–సాహిత్య నోబెల్ పొందిన ఐరిష్ కవి నవలాకారుడు అసంబద్ధ నాటక కర్త సాముఎల్ బెకెట్ జీవిత చరిత్ర -3

41

THE NOVELS OF SAMUEL BECKETT

to be killed by a risky gas-connection. But such questions are

futile. Murp

ప్రమాదకరమైన గ్యాస్ కనెక్షన్ వల్ల మరణించడం వంటి ప్రశ్నలు అడగడం వ్యర్థం. ‘మర్ఫీ’ (Murphy) అనేది ఒక మంచి కథగా ఉండాలని ఉద్దేశించినది కాదు; ఇది ఒక ఐరిష్ వ్యక్తి ‘నిర్వాణం’ కోసం చేసే విషాద-హాస్య అన్వేషణను, అతని వైఫల్యాన్ని, హాస్యాస్పదమైన మరణాన్ని, మరియు అతని భౌతిక అవశేషాలు ఒక ‘జిన్-పాలెస్’ (మద్యపానశాల) నేలపై పడి ఉన్న సిగరెట్ ముక్కలు, వాంతుల మధ్య చెల్లాచెదురుగా పడి ఉండటాన్ని చిత్రించే రచన. నిజానికి, ఇందులో హాస్యం ఉన్నప్పటికీ, ఇది ఒక నిరాశావాద దృక్పథం కలిగిన పుస్తకం. ఉదాహరణకు, సీలియా (Celia) పాత్ర గతి విషాదకరమైనది; ఎందుకంటే, మర్ఫీని నిజంగా ప్రేమించిన ఏకైక వ్యక్తి ఆమెనే అయినప్పటికీ, అతన్ని కనుగొన్న కొద్ది కాలానికే ఆమె అతన్ని కోల్పోతుంది.

ఈ నవల శైలి, రచయిత మునుపటి రచన ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) కంటే మెరుగ్గా ఉంటుంది. ఇందులో కూడా ఇతర రచనల నుండి తీసుకున్న సూచనలు (allusions), ఉల్లేఖనాలు (quotations) ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి, కానీ అవి అర్థాన్ని అస్పష్టం చేయవు. అంతేకాకుండా, రచనలో ఒక కొత్త పొదుపుతనం కనిపిస్తుంది; ఉదాహరణకు, అనవసరమైన పరివర్తనలు (transitions) ఇందులో లేవు. దీనికి ఒక ఉదాహరణ ఇక్కడ ఉంది (డబ్లిన్‌లోని ఒక కేఫ్‌లో నీరీ (Neary) తన కష్టాల గురించి వైలీ (Wylie)కి చెబుతున్న సందర్భం ఇది):

నీరీ మళ్ళీ తన తలని చేతుల్లో దాచుకున్నాడు.

‘కాథ్లీన్,’ అన్నాడు వైలీ, ‘ప్రొఫెసర్‌కు అసలు విషయం (చెడు వార్త) చెప్పు.’

‘ఎనిమిది ఆర్లు నలభై ఎనిమిది, రెండు రెండ్లు పదహారు… మొత్తం ఒక పౌండు,’ అంది కాథ్లీన్.

వీధిలోకి వచ్చాక నీరీ ఇలా అడిగాడు, ‘వైలీ, నువ్వు ఎందుకంత దయగా ఉన్నావు?’

ఒకవేళ రచయిత ఇలా పొదుపుగా రాయకుండా ఉండి ఉంటే, ఈ చిన్న సన్నివేశంలో ‘వైలీ వెయిట్రెస్‌ను పిలిచాడు’, ‘వెయిట్రెస్ బిల్లు లెక్కించి ఇలా చెప్పింది’ వంటి అదనపు వాక్యాలు ఉండేవి. ఇటువంటి అనవసరమైన వివరాలను తొలగించడం వల్ల, వెయిట్రెస్ బిల్లు తయారు చేస్తున్నప్పుడు గొణిగిన మాటలను నేరుగా చేర్చడం ద్వారా సన్నివేశం మరింత స్పష్టంగా, సజీవంగా మారింది. అదే సమయంలో, ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని కూడా రచయిత సూక్ష్మంగా చెప్పారు: నీరీని కేఫ్‌కు ఆహ్వానించిన వైలీ, చివరకు బిల్లు చెల్లించే బాధ్యతను మాత్రం తన అతిథి (నీరీ) పైనే వదిలేశాడు. ‘మర్ఫీ’ (Murphy) శైలిలోని మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అందులో అప్పుడప్పుడు కనిపించే కవితాత్మకత. ఇది ప్రకృతిలోని అందాన్ని అద్భుతమైన దృశ్యాలుగా మలచడంలో బెకెట్‌కు ఉన్న నైపుణ్యం నుండి, అలాగే మానవ హృదయంలో తలెత్తే సంక్షోభాలలోని గాఢమైన వేదనను ఆయన గుర్తించగలగడం నుండి ఉద్భవిస్తుంది. మొదటి అంశానికి ఒక ఉదాహరణ ఇక్కడ ఉంది:

ఆకులు పైకి లేచి చెల్లాచెదురు కాసాగాయి, పై కొమ్మలు గాలికి హోరుమన్నాయి; ఆకాశం విడిపోయి, అక్కడక్కడా కనిపించే లేత నీలిరంగు చుక్కల మధ్య మేఘాలు గడ్డకట్టినట్లుగా మారాయి. పొగ స్తంభంలా తూర్పు దిశగా వంగి అదృశ్యమైపోయింది. చెరువు ఒక్కసారిగా బూడిద రంగు, తెలుపు రంగుల కలయికతో—నీరు, పక్షులు, పడవల కదలికలతో—ఒక చిన్నపాటి గందరగోళానికి (panic) లోనైనట్లు కనిపించింది.

42

మర్ఫీ

ఇక రెండో అంశానికి సంబంధించి (సెలియా బయటకు వెళ్ళిన సమయంలో మర్ఫీ వచ్చి వెళ్ళాడని ఆమెకు ఇంటి యజమానురాలు చెబుతోంది):

‘అతను తన సంచిని, కుర్చీని తీసుకువెళ్ళాడు,’ అని మిస్ కారిడ్జ్ చెప్పింది, ‘కానీ ఎక్కువసేపు వేచి ఉండలేకపోయాడు.’

అక్కడ ఎప్పటిలాగే నిశ్శబ్దం ఆవరించింది. సెలియా ముఖంలోని భావాలను మిస్ కారిడ్జ్ నిశితంగా గమనిస్తోంది; సెలియా మాత్రం మెట్ల పక్కన ఉన్న రైలింగ్‌పై తన చేయి ఎలా ఉందో అన్నట్లుగా దాన్ని పరిశీలిస్తోంది.

‘ఏదైనా సందేశం ఇచ్చాడా?’ అని చివరకు సెలియా అడిగింది.

‘నాకు వినిపించడం లేదు,’ అని మిస్ కారిడ్జ్ అంది.

‘మిస్టర్ మర్ఫీ ఏదైనా సందేశం ఇచ్చారా?’ అని సెలియా అడిగింది, అటువైపు నుండి తిరిగి మరో మెట్టు పైకి ఎక్కుతూ…

‘అవును,’ అని మిస్ కారిడ్జ్ చెప్పింది, ‘నువ్వు అడిగావు కాబట్టి చెబుతున్నాను—తను క్షేమంగానే ఉన్నానని, త్వరలోనే రాస్తానని చెప్పమన్నాడు.’ ఇది అబద్ధం. మిస్ కారిడ్జ్ చూపే జాలికి హద్దులు లేవు, కానీ అది కేవలం దానధర్మాలకే పరిమితం.

