అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు –మార్క్ ట్వైన్ -12


అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు –మార్క్ ట్వైన్ -12

నా ఆత్మకథలోని అధ్యాయాలు.—XV.

మార్క్ ట్వైన్ రచన.

[అక్టోబర్ 8, 1906న చెప్పబడింది.]

సూసీ రాసిన నా జీవిత చరిత్ర నుండి.

ఒకవేళ కొల్లెరా ఇక్కడికి వస్తే, సోర్ మాష్‌ను కొండలకు తీసుకువెళ్తానని నాన్న అంటారు.

(1885.)

పిల్లి గురించిన ఈ వ్యాఖ్య తరువాత, ఒక నెల కాలానికి సంబంధించిన వివిధ ప్రవేశాలు వస్తాయి,

వాటిలో జీన్, జనరల్ గ్రాంట్, శిల్పి గెర్హార్డ్, శ్రీమతి కాండేస్ వీలర్, మిస్ డోరా వీలర్, మిస్టర్ ఫ్రాంక్ స్టాక్‌టన్, శ్రీమతి మేరీ మాప్స్ డాడ్జ్, మరియు జనరల్ కస్టర్ వితంతువు… ఒకరి తర్వాత ఒకరుగా పేజీ అంతటా కనిపిస్తూ, ఆపై జీవిత చరిత్ర నుండి శాశ్వతంగా అదృశ్యమవుతారు; ఆ తర్వాత అదృశ్యమైన ఆ ఊరేగింపు వెనుక సూసీ ఈ వ్యాఖ్యను జతచేస్తుంది:

సోర్ మాష్ నాన్నకు నిరంతర ఆందోళన, చింత  ఆనందానికి మూలం.

నిజానికి, నేను ఆ ముసలి తాబేలు పెంకు వేశ్యను చాలా గొప్పగా భావించాను; కానీ సుసీని ఆకట్టుకోవడానికి, నేను నిజంగా అనుభవించని తీవ్రమైన ఆందోళనను నటిస్తున్నాననడంలో నాకు ఏమాత్రం సందేహం లేదు. సోర్ మాష్ నాకు ఎప్పుడూ నిజమైన ఆందోళన కలిగించలేదు; అది ఎల్లప్పుడూ తనను తాను చూసుకోగలిగేది, మరియు ఆ విషయంలో అది ఆర్భాటంగా ఉండేది; నేను దానిని ఎంతగానో గౌరవించినప్పటికీ, ఆ ఆర్భాటం తరచుగా నన్ను దాని గురించి సిగ్గుపడేలా చేసేది.

చాలా మంది వేసవి సెలవుల్లో పల్లెటూరిలో పిల్లుల సహవాసం కోరుకుంటారు, కానీ వారు ఈ ఆనందాన్ని వదులుకుంటారు, ఎందుకంటే వారు నగరానికి తిరిగి వెళ్ళినప్పుడు పిల్లులను తమతో పాటు తీసుకువెళ్లాలి, అక్కడ అవి ఒక ఇబ్బందిగా  భారంగా ఉంటాయని, లేదా వాటిని పల్లెటూరిలో ఇల్లు లేకుండా, నిరాశ్రయంగా వదిలివేయాలని అనుకుంటారు. ఈ వ్యక్తులకు చాకచక్యం లేదు, సృజనాత్మకత లేదు, వివేకం లేదు; లేదా నేను చేసే పనినే వాళ్లకు కూడా చేయాలని అనిపిస్తుంది: వేసవికాలం కోసం నెలవారీగా పిల్లులను అద్దెకు తీసుకుని, ఆ తర్వాత వాటిని వాటి మంచి ఇళ్లకు తిరిగి ఇచ్చేయడం. గత మే నెల మొదట్లో నేను ఒక పిల్లికూనను అద్దెకు తీసుకున్నాను.

దాని చివరిలో వాటిని వాటి మంచి ఇళ్లకు పంపించాను. గత మే నెల మొదట్లో నేను ఒక రైతు భార్య దగ్గర ఒక పిల్లికూనను నెలవారీ అద్దెకు తీసుకున్నాను; ఆ తర్వాత మూడు తీసుకున్నందుకు నాకు రాయితీ లభించింది. అవి ఇప్పుడు సుమారు ఐదు నెలలుగా మంచి తోడుగా ఉన్నాయి, ఇంకా పిల్లికూనలే—కనీసం అవి పెద్దగా పెరగలేదు, అన్ని విధాలా ఇంకా పిల్లికూనలే, మరియు మొదట్లో ఉన్నంతటి ఉత్సాహంతో, గంతులు వేసే శక్తితో నిండి ఉన్నాయి. ఇది అద్భుతం. నేను పిల్లుల విషయంలో నిపుణుడిని, కానీ ఇంతకాలం పిల్లికూన దశలోనే ఉన్న పిల్లికూనను నేను ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడలేదు.

ఈ మూడు పిల్లలు చాలా అందమైన జీవులు. వాటిలో రెండు, వాటి ముఖాల కింది భాగం మరియు పాదాల చివరలు మినహా, శరీరం మొత్తం మీద అత్యంత నల్లని, మెరిసే, మందపాటి సీల్ చర్మపు దుస్తులను ధరించి ఉన్నాయి. ఆ నల్లని ముసుగులు కళ్ల కింది వరకు ఉంటాయి, అందువల్ల కళ్లు మూసుకున్నప్పుడు అవి కనిపించవు; మిగిలిన ముఖం, చేతి తొడుగులు మరియు మేజోళ్ళు మంచులా తెల్లగా ఉంటాయి. ఈ గుర్తులు రెండు పిల్లులకూ ఒకేలా ఉంటాయి—ఎంత కచ్చితంగా అంటే, మీరు ఒకదాన్ని పిలిస్తే ఇంకొకటి కూడా సమాధానం ఇచ్చే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే అవి ఒకదానినొకటి గుర్తించలేవు. ఆ పిల్లులు కచ్చితంగా ఒకేలా ఉంటాయి కాబట్టి,  మనలో ఎవరూ వాటిని వేరుగా గుర్తించలేరు కాబట్టి, వాటికి రెండు పేర్లు అవసరం లేదు, అందుకే వాటికి కలిపి ఒకే పేరు ఉంది. మేము రెండింటినీ ‘సాక్‌క్లాత్’ అని, మరియు బూడిద రంగు పిల్లిని ‘యాషెస్’ అని పిలుస్తాము. ఇంత తెలివైన పిల్లులను నేను ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడలేదని నమ్ముతున్నాను. అవి చాలా సూక్ష్మమైన విచక్షణలతో నిండి ఉన్నాయి. నేను జర్మన్ భాషను బిగ్గరగా చదివినప్పుడు అవి ఏడుస్తాయి; వాటి కన్నీళ్లు కారడం మీరు చూడవచ్చు. జర్మన్ భాషలో ఎంతటి కరుణరసం ఉందో ఇది చూపిస్తుంది. విషయం ఏదైనా లేదా దానిని ఎలా చెప్పినా, జర్మన్ భాష అంతా కరుణరసంతో నిండి ఉంటుందని నేను ఇంతకు ముందు గమనించలేదు. ఈ వినయశీలురైన పరిశీలకులే నాకు ఆ జ్ఞానాన్ని అందించారు. నేను ఈ పిల్లులపై అన్ని రకాల జర్మన్ భాషలను ప్రయత్నించాను;

