదే నాకు సురక్షితమైన మార్గం. నేను బస చేసిన సత్రంలో ఉన్న తీవ్రమైన అసౌకర్యం గురించి ఫిర్యాదు చేస్తూ ఇలా అడిగాను: “దీనికంటే మెరుగైన మరో చోటు లేకపోతే, కనీసం ఒక వారం పాటు ఉండటానికి ఏదైనా మంచి వసతి దొరుకుతుందా?”

“లండన్‌లోని అత్యుత్తమ హోటళ్లతో సమానమైన ఒక మంచి హోటల్‌కు మిమ్మల్ని తీసుకెళ్తాను. ప్రస్తుతం నాకు ఒక ముఖ్యమైన పని ఉంది; సాయంత్రం నాలుగు గంటలకు రండి. అప్పుడు భోజనానికి వెళ్లే దారిలో, మీకు పూర్తి సౌకర్యవంతంగా ఉండే ఒక చోట మిమ్మల్ని పరిచయం చేస్తాను.”

ఆ రోజు ఎండగా, పొడిగా, గాలి వీస్తూ కొంచెం చల్లగా ఉంది; ఇది ఇంగ్లాండ్‌లోని మార్చి నెల వాతావరణాన్ని తలపించేలా ఉంది, అలాగే ఐర్లాండ్‌లో కూడా మార్చి నెల నాటి దుమ్ముకు ఏమాత్రం కొదవ లేదు. నేను నగరంలో అటు ఇటు తిరుగుతూ కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రదేశాలను చూశాను, కానీ వాటి గురించి నేను విన్న గొప్ప వర్ణనలకు, వాస్తవ పరిస్థితులకు ఏమాత్రం పొంతన కుదరలేదు. దాదాపు అన్నీ చాలా సాధారణంగా, నాసిరకంగా ఉన్నాయి; కొన్ని మాత్రమే అందంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోదగ్గవి ఏవీ లేవు. నేను నిర్ణయించిన సమయానికి అక్కడికి చేరుకున్నాను. మేము ఇద్దరం కలిసి నేను బస చేసిన సత్రం వైపు నడిచాము.

240

ఒక పౌండ్ నోటుకు చిల్లర దొరకడం అసాధ్యం—అసలు ఆ ఆలోచనే చేయలేము; దానికి బదులుగా నేను మరొక ‘I O U’ (అప్పు పత్రం) ఇచ్చాను; నా కొత్త పరిచయస్తుడు ఆ విషయాన్ని త్వరగా, బహుశా ఏకపక్షంగా పరిష్కరించాడు. నేను బయట ఉన్నప్పుడు, ఆ కారు డ్రైవర్ తన ‘I O U’ను నగదుగా మార్చుకోవడానికి రెండుసార్లు వచ్చాడు. పాపం! ‘పాట్’ అనే బాలుడు దొరికాడు, వాడు నా సామాను పెట్టెను మోశాడు; వాడి సేవలకు ‘I O U’ ఇచ్చేంత విలువైనవిగా భావించలేదు. చిల్లర దొరికినప్పుడు వాడి గురించి ఆలోచించాల్సి ఉంది; నేను నా మాట నిలబెట్టుకున్నాను, ఎందుకంటే ఆ తర్వాత తరచుగా నా జేబు నిండా వెండి నాణేలు ఉన్నప్పుడు, ఆ బాలుడు పాట్ గురించి ఆలోచించేవాడిని; వాడు ఎలాగైతే వదులుగా ఉన్న ప్యానెల్‌ను నెట్టి, తలుపు గుండా లోపలికి పాకుతూ వచ్చి, నా బూట్లు తీసుకుని, వాటిని నాకు దక్కకుండా దాచిపెట్టాడో గుర్తుకొచ్చేది.

. 241

అధ్యాయం IX.