ఇదే ఆ సందేశం అని పూర్తిగా అర్థం కావడంతో, సెలియా నెమ్మదిగా మెట్లు ఎక్కుతూ ముందుకు సాగింది. మిస్ కారిడ్జ్ స్విచ్‌పై వేలు ఉంచి, ఆమెనే చూస్తూ నిలబడింది. మెట్లు తిరిగే చోట సెలియా శరీరం కంటికి కనిపించకుండా పోయింది, కానీ మిస్ కారిడ్జ్ ఇంకా ఆమె చేతిని చూడగలిగింది—ఆ చేయి రైలింగ్‌ను గట్టిగా పట్టుకోవడం, కొంచెం జారడం, మళ్ళీ గట్టిగా పట్టుకోవడం, ఆపై మరికొంచెం జారడం ఇలా కొనసాగింది. బెకెట్ గద్యం పొదుపైన శైలి మరియు కవితాత్మకమైన సంయమనం (understatement) రెండింటి నుండీ బలాన్ని పుంజుకుంటుంది. విషాదకరమైన సంఘటనలను ఆయన ఎప్పుడూ అతిగా వర్ణించరు; పైగా, వాటిని చాలా నిష్కర్షగా, ఎటువంటి భావోద్వేగం లేకుండా చెబుతారు—ఇది పైకి చూసేవారికి కఠినంగా లేదా నిర్దయగా అనిపించవచ్చు. కానీ, నిజానికి అలా కాదు అనడానికి నిదర్శనం, నవల చివరలో కనిపించే సున్నితమైన సానుభూతితో కూడిన ఈ సన్నివేశం (కెన్సింగ్టన్ గార్డెన్స్‌లో, పార్కు మూసివేసే సమయానికి కొంచెం ముందు, మిస్టర్ కెల్లీ అనే బలహీనమైన వృద్ధుడు తన గాలిపటాన్ని కోల్పోతాడు):

మిస్టర్ కెల్లీ తూలుతూ లేచి నిలబడ్డాడు, తన చేతులను పైకి, వెడల్పుగా విసిరి, నీటి వైపు వెళ్లే దారిలో వణుకుతూ నడిచి వెళ్ళాడు—అతను ఒక భయంకరమైన, దీనమైన దృశ్యంగా కనిపించాడు… చెలియా అతడిని చెరువు అంచున పట్టుకుంది. గాలిపటం దారం చివర నీటి ఉపరితలాన్ని తాకుతూ, ఒక్కసారిగా పైకి ఎగిరి, సాయంత్రపు చీకటిలో ఉత్సాహంగా అదృశ్యమైపోయింది. మిస్టర్ కెల్లీ ఆమె చేతుల్లోనే నీరసించిపోయాడు. ఎవరో ఒక కుర్చీని తీసుకురాగా, దానిలో అతడిని కూర్చోబెట్టారు. చెలియా గాలికి ఎదురుగా ఉన్న ఇరుకైన దారిలో శ్రమపడుతూ నడిచింది, ఆపై ఉత్తర దిశగా ఉన్న విశాలమైన కొండ వైపు తిరిగింది. ఇంటికి వెళ్లడానికి అంతకంటే చిన్న దారి ఏదీ లేదు. ఆమె పసుపు రంగు జుట్టు ముఖంపై పడింది… ఆమె కళ్లు మూసుకుంది.

అంతా ముగిసింది.

శామ్్యూయెల్ బెకెట్ నవలలు

ఈ రచనలోని మానవీయత నిరంతరం చమత్కారంతో కూడి ఉంటుంది (అనేక ఉదాహరణలలో ఒకటి ఇక్కడ ఉంది):

ఆ మంచం చాలా చిన్నది. వారిద్దరూ ఎలా సర్దుకుపోతారో మిస్ కారిడ్జ్‌కు అస్సలు అర్థం కాలేదు. అత్యాశతో ప్రేరేపితం కానప్పుడు, మిస్ కారిడ్జ్ ఊహాశక్తి చాలా బలహీనంగా ఉండేది.

అంతేకాకుండా, ఇందులో వ్యంగ్యం కూడా కనిపిస్తుంది:

వైలీ మరియు మిస్ కౌనిహాన్ ముఖాముఖి కలిశారు; ఇది వారిద్దరికీ ఒక కఠినమైన అనుభవం.

“నీచుడా!” అని మిస్ కౌనిహాన్ ముందుగానే విరుచుకుపడింది.

“కుక్కా!” అని వైలీ బదులిచ్చాడు.

వీరిద్దరూ ఒకే పెద్ద సమూహానికి చెందినవారు.

ఇటువంటి వ్యంగ్యం పుస్తకం అంతటా కనిపిస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఈ రచనలోని గద్యం ఎంత గాఢంగా ఉంటుందంటే, ఇందులోని హాస్యాన్ని సులభంగానే కోల్పోయే అవకాశం ఉంది; నిజానికి, ‘మర్ఫీ’ (Murphy) నవలను శ్రద్ధగా చదివితే మంచి ప్రతిఫలం దక్కుతుంది. పాఠ్యంలోని వివరాలను గమనిస్తే, అడుగడుగునా చమత్కారాలు కనిపిస్తాయి. అలాగే, ఈ రచనలో పొందుపరిచిన సంక్లిష్టమైన సూచనలు (allusions) దీనికి మరింత సమృద్ధిని చేకూరుస్తాయి. బెకెట్ గద్యం అనేక ప్రతిధ్వనులతో నిండి ఉంటుంది, ముఖ్యంగా క్రైస్తవ మతపరమైన అంశాలకు సంబంధించినవి:

అతను అది శుక్రవారమేనని పదేపదే అనుకుంటున్నాడు—అదే రోజున శిక్ష అమలు జరుగుతుంది, ప్రేమ చిగురిస్తుంది, ఉపవాసాలు పాటిస్తారు. అలా బామ్ (Bom), టికిల్‌పెన్నీని (Ticklepenny) విడిచిపెట్టి, మర్ఫీని అతని మూర్ఖత్వానికి వదిలేశాడు. ఒక దొంగ రక్షించబడ్డాడన్న విషయాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోండి (చూడండి: ‘వెయిటింగ్ ఫర్ గోడో’ – Waiting for Godot).

బైబిల్ మాత్రమే కాకుండా, డాంటే, షేక్స్‌పియర్ మరియు ఇతర రచయితల రచనల ప్రతిధ్వనులు ఇందులో ఎన్నో ఉన్నాయి; ఆసక్తిగల పాఠకులు వీటిని సులభంగానే కనుగొనగలరు. ‘మర్ఫీ’లో ఈ సూచనలు కొన్నిసార్లు అతిగా మారి, కేవలం కొందరికి మాత్రమే అర్థమయ్యే రహస్యార్థాలుగా మారవచ్చు, కానీ మొత్తమ్మీద బెకెట్ వీటిని చాలా సమర్థవంతంగా ఉపయోగించారు:

“ఓ, ఒకవేళ నీ దగ్గర నా ప్రియుడి గురించి ఏవైనా వార్తలు ఉంటే… చెప్పు, చెప్పు, నిన్ను వేడుకుంటున్నాను!” అని మిస్ కౌనిహాన్ అడిగింది. ఆమె విపరీతంగా పుస్తకాలు చదివే అలవాటున్న వ్యక్తి.

ప్రకృతి అనే ‘సున్నితమైన పరిచారిక’ (nature’s soft nurse) ఇచ్చే ఉపశమనం కోసం చేసే ప్రయత్నాలు, మర్ఫీ దృష్టిలో ప్రకృతి ఇచ్చే ఆహ్వానాల నుండి వెనక్కి తగ్గడంగానే కనిపించాయి. ప్రతిఘటనలో ఉన్నవారి అనుభవంలో, పగటిపూట వారు తమ పనులను చక్కదిద్దుకున్నప్పుడు, సంరక్షణకు సంబంధించిన ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత మెరుగ్గా నిర్వహించబడింది.

*

‘మర్ఫీ’ (Murphy) నవలలోని ప్రదేశాలు, అంతకుముందు వచ్చిన పుస్తకాలలో మాదిరిగానే, ఎంతో జాగ్రత్తగా, సూక్ష్మ వివరాలతో చిత్రీకరించబడ్డాయి. నవల ప్రారంభంలో మర్ఫీ నివసించే చోటు…