శృంగారం, కవిత్వం, తత్వశాస్త్రం, వేదాంతం, మార్కెట్ నివేదికలు; మరియు ఫలితం ఎల్లప్పుడూ ఒకటే—పిల్లులు వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తాయి, కన్నీళ్లు ధారగా కారుస్తాయి, ఇది జర్మన్ భాష అంతా ఎంత దయనీయమైనదో చూపిస్తుంది. ఫ్రెంచ్ నాకు అంతగా పరిచయం లేని భాష, మరియు దాని ఉచ్చారణ కష్టం, మరియు నా నోటి నుండి మిస్సోరి యాసతో కూడి వస్తుంది; కానీ ఆ పిల్లులకు అది ఇష్టం, నేను ఆ భాషలో ఉద్వేగభరితమైన ప్రసంగాలు చేసినప్పుడు అవి ఒక వరుసలో కూర్చుని తమ పంజాలను అరచేతులు ఆనించి, ఉన్మాదంగా కృతజ్ఞతలు తెలుపుతాయి. సాధారణంగా ఏ పిల్లులూ సంగీతానికి ప్రభావితం కావు, కానీ ఇవి అవుతాయి; నేను పాడినప్పుడు అవి భక్తితో వెళ్ళిపోతాయి,

అది వాటికి ఎంత లోతుగా నచ్చిందో చూపిస్తుంది. సోర్ మాష్ ఈ విషయాలను ఎప్పుడూ పట్టించుకోలేదు. దానికి చాలా గొప్ప గుణాలు ఉన్నాయి, కానీ అంతర్గతంగా అది సంస్కారవంతురాలు కాదు, మరియు వేదాంతం, కళల పట్ల దానికి ఏమాత్రం ఆసక్తి లేదు.

ఇలా చెప్పడానికి బాధగా ఉన్నా, ఈ పిల్లులు మనుషుల స్థాయికి మించినవి కావు, ఎందుకంటే అవి తమ భావోద్వేగాలను నిజాయితీగా ప్రదర్శించవని నాకు కొన్ని సంకేతాల ద్వారా తెలుసు,

కేవలం ప్రదర్శన కోసమో, దృష్టిని ఆకర్షించడానికో వాటిని ప్రదర్శిస్తాయి—ఈ ప్రవర్తన స్పష్టంగా మానవ సహజమైనదే, కానీ ఒక తేడాతో: ప్రదర్శన చేయాలనే తమ కోరికను దాచుకోవడానికి వాటికి తగినంత తెలియదు, కానీ పెద్ద మనిషికి తెలుసు. ఆశయం అంటే ఏమిటి? అది కేవలం

కేవలం అందరి దృష్టిలో పడాలనే కోరిక. కీర్తికాంక్ష అంటే నిరంతరం అందరి దృష్టిలో ఉంటూ, అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తూ, అందరూ మన గురించే మాట్లాడుకునేలా ఉండాలనే కోరిక మాత్రమే.

ఈ పిల్లులు మరో విషయంలో కూడా మనుషుల లాంటివే: యాషెస్ తన కల్పిత భావోద్వేగాలను ప్రదర్శించడం, ఆర్భాటం చేయడం మొదలుపెట్టినప్పుడు, ఆ సంస్థలోని ఇతర సభ్యులు కూడా ఫ్యాషన్‌గా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో అతనినే అనుసరించారు. మనుషుల తీరు ఇంతే; వారు బయట ఉండటానికి భయపడతారు; ఫ్యాషన్ ఎలా ఉన్నా, అది ఆహ్లాదకరమైనదైనా లేదా దానికి వ్యతిరేకమైనదైనా, వారు దానికి అనుగుణంగా నడుచుకుంటారు. దానిని విస్మరించి తమ సొంత మార్గంలో వెళ్ళే ధైర్యం వారికి ఉండదు. మనుషులందరూ వదులుగా, సౌకర్యవంతంగా, రంగురంగుల, ఆడంబరమైన దుస్తులు ధరించాలని కోరుకుంటారు. ఒక శతాబ్దం క్రితం వరకు వారి కోరిక నెరవేరింది. కానీ ఒక రాజు, లేదా మరేదైనా పలుకుబడి ఉన్న వ్యక్తి, పురుషుల దుస్తులలో నిస్తేజమైన రంగులను, అసౌకర్యాన్ని, వికారమైన డిజైన్లను ప్రవేశపెట్టారు. సాత్వికులైన ప్రజలు ఆ దురాగతానికి లొంగిపోయారు, దాని పర్యవసానంగా మనం ఈనాడు ఆ హేయమైన బందీత్వంలో ఉన్నాము, ఇంకా చాలా కాలం పాటు అందులోనే ఉండే అవకాశం ఉంది.

