ప్రముఖ రొమాంటిక్ కవి పి.బి.షెల్లీ జీవిత చరిత్ర .-10

. 203

ఏ వృత్తి, వ్యాపారం లేదా కార్యకలాపం కూడా వారి హానికరమైన ప్రభావం మరియు అవాంఛిత జోక్యం నుండి తప్పించుకోలేకపోయాయి; ఏకాంతంగా అధ్యయనం చేసుకునే విద్యార్థి యొక్క ప్రశాంతమైన పనులు కూడా ఇటువంటి అసాధారణ జోక్యం మరియు అంతరాయాల నుండి రక్షణ పొందలేకపోయాయి. నేను గత యాభై ఏళ్లుగా ‘టెంపుల్’ (Temple) ప్రాంతంలోని అదే చీకటి గదుల్లో నివసిస్తున్నాను; ఈ అర్ధ శతాబ్ద కాలంలో ఎన్నో రకాల లేఖలు మరియు పత్రాలు అక్కడికి చేరాయి మరియు అక్కడే పేరుకుపోయాయి. వ్యాపార సంబంధిత విషయాలకు సంబంధించిన వాటిని వర్గీకరించి, కట్టలుగా కట్టి, సరైన శీర్షికల కింద అమర్చాను; కానీ వ్యక్తిగత స్నేహాలు మరియు కుటుంబ వ్యవహారాలకు సంబంధించిన వాటిని మాత్రం—అవసరమైనప్పుడు సమాధానం రాసిన వెంటనే—ఎటువంటి పద్ధతీ లేకుండా, అస్తవ్యస్తంగా పక్కన పడేశాను; ఆ తర్వాత వాటిని ఎప్పుడూ పరిశీలించలేదు లేదా కదిలించలేదు. తాళం వేసిన అరలు, డెస్క్‌లు మరియు అల్మారాల్లో ప్రతి లేఖ, ప్రతి కాగితం ముక్క—దుమ్ము, మసి అలుముకుని, పూర్తిగా గందరగోళ స్థితిలో, ఒక భారీ మరియు అస్తవ్యస్తమైన కుప్పలా ఉండిపోయాయి; అయినప్పటికీ అవి అక్కడ ఉనికిలో ఉండాలి మరియు శ్రద్ధగా వెతికితే కచ్చితంగా దొరకాలి. కానీ వాస్తవం అలా లేదు; పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నం! నా సాటిలేని స్నేహితుడి జీవిత చరిత్రను రాయాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, ఆ పనికి అవసరమైన సమాచారాన్ని సేకరించడం నా మొదటి బాధ్యతగా పెట్టుకున్నాను. తదనుగుణంగా, నా వద్ద ఉన్న విస్తారమైన పత్రాల సేకరణను పరిశీలించడానికి, మరియు ఆ అంశానికి సంబంధించిన వాటిని వివిధ నిల్వ స్థలాల నుండి ఎంపిక చేయడానికి—అన్ని విధాలా శ్రమతో కూడిన ఆ పనిలో—నేను అనేక సుదీర్ఘమైన మరియు కష్టతరమైన రోజులను గడిపాను.