ఇది వెస్ట్ బ్రాంప్టన్ మ్యూ (West Brompton Mews) లో ఉంది. సెలియాతో అతను కలిసిన ప్రదేశం చెల్సియా అని స్పష్టంగా పేర్కొనబడింది. వారు కలిసి ఉన్న గది ఇస్లింగ్‌టన్‌లోని బ్రూవరీ రోడ్డులో ఉంది; ఇది యార్క్ వే మరియు కలేడోనియన్ రోడ్డులకు సమాన దూరంలో, పెంటన్‌విల్లే జైలు మరియు మెట్రోపాలిటన్ క్యాటిల్ మార్కెట్ (పశువుల సంత)కు దగ్గరగా ఉంటుంది. ఈ రెండు ప్రదేశాల మధ్య ఒక సంబంధాన్ని మనం గమనించాల్సి ఉంటుంది; ఎందుకంటే, మూగ జీవులు—ముఖ్యంగా వధశాలలకు వెళ్లే దారిలో ఉన్న పశువులు—బెకెట్ రచనలలో కరుణకు పాత్రమైన అంశాలు. ‘మోల్లోయ్’ (Molloy) మరియు ‘ది అన్నేమబుల్’ (The Unnamable) అనే పాత్రలు రెండూ కూడా ఈ పశువుల అరుపులు, బాధలను చూసి చలించిపోతాయి. డబ్లిన్‌లో, నీరీ (Neary) అనే వ్యక్తి, 1916 నాటి తిరుగుబాటు వీరుల స్మారకార్థం జనరల్ పోస్ట్ ఆఫీసులో ఏర్పాటు చేసిన కుచులైన్ (Cuchulain) విగ్రహం పిరుదుల మీద తన తలని బాదుకుంటుండగా వైలీ (Wylie) చూస్తాడు. అప్పుడు అక్కడ విధుల్లో ఉన్న పోలీసులను (Civic Guard) వారించి, ఆ వ్యక్తి స్టిల్‌ఆర్గన్‌లోని ‘హౌస్ ఆఫ్ సెయింట్ జాన్ ఆఫ్ గాడ్’ (ఒక మానసిక చికిత్సాలయం)కు చెందినవాడని, అతడిని వెంటనే అక్కడికి తిరిగి పంపిస్తానని చెప్పి వారి ఆగ్రహాన్ని చల్లారుస్తాడు. ఇదే తరహాలో, ‘మాగ్డలెన్ మెంటల్ మెర్సీసీట్’ (Magdalen Mental Mercyseat) అనే మానసిక చికిత్సాలయం గురించి కూడా చాలా వివరంగా వర్ణించబడింది. దీని ద్వారా, ఒక మానసిక చికిత్సాలయం లోపలి భాగం ఎలా ఉంటుందో పాఠకులకు ఒక స్పష్టమైన అవగాహన కలుగుతుంది. (అయితే, బెకెట్ మాటల్లోనే చెప్పాలంటే, “పరువు నష్టం దావా” పడకుండా ఉండేందుకు ఒక ముఖ్య విషయాన్ని స్పష్టం చేయాలి: ‘బెత్లెమ్ రాయల్ హాస్పిటల్’ కేవలం బెకెట్ కథకు ఒక ప్రేరణగా మాత్రమే ఉపయోగపడింది; ‘మెర్సీసీట్’ మరియు దాని భవనాల గురించి ఆయన చేసిన వర్ణన పూర్తిగా కల్పితం.)

ప్రదేశం మరియు సమయానికి సంబంధించిన ఈ సూక్ష్మమైన ఖచ్చితత్వంతో పాటు, ఇందులో సజీవమైన పాత్రల సృష్టి కూడా కనిపిస్తుంది. పాత్రలను చిత్రించడంలో, ముఖ్యంగా వ్యంగ్య ధోరణిలో పాత్రలను మలచడంలో బెకెట్‌కు ఉన్న నైపుణ్యానికి ఇది మరో నిదర్శనం. ఉదాహరణకు, వైలీ అనే పాత్రను తీసుకుంటే, అతను వాల్టర్ డ్రాఫ్టిన్ (Walter Draftin) తరహాలోనే ఇంద్రియ సుఖాల కోసం పరితపించే ఒక సాధారణ వ్యక్తి, కానీ డ్రాఫ్టిన్‌లో ఉండే తెలివితేటలు ఇతనిలో ఉండవు. మిస్ కాయిమిహాన్—కామం, ఆశయం, లోభం అనే ప్రాణాంతక పాపాలకు నిలయమైన ఈమె—దుర్మార్గపు మూర్తీభవనం. ఈమె ఒక కఠినమైన అహంకారి; అయితే, ‘తన శరీరంలోని సున్నితమైన భాగాలు (erogenous zones) మరియు మర్ఫీపై తనకు ఉన్న అవసరం’ అనే అంశాల ద్వారా మాత్రమే ఈమె బలహీనపడుతుంది. మర్ఫీ ఆమెకు ఒక మంచి ఆదాయాన్ని, అలాగే ఉన్నత సమాజంలో ఒక స్థానాన్ని కల్పించగలడని ఆమె నమ్ముతుంది. నిజానికి, ఆమె ఒక రకమైన ‘విఫలమైన మేడమ్ వెర్డురిన్’ (Madame Verdurin manquie) లాంటిది—అంటే, ఉన్నత వర్గాల సామాజిక వర్గాలకు నాయకత్వం వహించాలని ఆశించే వ్యక్తి. (అయితే, ఒక విచిత్రమైన, ఏకాంతవాసిలా బతికే వ్యక్తిని—‘సీడీ సోలిప్సిస్ట్’ని—అలాంటి ఉన్నత సామాజిక వర్గానికి చేరువ చేసే మెట్టుగా ఆమె ఎలా భావించిందో, అది ఈ పుస్తకంలోని ఒక చిన్న రహస్యం). ఆమెలో ఒక కాక్‌టెయిల్ పార్టీ హోస్టెస్‌కు ఉండాల్సిన కృత్రిమమైన ఆధునికత కనిపిస్తుంది, కానీ ఆమెకు సరైన విద్య లేకపోవడం ఒక లోపం. సామాజిక నరకంలో ఆమె ఒక ‘స్మెరాల్డినా’ (Smeraldina) వంటి పాత్ర; స్మెరాల్డినాలో ఉండే శారీరక ఉత్సాహం ఆమెలో తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ లోటును ఆమె తన ఆశయంతో, అత్యాశతో భర్తీ చేసుకుంటుంది—ఈ దుర్గుణాలు స్మెరాల్డినాకు లేవు. ఆమె పట్ల మరీ కఠినంగా ఉండకూడదనుకుంటే, ఈ నవలలో ఆమె ఒక ‘ద్వంద్వ వ్యక్తిత్వం కలిగిన మనిషి’ (Mr. Facing-both-ways) అని చెప్పవచ్చు. ఆమె తన మాటల ద్వారానే నిరంతరం తనను తాను దోషిగా నిలబెట్టుకుంటుంది:

ఆమె ఇంకా ఇలా అంటుంది: తాను ఒక యువకుడిని—అంత మంచి యువకుడిని—వదులుకోలేనని, ఎందుకంటే అతను పెద్ద మొత్తంలో సంపదను కూడబెడుతున్నాడని (అతను అలా చేయడం లేదని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు కాబట్టి), తద్వారా తనకు అలవాటైన చిన్న చిన్న విలాసాలకు ఎటువంటి లోటు ఉండదని ఆమె నమ్ముతుంది. అంతేకాకుండా, తాను అతడిని ఎంతో ప్రేమిస్తున్నానని కూడా చెబుతుంది. అయితే, అతడిని వదిలేయాలంటే దానికి బలమైన కారణాలు ఉండాలని, ఉదాహరణకు… అతను నమ్మకద్రోహానికి పాల్పడటం లేదా ఆర్థికంగా పూర్తిగా విఫలం కావడం వంటి తిరుగులేని సాక్ష్యాధారాలు ఉంటే తప్ప, తాను అతడిని వదిలిపెట్టలేనని ఆమె పేర్కొంటుంది. తన మీసాలు లేకుండా మరింత యవ్వనంగా కనిపిస్తున్న మిస్టర్ నీరీకి, పరిస్థితిపై తనకున్న ఈ — ఆహ్ — మార్పు చెందిన అభిప్రాయాన్ని తెలియజేయడానికి లభించిన ఆ సంతోషకరమైన అవకాశాన్ని ఆమె స్వాగతించింది.

నీరీ గురించి మనకు పెద్దగా ఏమీ తెలియదు, అతను అప్మోనియాలో బోధిస్తాడనే విషయం తప్ప.

అతను ఆ సామర్థ్యాన్ని చాలా పొదుపుగా ఉపయోగించేవాడు,

ఉదాహరణకు, అతనికి తాగాలనిపించి దొరకనప్పుడు, లేదా గేల్స్ మధ్య పడి తప్పించుకోలేనప్పుడు,

లేదా నిరాశాజనకమైన లైంగిక వాంఛల వేదనను అనుభవించినప్పుడు.

నిజానికి అతను ‘నిరాశాజనకమైన లైంగిక వాంఛల వేదనకు’ బాగా లోనవుతాడు,

ఎందుకంటే ఒక స్త్రీ కోసం నిట్టూర్చడం, ఆపై ఆమె తన కోరికలకు తలొగ్గిన వెంటనే లేదా అంతకంటే ముందే ఆమెపై విరక్తి చెందడం అతనికి అలవాటు.

ఈ నవలలోని అనేక చిన్న పాత్రలు స్పష్టంగా మన కళ్ళ ముందు మెదులుతాయి, ఉదాహరణకు, సీలియా తాత మరియు దాదాపు మంచాన పడిన మిస్టర్ కెల్లీ, అతని దృష్టిని… ఒక్క క్షణంలో… సమీకరించడం సాధ్యం కాలేదు. అతని దృష్టి చెదిరిపోయింది. కొంత భాగం మళ్ళీ తోక ఊపుతున్న అతని తల వెనుక భాగం మీద; కొంత భాగం లంగరు వేస్తున్న అతని చేతులు కాళ్ళ మీద; కొంత భాగం అతని బాల్యం మీద; ఇంకా ఇలాగే. వీటన్నింటినీ గుర్తుకు తెచ్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.