ఆ హోటల్ ఒక ప్రధాన వీధిలో ఉన్న చక్కని భవనం; కాఫీ-రూమ్‌లో లభించే రాత్రి భోజనం మరియు ఇతర భోజనాలు చాలా బాగుండేవి; వైన్ ఖచ్చితంగా నాణ్యమైనది, అది పెద్ద సీసాలలో సరఫరా చేయబడేది, ఒక్కో సీసాలో పూర్తి కొలత (క్వార్ట్ లేదా పైంట్) ఉండేది. సేవలు (అటెండెన్స్) అంతంతమాత్రంగానే ఉండేవి, ముఖ్యంగా మొదట్లో; కానీ ఆ ఇంటి గురించి—అంటే పనివాళ్లు ఎక్కడ ఉంటారో, వారిని ఎక్కడ కనుగొనవచ్చో తెలుసుకుని, వారి దగ్గరకు వెళ్లి, వారితో కొంత చొరవగానూ, కొంత అధికారం ప్రదర్శిస్తూనూ మాట్లాడటం నేర్చుకున్నాక—పరిస్థితి సంతృప్తికరంగా మారింది. ప్రతి గదిలోనూ రెండు పడకలు ఉండేవి, కానీ ప్రత్యేక ఒప్పందం ప్రకారం నా పడకగదిని నేను మాత్రమే ఉపయోగించుకునే ఏర్పాటు ఉండేది; ఆ ఒప్పందానికి మరింత భద్రతను చేకూర్చడానికి, రాత్రిపూట తలుపు గడియను ఒక దారంతో కట్టివేయడం ద్వారా—అది భద్రపరచడానికి ఉన్న ఏకైక మార్గం అదే—నేను జాగ్రత్తగా తలుపును బిగించాను. బ్రిస్టల్‌లోని ‘బుష్ ఇన్’ (Bush Inn) అనే సత్రంలో—అక్కడ ఐరిష్ ప్రజలు తరచుగా బస చేస్తుండేవారు—నేను ఒకసారి చూసిన దృశ్యం, ఒకే మంచంపై ఇద్దరు వ్యక్తులు కలిసి పడుకునే ఆ పాతకాలపు పద్ధతి పట్ల నాకున్న అయిష్టతను ఏమాత్రం తగ్గించలేదు.

గదిని శుభ్రం చేసే పనిమనిషి నన్ను రెండు మంచాలు ఉన్న గదిలోకి తీసుకెళ్లింది; నేను దాన్ని వ్యతిరేకించి, కేవలం ఒకే మంచం ఉన్న గదిని అడిగాను; ఖాళీగా ఉన్న గది ఏదీ లేదని ఆమె చెప్పింది. మేము అలా వాదించుకుంటుండగా, ఒక భారీ కాయం, ఒళ్లంతా రోమాలు కలిగిన ఐరిష్ వ్యక్తి ఒక మంచం పైనుంచి ఒక్క ఉదుటున లేచి, గది మధ్యలో పూర్తిగా నగ్నంగా మా ముందు నిలబడ్డాడు. “ఈ పెద్దమనిషికి నచ్చిన మంచాన్ని తీసుకోవచ్చు; నేను ఇప్పుడే మంచం ఎక్కాను, ఒకవేళ ఆయన నా మంచాన్ని కోరుకుంటే, నేను అవతలి మంచానికి మారుతాను; నాకైతే రెండూ ఒకటే; ఒక పెద్దమనిషికి సౌకర్యం కల్పించడానికి నేను ఎప్పుడూ సిద్ధమే!” అని అన్నాడు. ఆ పనిమనిషికి తన ఐరిష్ అతిథుల అలవాట్లు బాగా తెలుసు కాబట్టి, ఆమె ఆ దృశ్యాన్ని చూసి ఏమాత్రం కంగారు పడలేదు; చేతిలో కొవ్వొత్తి పట్టుకుని, అతని మర్యాదపూర్వక ప్రవర్తనకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ అక్కడే నిశ్చలంగా నిలబడిపోయింది. నేను అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయి, ఒకే మంచం ఉన్న గదిని కనుగొని, దానిని తీసుకున్నాను. ఐరిష్ ప్రజలు పూర్తిగా నగ్నంగా పడుకోవడం వారి ఆచారమని నాకు తర్వాత తెలిసింది; ‘బుష్’ సత్రంలోని ఆ మర్యాదస్తుడైన వ్యక్తిలాగే ఇతను కూడా ఒక పెద్దమనిషికి సౌకర్యం కల్పించడానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, అటువంటి వ్యక్తితో కలిసి పడుకోవడం పట్ల నాకున్న అయిష్టత మాత్రం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. అతని ఆహ్వానం మరియు నా మాట ప్రకారం, నేను ఆ ఎంతో ఆప్యాయత కలిగిన కొత్త పరిచయస్తుడితో కలిసి భోజనం చేశాను; అతను నన్ను అన్ని విధాలా చాలా బాగా చూసుకున్నాడు. అతనికి పొడగరి, దృఢకాయురాలు మరియు అందమైన యువ భార్య ఉంది; ఆమె జుట్టు ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు రంగులో ఉన్నప్పటికీ, ఆమె చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉండేది. ఆమె ఎంతో దయతో, మర్యాదపూర్వకంగా ప్రవర్తించింది. అయితే ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆమె చెప్పేది నాకు అస్సలు అర్థం కాలేదు, అలాగే నేను చెప్పేది కూడా ఆమెకు అర్థం కాలేదు; డబ్లిన్‌లో నేను గడిపిన ఆ కొద్ది కాలంలో స్థానికులతో చాలాసార్లు ఇలాగే జరిగింది, ఎందుకంటే వారి ఆంగ్ల భాష కూడా వారి ఐరిష్ భాషలాగే నాకు అంతుచిక్కకుండా ఉండేది.