నా గత జీవితాన్ని ఇలా వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటూ చేసిన ఆ పనిలో, నా చేతులు అంతగా మురికి కావడం గానీ, అంత అసహ్యకరమైన పనిని చేయడం గానీ నా జీవితంలో ఎప్పుడూ జరగలేదు. అంతేకాకుండా, అది ‘తీర్పు దినం’ (Day of Judgment) నాటి పరిణామాలను—అంటే హృదయాలలోని రహస్యాలన్నీ బయటపడే ఆ మహా భయంకరమైన రోజును—అత్యంత దగ్గరగా పోలి ఉండటం వల్ల, అది ఏమాత్రం ఆహ్లాదకరంగా అనిపించలేదు. నిష్ప్రయోజనమైన మరియు బాధాకరమైన పశ్చాత్తాపాలు; మరుగున పడిపోయినప్పటికీ మనసును కలవరపెట్టే సంఘటనల పునరావృతం; వేదనను, అవమానాన్ని కలిగించే జ్ఞాపకాలు—ఇవన్నీ కష్టాల మహాసముద్రంలో ఒకప్పుడు తగ్గుముఖం పట్టిన నీరు మళ్లీ వరదలా ఉప్పొంగినట్లుగా అనిపించాయి. వీటన్నింటినీ భరించవచ్చు, నిజానికి భరించాను కూడా; కానీ శ్రామికుడి కష్టం ఎంత భారంగా ఉందో, దానికి తగినంత సమృద్ధిగా ఫలితం దక్కాలి కదా—అయితే ఆ పంట నన్ను నిరాశపరిచింది. నాకంటే ముందే ‘కాబోల్డ్’ (Cobbold) అక్కడికి చేరుకున్నాడు; ‘క్వీన్ మ్యాబ్’ (Queen Mab) యొక్క ఆ చిన్న జీవులు నన్ను అడ్డుకున్నట్లు, చాలా కాలంగా నేను పట్టించుకోకుండా వదిలేసిన నా నిల్వలను వారు ముందే దోచుకున్నట్లు అనిపించింది. షెల్లీ తన పుస్తకాలను ముద్రించేవాడు, కానీ అవి కనికరం లేకుండా పైరసీకి (అనధికారిక కాపీలకు) గురయ్యేవి; అతను వాటి ప్రతులను స్నేహితులకు ఇచ్చేవాడు లేదా తన దగ్గరే ఉంచుకునేవాడు, కానీ అవి ఎవరికీ తెలియకుండా అప్పుగా తీసుకోబడి, తిరిగి ఇవ్వబడేవి కావు—ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, అవి దొంగిలించబడేవి. అతనికి సంబంధించిన ఏ వస్తువైనా సరే, తాళం వేసి భద్రపరచకపోతే, అది ‘వారసుడు లేనిది’ లేదా ‘ఎవరికీ చెందనిది’గా పరిగణించబడేది; అది మొదట దాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న వ్యక్తి సొత్తుగా మారేది—అయితే ఆ వ్యక్తి నుండి కూడా అది మరొకరి చేతికి వెళ్ళే అవకాశం ఉండేది; అతని ముద్ర ఉన్న ఏ వస్తువుకైనా రక్షణ ఉండేది కాదు—అది చట్టం దృష్టిలో ‘అవుట్‌లా’ (రక్షణ లేనిది/వేటాడబడేది)గా ఉండేది! ఈ నిషేధం లేదా ప్రమాదం గురించి నాకు పూర్తి అవగాహన ఉంది; దాని తీవ్రతను నేను చాలా కాలంగా అనుభవిస్తూనే ఉన్నాను; అందుకే నా నిల్వలను భద్రపరచుకోవడంలో, వాటిని గాఢమైన చీకటిలో మరియు రహస్యంగా ఉంచడంలో నేను అత్యంత జాగ్రత్త వహించాను. నిజంగా ఏదైనా పోయిందని నమ్మడం అసాధ్యం; కానీ ప్రస్తుతం నా చేతికి దొరకని అనేక వస్తువులు మాత్రం ఖచ్చితంగా ఉన్నాయి. తప్పకుండా అవి భవిష్యత్తులో బయటపడతాయి. ఈ అసౌకర్యం తాత్కాలికమే అయినప్పటికీ, ఇది గణనీయమైనది. నా దగ్గర ఆధార పత్రాలు (vouchers) లేకపోవడం వల్ల కొన్ని విషయాలను చెప్పడానికి నేను ఇష్టపడటం లేదు; మరికొన్ని విషయాలు బహుశా నేను మర్చిపోయి ఉండవచ్చు, కానీ నా పత్రాలు తిరిగి దొరికినప్పుడు అవి నాకు గుర్తుకొస్తాయని, తద్వారా నా జ్ఞాపకశక్తికి మళ్ళీ పదును పడుతుందని ఆశిస్తున్నాను. చాలా ఏళ్ల క్రితం హ్యారియట్ లేఖలను మిగిలిన వాటి నుండి వేరు చేసినట్లు నాకు అస్పష్టమైన, మసకబారిన జ్ఞాపకం ఉంది; ఏ ఉద్దేశంతో అలా చేశానో నాకు గుర్తులేదు—అది పెద్ద ముఖ్యమైన విషయం కూడా కాదు—కానీ వాటిని ఎక్కడ భద్రపరిచానో కూడా గుర్తులేకపోవడం చాలా దురదృష్టకరం.