అదృష్టవశాత్తు ఆ విపత్తులో స్త్రీలు చిక్కుకోలేదు, అందువల్ల వారి సౌందర్యానికి, వారి అందానికి సున్నితమైన వస్త్రాలు, రకరకాల అందమైన రంగుల సహాయం ఇప్పటికీ తోడవుతోంది. వారి వస్త్రధారణ ఒక గొప్ప ఒపెరా ప్రేక్షకులను ఒక మంత్రముగ్ధమైన దృశ్యంగా, కంటికి, మనసుకు ఆనందాన్నిచ్చేదిగా, ఆకర్షణకు, రంగులకు ఒక ఏదేను తోటగా మారుస్తుంది. నిస్తేజమైన నల్లని దుస్తులు ధరించిన పురుషులు, కాలిపోయిన మొద్దుల వలె ఆ తోట అంతటా అక్కడక్కడా చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నారు, వారు ఆ ప్రభావాన్ని పాడుచేస్తారు కానీ పూర్తిగా నాశనం చేయలేరు.

వేసవిలో మనలాంటి నిరుపేదలకు కొంత విరామం లభిస్తుంది, అప్పుడు మనం వదులుగా, మృదువుగా, ఇంకా కొంతవరకు ఆకృతిగా ఉండే తెల్లని వస్త్రాలను ధరించవచ్చు. కానీ శీతాకాలంలో—ఆ గంభీరమైన, నిరుత్సాహపరిచే, ఉత్సాహం లేని శీతాకాలంలో, మన మనసులను ఉత్తేజపరిచి, ఉత్తేజపరచడానికి తెల్లని బట్టలు, ప్రకాశవంతమైన రంగులు ఎంతగానో అవసరమైనప్పుడు—మనమందరం ప్రబలంగా ఉన్న ఆ పిచ్చికి తలొగ్గి, నీరసమైన నల్లని దుస్తులలో తిరుగుతాము. ప్రతి ఒక్కరూ ఇతరులు చేస్తున్నారు కాబట్టే అలా చేస్తారు, అంతేగానీ తనకు ఇష్టం కాబట్టి కాదు. వారు నిజానికి గోనెపట్ట, బూడిద కన్నా ఏమాత్రం నిజాయితీపరులు కారు. అసలు విషయం ఏమిటంటే, నేను వారి ముందు ప్రదర్శన ఇస్తున్నప్పుడు ఆ గోనెబం వాసులు తమ భావోద్వేగాలను బయటపెట్టడానికి ఇష్టపడరు, యాషెస్ మొదలుపెట్టాడు కాబట్టే వాళ్ళు అలా చేస్తారు.

నేను పూర్తిగా పట్టు, వెల్వెట్‌లతో చేసిన, ఇంద్రధనుస్సులోని అద్భుతమైన రంగులన్నిటితో ప్రకాశించే వదులైన, ప్రవహించేలాంటి దుస్తులు ధరించాలనుకుంటున్నాను, నాకు తెలిసిన ప్రతి వివేకవంతుడూ అలాగే కోరుకుంటాడు; కానీ మనలో ఎవరూ ఆ సాహసం చేయడానికి సాహసించరు. అందరి దృష్టిలో పడటం అనేది అసౌకర్యానికి దారితీసేంతగా ఉంటుంది; ఒకవేళ నేను ఆదివారం ఉదయం, చర్చికి వెళ్ళే సమయంలో, నేను కోరుకున్న దుస్తులు ధరించి ఫిఫ్త్ అవెన్యూలో కనిపిస్తే, చర్చిలన్నీ ఖాళీగా ఉంటాయి, మరియు సభికులందరూ నన్ను చూడటానికి, రహస్యంగా అసూయపడటానికి, బహిరంగంగా ఎగతాళి చేయడానికి నా వెనుకే వస్తారు.

ఎగతాళి. మనుషులు అంతే; వారు ఎల్లప్పుడూ తమ నిజమైన భావాలను లోపల దాచుకుంటారు, మరియు తమ కల్పిత భావాలను బహిరంగంగా ప్రదర్శిస్తారు.

మంచి రంగుల తర్వాత, నాకు సాదా తెలుపు అంటే ఇష్టం. వేసవి ముగిసినప్పుడు నా బాధలలో ఒకటి ఏమిటంటే, నేను నా ఉల్లాసకరమైన  సౌకర్యవంతమైన తెల్లని బట్టలను తీసివేసి, శీతాకాలం కోసం ఆకారం లేని  అవమానకరమైన నల్లని వాటి నిరుత్సాహకరమైన బంధనంలోకి ప్రవేశించాలి. ఇప్పుడు అక్టోబర్ మధ్యలో ఉన్నాము,  ఇక్కడ న్యూ హాంప్‌షైర్ కొండలలో వాతావరణం చల్లబడుతోంది, కానీ అది నన్ను ఈ తెల్లని దుస్తుల నుండి గడ్డకట్టేలా చేయలేదు, ఎందుకంటే ఇక్కడ పొరుగువారు కొద్దిమందే ఉన్నారు, మరియు నేను గుంపులకు మాత్రమే భయపడతాను. ఈ అకాల దుస్తులతో ఒక గుంపును ఆశ్చర్యపరిస్తే ఎలా ఉంటుందో చూడటానికి, మరియు ఆ గుంపు ఆశ్చర్యంగా మరియు ఆగ్రహంగా చూడటం మానేసి, వాటికి సర్దుకుపోవడానికి ఎంత సమయం పడుతుందో చూడటానికి, నేను మొన్న రాత్రి ఒక ధైర్యమైన ప్రయోగం చేశాను. ఒక తుఫాను సాయంత్రం, గ్రామంలో, జనంతో కిక్కిరిసిన సభ ముందు నేను ఒక ప్రసంగం చేశాను.

ఒక దెయ్యంలా వేషం వేసుకుని, ఆ వేదికపై ఏకాకిగా, స్పష్టంగా కనిపిస్తూ, ఏ దెయ్యం అయినా కనిపించగలిగినంత ప్రస్ఫుటంగా కనిపించాను;  నాకు సంతోషం కలిగించే విషయం ఏమిటంటే,

ఆ దెయ్యాన్ని మరిచిపోయి, నేను తెచ్చిన వార్తపై శ్రద్ధ పెట్టడానికి ఆ సభకు పది నిమిషాల కన్నా తక్కువ సమయం పట్టింది.