మిస్టర్ కెల్లీ నిజానికి మలోన్‌లోని మలోన్‌ను అసాధారణంగా పోలి ఉంటాడు.

మరణం:

అతనికి తొంభై ఏళ్ళు దాటినట్లు ఒక్క రోజు కూడా కనిపించలేదు, మంచం దీపం నుండి వచ్చే కాంతి కిరణాలు అతని పుర్రెపై ఉన్న వెంట్రుకలు లేని గుండ్రని బొంతల మీద పడి, అతని చిక్కిపోయిన ముఖంపై నీడను ఏర్పరిచాయి. అతనికి ఆలోచించడం కష్టంగా అనిపించింది, అతని శరీరం ఒక విశాలమైన ప్రదేశంలో విస్తరించి ఉన్నట్లు అనిపించింది, అతను జాగ్రత్తగా గమనించకపోతే శరీర భాగాలు చెదిరిపోయి కనిపించకుండా పోతాయేమో అనిపించింది, అవి ఎక్కడికో వెళ్ళిపోవాలని తహతహలాడుతున్నట్లు అతనికి అనిపించింది. అతను అప్రమత్తంగా, కలవరపడుతూ ఉన్నాడు, అతని అప్రమత్తత కూడా కలవరపడింది, అతను తన మనసులో ఇక్కడ, అక్కడ అని మెరుపులా, వేగంగా ఆలోచనలు చేశాడు.

46

మర్ఫీ

అదే విధంగా కూపర్ కూడా కొంతవరకు మొల్లాయ్ లేదా మాక్‌మన్‌ను పోలి ఉంటాడు:

కూపర్‌లో కనిపించే ఏకైక మానవతా లక్షణం ఏమిటంటే, అతనికి మద్యపాన వ్యసనం పట్ల విపరీతమైన కోరిక ఉండటం.

కథానాయకుడి కంటే పాత్రకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. బెకెట్ యొక్క కల్పిత రచనలన్నీ వాటి హీరో చుట్టూ పూర్తిగా తిరుగుతాయి, మరియు మర్ఫీ కథ ఎంతగా అంటే, అది అతని మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.

అతను ఒక యువకుడు, గల్లీ కళ్ళతో మరియు పసుపు రంగు ఛాయతో ఉంటాడు.

అతను తీవ్రమైన గుండెపోటులతో (అతని గుండె ఎంత అస్థిరంగా ఉందంటే నీరీ అతని కోసం ఏమీ చేయలేకపోయాడు) మరియు బెలాక్వా లాగా మెడ మరియు పాదాల నొప్పులతో బాధపడతాడు. అతను ఎప్పుడూ టోపీ ధరించడు (దాని వల్ల మేల్కొన్న పొర జ్ఞాపకాలు చాలా బాధాకరంగా ఉండేవి, ముఖ్యంగా అతను దానిని తీసివేయవలసి వచ్చినప్పుడు) మరియు అతని సూట్, మొదట నల్లగా ఉండేది, ఇప్పుడు వెర్డిగ్రిస్ రంగులో ఉంది, మరియు గొట్టం ఆకారంలో ఉండి, ‘స్వేచ్ఛ విషయంలో గర్వించదగిన మరియు వంగని స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది’. తన ఆధ్యాత్మిక కార్యకలాపాలు కాకుండా, అతనికి జ్యోతిష్యం మరియు చదరంగంపై మాత్రమే ఆసక్తి ఉంది. సెలియా ఎమ్ఎమ్ ను కలిసినప్పుడు అతను మొదటి దాని అధ్యయనంలో మునిగిపోతాడు, మరియు అతను మాగ్డలీన్ మెంటల్ మెర్సీసీట్‌లో మిస్టర్ ఎండన్‌తో కలిసి రెండవ దానిని ఆడతాడు.

భవిష్యత్తు తన కోసం గొప్ప విషయాలను దాచి ఉంచిందని మర్ఫీ నమ్ముతాడు,

కానీ ప్రస్తుతం అతను బెలాక్వా వలె సోమరి అయిన ఒక ‘క్రోమ్ ఎమెరిటస్’.

అతను సహనశీలి (‘వ్యక్తిత్వంలోని ఊహించలేని విషయాల పట్ల అతని గౌరవం అపారమైనది’) మరియు దృఢమైనవాడు (‘పోరాడుతూ చనిపోవడం అనేది అతని మొత్తం ఆచరణ, విశ్వాసం మరియు ఉద్దేశానికి పూర్తి విరుద్ధం’). అతను కూడా బెలాక్వా వలె తన కాలంతో ఏకీభవించడు: అతని వాగిటస్ కూడా అపస్వరంలో ఉండేది, మరియు ఇప్పుడు పెద్దవాడయ్యాక అతను తన తోటి మనుషుల నుండి ‘అసహ్యంతో కూడిన ఎగతాళి’ని ఎదుర్కొంటాడు, మరియు అతని విచిత్రమైన రూపం కారణంగా అతను బ్రూవరీ రోడ్డులో నెమ్మదిగా నడుస్తుండగా ఫుట్‌బాల్ ఆడే అబ్బాయిలు అతన్ని అనుకరించి, ఎగతాళి చేస్తారు.

గతంలో అతను వేదాంత విద్యార్థిగా ఉండేవాడు, ‘విలియం ఆఫ్ చాంపో యొక్క తీవ్ర దైవభ్రాంతివాదాన్ని (అప్పుడప్పుడు) అనుసరించేవాడు’,

‘రాత్రిపూట బిషప్ బూవియర్ యొక్క ‘సప్లిమెంట్ అడ్ ట్రాక్టాటమ్ డి మ్యాట్రిమోనియో’ గ్రంథాన్ని తన దిండు కింద పెట్టుకుని మేల్కొని ఉండేవాడు… లేదా క్రీస్తు యొక్క వాక్యమైన ‘ఇది పూర్తయింది’ గురించి ధ్యానించేవాడు’. ఇది అతని ప్రస్తుత ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణలకు వివరణ కావచ్చు.

ఎందుకంటే మర్ఫీ, బెలాక్వా వలె కానీ మరింత పట్టుదలతో, అందువల్ల మరింత విజయంతో, ఇంద్రియ ప్రపంచపు ఒత్తిళ్ల నుండి తనను తాను వేరుచేసుకుని, తన మనస్సు యొక్క ప్రశాంతతలోకి ఉపసంహరించుకోవడానికి నిరంతరం ప్రయత్నిస్తూ ఉంటాడు. దీనికి ఒక ముఖ్యమైన యాంత్రిక సహాయం అతని రాకింగ్ చైర్. అందులో అతను నగ్నంగా, స్కార్ఫ్‌లతో తనను తాను కట్టుకుని, ఆపై వేగంగా ఊగడం ప్రారంభిస్తాడు. ఆ కుర్చీ, ఒక అపకేంద్రకంలా, అతని మనస్సును అతని అశాంతమైన శరీరం నుండి దూరంగా గిరగిరా తిప్పుతుంది, మరియు అది ఊగడం ఆగేసరికి, అతని శరీరం నిశ్చలంగా ఉంటుంది మరియు అతను తన ఎలీసియంలో చాలా దూరంగా ఉంటాడు,

‘ఘర్షణ పడని, ఒకదాని తర్వాత ఒకటి మారని, వాటి కలయికకు తప్ప మసకబారని, తేలికపడని ఆ కాంతి మరియు చీకటి స్వేచ్ఛలో’.

డి 49

శామ్యూల్ బెకెట్ నవలలు

అతని మనస్సు ‘ఒక పరికరంలా కాకుండా ఒక ప్రదేశంలా పనిచేస్తుంది’ మరియు అక్కడ మాత్రమే అతను నిజంగా గ్రహించగలడు (పైన మనం చూసిన బెలాక్వా లాగా, అతను తన స్మెరాల్డినాను ‘తన దేవుని ప్రకారం, నిజంగా మరియు పూర్తిగా’ ఆమె ‘అతని ఆత్మ యొక్క భూగర్భ సమాధులలో అటూ ఇటూ కదులుతున్నప్పుడు’ మాత్రమే పొందగలిగాడు):

అతను చూడటానికి ముందు, అది కేవలం చీకటిగా ఉండకూడదు, కానీ అది అతని స్వంత చీకటిగా ఉండాలి.

మర్ఫీ తన స్వంత చీకటి వంటి చీకటి మరొకటి లేదని నమ్మాడు.