ఆ పెద్దమనిషి చూపిన ఆప్యాయతకు సాటిలేదు; అతను నన్ను తన స్నేహితులలో కొందరికి పరిచయం చేశాడు, వారందరూ కూడా అతనిలాగే ఎంతో సహాయకారిగా ఉన్నారు. అతను నాతో ఐర్లాండ్ ఎదుర్కొంటున్న అన్యాయాల గురించి మాట్లాడాడు మరియు ఆ విషయంపై నా అభిప్రాయాలు ఏమిటని అడిగాడు. ఆ విషయం గురించి నాకు ఏమీ తెలియదు, కాబట్టి వెల్లడించడానికి నా దగ్గర ఎటువంటి అభిప్రాయాలు గానీ భావనలు గానీ లేవు. అతను తరచుగా ఆ ‘అత్యంత కీలకమైన అంశం’ (అతని మాటల్లో చెప్పాలంటే) గురించి ప్రస్తావిస్తూ, ఒక నిజాయితీపరుడైన వ్యక్తిగా నా భావాలను నిష్పక్షపాతంగా మరియు స్వేచ్ఛగా చెప్పమని నన్ను ఒత్తిడి చేశాడు. ఎవరినీ, ముఖ్యంగా అంత స్నేహపూర్వకమైన వ్యక్తిని మోసం చేయడం ఇష్టం లేక, నన్ను పదే పదే అడుగుతున్న అతనికి నేను ఇలా అన్నాను—

“మీకు లండన్ తెలుసా?”

“చాలా బాగా తెలుసు; డబ్లిన్ ఎంత బాగా తెలుసో లండన్ కూడా అంతే బాగా తెలుసు!”

“మీకు ‘ఛాన్సరీ లేన్’ తెలుసా?”

“అవును! నిజంగానే! …”

245

“ఆ పత్రంలో నేను అంగీకరించని విషయం ఏదైనా ఉందా?”

“ఏమీ లేదు.”

విడిపోయేటప్పుడు ఆయన నాతో ఇలా అన్నారు, “మన ఐరిష్ ప్రజల సమస్యల గురించి చదివారు కదా, వాటిపై మీ అభిప్రాయం ఏమిటో నిర్మొహమాటంగా చెప్పండి?”

“నేను చదివిన విషయాలు ఆ మొత్తం వ్యవహారంపై నాకు కలిగిన ఏకైక అభిప్రాయాన్ని పూర్తిగా బలపరిచాయి: అదేమిటంటే, ఆ సమస్యను పరిష్కరించగలిగితే సాక్షాత్తు ఆ దయ్యమే పరిష్కరించాలి; ఎందుకంటే వేరే ఎవరూ దాన్ని సరిదిద్దలేరు!”

