సరసభారతి ఉయ్యూరు

హుమ్మింగ్ బర్డ్

నేను నా శ్రీమతి, ఇందిర, శర్మ, హర్ష, హర్షిత బెంగలూరు నుంచి ఆది వారం అందరం కార్ లో ఇక్కడికి యాభై కిలో దూరం లో వున్న ఘాటీ సుబ్రహ్మణ్య ఆలయం వెళ్లాం.బాగుంది .ఎద్యురప్ప తరుచు వచ్చి దర్శనం చేసుకొనే క్షేత్రం ఇది .అక్కడినుంచి  అరవై కిలో దూరం లో వున్న హిందూ పురం  వెళ్లాం .మేమున్న పాత ఇంటికి చేరాము  ఇంటి వాళ్ళు తాళం వేసుకొని బయటికి వెళ్ళారు .అక్కడి ఇంటి ఫోటో తీశాం .అక్కడే వుండే నా స్నేహితుడు గుండు రావు ఇంటికి వెళ్లాం అతను బదరి వెళ్ళాడట .కొడుకు బానే మాట్లాడాడు .

This slideshow requires JavaScript.

-అదే దగ్గరగా వున్న మా చినప్పుడు మేము కూర్చొనే రామ మందిరం చూసాం .అక్కడే కచేరి సావిడి వుండేది అది పోలీసు స్టేషన్ గా మారింది .మా నాన్న స్నేహితుడు రాఘవేంద్ర రావు గారింటికి వెళ్తే ఎవ్వరు కనిపించలేదు వీళ్ళ అబ్బాయి గోపాల్ గొప్ప డాక్టర్ అక్కడినుంచి దక్షిణా మూర్తి దేవాలయానికి వెళ్ళాం .దక్షిణా మూర్తి అనే స్నేహితుందే వాడు .ఆ దేవాలయం అర్చకుని కొడుకు .వాడు చని పోయాడట వాళ్ల తమ్ముడు కోడలు వాళ్ళు చక్కగా మాట్లాడారు .అక్కడే దగ్గర గడ్డమీద స్కూల్ లోనే నేను అయిదవ తరగతి వరకు చదివాను .దానికి దగ్గరలో కన్యకా పరమేశ్వరి గుది ,అయిదు లాంతర్ల స్థంభం ,మా అక్కయ చదివిన హై స్కూల్ చూసి హోటల్ లో టిఫిన్ చేసి దారిలో వేణుగోపాల ఆలయము సూగూరు ఆంజనేయ స్వామి గుడి చూసి బెంగళూరుకు రాత్ర ఏడున్నరకు చేరాం .

దారిలో విపరీతం గ పనస కాయలు కనిపించాయి గుట్టలు గుట్టలు .ఫోటో లు తీశాం .ఒక పండు చాలా పెద్దది డెబ్భై కి కొన్నాం .అన్నీ తోనలే బాగుంది  దాదాపు పన్నెండు గంటల ప్రయాణం రాను పోను రెండు వందల కిలోమీటర్లు .శర్మ బాగానే డ్రైవ్ చేశాడు .పిల్లలు హర్ష ,హర్షిత బాగా ఎంజాయ్ చేశారు కోడలు ఇందిరా ,మీ అమ్మ కూడా సంతోషించారు

This slideshow requires JavaScript.