నవల మధ్యభాగంలో, ‘మర్ఫీ మనస్సు’ (Murphy’s mind) అనే భావనను సమర్థిస్తూ, వివరించే ఒక అధ్యాయం ఉంటుంది; ఇది హాస్యభరితమైన గంభీరతతో కూడి ఉంటుంది. ఈ మనస్సు ఒక శూన్య గోళంలా, తనలో తాను ఒక విశ్వంలా ఉంటుంది—అంటే, తనలో లేని దేనినీ ఇది అనుమతించదు. ఇందులో భౌతిక స్థితి, మానసిక స్థితి అని రెండు రకాలు ఉన్నాయి. మానసిక స్థితిలో మూడు మండలాలు ఉంటాయి: మొదటిది ‘వెలుగు’—ఇందులో ఉండే రూపాలకు భౌతిక ప్రపంచంలో సమాంతర రూపాలు ఉంటాయి. రెండవది ‘పాక్షిక వెలుగు’—ఇందులో ఉండే రూపాలకు భౌతిక ప్రపంచంలో ఎటువంటి సమాంతర రూపాలు ఉండవు. మూడవది ‘చీకటి’—ఇక్కడ రూపాలు నిరంతరం ప్రవహిస్తూ, ఏర్పడుతూ, మళ్ళీ ముక్కలై కొత్త రూపాలుగా మారుతుంటాయి. కాబట్టి, మర్ఫీ యొక్క తాత్విక దృక్పథం కేవలం ‘ఆదర్శవాదం’ (Idealism) మాత్రమే కాదు, అది ‘ఆత్మకేంద్రీయవాదం’ (Solipsism). ఇది వివిధ తాత్విక సిద్ధాంతాల కలయికతో నిర్మితమైంది; ముఖ్యంగా లైబ్నిజ్ (Leibniz) ప్రతిపాదించిన ‘మోనాడిజం’ (monadism) మరియు గ్యులింక్స్ (Geulincx) ప్రతిపాదించిన ‘ద్వైతవాదం’ (dualism) నుండి కొన్ని అంశాలను తీసుకుంటుంది. లైబ్నిజ్ నుండి, ప్రతి వ్యక్తిగత ‘మోనాడ్’ (monad) స్వతంత్రమైనదని, స్వయం సమృద్ధి కలదని—అంటే, ఇతర అంశాలతో ఎటువంటి ప్రత్యక్ష సంబంధం లేకుండానే, ముందుగానే నిర్ణయించబడిన ఒక సామరస్యం (pre-established harmony) ద్వారా అవి ఒకదానితో ఒకటి కలిసి ఉంటాయని—అనే సిద్ధాంతాన్ని స్వీకరిస్తుంది. గ్యులింక్స్ నుండి, భౌతిక మరియు మానసిక స్థితిలు పూర్తిగా వేర్వేరు అని (వాటి మధ్య తార్కిక సంబంధం గానీ, కారణ-కార్య సంబంధం గానీ ఉండదు), కానీ రెండూ సమానంగా వాస్తవమైనవని (మర్ఫీ బెర్క్లీ అనుచరుడు కాదు) అనే భావనను తీసుకుంటుంది. అయితే, డెకార్టెస్ తర్వాత వచ్చిన పరస్పర చర్యలకు సంబంధించిన వివరణలన్నింటినీ అతను తిరస్కరిస్తాడు. తన మనస్సులోని ప్రపంచానికి, తన శరీరానికి సంబంధించిన ప్రపంచానికి మధ్య ఉన్న పాక్షిక సామ్యాన్ని, ఏదో ఒక ‘అతీంద్రియ నిర్ణయం’ (supernatural determination) వల్ల కలిగినదిగా భావించి సరిపెట్టుకుంటాడు. “ఇది ఎలా సాధ్యమైందనే దానికంటే, దీన్ని ఎలా ఉపయోగించుకోవచ్చు అనేదే అతనికి చాలా ముఖ్యమైన విషయంగా అనిపిస్తుంది.” అతను దీన్ని ఈ క్రింది విధంగా ఉపయోగించుకుంటాడు:

మొదటి మండలమైన ‘వెలుగు’లో, అతను పూర్తి సార్వభౌమాధికారాన్ని కలిగి ఉంటాడు మరియు తన సొంత కోరికలకు అనుగుణంగా వాస్తవ ప్రపంచాన్ని తిరిగి నిర్మించుకుంటాడు. ఇక్కడ

భౌతిక మర్ఫీకి తగిలిన దెబ్బ, మానసిక మర్ఫీకి…

^ దీనికి, స్పినోజా రాసిన ఒక వక్రీకరించిన ఉల్లేఖనను శీర్షికగా ఇచ్చారు

{ఎథిక్స్, పుస్తకం V, ప్రతిపాదన 35): ‘అమోర్ ఇంటెలెక్చువాలిస్ కో మర్ఫీ సే ఇప్సుమ్ అమాత్’ (amor intellectualis quo Murphy se ipsum amat) — అంటే, ‘ఏ మేధోపరమైన ప్రేమతో అయితే మర్ఫీ తనను తాను ప్రేమిస్తాడో’. నిజానికి, స్పినోజా రచనలో ఇలా ఉంటుంది:

‘ఏ ప్రేమతో అయితే…’

50

మర్ఫీ

ఇచ్చాడు . . . ఇక్కడ ఈ భౌతిక వైఫల్యం అంతా ఒక గొప్ప విజయంగా మారింది’;

మరియు ఇక్కడ అతను ప్రపంచం యొక్క దెబ్బలకు ప్రతీకారం తీర్చుకోగలడు మరియు ‘మిస్ కారిడ్జ్‌ను టికిల్‌పెన్నీ చేత అత్యాచారానికి గురిచేయడం, మరియు మొదలైన వాటి ద్వారా’ ప్రతీకార సుఖాలను అనుభవించగలడు.

రెండవ మండలంలో^ ఆ సగం వెలుతురులో, ‘ఆనందం ధ్యానం’; ఇక్కడ అతను తన ‘బెలాక్వా ఫాంటసీ’లో మునిగిపోతాడు, దాని ద్వారా అతను తనను తాను ఆంటెపర్గేటరీలో దివంగత-పశ్చాత్తాపపడిన వారితో ఊహించుకుంటాడు,

తెల్లవారుజామున రెల్లు పొదల మీదుగా దక్షిణ సముద్రపు ప్రకంపనలను మరియు ఉదయిస్తున్నప్పుడు ఉత్తరం వైపు వంగి ఉన్న సూర్యుడిని చూస్తూ, ప్రాయశ్చిత్తం నుండి విముక్తి పొంది, మళ్ళీ అదంతా కలగనే వరకు, శుక్రశాల నుండి శ్మశానవాటిక వరకు, ఒక పసికందు యొక్క యథార్థ స్వప్నంగా. అతను ఈ మరణానంతర పరిస్థితిని ఎంతగానో మెచ్చుకున్నాడు, దాని ప్రయోజనాలు అతని మదిలో ఎంత వివరంగా మెదిలాయంటే, తాను ముసలివాడయ్యేంత వరకు బ్రతకాలని అతను నిజంగా ఆశించాడు. అప్పుడు, స్వర్గానికి కొండపైకి చేసే ప్రయాసకు ముందు, రాశిచక్రం గుండా పగళ్ళు గడిచిపోవడాన్ని చూస్తూ, అక్కడ పడుకుని కలలు కనడానికి అతనికి చాలా సమయం ఉంటుంది.

చివరి మండలం చీకటి, అక్కడ అతను కేవలం స్వేచ్ఛగా మరియు సార్వభౌముడిగా మాత్రమే ఉండడు, కానీ ‘సంపూర్ణ స్వేచ్ఛ యొక్క చీకటిలో ఒక రేణువు… రేఖ యొక్క నిరంతర, షరతులు లేని సృష్టి మరియు గడిచిపోవడంలో ఒక బిందువు’. అన్ని మండలాలలో ఇదే అత్యంత దివ్యమైనది:

టికిల్‌పెన్నీలను మరియు మిస్ కారిడ్జ్‌లను ఏకకాలంలో తన్ని, భయంకరమైన ప్రేమ చర్యలలోకి నెట్టడం ఆహ్లాదకరంగా ఉంది. బెలాక్వా పక్కన అరలో పడుకుని, తెల్లవారుజాము వంకరగా వికసించడాన్ని చూస్తూ కలలు కనడం ఆహ్లాదకరంగా ఉంది. కానీ

మూలం గానీ, లక్ష్యం గానీ లేని ఒక క్షిపణిలా, న్యూటన్ సిద్ధాంతానికి విరుద్ధమైన చలనపు కోలాహలంలో చిక్కుకున్న ఆ అనుభూతి ఎంతగానో ఆహ్లాదకరమైనది!

అంత ఆహ్లాదకరమైనదంటే, ‘ఆహ్లాదకరమైనది’ అనే పదం సరిపోదు.

