పాపం సరస్వతి(త్రివేణి

రచన: కె. స్వామినాథన్, M.A.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

ఇటీవలి కాలంలో మన ప్రస్తుత విద్యా విధానంపై అనేక అవాంఛిత విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. మహాత్మా గాంధీ, సర్ కె. వి. రెడ్డి, సర్ తేజ్ బహదూర్ సప్రూ మరియు శ్రీ కె. ఎస్. రామస్వామి శాస్త్రి వంటి భిన్న ధృవాల వంటి వ్యక్తులు కూడా ఈ విధానానికి వ్యతిరేకంగా గట్టిగా గళమెత్తుతున్నారు. ఉపాధ్యాయులుగా, విద్యార్థులుగా మనం ఈ విమర్శలకు ఎంత విలువ ఇవ్వాలి?

ఏదో ఒక దానిని విమర్శించడం మానవ సహజం; ఒక విషయంపై ఎంత తీవ్రంగా లేదా బాధ్యతారాహిత్యంగా విమర్శిస్తే, అంత ధైర్యవంతులుగా పరిగణించబడతారు. సైన్యం, నౌకాదళం, పోలీసు వ్యవస్థ, రెవెన్యూ వ్యవస్థ లేదా న్యాయ వ్యవస్థపై చేసే విమర్శలు—అవి మృదువైనవి కావచ్చు లేదా తీవ్రమైనవి కావచ్చు—ప్రమాదకరమైన పరిణామాలకు దారితీస్తాయి. ఒకవేళ సర్ తేజ్ బహదూర్ సప్రూ, సర్ కె. వి. రెడ్డి లేదా శ్రీ రామస్వామి శాస్త్రి గారు ఆయా వ్యవస్థలలోని ధన వృధా లేదా శక్తి దుర్వినియోగం గురించి మాట్లాడి ఉంటే, వారికి తక్షణమే కఠిన శిక్షలు పడేవి. కానీ దురదృష్టవశాత్తు, విద్య విషయంలో మాత్రం ఎవరైనా ఎటువంటి శిక్షా భయం లేకుండా విమర్శలు చేయవచ్చు; దేశవ్యాప్తంగా ఎంతోమంది పాఠశాలలు, కళాశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాలపై నిందలు మోపుతూ తిరుగుతుంటారు.

విద్యపై చేసే బాధ్యతారాహిత్యమైన విమర్శలపై చట్టపరమైన ఆంక్షలు లేకపోవడమే కాకుండా, విమర్శించే వారికి కనీసం ఆ విషయంపై అవగాహన ఉండాలనే సామాజిక లేదా విద్యాపరమైన డిమాండ్ కూడా లేదు. న్యాయమూర్తుల వింత ప్రవర్తన, న్యాయ వ్యవస్థలోని అసంబద్ధతలు, వైద్య వృత్తిలోని స్వార్థపూరిత అసూయ మరియు మధ్యయుగపు అజ్ఞానపు పోకడల గురించి ఉపాధ్యాయులు వివేకంతో మౌనం పాటిస్తుంటారు; అలాగే సైనిక వ్యవస్థలోని వృధా లేదా అసమర్థత గురించి సివిల్ ఇంజనీర్లు ఏమీ తెలియక, ఏమీ మాట్లాడకుండా ఉంటారు. కానీ న్యాయమూర్తులు, కౌన్సిలర్లు, న్యాయవాదులు, వైద్యులు మరియు పాత్రికేయులు మాత్రం విద్య అనే విషయంలో అనవసరంగా జోక్యం చేసుకుంటూ, అత్యంత శ్రేష్టమైన ఈ వృత్తిని అత్యంత నీచమైనదిగా మారుస్తున్నారు.

గాంధీజీని పక్కన పెడితే (ఎందుకంటే ఆయనది ‘సుఖమయ ప్రపంచంలో పవిత్ర హృదయులు సాగించే ఒక పవిత్రమైన ఆవేశం’ వంటిది), ఆధునిక భారతీయ విద్యా విధానానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడే ఇతరుల కృతజ్ఞత లేనితనం మరియు వైరుధ్యాలను చూసి ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది.

