ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం
158-పాపువా న్యు గినియా దేశ సాహిత్యం
ఓషియానాకంటినేంట్ లో వల్కనోలు బీచెస్ ,కోరల్ రీఫ్స్ ,బయోలాజికల్ డైవర్సిటి ,దట్టమైన వర్షారణ్యాలు ఉన్న దేశం .సంప్రదాయ భాషలెన్నో ఉన్న గ్రామాల మయం .రాజధాని-పోర్ట్ మోరేస్బై.జనాభా 86లక్షలు .కరెన్సీ –పాపువా న్యూగినియా కీనా ,850భాషలు మాట్లాడే జనం .అధికారభాష –టోక్ పిసిన్ ,ఇంగ్లీష్ ,హిరిమోటు.క్రిస్టియన్ దేశం .57శాతం అక్షరాస్యత .ప్రైమరీ సేకండరి టేరిటరి విద్యావిధానం .వ్యవసాయం మే ఆర్దికవనరులు కాఫీ ,ఆయిల్ కోకా ,కోప్రా, టీ,రబ్బర్ ,షుగర్ పంటలు .మౌంట్ విదేల్మ్,తవుర్వూర్ చూడతగ్గవి .నేరాలేక్కువ .సురక్షితం కాదు .
పాపువా న్యూగినియా సాహిత్యం –ఇటీవలే ప్రారంభమైంది .బేయర్ అనే ఆయన పాపువా పాకెట్ పోఎట్స్ ప్రచురించాడు .1968లో ఆల్బర్ట్ మ బ్యోరికికి స్వీయ చరిత్ర –టెన్ దౌజండ్ యియర్స్ ఇన్ ఎ లైఫ్ టైం రాశాడు .ఇగ్నేషియస్కిలిగే ,నోరావాగి బ్రషువా ,లౌలయా క్రౌజా ముఖ్యరచయితలు .విన్షేంట్ ఎరి’’దిక్రోకడైల్ ‘’మొదటి నవల . ఎర్స్ట్ వైల్ సావేజ్ ,యాన్ ఆఫరింగ్ ఫిట్ ఫర్ ఎ కింగ్ నవలలు వచ్చాయి .కసై పవ్లోవా –రిలక్టేంట్ ఫ్లేం ,యులి బెలేర్ –పాపువ నాటకాలు –అలైవ్.సం ధింగ్ ఇన్ ది బ్లడ్ కధలు ,మై చైల్డ్ హుడ్ ఇన్ న్యూగినియా -1972వచ్చాయి .18ఏళ్ళమైకేల్ సోమరే ‘’కోన్ టికి ఎక్స్ పెడిషన్ రాసి సౌత్ ఫసిఫిక్ కమిషన్స్ లిటరరీ బ్యూరో అవార్డ్ పొందాడు .లిజన్ అండ్ లెర్న్ బ్రాడ్ కాస్ట్ సిరీస్ రాశాడు .1975లో శానా నవల రాశాడు .రస్సల్ సవోబా –రఫ్ సీస్ 1999లో ,2010లో క్రుకేడ్ ఐస్ రాశాడు .క్రోకడైల్ టియర్స్ కు సింబు అవార్డ్ వచ్చింది.
159-సమౌవా దేశ సాహిత్యం
పశ్చిమ సమోవా గ పిలువబడే ఈ దేశం ఓషియానా కాంటినెంట్ లో రెండు ఐలాండ్స్ సవాల్, ఉపోలు కలిగిన దేశం .రాజధాని ఆపియా.జనాభా -1.96లక్షలు .కరెన్సీ –సమోవన్ తాలా .ప్రోటే స్టెంన్ట్ లు ఎక్కువ .సమోవా, ఇంగ్లీష్ అధికార భాషలు .అక్షరాస్యత -99.1శాతం .మిషన్ స్కూల్ విద్య ,వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ఎగుమతి వనరలు .కోకోనట్ ఆయిల్ కోప్రా పంటలు .ఎపియా ,ఉపోలు,సామోవన్ ఐలాండ్స్,సవాలి చడదగినవి .సురక్షితం .
సమోవా సాహిత్యం- సమోవన్ సాహిత్యం 1960నుంచే ఉన్నది .ఆల్బర్ట్ వెండి’’సన్స్ ఫర్ రిటర్న్ హోమ్’1973లో మొట్టమొదటి ’నవల రాశాడు.తర్వాత ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ ది బన్యన్ ట్రీ-1979లో ,2004 లో ది సాంగ్ మేకర్స్ చైర్రాసి సౌత్ ఫసిఫిక్ బెస్ట్ రైటర్ అనిపించుకొన్నాడు.సౌత్ ఫసిఫిక్ ఆన్దాలజి ‘’లాలీ ‘’ ఎడిట్ చేశాడు .సౌత్ ఫసిఫిక్ యూని వర్సిటి లో ‘’ఆర్ట్స్ సొసైటీ ‘’1973లో ఏర్పడి రచయితలకు మంచి ప్రోత్సాహం కల్పించి,పుస్తకాలు ప్రచురించింది .తలతువా తపువా తమసేసే ఎలి –ప్రధాని అనేక సాహిత్య సంస్కృతుల శాఖలకు అధిపతి స్వయంగా రచయిత.ఏమ్మా క్రుసే వాయ్-ప్రో వైస్ చాన్సలర్ రచయిత.డా.సీనా వాయ్ క్రిటిక్ , రైటర్ రిసేర్చేర్,ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెసర్ .షియా ఫిగీల్ -నావలిస్ట్ ,పోయేట్ .’’వేర్ వుయ్ వన్స్ బిలాంగ్డ్’’నవలకు కామన్ వెల్త్ ప్రైజ్ వచ్చింది .గర్ల్ ఇన్ ది మూన్ సర్కిల్ ,పోర్ట్రైట్ ఆఫ్ యాన్ యాంగ్ ఆర్టిస్ట్ ఇన్ కాంటెంప్లేషన్ నవలలు రాసింది .కొత్తతరాలను ప్రభావితం చేసే కవిత్వం రాసింది .తుసియాటా అవియా,సేలినా తుసితాలా మార్ష్ ,కొత్తతరం కవులు .లాని వెండి యంగ్-నావలిస్ట్ .
సశేషం
మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -20-7-20-ఉయ్యూరు ,
సరసభారతి ఉయ్యూరు 