కృష్ణ నుంచి గంగ దాకా —04

జూన్ 24 న ఉదయం అటో లలో బయల్దేరి మణికర్ణిక ఘట్టం చేరాం .అక్కడ మంత్ర పూతం గా స్నానం చేశాం .అక్కడే మా రెండో అబ్బాయి శర్మ లాగా వున్న ఒక అబ్బాయి స్నానం చేస్తూ కనిపించాడు .ఫోటో లు తీసుసున్నాం .మనిషిని పోలిన మనిషి ఉంటాడన టానికి ఇది మంచి ఉదాహరణ గా అనిపించింది .అక్కడినుంచి ,పిల్లల హుషారు తీర్చటానికి 150 రూపాయలు రాను ,పోనుకి ఇచ్చే ఏర్పాటులో బోటు లో గంగకు అవతలి ఒడ్డుకు చేరాం .ఇక్కడ మంచి ప్రవాహం వుంది లోతు మరీ ఎక్కువ లేదు .హాయిగా ,జోరుగా ,హుషారుగా భక్తిగా అందరం గంటకు పైగా స్నానం చేశాము .మళ్ళీ అందరికి మంత్రం చెప్పి స్నానం చేయించాను .దంపతులు గా స్నానం చేశాం .అర్ఘ్య ప్రదానం ,సంధ్యా వందనం చేసాను .ఈత కొట్టాను .చాల రోజూ లైంది ఈత కొట్టి .కొంచెం ఇబ్బందైనా పూర్వపు అలవాటుంది కనుక ఇబ్బంది కలుగ లేదు .ఫోటోలు తీసుకున్నాం .ఉయ్యూరు నుంచి మా ఆవిడ ప్రభావతి మా ఇంటిలోని అరటి చెట్లనుంచి ,దొప్పలు తయారు చేసి ,మధ్యలో రంధ్రం లాగా ఖాలే చేసి అందులో ఉయ్యూరు నుంచి తెచ్చిన ఆవునెయ్యి వత్తులతో దీపారాధన చేశారు ఆడ వాళ్ళు అంతా చాలా భక్తీ శ్రద్ధలతో .పూజలు చేసి నైవేద్యం పెట్టి ,ఆ వెలుగు దివ్వేనలను భక్తితో గంగా నది లోకి వదిలి ఆనందం పొందారు .చిరకాల కోర్కె నర వేరిందని సంబర పడ్డారు .ఇది విశ్వనాధ ,విశాలాక్షి ల అనుగ్రహం గా భావించారు .పరవశించారు .గంగ హారతి కోర్కె ఇలా నేర వేరింది .అక్కడి నుంచి మళ్ళీ గంగ లో మణికర్ణికా ఘాట్ కు చేరి అటో లో విశ్వ నాద ఆలయం దగ్గరకు చేరాము అది ఒక గల్లి ఆంటే ఇరుకు సందు రెండు ఐపులా అనేక దుకాణాలు .మధ్యలో దారి ముగ్గురు పట్టే కంటే వెడల్పు వుండదు .అలాగే దారి చేసు కుంటు ,విశ్వేస్వరాలయం చేరం .మేమిద్దరం సామన్లకు కాపలా వుండి ,మిగిలిన వారిని దర్శనానికి పంపాము .ఇక్కపట్టే డ సెక్యూరిటీ బాగా వుంది .తణికీ చేసి లోపలకు పంపుతారు .వాళ్ళు తరిగి వచ్చిన తర్వాత మేమిద్దరం దర్శనానికి వెళ్లాం.ముందుగా అన్న పూర్నాదేవి దర్శనం చేశాం .అక్కడే డుంతి గణపతి దర్శనం ,చేసి శ్రీ విశ్వేశ్వర దర్శనం చేశాం .అప్పటికే అభిషేకం ప్రారంభమయింది దూరం నుంచే దర్శనం చేశాం .చాలా గొప్ప అనుభూతి .మన జీవితం ఇందుకే అనిపిస్తుంది .నిన్న ఇవాళ సామిని రెండు చేతులతో తాకి కళ్ళ కద్దుకొనే గొప్ప అదృష్టం మాకు లభిచలేదు అదొక లోటు అనిపించింది .మా వాళ్లకు ఆ అదృష్టం కలిగింది .అయితె ఇది వరకు చాలా సార్లు దర్శించే భాగ్యం మాకు కలిగిందనే ఊరట . అన్న పూర్ణమ్మ ఆలయం లో దానికి అనుబంధం గా వున్న వెద విద్యాలయం లో చదివే విద్యార్ధులు బారులు గా అమ్మ వారి సన్నిధి లో కూర్చుని ,శ్రీ శంకరాచార్యుల వారు రచించిన ”అన్న పూర్ణ అష్టకం ”చాలా పరవశం తో పథించుతారు .చూడ ముచ్చటగా వుంటుంది అన్నపూర్ణమ అనుగ్రహం తోనే మనకు అన్నం లభిస్తోందని అందరి భావన .ఒక చేత్తో పరవాన్నం గిన్నె వేడిది ,దానిలో ఒక గరిట ఆమె చేతిలో వున్న విగ్రహాలను కోని ఇంటికి తెచ్చుకొని దేవుని దగ్గర పెట్టుకొని పూజిస్తారు .అందరి ఇళ్ళల్లో అన్న పూర్ణ విగ్రహం వుంటుంది .మా అమ్మ భావానమ్మ ”నిత్యానందకరీ ,వరాభయ క్రీ ,సొందర్య రత్నాకరీ –నిర్ధూతాఖిల భూరి పావన కరీ .మాతాన్న్ పూర్నేశ్వరీ”అని పాడుకునే వారు చివరిగా ప్రతి శ్లోకానికీ ;;భిక్షాం దేహి కృపా కరీ మాతాన్న పూర్నేశ్వరీ ..”అని భక్తిగా ప్రతి ఇంటి ఆడ వారు పాడు కొనే వారు .అంతే కాదు ”అక్షయంబుగా కాశి లోపల అన్న పూర్ణ భావానివై ,మోక్ష మోసగేడు కనక దుర్గకు మూల కారణ శక్తివై సాక్షి గణ పతి కన్న తల్లివి సద్గుణా వతి శాంభవీ ” అనీ పాడుకోవటం ఇంకా గుర్తుంది . ఇంకా కొన్ని విషయాలు మీ దృష్టికి తెస్తున్నాను .మణికర్ణికా ఘట్టం విస్వేస్వరాలయానికి దగ్గర ఇక్కడా శవ దహనాలు బాగానే జరుగు తాయి .పూర్వం విష్ణు మూర్తి ఇక్కడ ఒక తటాకాన్ని తన చక్రాయుధం తో త్రవ్వి దాని ఒడ్డున కూర్చుని కాశీ విశ్వేశ్వరుని గూర్చి తపస్సు చేశాడట .విస్వనాధుడు ప్రత్యక్షమై తపస్సుకు మెచ్చి తలను ఆనందం గా వూపాదట. అప్పుడు శివుని కుడి చెవి కి వున్న మణికర్ణిక జారి కిందపదిందట .అప్పటినుంచి ఈ రేవుకు మణికర్ణికా ఘట్టం నే పేరు వచ్చిందని కధనం విష్ణు మూర్తి తవ్విన తటాకమే చక్ర తీర్ధం .ఇది ఇప్పుడు నదీ గర్భం లో కలిసి పోయింది మనికర్నికకు దగ్గరలోనే రాణీ అహల్యాబాయి ఘాటుంది .దీనిగురించిన కధ అందరు తెలుసు కోవాలి .రాణి అహల్యా దేవి గంగ ఒడ్డున ఒక స్నాన ఘట్టం కట్టించి ,అక్కడొక శివాలయం ప్రతిష్టించాలని కోరిక గా ఉండేదట .ఆమె జీవిత కాలమ్ జరగలేదు .కొడుకుని ఆ బాధ్యతా నేర వేర్చమని కోరిందట ఆయన తల్లికిచ్చిన వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చి ఘట్టం నిర్మించి శివాలయం కట్టించి ఆనందం గా ”అమ్మ ఋణం తీర్చుకుననాను ”అన్నాడట అంతే వెంటనే ఆలయం నదిలో ఒక పక్కకు ఒరిగి పోయింది .ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా దాన్ని నిటారుగా నిల బెట్ట లేక పోయారు .ఇప్పటికీ అది నది లో సగం మునిగి ఒరిగి కని పిస్తుంది .ఎందుకు ఇలా జరిగిందీ అని ఆయన వితర్కించు కున్నాడట .అప్పుడు అర్ధం అయింది తల్లి ఋణం ఎవరు తీర్చుకోలేరని ,తీర్చరానిదని ,తీర్చాననుకోవటం మూర్ఖం ,అహంభావమనీ ,అసంభవం అనీ .ఇది అందరు తప్పక గుర్తించు కో తగినది , ఇంకో విషయము కాశి గురించి తెలుసు కోవాలి .వ్యాస మహర్షి విస్వేస్వరుని కోపానికి గురి అయి కాశీ నుంచి బయటకు వెళ్ళ గొట్ట బడ్డాడు .దానినే ”వ్యాస నిష్కాసనం ”అంటారు .ఈ విషయాలన్నీ శ్రీ నాద కవి సార్వ భౌముడు తన భీమ ఖండ పురాణం లో అత్యద్భుతం గా వర్ణించాడు .భీమా రామం లో వ్యాసుని అగస్త్య మహర్షి కాశీ ని వదలి వచ్చిన కారణ మేమిటి అని అడిగితె ఆయన ఈ కధంతా చెప్పాడు భిక్ష దొరక్క తనకు కోపం వచ్చి కాశీ ని సపించనని చెప్పాడు .ఇక్కడ శ్రీనాధుడు ఆ కోపాన్ని క్ష అనే అక్షర విన్యాసం తో గొప్పగా చెప్పాడు ”కుస్స్సక్షి ప్రోద్భవ నిస్తురా క్షుభిత దుస్తాంద కారంబుతో కన్నుల్ మూయగ భిక్షా పాత్రము నెల వైచితిని ……. ” పద్యం రాశాడు .మర్నాడు అన్న పూర్నా దేవి కరుణించి భిక్షకు ఆహ్వానించి శిష్యులతో సహా అందరికి షడ్ర సోపేత మైన విందును ఇచ్చింది .ఆ విందు తిని తబ్బిబ్బైన వ్యాసుడు ఆనందాన్ని ,సంతృప్తినీ మళ్ళీ అదే క్షకార విన్య్యసంతో వర్ణించాడు కవి సార్వ భౌముడు ”ద్రాక్షా పానకా ఖండ శర్కరాలతో ,రంభా ఫల శ్రేనితో ,అక్షయ్యంబగు యేరు బాల కల మహారం నిశ్శన్కతాన్ కుక్షుల్ నిండగా నారగించితిమి ఇక్సుద్ర క్షుధా శాంతికిన్ ”అని వర్ణించటం ఆ మహా కవికే చెల్లింది .పద్య శిల్పం తెలిసిన మహాకవి ఆయన . పార్వతీ పరమేశ్వరులు వ్యాసునికి దర్శన మిచ్చారు .ఆ వైభావాన్నే చాల సుందరం గా వర్ణించాడు కవి .ఒకే పదం తో ఇద్దరికీఅన్వయిస్తూ చేప్పినపద్యసౌన్దర్యం ..”చంద్ర బింబానన -చంద్ర రేఖా మౌళి -నీల కుంతలా భాగ -నీల గళుడు–ధవాలయతెక్షణ ,–ధవలాఖిలాన్గుండు –మదన మోహన గాత్ర ,మదన హరుడు .