నాకు దాదాపు డెబ్బై ఒక్క సంవత్సరాలు,  నా వయస్సు నాకు ఎన్నో మంచి హక్కులను ఇచ్చిందని నేను గుర్తిస్తున్నాను; విలువైన హక్కులు; యువకులకు లభించని హక్కులు. కొద్దికొద్దిగా, న్యూయార్క్‌లో శీతాకాలమంతా తెల్లని బట్టలు ధరించేంత ధైర్యాన్ని కూడగట్టుకుంటానని ఆశిస్తున్నాను. ఈ విధంగా ప్రదర్శించడం నాకు గొప్ప సంతృప్తినిస్తుంది;  బహుశా అన్నిటికన్నా గొప్ప సంతృప్తి ఏమిటంటే,

నా స్త్రీ జాతికి చెందిన ప్రతి ఎగతాళి చేసేవాడు రహస్యంగా నన్ను అసూయపడి, నా అడుగుజాడలను అనుసరించడానికి తానూ ధైర్యం చేయాలని కోరుకుంటాడనే జ్ఞానం.

నా వయసు దయవల్ల నేను కొత్త, గొప్ప విశేషాధికారాలను పొందానని చెప్పడం,

యాదృచ్ఛికమైన వ్యాఖ్య కాదు. పది నెలల క్రితం, నేను డెబ్బైవ మైలురాయిని దాటినప్పుడు,

నేను ఒక కొత్త దేశంలోకి, ఒక కొత్త వాతావరణంలోకి ప్రవేశించానని తక్షణమే గ్రహించాను. ప్రజలందరికీ నేను స్పష్టంగా వృద్ధుడిగా, కాదనలేని విధంగా వృద్ధుడిగా కనిపించాను;

ఆ క్షణం నుండి ప్రతి ఒక్కరూ నా పట్ల ఒక కొత్త వైఖరిని అలవరచుకున్నారు—వయసుకు ఆచారబద్ధంగా లభించే గౌరవపూర్వక వైఖరి—వెంటనే ఉదారమైన కొత్త విశేషాధికారాల ప్రవాహం నాపైకి వచ్చి నా జీవితాన్ని పునరుజ్జీవింపజేయడం ప్రారంభించింది. అప్పటి నుండి, నేను ఒక ఆదర్శవంతమైన జీవితాన్ని గడిపాను; మరియు గత మార్చిలో చోట్ చెప్పిన, అప్పట్లో నేను నమ్మని మాటను ఇప్పుడు నేను నమ్ముతున్నాను: జీవితంలో ఉత్తమమైనది డెబ్బై ఏళ్ల వయసులో మొదలవుతుంది; ఎందుకంటే అప్పుడు మీ పని పూర్తవుతుంది; మీరు చేసిన పని నాణ్యత ఎలా ఉన్నప్పటికీ, మీరు మీ వంతు ఉత్తమంగా చేశారని మీకు తెలుస్తుంది; మీరు మీ సెలవును సంపాదించుకున్నారు—శాంతి, సంతృప్తిలతో కూడిన సెలవును—మరియు ఇకపై, మీ సూర్యాస్తమయం వరకు, ఏదీ దానిని భంగపరచదు, ఏదీ దానికి అంతరాయం కలిగించదు.

[జనవరి 22, 1907న చెప్పబడింది.] ఇంతకు ముందు ఒక అధ్యాయంలో, సూసీ మరణానంతరం ఆమె కాగితాల మధ్య దొరికిన “Love Came at Dawn” (ప్రభాత వేళ ప్రేమ ఆగమనం) అనే పంక్తులతో మొదలయ్యే కొన్ని పద్యాలను నేను పొందుపరిచాను. అవి ఆమెవే అని నేను కచ్చితంగా చెప్పలేకపోయాను, కానీ అవి ఆమెవే అయి ఉండవచ్చని భావించాను; ఎందుకంటే, ఇతరుల నుండి సేకరించిన విలువైన రచనలను భద్రపరిచేటప్పుడు ఆమె సాధారణంగా పాటించే పద్ధతి ప్రకారం, వీటిని ఆమె ఉల్లేఖన చిహ్నాలలో (quotation marks) ఉంచలేదు. ఆ పద్యాలు స్టెడ్‌మన్‌కు కొత్తగా ఉండటంతో వాటి రచయిత ఎవరో ఆయన నిర్ధారించలేకపోయారు, కానీ ఇప్పుడు ఆ రచయిత ఎవరో కనుగొనబడింది. ఆ పద్యాలను కెనడియన్ కవి అయిన విలియం విల్‌ఫ్రెడ్ క్యాంప్‌బెల్ రాశారు, మరియు అవి ఆయన రాసిన “Beyond the Hills of Dream” అనే పుస్తకంలోని భాగం.

నా భార్య  నేను సూసీ సమాధి రాయిపై చెక్కించిన ఆ అందమైన పంక్తుల రచయిత ఎవరో కొంతకాలం పాటు తెలియరాలేదు. మేము వాటిని భారతదేశంలో ఒక పుస్తకంలో చూశాము, కానీ ఆ పుస్తకాన్ని, దాంతో పాటు రచయిత పేరును కూడా పోగొట్టుకున్నాము. అయితే కాలక్రమేణా, “Notes and Queries” పత్రిక సంపాదకుడిని సంప్రదించడం ద్వారా నాకు రచయిత పేరు తెలిసింది,[7] మరియు ఆ పేరును సమాధి రాయిపై ఉన్న పద్యాలకు జోడించడం జరిగింది.

నిన్న రాత్రి, నేను హాజరైన ఒక విందులో, మిస్టర్ పీటర్ డున్నే డూలీ తాను ఓడిపోయిన పందెం మొత్తాన్ని ఆతిథ్యం ఇచ్చిన వ్యక్తికి చెల్లించారు. నా ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచుకోవడానికి ఇది ఒక అవకాశమని నాకు అనిపించింది, అందుకే నేను డూలీని శుక్రవారం మా ఇంటికి వచ్చి బిలియర్డ్స్ ఆడమని ఆహ్వానించాను—అదీ పైకి ఏమీ ఆశించనట్లుగా నటిస్తూ. ఆయన అంగీకరించారు, దీనివల్ల డూలీ ఆర్థిక నిల్వలకు కొంత గండి పడుతుందని నేను భావిస్తున్నాను. హృదయ మరియు మేధోపరమైన గొప్ప గుణాల విషయంలో డూలీకి అసాధారణమైన ప్రతిభ ఉంది. ఆయన అత్యంత తెలివైనవారు; రచనలో దిట్ట; ఈ తరం వ్యంగ్య రచయితలందరిలోనూ అగ్రస్థానంలో ఉంటారు—కానీ శుక్రవారం మధ్యాహ్నం మాత్రం ఆయన అంధకారంలో నడవబోతున్నారు.

