సింఫనీ మాంత్రికుడు బీథోవెన్ -13(చివరి భాగం )

   బ్రక్నర్ అనే సంగీత కారుడు బీథోవెన్ తొమ్మిదవ సింఫనీ విని తన్మయత్వమే చెందాడు .గుస్తేవ్ మాహ్లార్ బీథోవెన్ ప్రభావం తో రిసరేక్షన్ ను రెండు కోరస్ సిమ్ఫనీలను చేశాడు .1813-83 వాడు అయిన రిచార్డ్ వాగ్నర్ బీథోవెన్ తనత జీనియస్ కాదు పొమ్మన్నాడు .అయితే చాలా మంది తొమ్మిదవ సిమ్ఫనీని ‘’టోటల్ వర్క్  ఆఫ్ ఆర్ట్ ‘’అన్నారు .బీథోవెన్ లో రిథమిక్ ప్రిసిషన్ తో బాటు నృత్య శక్తి కూడా ఉండటం విశేషం గా భావిస్తారు .కొద్ది మంది బీథోవెన్ మార్గానికి కొంచెం భిన్నం గా వెళ్ళి నప్పటికీ ఇప్పటికీ అందరికీ బీథోవెన్ మాత్రమె అదర్శం ,మార్గ దర్శి .

అప్పటి నుంచి    ఈ నాటి తరం వరకు సంగీత సృజన కారులను ప్రభావితం చేస్తూ ప్రేరణ కలిగిస్తూ ఉత్తెజాన్నిస్తు,కదలిస్తున్న సంగీత కారుడు బీథోవెన్ ఒక్కడే అన్నది నిర్ద్వంద మైన విషయం ,విశేషం .చాలా కాలం బీథోవెన్ ను సాదికారంగా ‘’ఉత్తమోత్తమ సంగీత కారుడు ‘’అన్నారు .అయితే రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాతా మొజార్ట్ ను భుజాని కెత్తుకొన్నారు కొందరు .1991 లో మొజార్ట్ ద్వి శత స్మృతి దినం గా ,గొప్ప మత ప్రదర్శన గా వియన్నా లోని బీథోవెన్ ప్రదర్శన వరకు నిర్వ హించారు .మొజార్ట్ కు ఏదైనా స్వరాలు అతి సులభం గా వచ్చేవి .బీథోవెన్ చాలా కష్ట పడాల్సి వచ్చేది .అయితే చివరి దశలో రావాల్సిన సంపూర్న త్వానికి  మొజార్ట్ కూడా చాలా కష్ట పడాల్సి వచ్చేది .

          ‘’Beethovenis the only one of of those that are today held to be the supreme great composers to have been consistently considered great by every generation since his death .His musical message has shown an extraordinary ability to adapt to needs of each age .’’అని బీథోవెన్ ప్రతిభకు పట్టాభి షేకం చేస్తారు .1980 మొదటికాలం లో సిమ్ఫనీలను ‘’చావు లకు ‘’వాయిన్చటానికిమాత్రమె  బాగా పాప్యులర్ అయ్యాయి .దీని తర్వాత ‘’పీరియడ్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ ‘’ఉద్యమం వచ్చింది .మళ్ళీ బీథోవెన్ వైభవాన్ని వాయిద్యాలతో తీసుకొని రావాలనే కోరిక సంగీత కర్తలకు కలిగింది ఒక్క సారిగా సంగీతం ప్రాచుర్యం పొందటం కను మరుగైంది .చాలా ప్రశ్నలు ఉదయించాయి .చాలా మంది బీథోవెన్ రాతలన్నీ మళ్ళీ ప్రచురించి ప్రచారం లోకి తెచ్చారు .ఆయన చేసిన వాటి పై 19  శతాబ్దపు చరిత్ర కారులు చేసిన నగిషీలను అధ్యయనం చేశారు .బీథోవెన్ స్వంత భావాలను పునః ప్రతిష్ట చేసి ,పురా వైభవం సాధించి పెట్టారు ఆ సంగీత సృష్టి కర్తకు .బీథోవెన్ చేసినవే చాలా కుతూహలం గా ఉన్నాయని మధ్యలో వారు చేసిన మేరుగులేమీ బాగా లేవని అభి ప్రాయ పడ్డారు .ఇది చాలు ఆ మహాత్ముడి చిరంజీవిత్వానికి .

               జనం లో బీథోవెన్ పై ఉన్న అభిప్రాయాలలోను గణనీయ మైన మార్పులొచ్చాయి .తొమ్మిదవ సింఫనీ లో ఉన్న ‘’జాయ్ థీం.’’అన్నది  ‘’యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటి ‘’anthem ‘అంటే గీతం అయింది .ఇదే ‘’kiss of death for what was once bold new idea ‘’అని పించు కొంది .దీనితో పాత దాని పై మోజు పోయి repressive communist order కు స్వస్తి పలికారు .బెర్లిన్ గోడ పతనం చెందిన తర్వాత ఆనందపు ఉత్సాహ వేడుకల్లో ninth with Schiller’s original ‘’free heir ‘’(freedom )అనేది freede (joy )కి మారు పేరు అయింది ..అంటే ఆ స్తానాన్ని ఆక్రమిన్చిందన్న మాట .

              ‘’Beethoven ‘s greatest works were ‘’greater than they can be played ‘’-that no performance however sympathetic ,could embrace every thing .perhaps this also true in broader sense ‘’the music’s character and originality are so multi –faceted that there is always more than can be comprehended at any time ‘’అని బీథోవెన్ అమర సంగీతానికి ముగ్ధులై ప్రశంశా వర్షం కురిపించారు విజ్ఞులైన సంగీత వేత్తలు .