ధవల్లాయతెక్షిత గౌరి శ్రీ విశ్వ నాధుండు కనక రత్న చట్టియలు పట్టికోనుచు ఎగు దేన్చిరి ఒయ్యార మెసగ మెసగ విహరణ క్రీడా మాయున్నా వేడి కపుడు ”అని ,ధవళ సుందర దేహి నాగేంద్ర నిభాయాన ,నాగ కుండల దారి భువన మోహన గాత్ర ,భువన కర్త –కనక రత్న మెట్టి చట్టలు పట్టికోనుచుఎగు దేన్చిరి ఒయ్యార మెసగ మెసగ విహరణ క్రీడా మా యున్న వేడి కపుడు ”విన్తూన్తేనే ఆ దివ్య మంగళ స్వరూపం కళ్ళ ఏదుట ప్రత్యక్షమవుతుంది .అదీ కవిసార్వ భౌమ సాహితీ సాహితీ వైభవం అంతా గొప్ప కాశిని ఎలా వదిలి పెట్టావు అని అడుగుతూ కాశీ లో రాత్రి పూట తా అనుభవాన్ని మనకు పంచుతాడు అగస్త్యడు ”ఆకాశంబున అర్ధ రాత్రముల చంద్రాలోకముల్ కాయగా –నానా సైకత వేదికా స్తలములన్ ,నల్దిక్కులనన్ ”శంభు ,కాశీ నాదు ,విశ్వేశు శ్రీ కన్తునిన్ ,మేనేల్ల్న్ పులకాన్కురంమోసగా నిండారు మిన్నేటి లోన్ ”అని పరవశం గా చెప్తాడు ఆయన అనుభవం ,పరమ మాహేశ్వరుడైన శ్రీనాధుని అనుభవం చివరికి మన అనుభవం అని పిస్తాడు .ఇందులో భావం ”అర్ధ ఏమిటి? ,”అర్ధ రాత్రి పునామి వెన్నెల గంగానది నీపై పడి వెండి వెలుగులు చిమ్ముతోంది గంగమ్మ ఇసుక తినేల మీద అగస్త్యుడు ఆనందంగా ,పరవశం గా శంభో శంకర శివా నీల కంతా అని ఉద్విగ్నంగా పాడుతూ పులకించి పోతున్నాదట .యెంత గొప్ప అనుభవం .ఒక్క సారి మనసు లో ఆద్రుశ్యాన్ని ఊహించుకొంటే ఒళ్ళంతా పులాకాన్కురాలు రావా ?అదీ అనుభూతి .దాన్ని కవిత్వం లో అందరికీ పంచాడు కవి సార్వ భౌముడు .ఈ పాయాలు మాకు ఇంటర్ లో పాత్యాంశం .దీని బోధించన వారు ఆచార్య పాటిబండ్ల మాధవ శర్మ గారు .ప్రతి పద్యం బట్టీ పట్ట మన్నారు .అలాగే అందులోని 72 పద్యాలు అంతట పట్టాను .అవి న హృదయం లో జీర్నిన్చ్కుపోయాయి జ్ఞాపకం ఉన్నంత వరకు మీ ముందుంచాను .మతి ముపు లో కొన్ని కుపి గంతులున్దచ్చు .ఆఆచార్యుల విద్యా భిక్షకు నేను సదా రుణ పడి వుంటాను .ఆరు వివరించే తీరు మహాద్భుతం .అలాగే వారే ననయ రచిత ”ఉదంకో పాఖ్యానం ”బోధించి నా మనసు పై చెరగని ముద్ర వేశారు .అందులోని నాగ స్తుతిని కన్తతా పట్టి రోజూ చాడువుకోమన్నారు .ఆ పద్యాలు కూడా భట్టీయం వేశాను ఒక్కసారి మాధవ శర్మ గారికి కృతజ్ఞతా పూర్వక వందనాలు తెలియ జేస్తున్నా మని కర్ణిక లో ప్రారంభించి చాలా దూరం వచ్చాము .మధ్యాహ్నం పన్నెండుకు లక్ష్మణ శాస్త్రి గారింటికి చేరాము .అక్కడ మా ఆవిడ అక్క గారు జానకి గారు గోదానం చేసుకొన్నది మాతో సహా ఇరవై మందికి కాశీ సమారాధాన్ చేసుకోంది పూర్ణం బూరెలు ,పులిహోర పప్పు ,బంగాళా దుంప కూర రెండు పచ్చళ్ళు పప్పు పులుసు అప్పడాలు పెరుగు భోజనం .రుచి కరం గా వున్నాయి .తర్వాత నేను ఆనందు ,వంశీ కలసి కరివేన వారి సత్రానికి వెళ్లాం .ఖమ్మం లోని మా పెద్ద తోడల్లుడు గారుమూర్తి గారు ఇచ్చిన ౨౫౦౦ ల రూపాయలు ,జానకి గారిచ్చిన 1116,లు క్న్నదానానికి జమ చ్శాము .నేను మూడు వందలు సమర్పించాను .వారు చసె సేవకు యెంత ఇచ్చినా చాలదు .అక్కడినుంచి వానషి స్తాతిఒన్ చేరి క్యిడు గంటలకు పాట్నా ఎక్ష్ప్రెస్స్ ఎక్కి మర్నాడు రాత్రి తొమ్మిదిన్నరకు హైదరాబాద్ చేరాం .ఎవరిల్లకు వారం వెళ్లి పోయాము .ఆనంద్ చాల ఖర్చు చేశాడు .అనే లెక్కవేసి మా ఇద్దరి ఖర్చు వాది చేతిలో డబ్బు పెట్టాను స్టేషన్ లో .మర్యాద గా తిరస్కరించి ఇది డబ్బుతో కొనే అనుభవం కాదు బావా .మీరు మాతో రావటమే మా ఆనందం .డబ్బుతో ముడి పెట్టా వద్దు అన్నాడు .సరే చేసేదేమీ లేదు కనుక ఆ డబ్బు మళ్ళీ న జేబులో పెతుకొన్నా తప్పని పరిస్థితుల్లో …అంటే ఒక రకంగా ఇది మాకు sponsored ప్రోగ్రాం అయిందన్న మాట కాశీ ఉన్ని సిలు పట్టు బట్టలకు ప్రసిద్ధి ఇత్తడి ,కంచు రాగి పాత్రలు ఇక్కడ బాగా వుంటాయి రాగి పాత్రల్లో గంగాజలం నింపుకొని సీల్ వేయించి పవిత్రం గా ఇంటికి తెచ్చుకొని ఎవుడి గదిలో పెతుకుంటారు కర్ర బొమలు బాగుంటాయి రాతి ,పాలరాతి విగ్రహాలకు పేరు మృగ చర్మాలు ,రుద్రాక్షలు దర్భాసనాలు పట్టు బట్టలకు ప్రసిద్ధి జర్దా కిల్లి ఇక్కడి ప్రత్యేకత గంగా లహరి ,యమునా లహరి లను జగన్నాధ పండిత రాయలు రాశాడు .ఆయన ఆంధ్రుడే .శంకరాచార్యుల వారు ఇక్కడి అందరి దేవాలపి భక్తీ చిప్పిల్లే స్తోత్రాలు రాశారు గంగాస్తకం ,యమునాస్తకం కూడా ప్రసిద్ధి చెందాయి కాశీ అలహాబాద్ లలో ఎక్కడా రాజా కీయ నాయకుల సినిమా స్టార్ల కటౌట్లు కన్పించవు బాన్నర్లు కన్పించక పోవటం బలే ఆశ్చర్యమేసింది .మన కున్న ఈ దరిదాపు కల్ట్ వారికి లేక పోవటం అభినందిన్చాదగింది .భక్తికీ ,ముక్తికీ కాశీ చాలా పవిత్ర మైంది ,ప్రశస్తమైంది .ఆ కాశీ పట్టణానికి విశ్వేశ్వర ,విశాలాక్షి ,అన్నపూర్ణ కాల భైరవ డుంతి గణపతి గంగా మాటలకు భక్తీ తో నమస్కరించి ,పునర్దార్శ్నమివ్వమని మనసారా వేడు కొనాను ఇదేం తే మోస్ట్ సచ్రెద్ హోలీ ప్లేస్ కాశీ ?అయితె తే వర్స్ట్ దిర్తిఎస్త ప్లేస్ కాశీ అవటం విచారకరం .రోడ్లు బాగుండవు .పురాతన రాళ్ళతో ,ఇటుక రాళ్ళతో రోడ్లుంటాయి .మైన్తెనన్స్ లేదు .ఇరుకు రోడ్లు .చెత్తా చేదారేర్ భయంకరం .అడుగు అడుగునా గోమాతలు స్పీడ్ బ్రేఅకేర్లు గా అడ్డుకుంటాయి .అయితె ఏమీ చేయవు .తమ దారిలో తాము పోతుంటాయి .ఇదివరకు దోమలు లేవు .ఇప్పుడు పుష్కలం కరెంటు ఎప్పుడు వస్తుందో ఎప్పుడు పోతుందో తెలీదు .ఆంధ్రా హోటల్లు తక్కువే .ఇంకా రావలసివుంది ఇంకొంచెం శ్రద్ధ ని ప్రభుత్వం చూపించాలి .కల్మశాలనుంది గంగను విముక్తి చేయాలి .అప్పుడు ఇంకా భక్తీ భావం పెల్లుబికి వస్తుంది .లాగే యాత్రీకులు కూడా తమ వంతు ధర్మాన్ని నిర్వహించి ,నది మురికి కూపం గా మారటానికి సాయ పడరాదు .ప్లాస్టిక్ వాడకం తగ్గించాలి ప్రభుత్వం drainage సౌకర్యం పెంచాలి .అప్పుడు కాశీపవిత్ర పావన స్వచ్చ ,శుభ్ర ఆరోగ్యకేంద్రమై భక్తికీ ముక్తికీ ఇహ పరాలకు స్వర్గ ధామం గా ఆనంద వనం గా విలసిల్లుతుంది .దీనికి మనం అందరం బాధ్యత వహించాలి . ”స్వర్గాతస్సుఖ కరీ దివౌకసాం -శైల రాజా తనయాతి వల్లభా —డున్ది భైరవ విదారిత విఘ్నా –విశ్వ నాద నగరీ గరీయశే యత్ర దేహ పతనేన దేహినాం ముక్తి రెవ భవతీతి నిశ్చితం —పూర్వ పుణ్య నిచఎవ లభ్యతే విశ్వనాధ నగరీ గరీయశే యత్ర తీర్ధ మమలా మణియా సదా శివ సుఖ ప్రదాయినీ —-యా శివేన రచితా నిజాయుదై ,విశ్వ నాద నగరీ గరీయషీ యత్ర ముక్తి రాఖిలిస్తూ జంతుభిర్లభ్యతే మరణ మాత్రత స్సదా —నా అఖిల అమర గానైస్చ వందిత,విశ్వనాధ నగరీ గరీయసే యత్ర శాక్రనగారీ గరీయషీ –యత్ర దారునగారీ గరీయసీ –యత్ర కేశవా పురీ లఘీయసీ ,విశ్వ నాద నగరీ గరీయషీ యత్ర దేవ తటినీ ప్రదీయసీ ,యత్ర విశ్వ జననీ పటీయసీ—యత్ర భైరవ క్రుతిర్బలీయసీ ,విశ్వ నాద నగరీ గరీయసీ — ఇది వెద వ్యాస మహర్షి విరచిత కాశీ అస్తోత్తరం —లో కొన్ని శ్లోకాలు ఇంత దాకా మాతో కాశీ ప్రయాగ యాత్రల్లో పాలు పంచుకున్న మీ అందరికి కృతజ్ఞతలు ‘ ”కృష్ణ నుంచి గంగ దాకా ” సంపూర్ణమైనది మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —-04 -07 -11 —క్యాంపు —బెంగళూర్ .