సర్ తేజ్ బహదూర్ సప్రూ మన పాఠశాలలు  కళాశాలలపై తీవ్రమైన విమర్శలు చేస్తూనే, తన సొంత పిల్లలను కూడా అదే పాఠశాలలు  కళాశాలలకు పంపుతుంటారు. సర్ కె.వి. రెడ్డి కూడా తన కుమారులను ఆధునిక విద్య వల్ల కలిగే ‘దుష్ప్రభావాల’కు దూరంగా ఇంట్లోనే ఉంచలేదు. వాస్తవానికి, సప్రూ మరియు సర్ కె.వి. రెడ్డిల కుమారులు అద్భుతమైన విద్యాభ్యాసాన్ని పూర్తి చేసి, దానివల్ల ఎంతో ప్రయోజనం పొందారు. విద్యను బహిరంగంగా విమర్శిస్తూనే తమ సొంత పిల్లలను పాఠశాలలకు, కళాశాలలకు పంపే సప్రూలు, రెడ్డిలు మరియు రామస్వామి శాస్త్రుల మాటలను, వాస్తవాలు తెలిసిన మనం అంతగా పరిగణనలోకి తీసుకోలేము. వారు మనకు చెప్పే మాటలను కాకుండా, వారు ఆచరించే విధానాన్నే మనం అనుసరిస్తాము.

అయితే, అందరికీ వాస్తవాలు తెలియవు లేదా వాటిని లోతుగా పరిశీలించే తీరిక ఉండదు. విద్యకు వ్యతిరేకంగా చేసే అతిశయోక్తితో కూడిన, విస్తృతంగా ప్రచారం పొందిన ఇటువంటి విమర్శల వల్ల పాఠశాలల్లోని బాలురకూ, బాలికలకూ కలిగే నష్టం అపారమైనది. గత 20 ఏళ్లలో పాఠశాల మరియు కళాశాల విద్యార్థుల విద్యా ప్రమాణాలు దారుణంగా పడిపోయాయన్న విషయాన్ని ఎవరూ కాదనలేరు; ఈ క్షీణతకు ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి (బహుశా ముఖ్యమైన కారణం ఇదే కావచ్చు) ఏమిటంటే, సంయమనం లేని రాజకీయ నాయకుల బాధ్యతారహితమైన మాటల వల్ల విద్యా వ్యవస్థ పట్ల అనవసరమైన చులకన భావం ఏర్పడటమే.

మేము చిన్నపిల్లలుగా ఉన్నప్పుడు, చందవార్కర్, మణి అయ్యర్, కృష్ణస్వామి అయ్యర్, గోఖలే  శివస్వామి అయ్యర్ వంటి వ్యక్తులు—కేవలం రాజకీయ నాయకులు మాత్రమే కాకుండా గొప్ప విద్వాంసులు కూడా అయిన వారు—మాకు కష్టపడి పనిచేయాలని, జ్ఞానాన్ని అన్వేషించాలని మరియు పాఠశాలలను దేవాలయం లేదా చర్చి పట్ల ఉండే గౌరవభావంతో చూడాలని ప్రోత్సహించేవారు. అప్పట్లో సరస్వతీ దేవిని పూజనీయమైన దేవతగా భావించేవారు. మా దృష్టిలో, ఎ. పంచపగేస అయ్యర్ మరియు ఎ. ఎస్. కస్తూరిరంగ అయ్యర్ వంటి ఉపాధ్యాయులు కేవలం తక్కువ జీతానికి పనిచేసే ఉద్యోగులు కాదు, నిజమైన ప్రవక్తలు మరియు పూజారులు. ఇప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. వరుసగా జరుగుతున్న స్నాతకోత్సవ ప్రసంగాలలో, పట్టభద్రులకు ఒక విషయం చెబుతున్నారు: వారు తమ సమయాన్ని వృధా చేసుకున్నారని, జ్ఞానం అనేది ఒక అనవసరమైన చెడు అని, మరియు వారి ఉపాధ్యాయులు కేవలం తిండి, వసతి కోసం తమ మూర్ఖత్వాన్ని పంచే స్వార్థపూరిత మూర్ఖులని. పాఠశాల మరియు కళాశాల విద్యార్థులు సహజంగానే ‘బ్రహ్మచర్య ఆశ్రమం’ (విద్యార్థి దశ) పట్ల చేసే ఈ వ్యాఖ్యలను నిజమని నమ్ముతారు; ఫలితంగా, విద్యార్థి లేదా ఉపాధ్యాయునిలో ఎటువంటి ఆశ లేదా ఉత్సాహం లేకుండా, విద్యా ప్రక్రియ ఒక నిష్ఫలమైన ముగింపు వైపు దయనీయంగా సాగుతుంది.