అపారమైన జ్ఞానం, సంస్కారం ఉన్నప్పటికీ, విలువైన విషయాలన్నీ ఆయనకు తెలియవని నేర్పించడం ఒక సోదరభావంతో కూడిన మేలు అవుతుంది; అలాగే ఆయన విద్యను (అనుభవాన్ని) పూర్తి చేయడం కూడా ఆయనకు మేలు చేసే పనే—శుక్రవారం నేను ఆ పని చేస్తాను, ఆ పరిపూర్ణ స్థితిలో ఆయనను ఇంటికి పంపిస్తాను. డూలీ కుటుంబానికి ఎంతో విలువైన ఒక బిలియర్డ్స్ రహస్యం నా దగ్గర ఉంది; అయితే, తగిన ప్రతిఫలం తీసుకున్న తర్వాతే నేను ఆ రహస్యాన్ని డూలీకి వెల్లడిస్తాను. ముప్పై ఎనిమిదేళ్ల క్రితం ఎల్మిరాలోని నా మామగారి ఇంట్లో అనుకోకుండా నేను కనుగొన్న విషయమది. అక్కడ ఇంటి పైకప్పు కింద ఉన్న గదిలో (అటక మీద) పాతబడి, దెబ్బతిని, గీతలు పడిన ఒక బిలియర్డ్స్ బల్ల ఉండేది; దానితో పాటు పగుళ్లు వచ్చి, అంచులు ఊడిపోయిన బంతులు, వంకర తిరిగి, కొనలు (టిప్స్) లేని క్యూ స్టిక్స్ (ఆటలో వాడే కర్రలు) కుప్పగా పడి ఉండేవి. ఆ అధ్వాన్నమైన పరికరాలతోనే నేను ప్రతిరోజూ ఒంటరిగా ఆట ఆడేవాడిని. ఆ బల్ల చదునుగా లేకుండా ఆగ్నేయ దిశ వైపు బాగా వాలి ఉండేది; అందులో ఏ బంతీ సంపూర్ణ గుండ్రంగా ఉండేది కాదు, లేదా మనం కొట్టిన దిశలో పూర్తిగా ప్రయాణించేది కాదు. బంతులు మధ్యలోనే ఆగిపోయి, ఊగుతూ, చివరకు వాటికి ఉన్న పగుళ్ల వైపుగా నిలిచిపోయేవి. మొదట నాలుగు బంతులతో పాయింట్లు సాధించడానికి ప్రయత్నించాను కానీ అది కష్టంగా, నిరుత్సాహపరిచేలా అనిపించింది; దాంతో నేను ఐదవ బంతిని, ఆ తర్వాత ఆరవ, ఏడవ బంతులను జతచేస్తూ పోయాను—చివరకు పన్నెండు బంతులు ఉండేలా…

చివరకు పన్నెండు బంతులు టేబుల్ మీద ఉండేలా, పదమూడవ బంతితో ఆడేలా వాటిని అమర్చుకున్నాను.

నా ఆట కేవలం ‘క్యారమ్స్’ (caroms) మాత్రమే—సాధారణ క్యారమ్స్ కావచ్చు లేదా కుషన్ (టేబుల్ అంచుల) సహాయంతో ఆడేవి కావచ్చు—పాయింట్లు సాధించడానికి వీలైన ఏ పద్ధతైనా సరే. కాలక్రమేణా, ఏ పరిస్థితుల్లోనూ నేను వరుసగా పదిహేను పాయింట్లు సాధించలేకపోతున్నానని ఆశ్చర్యంతో గమనించాను. ఆట మొదట్లో బంతులను అనుకూలంగా దగ్గరగా చేర్చడం ద్వారా అప్పుడప్పుడు పద్నాలుగు పాయింట్లు సాధించగలిగేవాడిని, కానీ అదృష్టం లేదా నైపుణ్యం—దేనివల్ల కూడా పదిహేను పాయింట్ల లక్ష్యాన్ని చేరుకోలేకపోయేవాడిని.

కొన్నిసార్లు బంతులు చెల్లాచెదురై కష్టమైన స్థానాల్లోకి వెళ్ళిపోయేవి, దాంతో నేను ఓడిపోయేవాడిని; మరికొన్నిసార్లు వాటిని దగ్గరగా ఉంచగలిగినా, అవి ఒకదానికొకటి అతుక్కుని (freeze అయి) కదపలేని స్థితికి వచ్చేవి; అలా అతుక్కున్నప్పుడు వాటిని వేరు చేస్తూ ఆడాల్సి వచ్చిన ప్రతిసారీ, కొట్టడానికి ఏ బంతీ లేకుండా కేవలం ఖాళీ స్థలం మాత్రమే మిగిలేది.

ఒక రోజు మిస్టర్ డాల్టన్ ఒక పని మీద మా బావగారిని కలవడానికి వచ్చారు. మా బావగారు మరొక వ్యక్తితో ఉన్న పని పూర్తి చేసేంత వరకు, నేను ఆయనకు కాస్త కాలక్షేపం కల్పించగలనా అని నన్ను అడిగారు. నేను సరేనని చెప్పి, ఆయనను బిలియర్డ్స్ టేబుల్ దగ్గరకు తీసుకెళ్లాను. క్లబ్‌లో ఆయనతో చాలాసార్లు ఆడాను కాబట్టి, ఆయన బిలియర్డ్స్ పర్వాలేదనిపించేలా ఆడగలరని నాకు తెలుసు—కేవలం పర్వాలేదనిపించేలా మాత్రమే, అంతకు మించి నాకంటే గొప్పగా ఏమీ కాదు. ఆటలో ఆయన, నేను సమాన స్థాయిలోనే ఉండేవాళ్ళం. మా టేబుల్ గురించి ఆయనకు తెలియదు; ఆ బంతుల గురించి తెలియదు; వంకర తిరిగి, కొనలు ఊడిపోయిన ఆ క్యూల (ఆట కర్రల) గురించి తెలియదు; టేబుల్ ఆగ్నేయ దిశ వైపు ఉన్న వాలు గురించి, దానికి అనుగుణంగా ఎలా ఆడాలో కూడా ఆయనకు తెలియదు. నా పద్ధతి ప్రకారం ఆయనతో పందెం కాయడం సురక్షితం మరియు లాభదాయకమని నాకు అనిపించింది. నేను ఆ పదమూడు బంతులను టేబుల్ మీద కుమ్మరించి ఇలా అన్నాను:

“ఒక బంతిని తీసుకుని మొదలుపెట్టండి, మిస్టర్ డాల్టన్. ఇలాంటి అమరికతో మీరు ఎన్ని పాయింట్లు సాధించగలరు?”