హెర్మెటిక్ తత్వవేత్తలకు ప్రియమైన వర్గీకరణల యొక్క ఈ వ్యంగ్యానుకరణలో విశ్లేషించబడినట్లుగా, మర్ఫీ మనస్సు అనేది, అందువల్ల, ఒక ఆనందమయమైన ఏకాంత ప్రదేశం, తన సొంత నియమాలకు తప్ప మరే ఇతర నియమాలకు లోబడి ఉండని ఒక మూసివేసిన వ్యవస్థ. అతని పైకి కనిపించే సోమరితనం వాస్తవానికి, తాను పూర్తిగా శక్తిహీనుడైన రాజ్యంలోని సంఘటనల పట్ల జాగ్రత్తగా తర్కించుకున్న ఉదాసీనతే. ఇది, డబ్లిన్‌లో ఉన్నప్పుడు బెకెట్ కనుగొని, తీవ్రంగా ప్రభావితమైన బెల్జియన్ తత్వవేత్త మరియు డెకార్టెస్ అనుచరుడైన ఆర్నాల్డ్ గెలింక్స్ (1624-69) యొక్క నీతిశాస్త్రం ప్రకారం తెలుస్తుంది. అతను బోధించాడు {ubi nihil vales j ibi nihil velis} ఏమనగా, వివేకవంతుడు, తాను తన మనస్సులో తప్ప మరెక్కడా స్వతంత్రుడు కాదని, మరియు తన సొంత మానసిక స్థితులను మాత్రమే పరిపాలించగలనని తెలుసుకున్నందున, బాహ్య ప్రపంచంలోని ఏ భాగాన్ని, చివరికి తన సొంత శరీరాన్ని కూడా నియంత్రించడానికి చేసే వ్యర్థ ప్రయత్నాలలో శక్తిని వృధా చేయడు. అటువంటి వ్యక్తి, గెలింక్స్‌ను అనుసరిస్తే, వాంఛలకు వ్యతిరేకంగా కాకుండా, వాటి పట్ల ఉదాసీనతతో ప్రవర్తిస్తాడు.

కానీ మర్ఫీతో ఉన్న సమస్య ఏమిటంటే, అతను ఇప్పటికీ కొన్ని వాంఛలకు లోబడి ఉన్నాడు, వాటిని అతను అణచివేయలేడు, ముఖ్యంగా సీలియా కోసం అతని అవసరం. అతను మాగ్డలీన్ మెంటల్ మెర్సీసీట్‌కు వెళ్తాడు, ‘ఈ అనిశ్చిత ప్రపంచంలోని అనిశ్చితి పట్ల తాను ఏకైక నైపుణ్యంగా ఎంచుకున్న ఆత్మమగ్నమైన ఉదాసీనత’ను సాధించినట్లు కనిపించే వారితో నిరంతర సాంగత్యం, మనస్సు యొక్క ప్రశాంతతకు అనుకూలంగా ఈ సమస్యను ఒక్కసారిగా మరియు శాశ్వతంగా పరిష్కరించడానికి అతనికి వీలు కల్పిస్తుందనే ఆశతో: ‘మనస్సులో బంధించబడిన ఆ జీవితాలన్నిటిచే ప్రేరేపించబడి, తాను ఊహించుకున్నట్లుగా పట్టుబట్టి, అతను స్పెయిన్‌లోని తన సొంత చిన్న చెరసాలలో మునుపెన్నడూ లేనంత శ్రద్ధగా పనిచేశాడు’. కానీ ఇక్కడ కీలక పదాలు ^అతను ఊహించుకున్నట్లుగా పట్టుబట్టాడు^; ఎందుకంటే మర్ఫీ ఈ విషయాన్ని మరీ సరళీకరించి చూస్తాడు; రోగులు అతను ఊహించుకున్నంత ఆనందంగా ఏమీ లేరు. వైద్య సిబ్బంది వల్ల వారు అనుభవించే ‘చికిత్సాపరమైన వేదనలు’ వారి అంతరంగిక జీవన గీతంలో వినిపించే ఏకైక విషాద స్వరాలు కావు. మర్ఫీకి అత్యంత బాధాకరమైన విషయం ఏమిటంటే—రోగులు తమకు సానుభూతి చూపే మర్ఫీని, తమను వేధించే మిగిలిన వారి నుండి వేరుగా గుర్తిస్తున్నప్పటికీ, వారు అతన్ని తమ సమూహంలోకి చేర్చుకోరు, కనీసం ఆ మార్గాన్ని అతనికి బోధించరు కూడా. అంతేకాకుండా, బ్రూవరీ రోడ్‌లోని తన కుర్చీ (రాకింగ్ చైర్) దగ్గరకు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత కూడా, తన మనస్సులో ‘జీవం పోసుకోవడం’ అతనికి మరింత కష్టతరమవుతుంది; అతని జ్యోతిష్య ధ్యానాలు కూడా క్రమంగా అర్థరహితంగా మారుతాయి. అతను మొదటిసారిగా రాత్రిపూట విధుల్లో చేరినప్పుడే పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉంటుంది, కానీ ఆ తర్వాత ఇంకా అధ్వాన్నమవుతుంది. విసుగు పుట్టించే రాత్రి గంటలను గడపడానికి, అతను తనకిష్టమైన రోగి మిస్టర్ ఎండన్‌తో—అంటే ‘చాలా సౌమ్యుడైన స్కిజోఫ్రెనిక్’ వ్యక్తితో—చదరంగం ఆడటం ప్రారంభిస్తాడు. వారిద్దరూ ఒకరిపై ఒకరు దాడి చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించకపోవడమే కాకుండా, మిస్టర్ ఎండన్ ఆట తీరును గమనిస్తే, అతను కేవలం తన ఆటలోని సౌందర్య సమతుల్యతపైనే దృష్టి పెట్టినట్లు కనిపిస్తుంది. అతను తాను మొదట ప్రారంభించిన స్థానాలకే తిరిగి వెళ్తుంటాడు—అసలు ఎదురుగా మరొక ఆటగాడు లేనట్లుగా, అతను ఒంటరిగానే ఆడుకుంటున్నట్లుగా ఉంటుంది. మిస్టర్ ఎండన్ దృష్టిలో తాను కేవలం ఒక ‘అదృశ్యమైన చిన్న చుక్క’ మాత్రమేనని గ్రహించిన మర్ఫీ, ‘మెర్సీసీట్’ (ఆసుపత్రి)ని వదిలి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంటాడు.

^ బెకెట్ తనదైన శైలిలో, ఈ చదరంగ ఆటలోని 86 ఎత్తుగడలను రెండు వరుసలలో—తెల్ల పావులు (మర్ఫీ), నల్ల పావులు (మిస్టర్ ఎండన్)గా విభజించి, వాటికి వివరణాత్మక వ్యాఖ్యానాన్ని జోడిస్తారు. అదేవిధంగా, సీలియా అనే పాత్రను పరిచయం చేసేటప్పుడు కూడా, ఆమె శరీర కొలతలను పేర్కొనడం ద్వారానే ఆమెను పరిచయం చేస్తారు.

52

మర్ఫీ

మర్ఫీ మొదట తన గదికి (గారెట్‌కు) తిరిగి వెళ్లి, ఆపై సీలియా దగ్గరకు వెళ్తాడు…

50

55

శామ్్యూయెల్ బెకెట్ నవలలు

మానవ మేధస్సు సాధించిన అత్యున్నత విజయాలుగా పరిగణించబడేవి, బెకెట్ దృష్టిలో మాత్రం—గాడిదను తన పనిలో నిమగ్నమై ఉంచేందుకు దాని ముందు వేలాడదీసే క్యారెట్ లాంటివి మాత్రమే.