ఆయన ‘బిష్’ (Bysshe) గురించి తరచుగా, ఎప్పుడూ ఒకే రకమైన ఆప్యాయత మరియు గౌరవంతో మాట్లాడేవారు; డబ్లిన్‌లో ఆయనను చూసిన వారందరూ కూడా ఆయన గురించి అంతే గౌరవంగా, ఉదారంగా, ఒక సజ్జనుడికి తగిన రీతిలో మాట్లాడేవారు. అందరిలోనూ కనిపించిన ఈ ఏకాభిప్రాయం నాకు నిజమైన సంతోషాన్ని కలిగించింది; మరొక విషయం కూడా నాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చింది: ఒక యువకుడిగా, నా స్నేహితుడైన మరొక యువకుడిని—అత్యంత అందమైన స్త్రీలు—అతని ఆకర్షణీయమైన రూపం కారణంగా ప్రత్యేకమైన అభిమానంతో గుర్తుచేసుకోవడం వినడం నాకు చాలా సంతోషాన్నిచ్చింది. మేధస్సు మరియు స్ఫూర్తి ఉట్టిపడే అతని ముఖంపై పడే ముదురు గోధుమ రంగు జుట్టు గురించి వారు రంగుల భేదాలను స్పష్టంగా వివరిస్తూ చర్చించేవారు.

ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పుకోవాలి: షెల్లీని ఎప్పుడూ చూడని వారు లేదా రంగుల ఛాయలను సరిగ్గా గుర్తించలేని వారు, కొన్నిసార్లు పొరపాటున అతనికి “బంగారు రంగు జుట్టు” ఉండేదని భావించారు; కానీ నిజానికి అతని జుట్టు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉండేది, అందులో ఎరుపు లేదా పసుపు రంగు ఛాయ అస్సలు ఉండేది కాదు; ఆ పాపం అతని జేబులో ఎంత తక్కువ డబ్బు ఉండేదో, అతని జుట్టులో అంత తక్కువగానే బంగారు రంగు ఉండేది.

కిల్లార్నీ (Killarney) వెళ్ళమని నాకు తరచుగా గట్టిగా సూచించేవారు; అక్కడి సరస్సు మరియు పరిసర ప్రాంతాలు తప్పక చూడదగినవి అని చెప్పేవారు; అవి నిజంగానే చూడదగినవి, బహుశా మార్చి నెలలో కూడా. నన్ను చూస్తే నా స్నేహితులు ఎంతో సంతోషిస్తారని వారు చెప్పేవారు; కచ్చితంగా వారు సంతోషించేవారే. అక్కడ వాటిని కచ్చితంగా కనుగొనగలనని అనుకోవడం సందేహాస్పదమే; పైగా, నేను అప్పుడే చేసినటువంటి ఆ నిష్ఫలమైన ప్రయత్నం (wild-goose chase) ఒక సీజన్‌కు సరిపడా వినోదాన్ని ఇచ్చింది.

డబ్లిన్‌లోని ఉన్నత వర్గాల సమాజాన్ని ఒక్క చూపులో చూడాలనే ఉద్దేశంతో, ఒక ఆదివారం ఉదయం నేను ఒక చోట అల్పాహారం తీసుకున్నాను; ఆ తర్వాత నన్ను ఒక ప్రార్థనా మందిరానికి (chapel) తీసుకెళ్లారు. అక్కడ రాజధానిలోనే అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన బోధకుడు ప్రసంగించేవారు, మరియు ఉన్నత వర్గాల వారంతా ఆయన వాక్చాతుర్యాన్ని వినడానికి అక్కడ సమావేశమయ్యేవారు. ఆ వక్త ఐర్లాండ్‌లోని ఉన్నత వర్గాలలో సర్వసాధారణంగా వినిపించే, కృత్రిమమైన మరియు విచిత్రమైన ఉచ్చారణతో మాట్లాడారు; ఇది ఆంగ్లేయుల చెవులకు ఎప్పుడూ అసహ్యంగా, కొన్నిసార్లు అస్సలు భరించలేనిదిగా అనిపిస్తుంది. ఆ ఉన్నత వర్గాల వారిలో ఒక రకమైన నీచమైన, దారిద్ర్యపు ఛాయలు కనిపించాయి. నగరం అంతటా స్పష్టమైన, కళ్ళకు కట్టేలాంటి పేదరికం తాండవిస్తోంది. నేను నగరమంతా తిరిగినప్పటికీ, పట్టు సాక్సులు (silk stockings) ధరించిన మహిళ ఒక్కరు కూడా వీధుల్లో కనిపించలేదు; గాలి వీచే వాతావరణంలో ‘జాంటింగ్-కార్ల’లో (jaunting-cars) ప్రయాణించేటప్పుడు, ఐరిష్ యువతులు తమ లావుపాటి కాళ్లను (millposts) పక్షపాతం లేని, పరిశీలనాత్మక దృష్టి కలిగిన ఒక అపరిచితుడికి ప్రదర్శించే అవకాశాన్ని ఏమాత్రం వదులుకోలేదు; ఒకవేళ వారు నిజంగా పట్టు సాక్సులు ధరించి ఉంటే అవి నాకు కనిపించేవి కదా.