ఎంత పరిపూర్ణమైన విద్యా విధానం అయినప్పటికీ, విమర్శకులు దాని నుండి సరిగ్గా ఏమి ఆశిస్తున్నారు? మరియు మన విద్యా విధానం అందించడంలో విఫలమైన ప్రయోజనాలు ఏమిటి? కేవలం ప్రయోజనవాద దృక్పథంతో చూసినా సరే, గాంధీ, నెహ్రూ, స్వయంగా సప్రూ, శ్రీనివాస శాస్త్రి, సి. వి. రామన్ మరియు రాధాకృష్ణన్ వంటి వారిని అందించిన ఈ విద్యా విధానం విఫలమైందని చెప్పలేము. విద్య అనేది ఒక వృధాతో కూడిన ప్రక్రియ. దీనిలో శ్రమకు, ఫలితానికి మధ్య సరైన నిష్పత్తి ఉండదు. ఈ విషయంలో ఇది ప్రకృతిని పోలి ఉంటుంది; ప్రకృతికి ప్రత్యేక నియమాలు ఉండవు, కానీ ఒక చేప పిల్ల పుట్టడానికి అది లక్షలాది గుడ్లను వృధా చేస్తుంది. దేశం కోణం నుండి చూస్తే, లక్షలాది మంది విద్యార్థులు ఇంటర్మీడియట్ పరీక్షలో మూడుసార్లు విఫలమైనా సరే, ఆ వైఫల్యాల నుండి ఒక గోఖలే, ఒక రామన్, ఒక రాధాకృష్ణన్ లేదా ఒక నెహ్రూ ఉద్భవించగలిగితే అది సార్థకమే అవుతుంది. అసాధారణమైన వ్యక్తులను తయారు చేయడమే కాకుండా, మన విద్యా విధానం మనకు పౌరులుగా మన హక్కులు మరియు బాధ్యతల పట్ల అవగాహన కల్పించింది, అలాగే మనల్ని మధ్యయుగపు ఆలోచనా విధానం నుండి ఆధునిక దృక్పథం వైపు నడిపించింది. భయం మరియు మూఢనమ్మకాల స్థానంలో ధైర్యం మరియు ఆత్మగౌరవం నెమ్మదిగా చోటు చేసుకుంటుంటే, కుల వ్యవస్థ అనే భయంకరమైన పీడకలను స్వేచ్ఛ మరియు సమానత్వం తరిమికొడుతుంటే, మనం కృతజ్ఞతతో ఉండటానికి కారణం లేదా? కానీ, సాధారణ ఫలితాల ఆధారంగా చేసే ఈ పరీక్ష, విద్య విషయంలో అన్యాయమైనది. విద్యను దాని సామాజిక లేదా రాజకీయ ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన తప్పు మరియు హానికరమైన ప్రమాణాలతో కాకుండా, విద్యార్థిపై దాని ఫలితాల ఆధారంగా అంచనా వేయాలి. ఒక యువకుడు తన పాఠశాల అందించిన సౌకర్యాలను పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకోవడం వల్ల, మేధస్సులో, భావోద్వేగాలలో మరియు శారీరకంగా స్పష్టంగా, ఎంతగానో మెరుగుపడ్డాడా లేదా? ఒకవేళ మీరు, ఆ వ్యవస్థ అందించిన సౌకర్యాలను ఉపయోగించుకోవడానికి నిరాకరించి, దానిని అయిష్టంగా మరియు తన ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా అనుసరించిన ఒక యువకుడిపై దాని ప్రభావాన్ని బట్టి ఆ వ్యవస్థను అంచనా వేయబోతున్నట్లయితే, మీరు ఆ వ్యవస్థ పట్ల న్యాయంగా వ్యవహరించడం లేదు. దాని పట్ల న్యాయంగా ఉండాలంటే, దానిని పూర్తి మనసుతో, ఉత్సాహంగా మరియు సంపూర్ణ శక్తితో అనుసరించిన వ్యక్తిపై దాని ప్రభావాన్ని బట్టి మీరు అంచనా వేయాలి. ఆ వ్యక్తి మేధస్సును విస్తరింపజేయడం, బలపరచడం, అతని భావోద్వేగాలను శుద్ధి చేయడం, సుసంపన్నం చేయడం మరియు అతని శరీరాన్ని ఉక్కు కత్తిలా దృఢంగా, సరళంగా మార్చడం వంటివి జరిగి ఉండాలి. పగలంతా కిటికీలు లేని తన గుడిసెలో తనను తాను బంధించుకునే వ్యక్తికి, సూర్యరశ్మిలో ప్రకాశం గానీ, దయతో కూడిన స్వస్థత గానీ లభించదు.