గుణకార పట్టికను ఎక్కడ ఆగకుండా ఎంతవరకు చెప్పగలరని అడిగినప్పుడు ఒక గణిత శాస్త్రవేత్తకు కలిగే చిన్నపాటి అసహనంతో ఆయన ఇలా అన్నారు:

“నాకు తెలిసి ఒక మిలియన్… కనీసం ఎనిమిది లక్షలైనా సాధించగలను.” “బంతులను నీకు నచ్చినట్లుగా అమర్చుకునే అవకాశం నీకు ఉంటుంది, మరియు నువ్వు పదిహేను పరుగులు చేయలేవని నేను నీతో ఒక డాలర్ పందెం కాస్తున్నాను” అని నేను అన్నాను.

తరువాత జరిగిన దాని గురించి నేను ఎక్కువగా చెప్పను. ఒక గంట గడిచేసరికి అతని ముఖం ఎర్రగా, చెమటతో తడిసిపోయింది; అతని పై బట్టలు అక్కడక్కడా చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి;

అతను ఆ రాష్ట్రంలోనే అత్యంత కోపంగా ఉన్న వ్యక్తి,  అతనిలో ఎక్కడా ఒక్క చిల్లర పదం గానీ, బాధపెట్టే పదం యొక్క ఆనవాళ్లు గానీ మిగలలేదు—మరియు అతని చిల్లర అంతా నా దగ్గరే ఉంది.

వేసవికాలం ముగిశాక, మేము హార్ట్‌ఫోర్డ్‌లోని మా ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళాము,  ఒక రోజు మిస్టర్ జార్జ్ రాబర్ట్‌సన్ బోస్టన్ నుండి వచ్చారు, అప్పటికి తిరుగు ప్రయాణపు రైలుకు ఇంకా రెండు మూడు గంటల సమయం ఉంది, మరియు అతను మేము అప్పుపడి ఉన్న ఒక యువకుడు కాబట్టి.. ఆహ్లాదకరమైన సామాజిక సందర్భంలో, అతని రెండు మూడు గంటల సమయాన్ని ఆసక్తికరంగా గడిపేలా చేయడం నా బాధ్యత, పైగా అది నాకు సంతోషాన్నిచ్చే బాధ్యత కూడా. అందుకే నేను అతన్ని పై అంతస్తుకు తీసుకువెళ్లి, అతని సౌకర్యం కోసం నా బిలియర్డ్స్ బల్ల (table) సిద్ధం చేశాను. నా దగ్గర ఉన్నది మంచి బల్ల, అది చక్కని స్థితిలో ఉంది; క్యూలు (cues) కూడా బాగున్నాయి; బంతులు ఏనుగు దంతంతో చేసినవి, ఎటువంటి లోపాలు లేనివి—అయినా సరే, మిస్టర్ రాబర్ట్‌సన్ నా చేతిలో ఓడిపోవడం ఖాయమని నాకు తెలుసు; ఎందుకంటే ఆ పరికరాలతో నేను చేసిన సుదీర్ఘమైన పరీక్షల్లో నా గరిష్ట స్కోరు ముప్పై ఒకటి మాత్రమేనని తేలింది. ఒకే వరుసలో (run) ఆరు, ఎనిమిది లేదా పన్నెండు ‘క్యారమ్స్’ (caroms) కంటే ఎక్కువ సాధించడం కష్టమని నాకు తెలిసినా, అప్పుడప్పుడు ఇరవై లేదా ఇరవై ఐదు వరకు చేరుకోగలనని, ఎన్నో విఫల ప్రయత్నాల తర్వాత ముప్పై ఒకటి వరకు వెళ్లగలనని నాకు స్పష్టమైంది; కానీ ఏ సందర్భంలోనూ నేను ముప్పై ఒకటి దాటలేకపోయాను. రాబర్ట్‌సన్ ఆట నాకంటే కొంచెం మెరుగ్గా ఉంటుందని నాకు తెలుసు, కాబట్టి అతను ముప్పై రెండు పాయింట్లు సాధించాలనే నిబంధన పెట్టాలని నిర్ణయించుకున్నాను. అది అతనికి ఆసక్తికరంగా ఉంటుందని నేను భావించాను. అతను చురుకైన, ఉల్లాసభరితమైన, ఆత్మవిశ్వాసం నిండిన యువకుడు; తన సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించే అవకాశం ఉన్న ఏ పనినైనా ఎంతో ఉత్సాహంతో చేపట్టే స్వభావం అతనిది. నేను బల్లపై బంతులను ఉంచి ఇలా అన్నాను,

“జార్జ్, ఒక క్యూ మరియు బంతిని తీసుకుని ఆట మొదలుపెట్టు. ఆ అమరికతో నువ్వు ఎన్ని క్యారమ్స్ సాధించగలవని అనుకుంటున్నావు?”

అతను తన వయసుకూ, అనుభవరాహిత్యానికీ తగినట్లుగా ఉల్లాసంగా నవ్వి ఇలా అన్నాడు,

“ఆ బంతులతో నేను వారం రోజుల పాటు విరామం లేకుండా క్యారమ్స్ సాధించగలను.”

నేను, “నీకు నచ్చినట్లుగా బంతులను అమర్చుకుని ఆట మొదలుపెట్టు” అని అన్నాను.

బిలియర్డ్స్‌లో ఆత్మవిశ్వాసం అవసరమే, కానీ అతి విశ్వాసం మంచిది కాదు. జార్జ్ ఆ పనిని మరీ తేలికగా తీసుకుని, ఆ సందర్భానికి తగినంత గంభీరత లేకుండా ఆట మొదలుపెట్టాడు. తన మొదటి షాట్‌లో మూడు క్యారమ్స్ సాధించాడు; రెండో షాట్‌లో నాలుగు క్యారమ్స్ సాధించాడు; కానీ మూడో షాట్‌లో మాత్రం అత్యంత సులభమైన క్యారమ్‌ను కూడా సాధించలేక విఫలమయ్యాడు. అతను చాలా ఆశ్చర్యపోయాడు; తన ముందు గుంపుగా పడి ఉన్న బంతుల మధ్య ఆడటానికి అంత జాగ్రత్త అవసరమని తాను అస్సలు ఊహించలేదని అన్నాడు.