ఇక్కడ నాకు చాలా తక్కువ మంది అందమైన మహిళలు కనిపించారు, వారంతా ఉన్నత వర్గాలకు చెందినవారే; కింది వర్గాల మహిళలందరూ ఎటువంటి మినహాయింపు లేకుండా కఠినమైన ముఖకవళికలు కలిగి, అందవిహీనంగా ఉన్నారు. ఇంత పెద్ద నగరంలో ఇంత తక్కువ మంది అందమైన మహిళలను చూడటం ఇదే మొదటిసారి. నేపుల్స్ నగరంలో మహిళలు సాధారణంగా సాదాసీదాగా ఉండేవారే కానీ, డబ్లిన్‌లో కనిపించినంత అందవిహీనంగా ఉండేవాళ్లు కాదు.

క్రో వీధిలోని ‘థియేటర్ రాయల్’, ఒక రాజధాని నగరానికి ప్రధానమైన లేదా ఏకైక థియేటర్‌గా ఉండటానికి ఏమాత్రం తగని, అధ్వాన్నమైన భవనం; ఒక సాయంత్రం, ఉన్నత వర్గాల వారు హాజరయ్యే సమయంలో నా చురుకైన గైడ్ నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లారు. అక్కడ ద్వారపాలకుడి దగ్గర చిల్లర (change) దొరకలేదు; సాధారణంగా నన్ను అక్కడికి అనుమతించేవారు కాదు,

కానీ నన్ను తీసుకువెళ్ళిన వ్యక్తి ప్రవేశద్వారము వద్ద

నా తరఫున తన పవిత్రమైన మాటను (హామీని) ఇచ్చాడు. ఆ హామీని అంగీకరించి,

నన్ను ‘డ్రెస్-బాక్సుల’లోకి (ప్రేక్షకుల ప్రత్యేక గ్యాలరీలోకి) అనుమతించారు.

అక్కడి ఉన్నత వర్గాల వారి వేషధారణ కాస్త అస్తవ్యస్తంగా అనిపించింది;

ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగానే ఇక్కడ కూడా సర్వవ్యాప్తమైన

పేదరికం స్పష్టంగా కనిపించింది: అక్కడ చిల్లర కొరత మాత్రమే కాదు,

అసలు డబ్బు కొరతే ఉండేది. ప్రదర్శించబడిన నాటకం ‘కింగ్ జాన్’;

‘లేడీ కాన్‌స్టాన్స్’ పాత్రను మిస్ ఓ’నీల్ పోషించారు.

ఆ తర్వాత లండన్‌లో ఆమె ప్రదర్శనను నేను అనేకసార్లు

అభినందన మరియు ఆనందంతో వీక్షించాను:

అప్పటికే ఆమె డబ్లిన్‌లో గొప్ప పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించి ఉన్నారు,

కానీ నిజం చెప్పాలంటే, ఆమె నటన నన్ను అంతగా ఆకట్టుకోలేదు

– బహుశా ఆకట్టుకుని ఉండాల్సింది. ఆ పాత్ర…

అది అంత ప్రభావవంతంగా లేదు; బహుశా అది ఆమెకు సరిపడలేదేమో. నిజం చెప్పాలంటే, ఐర్లాండ్‌లోని ఇతర విషయాల మాదిరిగానే, ఆమె గురించి కూడా అతిగా ప్రచారం చేశారు. ఆ మితిమీరిన పొగడ్తలు నా చెవిలో పదే పదే వినిపించడం వల్ల, ఆమెకున్న నిజమైన ప్రతిభను గుర్తించి అంగీకరించే ఆసక్తి నాకు కలగలేదు. అంతకుముందు నేను చూసినవన్నీ నన్ను ఎంతగానో నిరాశపరిచాయి; వాటి గురించి చేసిన గొప్ప వర్ణనలకు, వాస్తవ స్థితికి మధ్య చాలా వ్యత్యాసం ఉండేది. ఆ నిరాశలు, లోపాలు నా మనసును విసిగించి అలసిపోయేలా చేశాయి.