కృష్ణ నుంచి గంగదాక-2

అలహాబాదు చాల ప్రసిద్ధమైంది .ఇక్కడే ఆది శంకరాచార్యులు మండన మిశ్రుని ,ఆయన భార్య ఉభయ భారతిని వాదం లో ఓడించి శిష్యునిగా మార్చాడు .ఆయనే పద్మ పాదుడు .అలాగే బౌద్ధ ధర్మం ఏమి చెప్పిందో తెలుసు కోవటానికి కొద్దికాలం ఆధర్మ చరణ చేసిన ఆయన హిందూ ధర్మానికి చాలా అపచారం చేశానని వూక లో పడుకొని దేహాన్ని కాల్చుకుని దేహత్యాగం చేసినది ఇక్కడే .త్రివేణి సంగమం లో పునిస్త్రీలు భర్తతో కలిసి వేణి పూజ చేసుకుంటారు.ఇది జీవితం లో ఒక్క సారే చేసుకోవాలట. ఇక్కడ ఆంధ్ర ప్రాంతం నుంచి సుమారు యాభై ఏళ్ళ క్రితం ఇక్కడికి వచ్చి ,ఇక్కడే పురోహితునిగా స్థిర పడిన పురోహితులు హరి జగన్నాధ శాస్త్రి గారు .మంచి పురోహితులు .బాగా చేయిస్తారు .మేము మొదటి మూడు సార్లు ఆయనతోనే చేయించాము .ఆయన దగ్గర వుండటనికి రూములు దొరుకు తాయి .ముందుగా చెప్తే టిఫిన్ ,భోజనం కూడా ఏర్పాటు చేస్తారు.అచ్చంగా ఆంధ్రా భోజనమే దొరుకు తుంది అదీ విశేషం .ఈయన గారి మేనల్లుడే కాశీ లో పురోహితునిగా వున్నా చల్ల లక్ష్మణ శాస్త్రి .అక్కడా వుండటానికి ,అవకాశాలున్నాయి . అలహాబాద్ నుంచి వారణాసి 120 కిలోమీటర్లు .ఇంకో విషయం .ఆగ్రా ఢిల్లీ లనుంచి యమునా నది ఇక్కడికి అలహాబాద్ లో చేరుతుంది-.గంగా నది హరిద్వారం దగ్గర హృషీకేష్ నుంచి భూమార్గం పట్టి ఇక్కడికి చేరుతుంది .ఇక్కడినుంచి కాశీ కీ ప్రయాణం చేస్తుంది .అదీ ఈ రెండు నదుల కధ . తెల్లవారు ఝామునే అంటే జూన్ 23 న అందరం కారులో నాలుగు గంటలకే బయల్దేరాం.తెల్ల వారు ఝామున రెండు గంటలకే అందరం లేచి ,కాల కృత్యాలు తీర్చుకున్నాము .గంగా నది పక్క నుంచే ప్రయాణం .ఇక్కడి నుంచే శ్రీ రాముడు ,లక్ష్మణుడు ,సీతా దేవి గంగను దాటి దండకారణ్యం ప్రవేశించారు.కార్ డ్రైవర్ కు పిలక జుట్టుంది .బాగా నడిపాడు .మధ్యలో ఒక చోట ఒక బడ్డి కొట్టు దగ్గర ఆగి ,కాఫీ తాగాము .మట్టికప్పులలో కావాలని తాగాము .అందరు సంతోషం గా వాటిలో తాగారు .కొన్ని ఖాళీ కప్పులు అడిగి తెసుకుంది ప్రభావతి వుయ్యుర్లో చూపించటానికి .సుమారు మూడు గంటల ప్రయాణం తర్వాత కాశి చేరాం .మహారాజా రోడ్ లో వున్న స్టేట్ బ్యాంకు హాలిడే హోం చేరి సామాన్లు దించాము .కావలసినవి సర్దుకొని అక్కడి బాయ్ ఇచ్చిన కాఫీలు తాగి ఒక అరగంటలో హరిశ్చంద్ర ఘాట్ చేరాం .ఒడ్డున బట్టలన్నీ పెట్టి అందరం గంగా నదీమతల్లి లో స్నానం చేశాం .ప్రవాహం తక్కువే .జన్మ జన్మల పూజా ఫలం ఇక్కడ స్నానం .ఈ హరిశ్చంద్ర ఘాట లోనే పూర్వం సత్య హరిశ్చంద్ర మహారాజు తన కొడుకు లోహితాష్యుని దహనం చేశ్హాడు ,ఇక్కడే వీర బాహు అనే కాటి కాపరికి అమ్ముడు పోయాడు .వీర బాహు వంశం ఇప్పటికి ఘాట్ ను పర్యవేక్షణ చేస్తోంది. భార్య చంద్ర మతి ఇక్కడే ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీ కీ పనిమనిషిగా సేవలు చేసింది .హరిశ్చంద్ర చక్రవర్తి జాతకం అంతా తల క్రిందులైనది ఇక్కడే .అను క్షణం శవాలు కాలుతూనే వుంటాయి లాట్లకు లాట్లు కర్ర దుంగలు ఘాటు ఒడ్డున నిలవ వుంటాయి .సగం కాలిన శవాలను గంగలో తోయటం ఇక్కడ మామూలే .కాశీ అంటే మహా స్మశానం .ఇక్కడ చని పోతే ముక్తి తప్పదు . చని పోయే వారి చెవిలో శివుడు శ్రీ రామ తారక మంత్రం వుపదేశిస్తాడట .అందుకే ఇక్కడికి చేరి అద్దెకు ఇల్లు తీసుకొని అందులో వుంటూ మరణాన్ని ఆహ్వానిస్తారు .నిత్యం శ్రీ విశ్వనాధదర్శనం ,గంగా స్నానం చేస్తూ .జన్మ పండించుకొంటారు .అన్నపూర్ణమ్మ వుంది కనుక తిండికి లోటు లేదు .ఏ కులానికి ఆకులం సత్రాలు లున్నాయి భోజనం పెడతారు .కాశీ లో తొమ్మిది రోజులు ఉండాలని నియమము .చాలా మంది పాటిస్తారు .బ్రాహ్మణులకు కరివేన వారి సత్రం మంచి సేవ లు చేస్తోంది .మున్డుగా మనం ఎంతమంది భోజనానికి వస్తామో వుదయమే చెప్పాలి గాత్రంతో సహా .పద కొండు గంటల కల్ల భోజనం పెడతారు .సాయంకాలం టిఫిన్ మాత్రమె .పులిహోర ,పిండి ,అటుకుల పులిహోర, దోసె ఇలా వేరైటి లుంటాయి. సాయంత్రం రైల్ కీ వేల్లెవాళ్ళకి ప్యాక్ చేసి ఇస్తారు. మజ్జిగ ఇస్తారు .అన్నీ చాలా మర్యాదగా శ్రద్ధ గా చేస్తారు .అడిగి అడిగి వడ్డిస్తారు .చాల రుచికరం గా వుంటాయి ఏవైనా .ఆన్న పూర్ణా దేవి ప్రసాదం గా భావించి ,కళ్ళ కద్దుకొని భక్తీ ముక్తి వస్తుందనే పూర్తీ విశ్వాశం తో తింటారు.. వీళ్ళ మొదటి సత్రం శ్రీ శైలం లో ఉంది. ..ఇక్కడే ఆంధ్ర ఆశ్రమం వుంది .గదులు దొరుకు తాయి వుండటానికి .ఇక్కడ వుండి కరివేన వారి సత్రం లో భోజనం చేస్తుంటారు ,దీనికి దగ్గరే నారద ఘాటు ,మానస సరోవరం ఘాటు వున్నాయి సరే –గంగా స్నానం చేశాం కదా నేను పితృదేవతలకు ,బంధువులకు ,మిత్రులకు నాకు తెలిసిన వారందరికి జల తర్పణ౦ చేశాను .అందరి స్నాన సంకల్ప మంత్రం చెప్పి స్నానం చేయించాను .గట్టు మీదకు చేరి నేను తెచ్చుకున్న స్ఫటిక శివ లింగానికి అభిషేకం నమక ,చమకాలతో చేసుకున్నాను .ఆడ వాళ్ళు దీపాధన చేసుకున్నారు ఎన్ని జన్మల పుణ్య ఫలమో ఇక్కడ గంగమ్మ ఒడ్డున ఇవన్నీ జరుపు కోవటం పదేళ్ళ క్రితం వచ్చినపుడు కూడా వారం రోజులుండి రోజు గంగా స్నానం ,ఒడ్డున అభిషేకం మహాన్యాసం తో చేసుకున్నాను .విశ్వేశ్వర దర్శనము చేసే వాళ్ళం . నెమ్మదిగా అందరం మెట్లు ఎక్కి హరిస్చంద్ర ఘాట్ చివర రోడ్ కు దగ్గర్లో వున్న చల్లా లక్ష్మణ శాస్త్రి గారింటికి చేరాం .