అతను మళ్లీ ఆట మొదలుపెట్టి మరింత జాగ్రత్తగా ఆడాడు, కానీ అప్పటికీ అతనిలో కాస్త తేలికభావం (అతి ఉత్సాహం) అలాగే ఉండిపోయింది; ఆ పరిస్థితిని గంభీరంగా తీసుకోవడం అతనికి అలవడలేదు. అతను సుమారు డజను ‘క్యారమ్స్’ (వరుసగా పాయింట్లు సాధించడం) చేశాడు కానీ ఆ తర్వాత విఫలమయ్యాడు. ఇప్పుడు తన మీద తనకే చిరాకు కలిగింది, పైగా నేను నవ్వడం చూశానని అతను అనుకున్నాడు. నిజానికి నేను నవ్వలేదు; ఆట జరుగుతున్నప్పుడు నా క్లయింట్ చూస్తుండగా నేను బహిరంగంగా నవ్వను; నా నవ్వును మనసులోనే దాచుకుంటాను లేదా ప్రదర్శన పూర్తయ్యాక నవ్వుకుంటాను. కానీ నేను నవ్వడం చూశానని అతను భావించడం వల్ల అతని చిరాకు మరింత పెరిగింది. నేను మనసులో నవ్వుకుంటున్నానని అతను అనుకుంటున్నాడని నాకు తెలుసు—ఎందుకంటే నాకు అటువంటి అనుభవం ఉంది; వాళ్లు.

. వారందరూ అలాగే అనుకుంటారు, దానివల్ల ఒక మంచి ఫలితం ఉంటుంది; అది వారి అసహనాన్ని పెంచుతుంది మరియు వారి ఆటను బలహీనపరుస్తుంది.

అతను మరో ప్రయత్నం చేశాడు, కానీ విఫలమయ్యాడు. మరోసారి అతను ఆశ్చర్యపోయాడు, మరోసారి అవమానానికి గురయ్యాడు—ఇక అతని కోపం విషయానికొస్తే, అది వేసవి ఎండలా తీవ్రస్థాయికి చేరింది. అతను బంతులను జాగ్రత్తగా అమర్చుకుని, ఈసారి గెలిచి తీరాలని, లేకపోతే చచ్చిపోవడమేనని అన్నాడు.

ఒక వ్యక్తి ఇలాంటి స్థితికి చేరుకున్నప్పుడు, అతని సహనాన్ని మరింత దెబ్బతీయడానికి అది సరైన సమయం; పైకి స్నేహపూర్వకమైన మాటలా అనిపించే ఏదో ఒక చిన్న ఎగతాళి మాటతో దీన్ని ఎప్పుడూ సాధించవచ్చు—అందుకే నేను ఆ పద్ధతిని వాడాను. పందెం వేస్తే అతని ఏకాగ్రత పెరుగుతుందని, నేను ఒక పందెం ప్రతిపాదిస్తానని చెప్పాను; అయితే అది అతనికి భారం కాకూడదని, కేవలం సహాయపడాలని భావించి, పందెం విలువను తక్కువగా—అంటే ఒక సిగార్ మాత్రమే—పెట్టానన్నాను. అతను మళ్లీ ఓడిపోతే ఇవ్వాల్సిన సిగార్ అది; ఖరీదైనది కాదు, హార్ట్‌ఫోర్డ్‌లో మతగురువుల కోసం తయారుచేసే ‘క్రౌన్ జ్యువెల్’ రకానికి చెందిన చౌకైన స్థానిక సిగార్ అది. ఆ మాట వినగానే అతను తీవ్ర ఆగ్రహంతో రగిలిపోయాడు! అతని కళ్లలోంచి నిప్పులు చెరుగుతున్నట్లు నాకు కనిపించింది. అతను ఇలా అన్నాడు:

“పందెం వంద డాలర్లకు పెంచు! అది కనెక్టికట్ క్యాబేజీ ఆకుతో చేసినది కాకూడదు, హవానా సిగార్ కావాలి—బాక్స్ ధర 25 డాలర్లు ఉండాలి!”

నేను ఆ పందెం అంగీకరించాను, కానీ అతను అలా చేయడం చూసి బాధపడుతున్నానని చెప్పాను; ఎందుకంటే అతను మా పట్ల ఎంతో దయతో ఉన్నప్పుడు, మా ఇంట్లోనే అతన్ని ఓడించి డబ్బు గెలుచుకోవడం నాకు సరైనదిగా లేదా న్యాయమైనదిగా అనిపించలేదు. అప్పుడు అతను ఉద్వేగంతో, కటువైన స్వరంతో ఇలా అన్నాడు:

“దయచేసి నీ జేబు సంగతి నువ్వు చూసుకో, నా జేబు సంగతి నేను చూసుకుంటాను.”

ఆ తర్వాత అతను బంతుల సమూహంపై తీవ్రమైన కక్షతో విరుచుకుపడ్డాడు—అది నాకు ఎంతో సంతృప్తినిచ్చింది. అతను మళ్లీ విఫలమయ్యాడు—అంతే, బట్టలు విప్పడం మొదలుపెట్టాడు. అది జరుగుతుందని నాకు ముందే తెలుసు, ఎందుకంటే శుక్రవారం మధ్యాహ్నం జరిగే పోటీలో ఒక దశలో మిస్టర్ డూలీ ఏ స్థితిలో ఉంటారో, ఇతను ఇప్పుడు అదే స్థితిలో ఉన్నాడు. మిస్టర్ డూలీ ఎప్పటికప్పుడు విప్పేసే తన బట్టలను తగిలించుకోవడానికి ఒక స్టాండ్ ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. జార్జ్ తన గొంతును కాస్త పెంచి ఆ సవాలు విసిరాడు

“రెట్టింపు పందెం లేదా ఆట ముగింపు!”

“సరే,” అని నేను బదులిచ్చాను—అది, పరిస్థితిని చూసి అంతకంతకూ జాలిపడుతున్న వ్యక్తికి ఉండే మృదువైన, సానుభూతితో కూడిన స్వరంతో పలికిన మాట.