వ్యక్తిగత విద్యావంతుడికి కలిగే ప్రయోజనం బహుముఖమైనది మరియు ముఖ్యమైనది. ఆధునిక శాస్త్రీయ శిక్షణ ఒకరికి విమర్శనాత్మక దృక్పథాన్ని, ఆగమన తర్కాన్ని, సొంత పరిశీలన, అనుభవం మరియు తీర్పుపై ఆధారపడటాన్ని, మూఢనమ్మకాల నుండి స్వేచ్ఛను, మరియు న్యాయం, సమానత్వం పట్ల ఆకాంక్షను అందిస్తుంది. ఇవి ఆధునిక విద్య అందించే కానుకలు. నేను ఆధునిక విద్య అంటున్నాను, పాశ్చాత్య విద్య అనడం లేదు, ఎందుకంటే, బేకన్, హాబ్స్ మరియు మాంటెస్క్యూల కాలం వరకు, ఐరోపా ఆలోచనలు వాటి అసంబద్ధతలో స్వయంగా మనువు యొక్క ఆలోచనల నుండి పెద్దగా భిన్నంగా లేవు. మన ప్రాచీన తత్వవేత్తలు రూసో, కార్ల్ మార్క్స్ మరియు బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్‌లను చదవకపోవడం వారి తప్పు కాదు, అరిస్టాటిల్, ప్లేటో, అక్వినాస్ మరియు డన్స్ స్కాటస్‌ల తప్పు కానట్లే. ప్రాచీన ఋషుల స్వభావానికి, స్ఫూర్తికి ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రపు జ్ఞానాన్ని, కచ్చితత్వాన్ని మనం జోడించగలిగితే, ప్రపంచం ఎప్పటినుంచో ఎదురుచూస్తున్న సంశ్లేషిత నాగరికతను మనం అభివృద్ధి చేయగలుగుతాం. ఈ గొప్ప పరిపూర్ణతను సాధించడానికి మన పాఠశాలలు, కళాశాలల్లోని నీరసమైన, నీరసమైన, రోజువారీ శ్రమ తప్ప మరో మార్గం లేదు.

సామాజికంగా, రాజకీయంగా, సాంస్కృతికంగా మన విద్య ప్రయోజనాలను అందిస్తోంది, కానీ అవసరమైన స్థాయిలో గానీ, అవసరమైన వేగంతో గానీ కాదు. దీనికి పరిష్కారం వ్యవస్థను రద్దు చేయడంలో కాదు, దానిని మరింత బలోపేతం చేసి, విస్తరించడంలో ఉంది. ఆధునిక జ్ఞానం ప్రజల్లోకి చేరడం అత్యంత నెమ్మదైన ప్రక్రియ. నిరక్షరాస్యత నిర్మూలన ఇప్పటికీ ఒక ఆదర్శంగానే ఉంది. మాతృభాషాీకరణతో పాటు ఆధునిక శాస్త్రీయ విద్య యొక్క గొప్పతనంపై ప్రగాఢమైన విశ్వాసాన్ని జోడించి, పండిట్  మౌలానా సంప్రదాయం స్థానంలో పిల్లల పట్ల నిజమైన ప్రేమ, గౌరవం మరియు నిరంకుశత్వం లేని సత్యాన్వేషణను పాటిస్తే, ఈ వ్యవస్థ ప్రపంచం ఊహించిన ఏ ఇతర వ్యవస్థ కన్నా ఉత్తమమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది. కొన్ని ఆకులు రాలినందుకో లేదా దానిలోని కొన్ని భాగాలు దెబ్బతిన్నందుకో ఒక చెట్టు మొత్తాన్ని వేళ్లతో సహా పెకిలించరు.