మా బావ మరిది ఆనంద్ ముందే అక్కడ వాళ్ళింట్లో వాళ్ళ అమ్మ అంటే మా అత్త గారి ఏడవ మాసికం ఏర్పాటుకు సిద్ధం చేశాడు. పది గంటలకు ప్రారంభమై పన్నెండు గంటలకు పూర్తి అయింది .మూడు కూరలు, గారేలు, బూరెలు మూడు పచ్చళ్ళు తో బ్రాహ్మణ వంటతో మంచి ,కైకలూరు పురోహితులు చక్కని మంత్రోచ్చారణతో ఇద్దరు భోక్తలతో జరిగింది భోజనం బాగానే వుంది అచ్చంగా మన ఇళ్ళ దగ్గిర జరిగినట్లే ఉంది. లక్ష్మణ శాస్త్రి గారు అమలా పురం నుంచి ఇక్కికి వచ్చి పౌరోహిత్యం చేస్తూ స్థిరపడిపోయారు . కాశి అనేబడే వారణాశి వరుణ ఆశి అనే 2 నదుల మధ్య వుంది .నది ఒడ్డున వ్యాపించిన నగరమిది .ఇక్కడే దివోదాసు అనే రాజు పరిపాలించాడు శ్రీనాధుడు ‘’దివోదాసు బహా విశ్రాంత బలమ్ము చేత అని ‘’భీమ ఖండ పురాణం లో వర్ణించాడు .ఆయనే ఆయుర్వేదానికి ఆద్యుడైన ధన్వంతరి మహర్షి గా తరువాత జన్మ ఎత్తాడు .కాశీ పట్టు బట్టలకు పేరు .మగవాళ్ళకు కాశీ పట్టు బట్టలు బాగుంటాయి .ఆడ వాళ్లకు బెనారస్ పట్టుచీరలు బాగా నచ్చుతాయి .కాశితువ్వాళ్ళు ఎరుపురంగులో ముచ్చటగా వుంటాయి .దర్భ తో చేసిన చాపలు ఇక్కడి ప్రత్యేకత .అన్గోస్త్రాలు ,ధావళి లకు ప్రసిద్ధి .కావాలని మడి కట్టుకొనే వాళ్ళు కొనుక్కుంటారు .కాశీ లోనే బుద్ధుడు సారనాద్ దగ్గర మొదటి సారిగా శిష్యులకు బౌద్ధ ధర్మాన్ని బోధించాడు .సారనాద్ దగ్గర స్థూపాలు తప్పక చూడాలి .మేము వెళ్ళలేదు ఇదివరకే చూశాం .అశోక స్తంభం ,అశోక చక్రం ఇక్కడేమ్యూజియం లో వున్నాయి భారత దేశం జాతి గుర్తుగా జాతీయ చిహ్నం అయ్యింది. .ఆయుర్వేదం ఇక్కడి నుంచే వ్యాప్తి చెందింది .వ్యాస మహర్షి ఇక్కడే తన ఉపనిషత్తులు పురాణాలు, బ్రహ్మ సూత్రాలు రాశాడు వ్యాస మహర్షి .ఇక్కడే ఏడు రోజులు భిక్ష తనకు ,తన శిష్యులకు దొరక్క కోపం తో కాశీ ని శపించాడు చివరికి అన్నపూర్ణ దేవి ఇంటికి పిలిచి ఆతిద్యం ఇచ్చింది. కానీ శివునికి కోపం వచ్చి కాశీ లో వుండే అర్హతలేదని ,కాశీని వదిలి పొమ్మని హెచ్చరించాడు .అప్పుడు అవతలి ఒడ్డున వున్న కాశీ మహారాజు పాలిస్తున్న ప్రదేశం చేరి ఆక్కడే వున్నాడు .దానినే వ్యాస కాశి అంటారు .బోటు మీద అక్కడికి వెళ్లి చూడచ్చు .ఇప్పుడు బ్రిడ్జి పడింది కోట వుంది అక్కడే మన రెండవ ప్రధాని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారు జన్మించిన స్థలం వుంది డబ్బులు లేక అక్కడినుంచి చొక్క పుస్తకాలు తలపై గట్టిగా కట్టుకొని ,గంగా నదిని ఈదుకుంటూ కాశీ చేరి బడికి వెళ్లి చదువుకొని మళ్ళీ సాయంత్రం ఈదుకుంటూ ఇంటికి చేరిన మహోన్నత వ్యక్తీ శ్రీ శాస్త్రీజీ .బిస్మిల్లాఖాన్ కాశీలో నే వుండే వారు ,తన షహనాయితో విశ్వనాదున్ని పరవసింప చేసిన భారత రత్న ఖాన్జీ .ఇతర దేశాల వాళ్ళు రమ్మని ఆహ్వానించారు అయినా గంగను , విశ్వనాధుడు ని వదిలి రాలేనని ఇక్కడే స్తిర పడిన మహాను బవుడు అయన. కాని ఆయన్ని అంత్య కాలంలో భారత ప్రభుత్వం సరైన గౌరవం ఇవ్వకపోవటం విచారకరం. ఇక్కడ హనుమాన్ భక్తులు ఎక్కువ తాలి ఖానా లున్నాయి ,కుస్తీ పట్టటం లో మంచి శిక్షణ నిస్తారు .మల్ల యోధులకు ప్రసిద్ధి వ్యాసుడు ఆతర్వాత దక్షిణాదికి వచ్చి బాసరలో సరస్వతీ దేవిని గోదావరి ఒడ్డున ప్రతిష్టి౦చాడు .అగస్త్య మహర్షి ,భార్య లోపాముద్ర తో కలిసి విశ్వేశ్వర దర్శనం తో పులకించి ,వింధ్య పర్వత గర్వమణచి దక్షిణాదికి ముఖ్యం గా ఆంధ్ర రాష్ట్రం చేరాడు .ద్రాక్షారామం ,భీమేశ్వరాలను సందర్శించాడు .తమిళులకు అగస్యుడ౦టే వీర అభిమానం .వాళ్ళ రచన లన్నిటిలో అయన ప్రస్తావన వుంటుంది . శ్రీ రాముడు ,హరిశ్చంద్రుడు సగరుడు ,దివోదాసు ,బింబిసారుడు ,అశోకుడు, మౌర్యులు, గుప్తులు, అయోధ్య నవాబులు అందరు కాశీ ని పాలించారు .రాణి అహల్యాదేవి కీ కాశీ అంటే భక్తీ ప్రపత్తులు ఎక్కువ పూర్వపు చక్రవర్తులు అశ్వమేధయాగం చేసిన ప్రదేశాన్ని దశాశ్వమేధ ఘాట్ అంటారు .మణికర్నికఘాట్ చాల పవిత్రమైనది గా భావిస్తారు .కేదార్ఘాట్ కు మంచి పేరుంది ఒడ్డున కేదారేశ్వరుడు ఉంటాడు. కాశీ లో ఈ చివరనుంచి ఆచివర కు 64 ఘాట్లున్నాయి .యాత్రికులు బోటు లో అన్నీ తిరిగి చూస్తారు కాశీకి విదేశీ యాత్రికులు చాలా ఎక్కువమంది వస్తారు .ఎక్కడ చూసినా వాళ్ళే కనిపిస్తారు భక్తీ శ్రద్దలతో గంగా స్నానం చేసి దైవ దర్శనం చేస్తారు .ముక్తి క్షేత్రమనే నమ్మిక .ఎంతో మంది తెలుగు వారు ఇక్కడ స్థిరపడ్డారు .కాశీ మొదటినుంచి గొప్ప ఆర్ష విద్యా కేంద్రం .అన్నీ రాష్ట్రాల వారు ,వేదం ,శాస్త్రం ,వ్యాకరణం ,తర్కం నేర్చుకోవ టానికి కాశీ కె వచ్చే వారు .ఇక్కడి పండితుల దగ్గర చేరిరి శిష్యరికం చేసి విద్యనేర్చి పట్టా పొంది ఇళ్లకు వెళ్ళే వాళ్ళు .విద్యకు చాల సంవత్సరాలు గడిపేవారు ఎక్కడ జయించి జయ పత్రిక పొందినా కాశీ పండితుని మెప్పించి జయ పత్రిక పొందితేనే గుర్తింపు .అంతటి మహోన్నత పాండిత్యం ఇక్కడి పండితులది .తరువాత స్థానం బెంగాల్ లోని నవద్వీపనిధి. అయితే మన పండితులు కొందరు ఇక్కడి పండితుల్ని జయించి సెహబాష్ అనిపించుకున్న వారు వున్నారు .ఈ విహయాలు నేను రాసిన ‘’ఆంధ్ర వేద శాస్త్ర విద్యాలన్కారులు ‘’అనే పుస్తకంలో వున్నాయి మిగిలిన విషయాలు మళ్ళీ రాస్తాను మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ 01-jul-2011 —కాంప్ —బెంగళూరు