గొప్పగా చెప్పుకునే ‘సాక్‌విల్లే స్ట్రీట్’ మరియు ప్రశంసలు పొందిన చతురస్రాకారపు కూడళ్లు (squares) నిజంగానే అందంగా ఉన్నాయి; కానీ అవి ఏదో కళావిహీనంగా, నిర్మానుష్యంగా కనిపించాయి. వైస్-రీగల్ కోట (ప్రభుత్వ భవనం) చూడటానికి ‘లింకన్స్ ఇన్’ (లండన్‌లోని న్యాయవాదుల భవన సముదాయం) లాగే, కానీ అంతకంటే అధ్వాన్నంగా అనిపించింది. సర్ జాన్ స్టీవెన్సన్ ఆర్గాన్ వాయిద్యం బాగా వాయించారు; జోనాథన్ స్విఫ్ట్ స్మారక చిహ్నం కూడా నిస్సందేహంగా గొప్పదే. అయినప్పటికీ, ఒక ప్రధాన చర్చి (ఆర్చ్‌బిషప్ కేథడ్రల్) స్థాయికి తగ్గట్టుగా కాకుండా, ‘సెయింట్ పాట్రిక్స్’ చర్చి చాలా హీనంగా, అపరిశుభ్రంగా, నిరుత్సాహకరంగా అనిపించింది.

ట్రినిటీ కాలేజీ భవనాలు అందంగా, విశాలంగా ఉన్నాయి. కానీ ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీలోని కళాశాలల నిర్వహణలో ఉండే శుభ్రత, పద్ధతి మరియు సౌందర్యానికి అలవాటుపడిన నా కళ్ళకు, దీని నిర్లక్ష్యపు తీరు ఒక పేదవారి ఆశ్రయం (workhouse) లాగా అనిపించింది. అలాగే, ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో నేను చూసిన చక్కని దుస్తులు ధరించి, హుందాగా ఉండే విద్యార్థులతో పోలిస్తే, ఇక్కడి విద్యార్థులు—అంటే ఐర్లాండ్ భవిష్యత్తు ఆశలు—లోపల ఎంత ప్రతిభావంతులైనప్పటికీ, పైకి మాత్రం బటన్లు, దారాలు లేని చిరిగిన బట్టలతో అస్తవ్యస్తంగా కనిపించారు. అక్కడ ఒక గొప్ప గ్రంథాలయం ఉందని, అందులో అనేక అరుదైన, విలువైన చేతిరాత ప్రతులు (MSS) మరియు ముద్రిత పుస్తకాల భారీ సేకరణ ఉందని నాకు చెప్పారు. కానీ, దాన్ని సందర్శించడం నిష్ప్రయోజనమని కూడా చెప్పారు—అది అత్యంత అస్తవ్యస్తంగా, గందరగోళంగా ఉందని చెప్పడంలో కూడా నిస్సందేహంగా నిజం ఉంది. ఒకప్పుడు పార్లమెంటు భవనంగా ఉన్న ‘బ్యాంక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్’ భవనం, దానిపై కురిపించిన ప్రశంసలన్నింటికీ నిజంగా అర్హమైనది. ఎన్నో అతిశయోక్తులలో, “ఏ ఇతర నగరంలోనూ బ్యాంకింగ్ వంటి ముఖ్యమైన కార్యకలాపాలు ఇంతటి అద్భుతమైన భవనంలో జరగడం లేదు, జరగలేదు” అనే మాట మాత్రం పూర్తిగా సత్యం మరియు సమంజసమైనది. ఐర్లాండ్‌లో చిన్న మొత్తాల లావాదేవీల కోసం చాలా కాలం పాటు ప్రాంతీయ బ్యాంకుల నోట్లు (ఒక పౌండ్ కంటే తక్కువ విలువ గలవి) ప్రధానంగా వాడుకలో ఉండేవి; వీటిలో ‘క్రౌన్’ (ఐదు షిల్లింగ్‌ల నాణెం విలువకు సమానమైనది) మరియు ‘హాఫ్-క్రౌన్’ విలువ గల నోట్లు కూడా ఉండేవి (అయితే నేను ఆ కాగితపు డబ్బు నమూనాను ఎప్పుడూ చూడలేదు). నేను డబ్లిన్‌కు చేరుకునే సమయానికి చిన్న చెల్లింపులకు ఏకైక సాధనంగా ఉన్న ఈ నోట్లన్నింటినీ, ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు ఏవీ చేయకుండానే, అనాలోచితంగా మరియు దుర్మార్గంగా హఠాత్తుగా చలామణి నుండి పూర్తిగా తొలగించారు. ఈ తొందరపాటు చర్య వల్ల కలిగిన అసౌకర్యం మరియు గందరగోళం వర్ణనాతీతం. ఈ దుస్థితి దేశాన్ని ఎంతకాలం పట్టి పీడించిందో నాకు తెలియదు కానీ, నేను అక్కడ ఉన్న కొద్ది సమయంలో అది తీవ్రస్థాయిలో ఉంది. సాధారణ లావాదేవీలపై విధించిన ఈ దారుణమైన ఆంక్షను తగినంతగా ఎవరూ ఖండించినట్లు లేదు; అలాగే, అంతటి మూర్ఖపు మరియు హానికరమైన నిర్ణయాలు తీసుకున్న వారికి తగిన శిక్షలైన ‘స్టాక్స్’ (కాళ్లు-చేతులు బిగించే పరికరం), ‘పిల్లరీ’ (శిక్షా వేదిక) లేదా ‘విప్పింగ్-పోస్ట్’ (కొరడా దెబ్బలు కొట్టే స్తంభం) వంటివి ప్రయోగించిన దాఖలాలు కూడా కనిపించలేదు. నా దగ్గర అప్పు తీసుకున్న వారి సంఖ్య పెరిగింది, వారు ఆందోళన చెందేవారు; నేను పారిపోవాలని అనుకుంటున్నానేమోనని వారు భయపడేవారు. ఆ నోటును మార్చుకుని తెచ్చే ఎవరికైనా నేను ఒక పౌండ్ నోటును ఆఫర్ చేయగలిగేవాడిని, కానీ అది అసాధ్యమైన పనిగా మారింది. కాబట్టి, డబ్లిన్ ద్రవ్య మార్కెట్‌లో నా హామీ పత్రాలను (securities) అనుకూలంగా చూడనప్పుడు, వారు నాపై గట్టిగా ఒత్తిడి తెచ్చేవారు; అయితే ఆ ఒత్తిడిలో ఎప్పుడూ అనాగరికత గానీ, అగౌరవం గానీ ఉండేవి కావు.