హ్యారియట్ షెల్లీ తన పేరు చివర ఎప్పుడూ ‘tt’ (రెండు t-లు) వచ్చేలా ‘Harriett’ అని రాసేదని నమ్మకంగా చెప్పబడింది; ఇది నిజానికి చిన్న విషయమే అయినప్పటికీ, చిన్న విషయాల్లో కూడా కచ్చితంగా ఉండటం మంచిది. ఆమె నాకు, అలాగే ఇతరులకు రాసిన అనేక లేఖలను నేను చూశాను, కానీ ఆమె పేరు ఎప్పుడూ అలా (రెండు t-లతో) రాయబడలేదు—ఎప్పుడూ ‘Harriet’ అనే రాసేవారు. అలాగే, తన లేఖలు మరియు దినచర్యలలో ఆమె గురించి తరచుగా ప్రస్తావించే షెల్లీ కూడా ఎప్పుడూ ‘Harriet’ అనే రాసేవారు. ఆమె రాసిన లేఖలలో…

టానిరాల్ట్, మార్చి 3, 1813.

అయ్యా,

ఒక భయంకరమైన హత్యాయత్నం నుండి నేను ఇప్పుడే తప్పించుకున్నాను.

మీ దగ్గర ఉంటే ఆ ఇరవై పౌండ్లను దయచేసి పంపండి! బహుశా ఇకపై నా గురించి మీకు ఎటువంటి వార్తా తెలియకపోవచ్చు!

మీ మిత్రుడు,

పెర్సీ షెల్లీ.

రాత్రంతా నిద్రలేకుండా గడపడం వల్ల షెల్లీ గారు ఈ రోజు తీవ్ర ఆందోళనలో ఉన్నారు; ఆయన రాసిన విషయం మిమ్మల్ని చాలా భయపెడుతుందేమోనని నాకు భయంగా ఉంది.

మేము ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం మా ప్రాణాలకు రక్షణ లేదు కాబట్టి, వీలైనంత త్వరగా ఈ స్థలాన్ని విడిచిపెట్టాలని అనుకుంటున్నాము. మేము భయపడుతున్నది సాధారణ దొంగ గురించి కాదు, ప్రతీకారంతో రగిలిపోతున్న ఒక వ్యక్తి గురించి…

ఆ వ్యక్తి నా ప్రాణాలకు మరియు నా సోదరి ప్రాణాలకు కూడా ముప్పు కలిగిస్తున్నాడు.

మీరు మాకు ఆ డబ్బు పంపగలిగితే, అది మాకు ఎంతో ఊరటనిస్తుంది.

అయ్యా, సెలవు,

మీ నిజాయితీ గల మిత్రురాలు,

హెచ్. షెల్లీ.

లండన్‌లోని శ్రీ హెచ్. టి. గారికి.

బానూర్ ఫెర్రీ, మార్చి 6, 1813.

అయ్యా,

డబ్లిన్‌కు మా ప్రయాణంలో మొదటి దశలోనే మీ లేఖ మాకు అందింది; మీరు పంపిన డబ్బు మమ్మల్ని ఒక విచిత్రమైన క్లిష్ట పరిస్థితి నుండి కాపాడింది.

రాత్రంతా మేల్కొని ఉండటం, అలసట మరియు భయం వల్ల కలిగిన అనారోగ్యం నుండి నేను ఇప్పుడు కోలుకున్నాను. ఆ భయానక సంఘటనకు సంబంధించిన చేదు జ్ఞాపకాలను మరచిపోవడానికి మేము డబ్లిన్‌కు వెళ్తున్నాము; 8వ తేదీ నాటికి అక్కడికి చేరుకుంటామని ఆశిస్తున్నాము; అప్పుడు మా కష్టాల వివరాలు మీకు తెలియజేస్తాను.

