వాస్తవికవాద స్ఫూర్తి(త్రివేణి)

రచన: ఆర్. కె. నారాయణస్వామి-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాద ౦

ఆదిమ రచయిత (ఈ పదాన్ని నేను విస్తృత అర్థంలో వాడుతున్నాను) మానవాళి అనుభవం, పరిశీలనల సారాన్ని మాత్రమే తీసుకుని, తన కళా రసవాదంతో దానికి రూపాంతరం చెందించి, చివరికి మనకు విశాలమైన, అద్భుతమైన ఒకదాన్ని అందించారు. అందులోని రూపాలు లోపలికి, బయటికి కదులుతూ, తమ వైభవంలో దైవత్వాన్ని తలపించేలా ఉండేవి.

కానీ ఆ ప్రణాళికలో ఒక తీవ్రమైన లోపం ఉంది. అది మనకు జీవితం పట్ల ఒక అవాస్తవిక దృక్పథాన్ని ఇచ్చింది. అది అసత్యం కాదు, కానీ అవాస్తవికం; అది ఒక అబద్ధం యొక్క అసత్యం కాదు, కానీ ఒక కల యొక్క అవాస్తవికత. నిస్సందేహంగా, అది జీవితం పట్ల (మనకు అత్యంత సన్నిహితమైన జీవితం పట్ల) మన ఆసక్తిని ఏమాత్రం తగ్గించలేదు, అలాగని దాన్ని పెంచడానికి కూడా ఏమీ చేయలేదు. అది మన మనస్సులను, జీవితాన్ని మానవత్వం మరియు దాని సహజమైన రహస్యం పరంగా కాకుండా, దేవపురుషులు మరియు వారి కార్యాల పరంగా ఆలోచించేలా శిక్షణ ఇచ్చింది. అది మన ఊహాశక్తిని ఉత్తేజపరిచింది, మరియు దాని విస్తృతి, శక్తితో మనల్ని అబ్బురపరిచి, పులకింపజేసింది. కానీ అదే సమయంలో, అది మన పాదాలను, వాటిని మోపే ఆ చిన్న గోధుమ రంగు మట్టి ముద్దను కూడా మరచిపోయేలా చేసింది.

క్షీణదశలో ఉన్న క్లాసిసిజం, ప్రాచీన కళాకారుల రూప పరిపూర్ణత  మెరుగు స్థానాన్ని భర్తీ చేసిన మితిమీరిన కఠినత్వంతో గుర్తించబడింది. జీవితం నుండి ఇంకా కొంత దూరం ఉండేది, కానీ ప్రాచీనులు తాము రూపాంతరం చెందించిన వాటికి ఇచ్చిన ఆధ్యాత్మిక స్థాయి మాత్రం అందులో లేదు.

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం చివరిలో కళాత్మక  కల్పనా ప్రపంచంపై విరుచుకుపడిన రొమాంటిసిజం తరంగం, పాత ప్రమాణాలు మరియు పద్ధతులన్నింటినీ పూర్తిగా ముంచివేసింది. అది సాహిత్యాన్ని జీవితం నుండి మరింత దూరం చేసే కృత్రిమత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాటు. ఈ ఉద్యమం కళలో సహజత్వం  స్వేచ్ఛాయుతత్వం అనే ఆదర్శానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. కళాకారుడు ఇకపై తన పవిత్ర స్థలం నుండి బయటకు తొంగి చూడాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ అతను “అలవాటు అనే నిద్రాణస్థితి నుండి మనసు యొక్క దృష్టిని మేల్కొల్పి, మన ముందున్న ప్రపంచంలోని సౌందర్యం మరియు అద్భుతాల వైపు మళ్లించడం ద్వారా… రోజువారీ విషయాలకు నూతనత్వపు ఆకర్షణను ఇవ్వడానికి” ప్రయత్నించాడు.