కృష్ణ నుంచి గంగ దాకా

————————

కృష్ణా నది ఒడ్డ్డునే వున్న విజయవాడకు 25 కిలోమీటర్ల దూరం లో ఉయ్యూరు వుంది .అక్కడినుంచి నేను నా భార్య ప్రభావతి ఈ నెల 18 వ తేది రాత్రి బయల్దేరి బస్సులో హైదరాబాద్ చేరాం .ముందు మా పెద్దబ్బాయింటికి వెళ్లి అక్కడినుంచి మా బావమరిది ఆనంద్ ఇంటికి మధ్యాహ్నం చేరాం .అక్కడ ప్రయాణానికి కావలసినవన్నీ తయారు చేసుకొని సిద్ధమైనాం.21 ఉదయం పాట్నా ఎక్ష్ప్రెస్స్ లో మా ప్రయాణం .మేమిద్దరం ,ఆనంద్ ,అతని భార్య ఇద్దరు పిల్లలు అతనీ అత్తగారు .ఇదీ మా బృందం .ఏడుగురు సభ్యులం .టికెట్స్ అన్నీ నెల రోజుల ముందే బుక్చేశాడు మా బావమరిది . కాబ్ లో అందరం ఉదయంతొమ్మిది న్నర గంటల కు సేకందరాబాద్ స్టేషన్ చేరాం .మారెసెర్వెద్ కం పార్ట్మెంట్ లో మా సీట్లలో కూచున్నాం .ట్రైన్ సరిగ్గా పదిగంటలకు బయల్దేరింది .పొద్దున్నే ఇంటిదగ్గర ఏడుగంటలకు అందరం వేడి అన్నం కూర పచ్చడి పెరుగు తో భోజనం చేసే బయల్దేరాం .రైల్ అయిదు గంటలు ఆంద్ర దేశం లోనే ప్రయాణం చేసింది .ఆంద్ర లో చివరి హాల్ట్ సిర్పూర్ .అక్కడినుంచి మహా రాష్ట్ర ప్రారంభం మా బృందం లో మూడు తరాల వాళ్ళం వున్నాం .మేమిద్దరం ఆనంద్ అత్త ఆంటే మా ఆవిడా అక్క గారు అరవై అయిదు పై వాళ్ళం .ఆనంద్,భార్య యాభై లోపు .వాళ్లపిల్లలు స్పందన వంశీ లు ఇరవైమూడు లోపు .అమ్మాయి బి teck పాస్స్ అయి వ్వుద్యోగం లో వుంటే తమ్ముడు బి teck మూడవ ఏడు . .నేను దీనితో నాల్గో సారి ,మా ఆవిడ మూడో సారి ఆనంద్ రెండో సారి రుక్మిణి పిల్లలు మొదటిసారి కాశీ యాత్ర . ఆ రోజూ టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా పేపర్ కోని చదివాను .అందులో రెండు ముఖ్య విషయాలు చెప్తాను .ఒకటి అన్నా హజారే గారి గురించి .పూనా కు దగ్గరలో ఆయన గ్రామానికి చుట్టూ 2200 ఎకరాల భూమి వుంటే అందులో ఆయన కాలు పెట్టేసమయానికి 330 ఎకరాలు మాత్రమే సాగు భూమి .ఆయన మిలిటరీ లో రిటైర్ అయింతర్వాత వచ్చిన penshion డబ్బు తో వాటినితీర్చిదిద్దాలను కొన్నాడు .అందర్నీ సమీకరించి సాంద్ర వ్యవ సాయం చేసి ,చెక్ డాములు నిర్మంచి కొద్ది కాలంలో 1750 ఎకరాలలో పంటలు పండించే ఏర్పాటు చేశాడు .ఇదివిప్లవాత్మక మార్పు .దిగుబడి బాగా వచ్చి అప్పటి దాకా తలసరి ఆదాయం 250 రూపాయలనుంచి ,29000 రూపాయలకు పెరిగిందట .అందుకే ఆయన ను అంతా ఆదర్శం గా తీసుకున్నారు .మనసులోనే ఆయనకు నమస్కరించాను .రెండో విషయం నాగ పూర్ సమీపం లో లో త్రవ్వ కాలలో 25000 ఏళ్ళ నాటి రాతి చిత్రాలు కనిపించాయట ఇదో అద్భుతం పిల్లలకు ఆ విషయంచెప్పి హుషారు చేశా.బలార్శ వచ్చింది .అది వేపచేట్లకు ప్రసిద్ధి .చాల ముదురు చేట్లున్తాయి timber డిపో . వాళ్ళు ఇకడికి వచ్చే కొనుక్కు వెళ్తారు .ఆంద్ర ప్రదేశ్లో అతి పెద్ద timberdipo హైదరా బాద్ లో వున్న అక్కినేని నాగేశ్వర రావుది రెండోది ఉయ్యూరు లోని సుదీర్ timbar డిపో .దాని యజమాని నూకల లింగమూర్తి ఇక్కడికి వచ్చే కలప కొంటాడు .అఆడవులు మనకు దారిలో కనిపించవు దూరం గావున్తాయేమో . గాంధి గారు వున్న సేవాగ్రామం స్టేషన్ లో బండి ఆగుతుంది రాత్రి ఏడు గంటలకు నాగపూర్ చేరాం .ఇది మహారాష్ట్ర కు సాంస్కృతికరాజా దాని అన వచ్చు .ఇక్కడ కాంగ్రెస్ సభలు జరిగి స్వాతంత్ర ఉద్యమం కోసం ముఖ్య తీర్మానాలు చేశారు .ఆర్ .ఎస్ .ఎస్ ,కు ఇది కేంద్ర బిందువు .దాని అధినేతలిక్కడే వుంటారు .కమలాలకు నాగపూర్ చాలా ప్రసిద్ధి .ఇప్పుడు season కాదు తోటలు నాగపూర్ దాటినా తర్వాత కన్పిస్తాయి .ఈ ప్రాంతం లో మన తెలుగు వాళ్ళు చాలా గణనీయ సంఖ్య లో వున్నారు .మనవైపు నుంచి వలస వచ్చి ఇక్కడ వ్యవసాయం కస్టపడి చేసి మంచిపంటలు పండిస్తున్నారు .ఈ ప్రాంతం రూపు రేఖలు మార్చిన వాళ్ళు మన వాళ్ళే .నాగపూర్ తెలుగు అసోసియేషన్ చాలా కాలమ్ నుంచి బాగా పనిచేస్తోంది .ఇవన్నీ పిల్లలకు చెప్పుతుంటే చెవులు రిక్కించి విన్నారు ..దారిలొఇంటి నుంచి తెచ్చుకున్న టిఫిన్ రాత్రికి చపాతి తిన్నాం.మన మంచిర్యాల్ కు ముందు గోదావరి నది దర్శనమిచ్చింది.దాని తర్వాత సిర్పోర్ కాగజ్ నగర్ వచ్చింది .అక్కడి తెల్ల కాగితాలు బాగుండేవి వెదురు చేట్లుకాగితంపై కన్పించేవి .ఏనుగు మార్కు పేపర్ కూడా మా చిన్నప్పుడు బాగా వాడే వాళ్ళం అదే నంబర్ one రాజమండ్రి లో ఆంద్ర పేపర్ తయారయేది.ఇవన్నేఒక్క సారి జ్ఞాపకంవచ్చాయి ;రాత్రి బెర్త్ ల పైపడుకోన్నాము ;.దారిలో ఎక్కడా పచ్చనిపోలాలు కనిపించవు చిన్న చెట్లు తుప్పలె.మోదుగ చెట్లు బాగా వున్నాయి .దాని ఆకులతో విస్తర్లు కుడతారు .అదే ఇక్కదిప్రజల జీవనాధారం .గొర్రెలు ,మేకల పెంపకం వుంది .బోరు బావులు తక్కువ .కరెంటు లేని గ్రామాలు కూడా వున్నాయనిపించింది .బాగా వెనక పడిన ప్రాంతాలే ఇవి .మంచి ఇల్లుకూడా లేవు .నాగ పూర్ నుంచి వర్షం ప్రారంభం అయి దాదాపు 1000 .కిలో మేటేర్లదూరం వరకు వర్షం మాతోనే వచ్చింది .కానుగ చెట్లు బాగా కనిపించాయి .అక్కడక్కడ నల్ల రేగడి భూమి అరుదు గా కన్పించింది .రాత్రి నిద్ర పోయాము .ఉదయం కాఫీలు తాగాము .ఇటార్శి అర్ధరాత్రే వచ్చినట్లుంది మధ్య ప్రదేశ్ లో కి ప్రవేశిస్తాము .మధ్యాహ్నం పదకొండు గంటలకు అలహాబాద్ చేరాం .ఇక్కడ హిందీ లో ఇలాహాబాద్ అని రాస్తారు .ఇదిఉత్తరప్రదేశ్ లో వుందని మనకు తెలుసు .ఆంద్ర ,,మహారాష్ట్ర మధ్యప్రదేశ్ దాటి ఉత్తరప్రదేశ్ చేరాంఅన్న మాట . యు.పీ tourism వాళ్ల తో మాట్లాడి కాంతెస్సా కార్ మాట్లాడుకొని స్టేషన్ నుంచి state బ్యాంకు వాళ్ల హాలిడే హోమేచేరాం ఆనంద్ స్టేట్ బాంక్ లో ఆఫీసర్ కనుక మున్దేబోక్ చేశాడు ,విశాల మైన రూం. డబల్ కాట్ బెడ్ .సోఫాలు వున్న పెద్ద హాలు ,టి.వి .వేడి నీళ్ళు ,ఫ్రిట్జ్ అన్ని సౌకర్యాలు వున్నాయి .రోజుకు పది.. రూపాయలే అద్దె బ్యాంకు వాళ్ళకే ఇస్తారు .అక్కడ సామాను దించి ప్రయాగ లో స్నానానికి కావలిసినవి విడి గా సద్దుకొని వెంటనే బయల్దేరం స్నానం sight సీఇంగ్ అన్నీ కలిపి ఒక్కొక్కల్లకి 400 రోపాయలు .అప్పటికే మధ్యాహ్నం పన్నెండు దాటింది .రాయల్రెస్టారెంట్ లో దక్షినాది టిఫిన్లు దొరుకు తాయని తెలిసి అక్కడికివేల్లాం .రెట్లు వింటే గుండె గుభేలే .కాఫీ నలభై రూపాయలు .ఇడ్లి అరవై అయిదు .ప్లాట్ పెరుగు వడ డెబ్భై .ఇదే అందరం తిని ,మూడు కాఫీలు అందరం సర్దుకున్నాం .ఆ రోజూ నాపుట్టిన రోజూ అని టిఫిన్లు అయిన తర్వాత తెలియ జేసి బిల్లు 610 నేనే చెల్లించాను చిన్న పార్టీ ఇచ్చినట్లు .అంతా ఆశ్చర్యపడ్డారు ఒక్క మాట కూడా ముందుగా చెప్పనందుకు . త్రివేణి సంగమం చేరాం కారులో అక్కడినుంచి టూరిసం వాళ్ళు ఏర్పాటు చేసినబోటు లో బ సంగమ స్థలం చేరాం .అప్పటికి సుమారు ఒకటిన్నర .నేనే అందరికి స్నాన సంకల్పం చెప్పాను .పడవ వాడు దారిలో ఒక చోట 140 అడుగుల లోతున నీళ్ళు వున్నాయని చెప్పాడు .అంతా కంగారుపద్దాం..కాని సంగమ స్థానం లో కేవలం నాలుగు అడుగులలోతు నీళ్ళ l దగ్గర బోటు ఆపాడు .అందులోంచి దానికి ఆనుకున్న లంగరు వెయ బడ్డ ఇంకోబోఅట్ లోకి మారాం .దాన్ని పట్టుకొని స్నానం చెయ్యాలి .