ఆ తర్వాత గంటన్నర సేపు అంతా ఘోరమైన వైఫల్యాలే; దాన్ని ఆస్వాదించడం గనుక పాపమైతే, పర్వాలేదు—నేనైతే దాన్ని ఆస్వాదించాను. అది జరిగి అర్ధ జీవితకాలం గడిచిపోయింది, అయినా ఇప్పటికీ నేను దాన్ని తలచుకుని ఆనందిస్తుంటాను.

నేను దాని గురించి ఆలోచించిన ప్రతిసారీ జార్జ్ ఒకదాని తర్వాత ఒకటి విఫలమవుతూనే ఉన్నాడు. అతను ఓడిపోయిన ప్రతిసారి అతని కోపం మరింత పెరిగింది. ప్రతి ఓటమితో అతను తన బట్టలలోని ఏదో ఒక పాత గుడ్డను విసిరేసేవాడు, మరియు అతను కొత్త ఇన్నింగ్స్ ప్రారంభించిన ప్రతిసారీ మళ్ళీ “డబుల్ ఆర్ క్విట్స్” చేసేవాడు. రెండుసార్లు అతను ముప్పై పరుగులు చేసి కుప్పకూలిపోయాడు; ఒకసారి అతను ముప్పై ఒక్క పరుగులు చేసి కుప్పకూలిపోయాడు. ఈ “సమీప పరాజయాలు” అతన్ని పిచ్చివాడిని చేశాయి, మరియు నా జీవితంలో నేను అంత సంతోషంగా ఎప్పుడూ లేనని నేను నమ్ముతాను, కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, రెవరెండ్ జె. హెచ్. ట్విచెల్ మరియు నేను బోస్టన్‌కు నడిచి వెళ్ళినప్పుడు, కనెక్టికట్‌లోని ఆష్‌ఫోర్డ్‌లోని సత్రంలో గుర్రపుశాల యజమానితో అతను ఆ ప్రసిద్ధ సంభాషణ జరిపిన సమయం తప్ప.

చివరగా, పాట్రిక్ అతన్ని రైలు ఎక్కించడానికి తలుపు వద్ద ఉన్నాడని మాకు తెలియజేసినప్పుడు, జార్జ్ నాకు ఒక్కొక్కటి ఇరవై ఐదు సెంట్ల చొప్పున ఐదు వేల సిగరెట్లు బాకీ ఉన్నాడు, మరియు నేను ఎంతగానో బాధపడ్డాను, అతన్ని కౌగిలించుకోవాలనిపించింది. కానీ అతను, “నాకు మరో పది నిమిషాలు ఇవ్వండి!” అని అరిచాడు. మరియు ఉద్రేకంగా ఇలా అన్నాడు, “మళ్ళీ డబుల్ ఆర్ క్విట్స్, మరియు

నేను అప్పు లేకుండా గెలుస్తాను లేదా నీకు పదివేల సిగరెట్లు బాకీ ఉంటాను, మరియు నువ్వే అంత్యక్రియల ఖర్చులు చెల్లించాలి.”

అతను తన చివరి ప్రయత్నాన్ని ప్రారంభించాడు, మరియు ఔత్సాహికులు మరియు నిపుణులు ఇద్దరిలోనూ నాకున్న అనుభవంలో, ఈ అత్యంత ఆసక్తికరమైన సందర్భంలో జార్జ్ తన క్యూను ఉపయోగించినంత జాగ్రత్తగా నా జీవితకాలంలో నేను ఎప్పుడూ చూడలేదని నేను నమ్ముతున్నాను. అతను సురక్షితంగా ఇరవై ఐదు పాయింట్ల వరకు చేరుకున్నాడు, ఆపై ఊపిరి బిగపట్టాడు. నేను కూడా అంతే. అతను కష్టపడుతూనే,

ఒక పాయింట్, మరో పాయింట్, ఇంకో పాయింట్ జోడించి, చివరకు ముప్పై ఒకటి పాయింట్లకు చేరుకున్నాడు.

అతను అక్కడ ఆగిపోయాడు,  మేము ఊపిరి పీల్చుకున్నాము. ఈ సమయానికి బంతులు కుషన్ల మీద ఒక అడుగు లేదా రెండు అడుగుల దూరంలో చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి,  ఏ మనిషి అయినా కొట్టగలడని ఆశించే ఒక్క షాట్ కూడా ఎక్కడా కనబడలేదు. ఆవేశంతో మరియు

ఓటమిని అంగీకరిస్తూ, అతను తన బంతిని బల్ల మీద ఇష్టం వచ్చినట్టుగా విసిరాడు, అది

కుషన్‌కు ఆనుకుని ఉన్న ఒక బంతిని తాకి, అవతలి వైపున గట్టుకు ఆనుకుని ఉన్న బంతి వైపుకు దూసుకెళ్లి, లెక్కలోకి వచ్చింది!

అతని అదృష్టం అతనికి స్వేచ్ఛనిచ్చింది,  అతను నాకు ఏమీ రుణపడి లేడు. అతను తన ఖాళీ సమయమంతా

ఉపయోగించుకున్నాడు, కానీ మేము అతని బట్టలను బండి వరకు మోసుకెళ్లాము,  అతను స్టేషన్‌కు వెళ్లే దారిలో బట్టలు వేసుకున్నాడు, అతను బండిలో వెళ్తుండగా మహిళలు అతన్ని చూసి ఎంతో ఆశ్చర్యపోయారు మరియు ప్రశంసించారు

—కానీ అతను తన రైలును అందుకున్నాడు.

నాకు మిస్టర్ డూలీ అంటే చాలా ఇష్టం,  నేను అతని రాక కోసం ఆప్యాయంగా

డబ్బు రూపంలో ఆసక్తితో ఎదురుచూస్తాను.

పి.ఎస్. శనివారం. అతను ఇక్కడకు వచ్చాడు. దాని గురించి మనం మాట్లాడుకోవద్దు.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -27-7-26-ఉయ్యూరు 

Unknown's avatar

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA Wiki : https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E0%B0%AC%E0%B0%BF%E0%B0%9F_%E0%B0%A6%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D
This entry was posted in రచనలు. Bookmark the permalink.

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.