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం చివరిలో కళాత్మక  కల్పనా ప్రపంచాన్ని ముంచెత్తిన రొమాంటిసిజం తరంగం, పాత ప్రమాణాలు  పద్ధతులన్నింటినీ పూర్తిగా ముంచివేసింది. అది సాహిత్యాన్ని జీవితానికి మరింత దూరం చేసే కృత్రిమత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాటు. ఈ ఉద్యమం కళలో సహజత్వం  స్వేచ్ఛాయుతత్వం అనే ఆదర్శాలకు ప్రతీకగా నిలిచింది. కళాకారుడు ఇకపై తన మందిరం నుండి బయటకు తొంగి చూడనవసరం లేదు, కానీ అతను “నిత్యజీవితంలోని వస్తువులకు నూతనత్వపు ఆకర్షణను ఇవ్వడానికి” ప్రయత్నించాడు. . . అలవాట్ల నిద్రాణస్థితి నుండి మనసు యొక్క దృష్టిని మేల్కొల్పి, మన ముందున్న ప్రపంచంలోని సౌందర్యం మరియు అద్భుతాల వైపు దానిని మళ్లించడం ద్వారా.

అయితే, ఈ స్ఫూర్తికి పూర్తి స్థాయి వ్యక్తీకరణ లభించింది మన కాలంలో మాత్రమే. ఇది వాస్తవికవాద యుగం. నేడు, కళాకారుడికి జీవితం  తన కర్తవ్యం పట్ల ఒక కొత్త భావన ఉంది. జీవితంలో కనిపించే అస్థిరత  కుదుపుల ద్వారా, అతను ఒక సమతుల్యతను, లయను గ్రహిస్తాడు;  దాని మొరటుతనం ద్వారా ఒక సంక్లిష్టమైన క్రమాన్ని చూస్తాడు. అతని ఆత్మ మరింత సుసంగతమైనది,  అతని గ్రహణశక్తి మనకంటే సూక్ష్మమైనది. ఇతరులు కేవలం నీరసమైన సాధారణ విషయాలను చూసే చోట, అతను ఒక సున్నితమైన సౌందర్యాన్ని చూస్తాడు మరియు ఒక సుకుమారమైన లయను వింటాడు. అతను జీవితాన్ని దాని ముఖ్యమైన భాగాల ముక్కలుగా ఏరి, ఆపై వాటిని కత్తిరించి, విస్తరించి అద్భుతమైన నమూనాలుగా మార్చడు. అతను కేవలం జీవితంలోకి తన చేతిని ముంచి, దానిలోని ఒక ముక్కను బయటకు తీసి, తన ప్రతిభ అనే కాంతిలో దానిని పైకి ఎత్తి పట్టుకుంటాడు. ఇక్కడ జీవితం చాలా గొప్పది అనే సూచన ఉంది. ఉన్నది ఉన్నట్లుగా. కళాకారుడికి జీవితం ఇకపై ముడిసరుకు కాదు. అతను దానిని సరిగ్గా చూడగలిగితే, అది ఒక పూర్తిస్థాయి ఉత్పత్తి. ఉన్నది ఉన్నట్లుగానే, జీవితం దాని సౌందర్యం, వింత వ్యంగ్యంతో అబ్బురపరుస్తుంది. “కళ  సాహిత్యం యొక్క ఉద్దేశ్యం, మన సేవకులు మన జీవనోపాధిని చేసిపెట్టే స్థితికి మనల్ని విద్యావంతులను చేయడం కాదు. దానికి బదులుగా, మనకు జీవితం పట్ల మరింత ఉద్వేగభరితమైన భావనను  జీవించే శక్తిని ఇవ్వడమే” అని ఒక రచయిత (‘ట్రెడిషన్ అండ్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్ ఇన్ ప్రెజెంట్-డే లిటరేచర్’లో) అంటారు.

“అదే సమయంలో, వాస్తవికవాదం పట్ల ఉన్న తీవ్రమైన భక్తి ఆధునిక సాహిత్యంలో లెక్కలేనన్ని విపరీతాలకు దారితీసిందని అంగీకరించాలి. కొత్త విలువలను అందుకోవడానికి చేసే ఏ ప్రయత్నంలోనైనా ఇటువంటివి బహుశా అనివార్యం.” ఉత్తమంగా చూస్తే అవి సత్యాన్వేషణలో చేసే అంధమైన, వెర్రి ప్రయత్నాలు, అధమంగా చూస్తే అవి అసాధారణతలు. కానీ అవి ఇప్పటికే అంతరించిపోకపోతే, త్వరలోనే అంతరించిపోతాయి.

దీపావళి శుభాకాంక్షలతో

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –8-11-26-ఉయ్యూరు —