హంతకుడి పిస్టల్ నుండి వచ్చిన గుండు (అతను నాపై రెండుసార్లు కాల్పులు జరిపాడు) నా నైట్‌గాన్‌ (రాత్రిపూట ధరించే వస్త్రం) గుండా దూసుకుపోయి, గోడ ప్యానెల్‌ను తాకింది. అతనిని ఇంకా పట్టుకోలేదు, కానీ అతనిపై అనుమానం ఉంది (దీని గురించి నా తదుపరి లేఖలో తెలుసుకుంటారు).

విశ్వాసంతో,

పెర్సీ బి. షెల్లీ.

లండన్‌లోని శ్రీ హెచ్. టి. గారికి

. 208

35, కాఫ్ స్ట్రీట్, స్టీఫెన్స్ గ్రీన్, డబ్లిన్.

మార్చి 12, 1813.

అయ్యా,

మేము గత మంగళవారం ఇక్కడికి చేరుకున్నాము. నలభై గంటల పాటు సాగిన అత్యంత శ్రమతో కూడిన ప్రయాణం అది; ఆ సమయం అంతటా మేము తీవ్ర అనారోగ్యంతో బాధపడ్డాము. సముద్ర ప్రయాణం చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు ఎదురయ్యే సాధారణ కష్టాల నుండి ఏ ఆహార నియమావళి కూడా మమ్మల్ని కాపాడలేదని నాకు అనిపిస్తోంది.

మేము వేల్స్ (Wales) వదిలి రావడానికి కారణమైన భయంకరమైన సంఘటనల గురించి మీకు వివరించాలని మిస్టర్ షెల్లీ మాటిచ్చారు. అయితే, ప్రస్తుతం ఆయన ఆరోగ్యం మరియు మానసిక స్థితి దృష్ట్యా, ఆ రాత్రి నాటి భయానక సంఘటనలను గుర్తుచేసే విషయాలకు ఆయన్ని దూరంగా ఉంచాలని భావించి, ఆ బాధ్యతను నేనే స్వీకరిస్తున్నాను. ఆ వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