కానీ, ఆధునిక జ్ఞానాన్ని ప్రజలకు అందించే ఈ కర్తవ్యం పక్కన పెడితే, ఇక్కడ, ఇతర చోట్లా ఉన్నట్లే, విద్యారంగంలోని అతిపెద్ద సమస్య మన నష్టాలను ఎలా పూడ్చుకోవాలి అనేదే. ఈ నష్టాలు అపారమైనవి మరియు నిరంతరమైనవి. మనం యువ తరానికి జ్ఞాన సౌధాన్ని శిథిలావస్థలో కాకుండా, మంచి స్థితిలో వారసత్వంగా అందించాలి. విద్యావంతులు ఎంత వేగంగా మరణిస్తారో, విద్యాహీనులు కూడా అంతే వేగంగా మరణిస్తారు. జ్ఞానాభివృద్ధి కోసం కాకుండా, దానిని నిలబెట్టడం కోసం చేసే ఈ జ్ఞాన తపన, ‘నిరంతరం వచ్చిపడే వినాశనం మరియు విస్మృతి అనే ప్రవాహానికి’ వ్యతిరేకంగా చేసే పనే. అలసిపోని కార్మికుడైన మృత్యువు వల్ల ఏర్పడిన శూన్యతను ప్రతి పాఠశాల కొంతైనా పూరించాలి. ప్రతి ముప్పై ఏళ్లకు లేదా అంతకంటే తక్కువ వ్యవధిలో, మనం ప్రపంచంలోని జ్ఞానం మరియు నైపుణ్యాలన్నింటినీ పునఃస్థాపించవలసి ఉంటుంది. ‘నేటి శిశువులు మరియు పిల్లలు, ప్రస్తుతం జీవిస్తున్న అత్యుత్తమ మరియు అత్యంత జ్ఞానవంతులైన వ్యక్తుల యొక్క అన్ని రహస్యాలను తెలుసుకుని, అన్ని శక్తులను ప్రయోగించేలా మనం ఏర్పాటు చేయాలి.’ మనం అలసత్వం వహిస్తే, గతంలోని గొప్ప నాగరికతలను పట్టిన గతే, నెమ్మదిగా ఎదుగుతున్న, సుసంపన్నమైన మరియు సంక్లిష్టమైన ఆధునిక భారతదేశ నాగరికతను కూడా పట్టుకుంటుంది. మనం ఉన్నచోటనే ఉండాలనుకుంటే కష్టపడాలి.

విద్య అనేది కాలం అనే లోతైన, ప్రమాదకరమైన నదితో చేసే పోరాటం. సంవత్సరాలు గడిచే కొద్దీ మనం ఏ1 దేశంగా ఎదుగుతామా లేక సి3 దేశంగా ఎదుగుతామా అనేది దాదాపు పూర్తిగా మనం యువతరం యొక్క శరీరం, మనస్సు మరియు ఆత్మను చూసుకునే విధానంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, మనం వారి విద్యకు ఇచ్చే విలువ, దానిని స్థాపించడం మరియు దాని కోసం అందించే సదుపాయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. జ్ఞానాన్ని దాని స్వంత ప్రయోజనం కోసం మరియు మన పిల్లల ప్రయోజనం కోసం చిత్తశుద్ధితో, నిస్వార్థంగా అన్వేషించడం అనేది, ఇటీవలి వరకు బ్రాహ్మణుల ఆధిపత్యంలో ఉన్న ఈ దేశానికి కష్టమైన ఆదర్శం కాకూడదు.