గంగ నీరు తెల్లగా ,యమునా నీరు నల్లగా కనిపిస్తాయి .సరస్వతి అంతర్వాహిని .ఈ మూడు కలిసే చోటే త్రివేణీ సంగమం .చాలావిత్ర మైనది .ఎన్నో జన్మల పుణ్య ఫలం ఉంటేనే ఇక్కడ స్నానం చేయ గలుగు తాం అందరికి విషయాలన్నీ చెప్పాము నేను ఆనంద్ .ఒళ్ళు పులకించిపోయింది స్నానానికి ఒక్కొక్కరం దిగాం.ముందుగా నా కంటే పెద్ద మా ఒదిన గారిని ఆంటే మా ఆవిడ అక్క గారిని ఆంటే ఆనన్ద అత్తగారిని నీళ్ళలోకి దిమ్పాము .ఆవిడ చాలా భయ పడింది .భయం ఒదిలించాం .దిగిన్తర్వాట కేకే .భలెఆనన్దమ్ సంతృప్తిగా స్నానం చేసింది తర్వాత మా దంపతులు మేనల్లుడు మేన కోడలు దిగి స్నానం చేశాం .తర్వాత ఆనంద్ దంపతులు.నేను కాసేపు నీళ్ళలో ఈదాను .ఫోటోలు తీశారు . ప్రవాహం తక్కువ లోతు తక్కువ గా వుంది ఇదివరకు మూడు సార్లు వచ్చినప్పుడు కాళ్ళు నెల మీద ఆనేవి కాదు .విపరీతమైన వేగం .ఇసుక కోసుకుపోతుండేది .ఈ సారి నిలకడ గా వుండటం అందరి అదృష్టం .గంటపైగా స్నానం చేశాము .అందరం భూతల స్వర్గం లోవున్నట్లు భావించాం .ఆ అనుభవం మాటలతో చెప్ప లేనిది .ఈ క్షేత్రానికి అంతా పవిత్రత వుంది శంకరాచార్యులు నడయాడిన నెల ,మండన మిశ్రుని ఓడించి శిష్యున్నిగా చేసు కొన్న ప్రదేశం ,ఎన్ని యుగాల నుండో ఈ వాహ్హిని ఎన్ని కోట్లమందినికిముక్తినిచ్చినోఅవన్నీ తలుచుకుంటే ఆనందం అర్ణవం అవుతుంది జన్మ తరించిందని పిస్తుంది .కంఠం గద్గదిక మవుతోంది .మాటలు రావు .ఎందరు మహర్షులు వ్యాసాదిమునులు వాల్మీకాది మహర్షులు కాలు మోపి న పుణ్య భూమి . నీటితో మా పితృదేవతలకు ,తెలిసిన బంధు మిత్రాడులకు ,మరిచి పోయిన మహాను భావులకు పేరుపేరునా జ్ఞాపకం చేసుకొని తర్పణం జలం తో ఇచ్చి నా , విధి నేర వేర్చాను సాయం సంధ్య వార్చాను . ఆ నదీమ తల్లులకు మనసారా నమస్సులన్దిన్చాము .ఆ నదుల వల్లనే వల్లనే ఇక్కడ అద్భత మైన నాగరకత వర్ధిల్లింది .సుక్షేత్రాలైనాయిపోలాలు పాడి పంట వెద శాస్త్ర విజ్ఞానం వికశించి ప్రపంచం లో భారత దేశం సాంసృతిక విషయాలలో ముందుంది . .గంగా పుష్కరాలు వెళ్లి సరిగ్గ నెల అయింది .ఈ సంవత్చరం అంతా పుష్కరమే .కనుకుపుష్కర స్నాన ఫలం దక్కింది ,మధ్యాహ్నం 12 -.01 మధ్య పుష్కరుడు ఉంటాడట అప్పుడే కొట్లాదిదేవతలు వచ్చి పవిత్ర స్నానాలు చేస్తారట .అలాంటి సమయం లో చేసే అరుదైన అదృష్టం కల్గింది కొంతాలస్య అయినా .ఆనందం తో కల్లుకళ్ళు మూసుకు పోతున్నాయి .పిల్లలు మరుపు రాని అనుభూతిపొంది నట్లు చెప్పారు .ఇదివరకు ఇక్కడికి పెంగ్విన్లు సైబీరియా నుంచి వలస పక్షులువచ్చాయి.ఇప్పుడవి కనిపించ లేదు season కాదేమో .ఇంతా ఆనందాన్ని మూట కట్టుకొని సంగమ జలాన్నిబాటిళ్ళలో కావలిసి నంత పట్టుకొని నెమ్మదిగా మళ్ళీ మా బోటు చేరి బట్టలు మార్చుకోన్నాం .ఉయ్యూరు లో మా ఆవిడ నా కిష్టమైన మైసూర్ పాక్ చేసి తెచ్చింది .నాపుట్టినరోజు ఆంటే మైసూరు పాక్ ఉండాల్సిందే .మా అమ్మ ఎప్పుడు చేసి పెట్టేది .తర్వాత ప్రభావతి .అందరికి పుట్టిన రోజూ స్వీటు తినిపించాం అంతా శుభా కాంక్షలు చెప్పారు .త్రివేనికి నెమ్మదిగా వీడ్కోలు పలుకుతూ కృతజ్ఞత చాటుతూ ,మానసిక వుల్లాసాన్నిపొందుతూ ఒడ్డుకు చేరాం .నదీస్నానం చాలా యోగ్యమైనది కరెంటు ఆంటే ప్రవాహం మరియు విద్యుత్తూ అనిఅర్ధం .ఇలాంటి పవిత్ర నదీ జలాలలో స్నానం చేస్తే ఒంటికి శక్తి ప్రవాహం చేరుతుంది .శరీరానికి మనస్సుకు ఉల్లాసం కలుగు తుంది .ఆధ్యాత్మిక భావ లహరి మనల్ని కర్తవ్యోన్ముఖులను చేస్తుంది .మోకాళ్ళ నేప్పులతో అడుగు తీసి అడుగు వెయ్యలేని స్థితి లో వున్న నా భార్య త్రివేణీ సంగమ స్నానం చేసినతర్వాత తనకు కొత్త శక్తి వచ్చిందని హాయిగా నడవ గలుగు తున్నానని చెప్పి ,మాతో పాటు నడిచి అన్దర్నేఆశ్చర్య పరిచింది .అదీ దాని ఫలితం .కొత్త శక్తిని నింపుకొని ,మనసంతా ఆనందాన్ని నింపుకొని ,అంతకు ముందు లేని వింత అనుభూతిని పంచుకొని అందరం ఆ త్రివేణీ మాతకు హృదయపూర్వక నమస్కారాలు కృతజ్ఞతలు చేతులు జోడించి చెప్పి గాలిలో తేలి పోయేట్లు పొంగిన మనసులతోనిండిన సంత్రుప్తి తో నెమ్మది గా ఒడ్డుకు చేరాం .ఇక్కడి వాళ్ళు ఈప్రదేశాన్ని సంగం అంటారు .రాజా కపూర్ ఆ పేరుతో సినిమాకూడా తీశాడు .ఒడ్డున పూర్వపు రాజుల కోట వుంది చాలా పెద్దది .ఇదివరకు అందర్నీ లోపలికివెల్లి చూడ నిచ్చే వారు .ఇప్పుడు అవకాశం లేదు మళ్ళీ కారు ఎక్కి sight సీఇంగ్ కు బయల్దేరాం .దగ్గరలో బడే హనుమాన్ గుడిని చూశాం .నా పుట్టిన రోజున మా ఇలవేలుపు దర్శనం శుభదాయకం .ఎక్కడో లోతులో వున్తాడుస్వామి .పైనించి కటకటాల ద్వారా చూడాలి .ఆనంద్ భవన్ అయిదు దాటితే మూసేస్తారు .అక్కడికి ఇంకో పావు గంట ఉందనగా చేరాం .ముసలి వాళ్ళు కార్లోనే వున్నారు .పిల్లలకు అన్నీ వివరిస్తూ ,వీలయితే ఫోటోలు తీస్తూ తీరిగ్గా చూపించాం .మోతీలాల్ ఇక్కడే లా ప్రాక్టీసు చేశాడు .రాజకీయాలలో చేరి గొప్ప నాయకుడైనాడు .ఆయన గదులు ,పుస్తకాలు వాడిన వస్తువులు చూశాం .తర్వాత నెహ్రు గారి వైభవం .ఆఅర్వాతైన్దిరా గాంధి వైభవం .నెహ్రు ఒడుగు చేసు కున్న ఫోటో వుంది .శీర్షాసనం వేస్తున్నాదీ వుంది చరక ,గుర్రపు సార్టు వున్నాయి గాంధి గారు తరచుగా ఇకడికి వచ్చిమోతీలాల్ జవహర్లాల్ ల తో సంభాషణ చేసే వారు .ఆయనకు ఒక ప్రత్యెక మైన గది వుంది ముఖ్యమైన నిర్ణయాలన్నీ ఆనంద భవన్ లోనే జరిగేవి .అందుకే దానికంట ప్రాముఖ్యం .మంచి లాన్లుపచ్చగా మనసు హాయినిస్తాయి.కొన్ని కోట్లు ఖరీదైన ఆస్తులివి .దేశానికి రాసిఇచ్చి మహా త్యాగులని పించుకున్నారు .అందుకే ప్రజలు ఆ కుటుంబానికి బ్రహ్మ రధం పడతారు .దానికి తగ్గట్టే మొతెలాల్ ,జవహర్లాల్ ఇందిరా ,రాజీవ్ ,సోనియా లు దేశ రాజా కీయం కీలక పాత్ర పోషించారు దీనికి దగ్గరే గంగ ఒడ్డున భరద్వాజ మహర్షి ఆశ్రమం వుంది .శ్రీ రాముడికి ఆ తర్వాత భరతుడికి ఆ ముని అతిధి మర్యాదలు చేసి మార్గ దర్శనం చేశాడు .అక్కడి నుంచి పార్కు musiam వేణీ మాధవ్ దర్శనమ్చేశాం .ఇక్కడ పెరుగు అలిపిన మజ్జిగలో పంచదార వేసి ఇస్తారు చాలా బాగుంటుంది .లస్సి అంటారు .తాగని వాళ్ళు ఇస్సీ అనాల్సిందే .స్వీట్లు ఎక్కువ తింటారు .ఇక్కడ ,కాశీ లో బిల్దిన్గులకు బయట సిమెంట్ ప్లాస్తింగ్ చెయ్యరు .టీ ని మట్టి కప్పులతో తాగాటమిక్కడి పద్ధతి .ఎంగిలి వుండదు .తాగ గానే పగలకొట్టేస్తారు అంతా అయింతర్వాత పొద్దున్న టిఫిన్ చేసిన హోటల్కే వెళ్లి భోజనం చేశాం .ఒక్కొక్కరికి 135 రస్.చాల బాగా వుంది భోజనం .ఇష్టపడి తిన్నాం .అలసట మూడు వంతులు సంగమ స్నానం తోమిగిలిందిభోజనం తో తీరింది . హాలిడే హోం చేరాం .అందరికి పక్కలు ఏర్పాటు చేశారు . పడుకున్నాం కాని .దోమల వల్ల నిద్ర బాగా పట్టలేదు .తెల్ల వారు ఝామున మూడింటికి కార్ లో బయల్దేరి 125 కిలోమీటర్ల దూరంలో వున్న వారణాశి అనే కాశీకి ప్రయాణం పెట్టుకున్నాం .ఆ వివరాలు తరవాత మనవి చేస్తాను మా యాత్రలో పాలు పంచుకున్న మీకు ధన్య వాదాలతో మీ .గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —30 -06 -11 —-క్యాంపు —హైదరాబాద్