జీవనోపాధి కోసం పనిచేయడానికి నిరాకరించడం ద్వారా, మర్ఫీ తాను ఒక ‘బహిష్కృతుడి’గా (outsider) ఉన్నాడని నిరూపించుకుంటాడు. ఇతను బెలాక్వా (Belacqua) కంటే కూడా భిన్నమైన వ్యక్తి; బెలాక్వా కూడా విచిత్రమైన ప్రవర్తన కలిగి ఉండి, మానవ జీవితంలోని సాధారణ పరిస్థితులకు విరుద్ధంగా స్పందించేవాడు. మర్ఫీ ఏకాంతం సంపూర్ణమైనది మరియు పూర్తిగా స్వచ్ఛందమైనది. అతను “ఎవరైనా పలకరిస్తే తప్ప సాధారణ పద్ధతిలో మాట్లాడడు, అలా పలకరించినప్పుడు కూడా ఎప్పుడూ సమాధానం ఇవ్వడు” అని మనకు తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, “ఒకవేళ టికిల్‌పెన్నీ (Ticklepenny) స్వయంగా క్లియోపాత్రా అయి ఉండి, ఆమె తండ్రి పాలన చివరి రోజుల్లో ఉన్నప్పటికీ”, మర్ఫీ అతనితో గదిని పంచుకోవడానికి అంగీకరించేవాడు కాదు. మానసిక రోగుల విషయంలో తప్ప—అది కూడా కొన్ని ప్రత్యేక కారణాల వల్ల మాత్రమే—అతను ఎప్పుడూ స్వయంగా ఎవరి సాంగత్యాన్నీ కోరుకోలేదు. ఉదాహరణకు, సీలియానే మర్ఫీని సంప్రదించాల్సి వచ్చేది, అతను ఎప్పుడూ ఆమె దగ్గరకు వెళ్ళలేదు. అతని ఏకాంత ప్రియత్వం, గర్భాశయం (womb) పట్ల అతను చూపే వ్యామోహంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది (అతను ‘మెర్సీసీట్’లోని ప్యాడెడ్ గదులను గర్భాశయంలా హాయిగా భావిస్తాడు). అంతేకాకుండా, తన జననాన్ని ఒక విపత్తుగా పరిగణించే అతని ధోరణి కూడా దీనిని బలపరుస్తుంది.

బెలాక్వా కంటే కూడా ఒంటరివాడైనప్పటికీ, మర్ఫీలో బెలాక్వాకు ఉన్నట్లుగా లైంగికత పట్ల విముఖత లేదా అతి జాగ్రత్తలు లేవు. ‘సంగీతం’ పట్ల అతనికి అమితమైన ఆసక్తి ఉంది (ఇక్కడ సంగీతం అంటే బెలాక్వా అర్థం చేసుకున్న దానికి పూర్తిగా భిన్నమైనది). స్త్రీలు మర్ఫీ పట్ల ఆకర్షితులవుతారని నియరీ (Neary) విచారంతో అంగీకరిస్తాడు; నిజానికి మర్ఫీ దృష్టిలో, సామాజిక సంబంధాల వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ‘విడిపోవడంలో ఉండే ఆనందం’ (plaisir de rompre) మాత్రమే. ‘మర్ఫీ’ (Murphy) నవలలో, ముఖ్యంగా మిస్ కౌనిహాన్ పాత్ర విషయంలో, మహిళలను వారిలో ఉండే అంతులేని ‘కృత్రిమ శ్వాసక్రియ వంటి ప్రవృత్తి’ (instinct for artificial respiration) కారణంగా ఎగతాళి చేయడం కనిపిస్తుంది; ఇది ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) రచనలో కూడా కనిపిస్తుంది. అయితే, జూన్ నుండి అక్టోబర్ వరకు సెహా (Ceha)తో గడిపిన రాత్రులు ఎటువంటి ఆటంకాలు లేని ‘సెరెనేడ్, నాక్టర్న్ మరియు అల్బాడా’ (సంగీతమయ రాత్రులు) లాంటివిగా సాగుతాయి. ఈ విషయంలో మర్ఫీకి వారి పట్ల ఎటువంటి తిరస్కార భావం ఉన్నట్లు అనిపించదు.

1958 మార్చిలో ‘సండే టైమ్స్’ పత్రికలో డి. పావెల్ ‘మర్ఫీ’ గురించి ఇలా రాశారు: “స్థూలమైన, కఠినమైన శబ్దాల కోలాహలం కింద, నిజమైన భయం మరియు అసహ్యంతో కూడిన ఒక చిన్న స్వరం వినిపిస్తుంది. ఈ పుస్తకం నిస్సారమైనది (sterile) కావచ్చు, కానీ దీనిని ఏమాత్రం తక్కువ అంచనా వేయలేం.”

నిజమే, దీనిని తక్కువ అంచనా వేయలేం. బెకెట్ కల్పిత సాహిత్యంలో ఇది ఒక ముఖ్యమైన స్థానాన్ని కలిగి ఉంది; ఎందుకంటే, ఒక దుష్ట విధి చేతిలో ఓడిపోయిన కథానాయకుడి నేపథ్యాన్ని ఇది స్పష్టంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. ఇక్కడ ఆ విధి కథానాయకుడిని పూర్తిగా అణచివేయకుండా, అతనితో ఆటలాడుకుంటుంది. అంతేకాదు, దీనిని ‘నిస్సారమైనది’ అని అనడం కూడా సమంజసం కాదు—శైలీపరంగా ఇది ఎంతో సమర్థవంతంగా, గొప్పగా రాయబడిన రచన. ఇందులో ఆసక్తికరమైన పాత్రలు కూడా తగినన్ని ఉన్నాయి. నిజానికి, సాంప్రదాయ నవలారూపంలో బెకెట్ వెళ్ళగలిగిన చివరి అంచు ఇదే. ఈ ప్రక్రియలో, ఇది ఒక గొప్ప పుస్తకం కాకపోయినా, ఖచ్చితంగా ఆసక్తికరంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, డి. పావెల్ పేర్కొన్న ఆ భయం మరియు అసహ్యపు ఛాయలు, బెకెట్ తర్వాతి రచనల్లో మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ‘మర్ఫీ’ నవలలోని కథానాయకుడు, ఒక ప్రపంచానికి చెందిన పౌరుడిగా పరిగణించదగ్గ చివరి పాత్ర; ఆ తర్వాత వచ్చిన ‘వాట్’ (Watt) నవలలో, బెకెట్ రచనలకు ప్రత్యేకమైన—ఒంటరితనం మరియు నిరాశతో కూడిన—తీవ్రమైన ఆర్తనాదం మరింత స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది. ఇంతలో, ద్వంద్వవాదానికి సంబంధించిన అంశం నేపథ్యానికి వెళ్లిపోతుంది. ప్రస్తుతానికి, కనీసం కొంతకాలం పాటు, ప్రధాన దృష్టి ప్రవాసంలోని భయానక పరిస్థితులపై ఉంటుంది. దీని అర్థం కేవలం మానవ ప్రపంచం నుండి బహిష్కరించబడటమే కాదు, ఏదీ అర్థం కాని ఒక విశ్వంలో జీవించడం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన అయోమయం కూడా; అటువంటి స్థితిలో, ఏది నిజంగా తెలుసో, ఏది తెలియదో నిర్ణయించుకోవడం అత్యంత కష్టతరమైన పనిగా మారుతుంది.

55

55

శామ్యూల్ బెకెట్ నవలలు

కానీ ఆ సీటులో ఇద్దరు ప్రేమికులు ఉండటంతో, వారిని తీసివేయమని ఒక పోలీసును పిలిచి, తన సీటును భద్రపరుచుకుంటాడు. కొద్దిసేపటికే, దాదాపు తన కన్నా కొంచెం తక్కువ వయసున్న దంపతులు, మిస్టర్ మరియు మిసెస్ నిక్సన్, అతనికి అభివాదం చేసి, అతనితో సంభాషణలో చేరతారు. కొంతసేపటికి వారికి ఎదురుగా ఒక ట్రామ్ ఆగుతుంది, మరియు అది ముందుకు కదిలినప్పుడు, ఫుట్‌పాత్‌పై కదలకుండా, ఒంటరి ఆకారం ఒకటి కనబడుతుంది. దూరమవుతున్న దీపాల వెలుగులో ఆ ఆకారం మసకబారుతూ, దాని వెనుక ఉన్న మసక గోడ నుండి వేరుగా కనిపించడం దాదాపు అసాధ్యం అవుతుంది. అది మగవాడా లేక ఆడవాడా అని టెట్టీకి ఖచ్చితంగా తెలియలేదు.

అది ఒక పార్సెల్, ఉదాహరణకు ఒక తివాచీ, లేదా ముదురు రంగు కాగితంలో చుట్టి, మధ్యలో తాడుతో కట్టిన టార్పాలిన్ రోల్ కాదని మిస్టర్ హ్యాకెట్‌కు ఖచ్చితంగా తెలియలేదు.

ఆ వ్యక్తి వాట్ అని తేలింది, ఆ బృందంలో మిస్టర్ నిక్సన్‌కు మాత్రమే అతనితో పరిచయం ఉంది. అతను వాట్‌తో మాట్లాడటానికి వీధి దాటి వెళ్తాడు. అతను తన భార్య మరియు మిస్టర్ హ్యాకెట్ వద్దకు తిరిగి వచ్చి, వాట్ ఏడేళ్ల నాటి ఆరు షిల్లింగుల తొమ్మిది పెన్నీల అప్పును ఇంకా తీర్చలేకపోతున్నాడనే వార్తను తెలియజేస్తాడు. అయినప్పటికీ, అతను అందులో నాలుగు షిల్లింగుల నాలుగు పెన్నీలు చెల్లించడానికి ముందుకొచ్చాడు. కానీ మిస్టర్ నిక్సన్ మానవతా దృక్పథంతో ఆ రాజీని తిరస్కరించాడు, ఎందుకంటే అతను ప్రయాణానికి బయలుదేరుతున్న తరుణంలో అలా చేయడం వల్ల నిస్సహాయుడిగా మిగిలిపోతాడు. వాట్ వల్ల మిస్టర్ హ్యాకెట్ చాలా అయోమయానికి గురయ్యాడు, కానీ అతని గురించి మిస్టర్ నిక్సన్ నుండి చాలా తక్కువ సమాచారాన్ని పొందగలిగాడు, నిజానికి అతనికి కూడా అతని గురించి పెద్దగా ఏమీ తెలియదు.