          1882 -1917 కాలపు ఇగోర్ స్త్రా విన్స్కి అనే కంపోసర్ బీథోవెన్ చేసిన Graffi Fuge ‘’ను నిత్య నూతనమే కాదు ఎప్పటికీ సమకాలీనం గా నే ఉంటుంది (Absolutely contemporary work that will be contemporary for ever )అని ప్రశంసించాడు .ఇదే విషయాన్ని ఆయన బీథోవెన్ చేసిన అన్ని విషయాలకు వర్తింప జేశాడు .ఆయనే బీథోవెన్ సర్వ సమర్ధతకు అంజలి ఘటిస్తూ ‘’For all his  emotive ,over wrought language ,Franz Grill Parzer could have been right ‘’Beethoven’s music may well ‘’live for all time ‘’.అని కీర్తి తోరణం కట్టాడు .బీథోవెన్ సంగీతం, ,ఆయన సింఫనీ అజరామరం, సార్వ కాలీనం, సార్వ జనీనం .

            ఇందులో వచ్చిన సంగీత పదాలకు  వివరణ

1– Minuet –గొప్ప నృత్యం –చిన్న పియానో స్వరాలకు ఉపయోగించేది పెద్ద వాయిద్య బృందం లో ఒక గతి (మొమేంట్ )

2—scherze –జోక్ –నెమ్మది  నడక ఉన్న చిన్న భాగం ఇది బీథోవెన్ సంగీతం లో minuet బదులు దీనిని వాడాడు .

3-sonata –మూడు గతుల గీతం .రెండు లేక మూడు వాయిద్యాలకే పరిమిత మైంది .సాధారణం గా ఈ వాయిద్యాలు పియానో ,వయోలిన్ తో పియానో నాలుగు గతుల వరకు

4-symphony –సుశ్రావ్య మైన స్వర సమ్మేళనం –ఏక తాళత్వం –ఎన్నో వాయిద్యాల సమ్మేలనం తో ఉండేది .సాధారణం గా నాలుగు గతులుంటాయి .బీథోవెన్ ఆరవ సింఫనీ లో అయిదు గతులు వాడాడు .మొదటిది చివరిది చాలా వేగ వంతం .రెండవది నెమ్మదిగా నడుస్తుంది .మూడవ దానిలో minuet కాని scherzo (joke )కాని ఉంటుంది .ఒక్కోసారి స్లో మొవ్ మెంట్ మూడో స్థానం లో రావచ్చు .

 5- Concerto –ఒకే వాయిద్యానికి .ఆర్కెస్ట్రా కి రాసిన చిన్న విషయం .మూడు గతులుంటాయి వేగం ,నెమ్మది వేగం తో కూడి ఉండేది .సోలో వాయించే వారి టెక్నిక్ లను ఆవిష్కరించేది .సాధారణం గా ఇవి పియానో కు వయోలిన్ కు ఉంటాయి దీన్నే సంగీత సాధన విశేషం అనచ్చు

6 –chamber music –చిన్న,వివిధ సమూహ వాయిద్యాల స్వర గీతి .ప్రతి వాయిద్య కారుడు తన వాయిద్యాన్ని ప్రత్యేకం గా వాయించి ప్రతిభ ను నిరూపించుకొంటాడు .

7-trio –చేంబర్ సంగీతం లో ఒక భాగం మూడు వాయిద్యాలుంటాయి .పియానో త్రయో అంటే –పియానో ,వయోలిన్ ,సెల్లో

8 quartet –చేంబర్ సంగీతం లో నాలుగు వాయిద్యాలనుపయోగించే భాగం ఇందులో స్ట్రింగ్ క్వార్తేట్ అంటే –రెండు వయొలిన్లు ,వయోలా ,సెల్లో

9-quintet –చేంబర్ సంగీతం లో అయిదు వాద్యాలుపయోగించే భాగం

10-sixtet –‘’’’’’’’’’’’’’’’’’లో ఆరు ‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’

11-septet –‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’లో ఏడు ‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’

12-octet –‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’లో ఎనిమిది ‘’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’’

13-variations –మార్పులు –పియానో భాగాలకు గతుల కోసం .అనేక విదానాలను  ఉపయోగించేది

14-opera –సంగీత నాటకం –అనేక రంగాలతో కూడి ఉంటుంది .ఫీడేలియో అనేది జర్మని భాష లో పాడటం ఆన వాయితీ .

15-mass – కేధలిక్ చర్చి లో సర్విస్ కోసం ఏర్పరచే సంగీతకూర్పు  విశేషం .లాటిన్ భాషలో చర్చి కోసం చేసేది

            ‘’సింఫనీ మాంత్రికుడు బీథోవెన్ ‘’రచనకు-ఆధారం గా  ఉపయోగ పడిన పుస్తకాలు –  వెండీ థామ్సన్ రచించిన –లుడ్విగ్ వాన్ బీథోవెన్ , ఎడ్మండ్ మారిస్ రచించిన– బీథోవెన్,దినేస్ బాల్కరేజ్ రాసిన –లుడ్విగ్గ్  వాన్ బీ తోవెన్ ,జాన్ బాంక్ స్తాన్ రాసిన –  మొర్జాట్,, స్టీఫెన్ జాన్సన్ రచించిన – క్లాసిక్ ఎఫ్.ఏం.-లుడ్విగ్ వాన్ బీ థోవెన్ ,మరియు ఎన్ సైక్లో పీడియా బ్రిటానికా ,వివిధ పత్రికలలో వ్యాసాలూ  మొదలైనవి .

             సంపూర్ణం

            మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –2-2-13-ఉయ్యూరు