స్వల్పకాలిక దురాశ  తక్షణ ప్రయోజనం అనేవి ఈ ప్రమాణాలను అంగీకరించే ఏ విద్యా వ్యవస్థనైనా స్తంభింపజేసి, నాశనం చేస్తాయి. జర్మనీ మరియు అమెరికా బహుశా కేవలం ఉపయోగకరమైన జ్ఞానాన్ని మాత్రమే ప్రోత్సహించవచ్చు, కానీ ఈ దేశంలో మనం సుమారు మూడు వేల సంవత్సరాలుగా జ్ఞానాన్ని జీవవృక్షంగా చూడటం నేర్చుకున్నాము. మనం ‘లాభం కోసం దాని కొమ్మలను పెంచి, వేరును నిర్లక్ష్యం చేయలేము’; జీవించి, వృద్ధి చెందుతున్న జ్ఞానానికి మనం ప్రయోజన పరీక్షను వర్తింపజేయలేము.’ వృత్తి శిక్షణ మరియు అనువర్తిత శాస్త్రం కోసం చేసే ఆక్రందన, ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్న మరియు అతి-ఆచరణాత్మక వ్యక్తుల ఆక్రందన మాత్రమే, మరియు జాతీయ సంస్కృతి యొక్క విస్తృత ప్రాతిపదికకు దానికి పెద్దగా సంబంధం లేదు. ఉపయోగపడే జ్ఞానం అంటే, జీవించడం మానేసిన జ్ఞానం; పెరుగుతున్న చెట్టుతో కాదు, ఆ చెట్టు నుండి లభించే కలపతోనే మనం తలుపులు, కిటికీలు మరియు ఫర్నిచర్‌ను తయారు చేస్తాము.

ఒక వ్యక్తికి, విద్య యొక్క ఆచరణాత్మక ఉపయోగం కంటే దాని అంతరార్థం లేదా స్ఫూర్తి అత్యంత ముఖ్యమైనది; విద్య అంటే ‘ప్రపంచాన్ని కొత్త దృక్పథంతో చూడటం, ప్రపంచ శక్తులకు ఎదురుగా తమ నూతన సామర్థ్యాలను ఉత్సాహభరితంగా పరీక్షించుకోవడం’. ఇది మనుషులను తీర్చిదిద్దే ప్రక్రియే తప్ప, కేవలం జీవనోపాధి పొందే యంత్రాలుగానో, యుద్ధంలో బలిపశువులుగానో లేదా పారిశ్రామిక ఉత్పాదక యూనిట్లుగానో మార్చేది కాదు. మనం మన పిల్లలను నిజమైన వ్యక్తులుగా తీర్చిదిద్దుదాం, అప్పుడు రాజ్యం తనను తాను చక్కగా చూసుకోగలదు.

మేము ఎలాంటి విమర్శననైనా వ్యతిరేకిస్తామని భావించవద్దు; వాస్తవానికి అది నిజం కాదు. రామన్, రాధాకృష్ణన్, వి.ఎస్. శాస్త్రి మరియు రత్నస్వామి వంటి వారు విద్యపై చేసిన ప్రసంగాలలో ఎంతో అభినందనీయమైన దృక్పథాన్ని ప్రదర్శించారు మరియు స్వాగతించదగిన, ఉపయోగకరమైన సలహాలను అందించారు. విద్య విషయంలో అసాధ్యమైన పరిపూర్ణతను ఆశిస్తూ, దానిపై విచక్షణారహితంగా మరియు దురుద్దేశపూర్వకంగా చేసే విమర్శలను మాత్రమే మేము ఖండిస్తున్నాము. అటువంటి వారికి ఒక పర్షియన్ సామెతను అనుసరిస్తూ ఇలా చెప్పవచ్చు: –

లోపం లేని స్నేహితుడే కావాలనుకునేవాడు

స్నేహితులు లేకుండానే జీవించాలి, అలాగే అంతం కావాలి;

ఏ తప్పూ చేయని వ్యక్తిగా ఉండాలనుకునేవాడు

మరణంలోనే తన ఏకైక భద్రతను వెతుక్కోవాలి;

పరిపూర్ణమైన పాఠశాల కోసం మాత్రమే వెతికేవాడు

మూర్ఖుడిగా పుట్టాడు, తప్పనిసరిగా మూర్ఖుడిగానే మిగిలిపోతాడు!

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-7-26-ఉయ్యూరు .–