ఫిబ్రవరి 26వ తేదీ రాత్రి, మేము పది మరియు పదకొండు గంటల మధ్య నిద్రించడానికి వెళ్ళాము. పడుకుని సుమారు అరగంట గడిచిన తర్వాత, మిస్టర్ ఎస్. (Mr. S.) ఒక గది నుండి శబ్దం వినిపించడం గమనించారు. అవసరమైతే ఉపయోగపడతాయని భావించి ఆ రాత్రే సిద్ధం చేసుకున్న రెండు పిస్టళ్లను తీసుకుని ఆయన వెంటనే కిందికి వెళ్ళారు. ఆయన బిలియర్డ్ గదిలోకి వెళ్ళినప్పుడు, ఎవరూ అక్కడి నుండి వెనక్కి వెళ్తున్నట్లుగా అడుగుల శబ్దం వినిపించింది; ఆయన వారిని అనుసరిస్తూ ‘ఆఫీస్’ అని పిలువబడే మరో చిన్న గదిలోకి వెళ్ళారు. అక్కడ ఒక వ్యక్తి తోట వైపు తెరుచుకునే అద్దం కిటికీ గుండా బయటకు వెళ్తుండగా ఆయన చూశారు; ఆ వ్యక్తి మిస్టర్ ఎస్. పై కాల్పులు జరిపాడు, కానీ ఆయన ఆ గుండు తగలకుండా తప్పించుకున్నారు. అప్పుడు బిష్ (Bysshe) కాల్పులు జరిపారు; కానీ తుపాకీ పేలలేదు (కేవలం మంట మాత్రమే వచ్చింది). ఆ వ్యక్తి బిష్‌ను కింద పడేశాడు, ఆ తర్వాత వారిద్దరి మధ్య నేల మీద పోరాటం జరిగింది. అప్పుడు బిష్ తన రెండవ పిస్టల్‌తో కాల్పులు జరిపారు; ఆ గుండు ఆ వ్యక్తి భుజానికి తగిలిందని భావించాము, ఎందుకంటే అతను పెద్దగా అరుస్తూ లేచి నిలబడి ఇలా అన్నాడు: “దేవుని సాక్షిగా, నేను…” “నేను ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాను. నీ భార్యను చంపుతాను, నీ సోదరిని చెరపడతాను! దేవుడి సాక్షిగా, నేను ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాను!” అని అరుస్తూ అతను పారిపోయాడు—ఆ రాత్రికి అతను వెళ్ళిపోతాడని మేము ఆశించాము. ఈ భయంకరమైన సంఘటన జరిగినప్పుడు మా పనివాళ్ళు ఇంకా పడుకోలేదు, అప్పుడే పడుకోవడానికి సిద్ధమవుతున్నారు. అప్పుడు సమయం సుమారు పదకొండు గంటలు. మేమందరం గదిలో (పార్లర్‌లో) సమావేశమయ్యాము, అక్కడ రెండు గంటల పాటు గడిపాము. అతను మళ్ళీ దాడి చేసే అవకాశం లేదని భావించి, విశ్రాంతి తీసుకోవాలని మిస్టర్ ఎస్. మాకు సూచించారు. మేల్కొని కాపలా ఉండటానికి మేము బిష్ (Bysshe) మరియు మా పనివాడిని—అతను ఆ రోజే వచ్చాడు, ఇంటి గురించి అతనికి ఏమీ తెలియదు—అక్కడే ఉంచాము. నేను పడుకుని మూడు గంటలు గడిచాక, పిస్టల్ పేలిన శబ్దం విన్నాను. వెంటనే నేను మెట్ల మీదుగా కిందకు పరిగెత్తాను; అప్పుడు బిష్ ధరించిన ఫ్లాన్నెల్ గౌన్ మరియు కిటికీ తెర (కర్టెన్) గుండా బుల్లెట్ దూసుకుపోయిందని గమనించాను. సమయం ఎంతైందో చూడమని బిష్ డేనియల్‌ను పంపాడు; అప్పుడు అతనికి కిటికీ వద్ద ఏదో శబ్దం వినిపించింది: అతను అక్కడికి వెళ్ళాడు, ఒక వ్యక్తి కిటికీ అద్దం గుండా తన చేతిని లోపలికి చొప్పించి అతనిపై కాల్పులు జరిపాడు. దేవుడి దయవల్ల! ఆ బుల్లెట్ అతని గౌన్ గుండా వెళ్ళిపోయింది, అతనికి ఎటువంటి గాయం కాలేదు. మిస్టర్ ఎస్. పక్కగా నిలబడి ఉండటం వల్ల అది సాధ్యమైంది; ఒకవేళ అతను ఎదురుగా నిలబడి ఉంటే, ఆ బుల్లెట్ అతన్ని చంపేసేది. బిష్ తన పిస్టల్‌తో కాల్చడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ అది పేలలేదు; అప్పుడు ఇంట్లో దొరికిన పాత కత్తితో అతను ఆ వ్యక్తిని కొట్టడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆ హంతకుడు అతని నుండి కత్తిని లాక్కోవడానికి ప్రయత్నించాడు,