సరసభారతి ప్రారంభం ఒక సంస్కృతిక సభ తో ప్రారంభం అయ్యింది. ఉయ్యురు లో ఒక సాధారణ సాహిత్య పత్రిక లాగ ప్రారంభం అయ్యింది. http://wp.me/P1jQnd-2

దానితో పాటు సభలు, సమావేశాలు ప్రారంభం అయ్యాయి. http://wp.me/P1jQnd-dS

ఒక బ్లాగ్ లాగా (బ్లాగ్ కీ పర్యాయ పదం ఉసుల గూడు) ఆలోచనతో ఉసుల గూడు ప్రారంభం. సరసభారతి సంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ప్రాచుర్యం, సమకాలీన రాజకీయ విశ్లేషణ, ప్రమఖుల పుస్తకాల విశ్లేషణ. అనువాదాలు, సేకరణలు.నేను చదివినవి, నేను కొన్ని రోజుల క్రిందట రాసుకోన్నవి అన్నీ మీకోసం అందించాను.

నేను మొదట పేపర్ మీద వ్రాసి స్కాన్ చేసి పెట్టటం. మీ అందరి సహకారాలతో మెల్ల మెల్లగా టైపు చెయ్యటం ప్రారంభం.

27.01.2011 మొదటి పోస్ట్ తో  ప్రారంభం. దాదాపు 6నెలలో 200 గువ్వలు తయారు అయ్యాయి. 10000 వీక్క్షకులు. 90 అభిప్రాయాల తో ముందుకు పోతోంది

చాలా మంది ఈమెయిలు ద్వారా, ఫోన్ చేసి  తమ అభిప్రాయాలు తెలిపారు ,  సభల లో బ్లాగ్ చర్చకు వచ్చంది.

సహకరించిన మీ అందరికి ధన్యవాదాలు.

72 వ సవత్సరం లో కూడా బ్లాగ్ రాయడం. నాకు ఒక వ్యసనం లాగా మారింది. రోజు ఒక పోస్ట్ పెట్టడం. నేను వెళ్ళిన సభలు, ఆహ్వానాలు మీ అందరికి పంచడం కూడా ఒక అనుభూతి.

కరెంట్ కష్టాలు (రాస్తుండగా పోవడం), తప్పులు దొర్లడం జరిగాయి. ప్రస్తుత కాలానికి సరిపడా రాయడం నిజం గా ఒక గొప్ప అనుభూతి

ఈ స్పూర్తి తో నే http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com స్టార్ట్ 

అయ్యింది.

మరొక సారి మీ అందరికి సరసభారతి 2 వ  ‘వంద’ నాలు

నేను రాసిన దానికి, నాకు వెంట వెంటనే స్పందించి నాకు స్పూర్తి నిచ్చిన మైనేని గోపాల కృష్ణ, గుత్తి కొండ సుబ్బారావు, శ్యాం నారాయణ, కప్పు గంతు, కే బి లక్ష్మి , రామినేని భాస్కర్, తదేపాల్లి పతంజలి , ప్రేమ చంద్, దాసరి మొ!! వారి అందరికి ప్రత్యెక కృతఙ్ఞతలు

నా ఈ చిన్ని ప్రయత్నం లో సహకరించిన మా (మన) కుటుంబం సభ్యులందరికి అభినందనలు

మీ కోసం కొన్ని కామెంట్స్ నన్ను ముందుకు నడిపించినవి .

    జనక మహోత్సవం

            ఫార్—- –దర్స్ —డే    

ఎల్లలు 

Sahithi Mandali 256 110619_0001

ఆహ్వానం —