ఆ బండి నడిపే వ్యక్తి తన పిల్లలకు కాస్త రొట్టె, తన గుర్రానికి మరియు తనకు లేదా తన భార్యకు బూట్లు మరియు ఆహారం అవసరమని నాకు చెప్పాడు—బహుశా అతను నిజమే చెప్పి ఉంటాడు. దేవుని పవిత్ర మాత అయిన కన్య మరియ (Holy Virgin) సాక్షిగా, నా అప్పు పత్రాన్ని (I O U) తిరిగి తీసుకుని ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించమని అతను నన్ను దీనంగా వేడుకున్నాడు. ఆ అత్యవసర పరిస్థితిలో, నాకు బాగా పరిచయం ఉండి, ఎప్పుడూ సహాయం చేసే ఒక వ్యక్తిని నేను ఆశ్రయించాను. అంత పెద్ద నగరంలో బ్యాంకర్లు, వ్యాపారులు ఉంటారు కదా, వారి దగ్గర కొన్ని పౌండ్ల విలువైన వెండిని (నగదును) పొందవచ్చు కదా అని నా భావన. కానీ అది అసాధ్యమని అతను నాకు చెప్పాడు; దానికి బదులుగా అతను ఒక పరిష్కార మార్గాన్ని సూచించాడు. అది ఆ దేశపు సంప్రదాయానికి, అక్కడి ప్రజల స్వభావానికి తగినట్లుగానూ, కనీసం నా వ్యక్తిగత సమస్యను తీర్చడంలో సమర్థవంతంగానూ ఉంది; కానీ అది నా మనసుకి లేదా కోరికలకు పూర్తిగా నచ్చేలా లేదు. అది ఏమిటంటే…

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29-9-26-ఉయ్యూరు