అతను దానిని లాగి పక్కకు జరుపుతుండగానే, డాన్ గదిలోకి వేగంగా ప్రవేశించాడు; దాంతో అతను తప్పించుకుని పారిపోయాడు. ఇది తెల్లవారుజామున నాలుగు గంటల సమయం. ఆ రాత్రి అత్యంత భయంకరంగా గడిచింది; గాలి ఉరుములా హోరుమంటోంది, వర్షం ధారాపాతంగా కురుస్తోంది. అతని గురించి ఎటువంటి సమాచారమూ తెలియరాలేదు. అయితే, ఆ పని చేసింది ఎవరో అపరిచితుడు కాదని నమ్మడానికి మాకు బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి. ఎందుకంటే, ‘లూసన్’ అనే వ్యక్తి ఒకడు ఉన్నాడు; ఆ సంఘటన జరిగిన మరుసటి రోజే అతను దుకాణదారుల దగ్గరకు వెళ్లి, మిస్టర్ షెల్లీ తన బకాయిలు చెల్లించకుండానే దేశం విడిచి వెళ్ళిపోవడానికి వారిని నమ్మించడానికి ఆడిన నాటకం ఇదంతా అని చెప్పాడు. వారు దానిని నమ్మారు, కాబట్టి అతనిని కనుగొనడానికి ఎవరూ ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదు. మేము ఆదివారం నాడు ‘టానిరాల్ట్’ (Tanyrallt) నుండి బయలుదేరాము. అక్కడి నుండి పూర్తిగా వెళ్ళిపోవడానికి ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యే వరకు, మాకు ఏడు మైళ్ల దూరంలో నివసిస్తున్న కౌంటీ సొలిసిటర్-జనరల్ ఇంట్లో బస చేశాము. మమ్మల్ని ఆ ప్రాంతం నుండి వెళ్ళగొట్టాలని గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నట్లు ఈ లూసన్ చెప్పడం వినిపించింది. ఒకసారి మిస్టర్ షెల్లీ డబ్లిన్‌లో ముద్రించిన ఒక చిన్న కరపత్రం అతని చేతికి చిక్కింది. దానిని అతను ప్రభుత్వానికి పంపాడు; నిజానికి, అతను ఎప్పుడూ మాకు వ్యతిరేకంగా ఏదో ఒకటి మాట్లాడుతూనే ఉండేవాడు. ఎందుకంటే, అతని ప్రవర్తన గురించి విన్న తర్వాత మరియు అతని చర్యల ద్వారా అతను అత్యంత దుర్మార్గుడు మరియు క్రూరుడని గ్రహించిన మేము, అతన్ని మా ఇంట్లోకి రానివ్వకూడదని నిర్ణయించుకున్నాము.

అందరూ మాకు వ్యతిరేకంగా కుట్రలు పన్నుతున్నట్లు అనిపించిన సమయంలో మీ లేఖ చదవడం మాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చింది; కేవలం కొన్ని వారాల క్రితం తమ సేవలను అందిస్తామని చెప్పినవారు కూడా, అలాంటి క్లిష్ట సమయంలో అవసరమైనప్పుడు ఆ పని చేయడానికి వెనుకడుగు వేసిన తరుణంలో అది మాకు ఊరటనిచ్చింది. మిస్టర్ షెల్లీ మరియు నా సోదరి మీకు తమ శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నారు; ఇక సెలవు,

భవదీయుడు,

H. షెల్లీ.

మిస్టర్ H. T. గారికి, లండన్.

అయ్యా,

మేము టానిరాల్ట్ (Tanyrallt) నుండి బయలుదేరడానికి కారణమైన ఆ రహస్య సంఘటనల గురించి హ్యారియెట్ మీకు వివరించి ఉంటుంది. ఆ సమయంలో నేను ఎంతగానో ఆందోళన మరియు అశాంతితో ఉన్నందున, ఆ పనిని స్వయంగా చేసే స్థితిలో లేను. మీ దయ వల్ల, మేము ఆర్థిక ఇబ్బందుల నుండి బయటపడ్డాము. మాకు కాస్త ఊపిరి పీల్చుకునే సమయం మాత్రమే అవసరమైంది, కానీ మాపై జరిగిన వేధింపుల వేగం మాకు ఆ అవకాశాన్ని ఇవ్వలేదు. లండన్‌లోని నా పరిచయస్తుడి నుండి సమాచారం రాగానే, ఆ ఇరవై పౌండ్లను నేను వెంటనే తిరిగి చెల్లిస్తాను.

భవదీయుడు,

పెర్సీ B. షెల్లీ.

మిస్టర్ H. T. గారికి.

ఆ దుర్ఘటన జరిగిన ఒకటి రెండు రోజుల తర్వాత హ్యారియెట్ నాకు టానిరాల్ట్ నుండి ఆ లేఖ రాసింది; దానిపై అంతకుముందు తేదీ ఉన్నప్పటికీ, నా జ్ఞాపకశక్తి మేరకు, అది అక్షరాలా మార్చి 12న డబ్లిన్ నుండి ఆమె రాసిన లేఖను పోలి ఉంది.