దృశ్యం రైల్వే స్టేషన్‌కు మారుతుంది, అక్కడ వాట్ ఒక పోర్టర్‌ను ఢీకొంటాడు, అతనిచేత అమర్యాదగా అరవబడతాడు, చివరకు క్రక్స్ అనే ప్రముఖ కాథలిక్ మాసపత్రిక సంపాదకుడైన మిస్టర్ స్పిరోతో పంచుకునే ఒక కంపార్ట్‌మెంట్‌లోకి ప్రవేశిస్తాడు. ఈ వ్యక్తి వాట్‌తో హాస్యాస్పదమైన, మిథ్యా-దైవశాస్త్ర సంబంధిత విషయాల గురించి సుదీర్ఘంగా, విసుగు పుట్టించేలా మాట్లాడతాడు. చివరకు వాట్ తన గమ్యస్థానానికి చేరుకుంటాడు; అక్కడి నుండి మిస్టర్ నాట్ ఇంటికి కాలినడకన బయలుదేరుతాడు. అప్పటికే రాత్రి చాలా పొద్దుపోయింది. దారిలో వెళ్తుండగా, ‘కాథలిక్ మరియు సైనిక సంప్రదాయాలకు’ కట్టుబడిన లేడీ మెక్‌కాన్ అనే మహిళ అతనిపై రాయి విసరగా, అది అతనికి తగులుతుంది. అదృష్టవశాత్తూ రక్తం ఏమీ రాలేదు. ‘ఇది నిజంగా దైవకృప వల్ల దక్కిన రక్షణ… ఎందుకంటే వాట్ చర్మం గాయపడితే త్వరగా మానదు.’ అయితే, జరిగిన అవమానాన్ని అతను అస్సలు పట్టించుకోడు. ఆ తర్వాత ఒక కాలువ గట్టున విశ్రాంతి తీసుకుంటుండగా, అతనికి ఒక మిశ్రమ గాయక బృందం పాడే విషాద గీతం (threne) వినిపిస్తుంది. చివరకు మిస్టర్ నాట్ ఇంటికి చేరుకుంటాడు. ఎలా లోపలికి వెళ్లాడో కూడా అతనికి తెలియదు. ప్రయాణ అలసట తీర్చుకోవడానికి వంటగదిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటుండగా, అకస్మాత్తుగా ఆర్సెన్ అనే వ్యక్తి ప్రత్యక్షమై వాట్‌తో మాట్లాడటం మొదలుపెడతాడు. ఇతను ఆ వింతైన మిస్టర్ నాట్ దగ్గర పనిచేస్తున్న సేవకుడు; ఇతని స్థానంలోనే వాట్ పనిలోకి చేరాల్సి ఉంటుంది. ఆర్సెన్ సుదీర్ఘంగా మాట్లాడుతూ, ఆ ఇంట్లో జీవనశైలి ఎలా ఉంటుందో వాట్‌కు వివరిస్తాడు. అంతేకాదు, తన తర్వాత వచ్చే వ్యక్తికి తాను ఇలాగే వివరాలు చెప్పనని కూడా చెబుతాడు. ఆర్సెన్ అదృశ్యమైపోగా, నిశ్శబ్దంగా ఉన్న వంటగదిలోకి ఉదయపు వెలుగు ప్రవేశించడాన్ని వాట్ గమనిస్తుండటంతో నవలలోని మొదటి భాగం ముగుస్తుంది.

తర్వాతి అధ్యాయంలో, మిస్టర్ నాట్ ఇంటి కింది అంతస్తులో వాట్ చేసే పని గురించి ఉంటుంది (పై అంతస్తును ఎర్స్కిన్ అనే మరో సేవకుడు చూసుకుంటాడు). పని మొదలైన కొత్తలోనే, గాల్ అనే తండ్రీకొడుకులు—పియానో ట్యూనర్లు—అక్కడికి రావడంతో వాట్ తీవ్ర గందరగోళానికి లోనవుతాడు. పైకి చాలా సాధారణంగా, సరళంగా అనిపించిన ఈ సంఘటన, వాట్‌కు అర్థం కాకుండా పోవడమే కాకుండా, అతడిని నిరంతరం వేధించే అనిశ్చితులకు దారితీస్తుంది. ఈ కాలంలోనే, మిస్టర్ నాట్ కోసం ఆహారాన్ని సిద్ధం చేసే అత్యంత క్లిష్టమైన ఏర్పాట్ల గురించి, అలాగే మిగిలిపోయిన ఆహారాన్ని పారవేసే విధానం గురించి (ఈ ప్రక్రియలో లించ్ కుటుంబం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది) వాట్ తెలుసుకుంటాడు. అయితే, అదే సమయంలో అతనికి కొన్ని చిక్కుముళ్లు ఎదురవుతాయి; ఉదాహరణకు, రాత్రిపూట ఎర్స్కిన్ గదిలో అప్పుడప్పుడు మోగే గంటను ఎవరు నొక్కుతారు? అలాగే, ఎట్టకేలకు ఆ గదిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు అక్కడ కనిపించే వింత చిత్రం దేనిని సూచిస్తుంది?

మూడవ భాగం మొదలయ్యేసరికి, వాట్ ఈ కథనంతటినీ సామ్ అనే వ్యక్తికి చెబుతున్నట్లు తెలుస్తుంది. వీరు ఇద్దరూ ఒక సంస్థలో ఉంటున్నారు—అది బహుశా మానసిక చికిత్సాలయం కావచ్చు. సామ్ స్వయంగా (ప్రథమ పురుషలో) మాట్లాడుతూ, ఎర్స్కిన్ వెళ్లిపోయిన తర్వాత, వాట్ స్థానంలో ఆర్థర్ అనే వ్యక్తి గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌లో పనికి చేరడం, ఆ తర్వాత వాట్ మొదటి అంతస్తులో గడిపిన కాలానికి సంబంధించిన వివరాలను తెలుసుకోవడంలో తనకు ఎదురైన ఇబ్బందులను వివరిస్తాడు. ప్రధాన సమస్య ఏమిటంటే, ఆసుపత్రి ఆవరణలో సామ్‌తో మాట్లాడేటప్పుడు, వాట్ అక్షరాల క్రమాన్ని, పదాల క్రమాన్ని, చివరకు వాక్యాల క్రమాన్ని కూడా తలకిందులు చేస్తాడు. ఈ విచిత్రమైన అలవాటు వల్ల వారిద్దరి మధ్య సంభాషణ దాదాపు అసాధ్యంగా మారుతుంది. అంతేకాకుండా, తన సేవా కాలపు చివరి దశ గురించి సామ్‌కు చెప్పడానికి వాట్‌కు గుర్తున్న ఏకైక విషయం—ఆర్థర్, తోటపని చేసే మిస్టర్ గ్రేవ్స్‌కు చెప్పిన ఒక కథ. అది ఎర్నెస్ట్ లూయిట్ అనే వ్యక్తికి సంబంధించిన కథ; అతను ఒకప్పుడు ‘కాలేజీ’లో (బహుశా ట్రినిటీ కాలేజీ కావచ్చు) చదువుకుని, ఆ తర్వాత ‘బాండో’ (Bando) అనే సంస్థకు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు. ‘బాండో’ అనే పేరులోని ఫ్రెంచ్ అర్థాన్ని బట్టి చూస్తే, అది నపుంసకత్వాన్ని నయం చేసే ఒక మందు అని తెలుస్తుంది—మిస్టర్ గ్రేవ్స్ కూడా ఇదే సమస్యతో బాధపడుతుంటాడు. మొదటి అంతస్తులో ఉన్నప్పుడు వాట్ మరే ఇతర విషయాలను తెలుసుకోలేకపోతాడు, ఎందుకంటే రోజంతా, రాత్రిలో ఎక్కువ భాగం తాను సేవ చేసే మిస్టర్ నాట్ గురించి అతను ఏమీ చెప్పలేడు. ఆ తర్వాత, చివరి అధ్యాయంలో, సామ్ వాట్ గురించి వివరిస్తాడు

సశేషం

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -7-11-26-ఉయ్యూరు .