ఆమె రాత్రిపూట కలిగిన భయానక అనుభవాల గురించి ఇదే తరహా వివరణతో కూడిన లేఖలను (సర్క్యులర్లను) రాసి, వివిధ ప్రాంతాలకు పంపిందని నాకు తెలిసింది. ఆ ప్రాంతాలు మరియు పరిస్థితులపై అవగాహన ఉండి, ఈ విషయాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన వ్యక్తులందరూ, అటువంటి ప్రయత్నం ఏదీ జరగలేదనే అభిప్రాయంతో ఏకీభవించారు. దానిని నమ్మిన వ్యక్తిని నేను ఎప్పుడూ కలవలేదు. నార్త్ వేల్స్ ప్రజలు, తమకు నచ్చని మతపరమైన లేదా రాజకీయ భావాలు కలిగిన వ్యక్తులపై దాడులు చేశారనే కథనాలను కూడా నేను విన్నాను – అవి కూడా అవాస్తవమైనవే; కానీ, ఆ ప్రాంతంలో (వెల్ష్ ప్రాంతంలో) ఎవరైనా ఎంతటి తర్కవితర్కాలు చేసినా, లేదా ఎంత సూక్ష్మంగా వాదించినా పట్టించుకోనంత తెలివైనవారు లేదా నిర్లిప్త స్వభావం కలవారు ఆ ‘ఏల్’ (ఒక రకమైన బీర్) ప్రియులు మరియు ‘వెల్ష్-రాబిట్’ (చీజ్ వంటకం) భక్షకులు. కార్నార్వోన్‌షైర్ (Carnarvonshire) లోని ఒక మారుమూల ప్రాంతంలో గొర్రెలను కాస్తూ, మాంసం తింటూ, సాక్సులు అల్లుకుంటూ ప్రశాంతంగా జీవించే ప్రజలకు, డబ్లిన్‌లో ప్రచురితమైన—ఎవరూ చదవని మరియు చదవడానికి వీలులేని—కాథలిక్ వాదనలు మరియు ఐర్లాండ్ సమస్యల గురించిన కరపత్రం గురించి ఏమాత్రం ఆసక్తి ఉంటుంది? ఒక సాధారణ గొర్రెల కాపరుల జాతి, తోటి గొర్రెల కాపరిపై ప్రాణాంతక దాడి చేసి, నీచంగా హత్య చేయగలదని గొర్రెల కాపరుల దేవుడైన అపోలో కూడా నమ్మలేడు. టాలిసిన్ (Talliessin) మరియు ఇతర అమర కవుల దేశస్థులు, కవిత్వానికి మరియు గానానికి అధిదేవతలైన ‘అయోనియన్’ కన్యల (Aonian maids) అత్యంత ప్రియమైన వ్యక్తిని ఎలా హింసించి, తమ కవితా సామ్రాజ్యం నుండి వెలివేస్తారు? బిష్ (Bysshe) గానీ, హ్యారియెట్ (Harriet) గానీ ఆ హత్య గురించి నాతో ఎప్పుడూ మాట్లాడలేదు; అలాగే అందమైన…

పెర్సీ బిష్ షెల్లీ.

ఎలిజా (Eliza) కూడా ఇతర విషయాల మాదిరిగానే ఈ విషయంపై కూడా తన సహజమైన మౌనాన్ని పాటించింది. ఇందులో ఖచ్చితంగా ఏదో ఒక అద్భుతమైన, పౌరాణికమైన అంశం ఉంది; ఇది మనల్ని రోమ్ యొక్క ప్రారంభ దశలకు మరియు శైశవదశకు తీసుకువెళ్లి, చారిత్రక సందేహాల మధ్య వదిలేస్తుంది—ముఖ్యంగా ఆమె విషయంలో ‘కాంబ్రో-బ్రిటిష్ టార్క్విన్’ (Cambro-British Tarquin) తీసుకున్న దృఢ నిర్ణయం నేపథ్యంలో. దొంగతనం, నిప్పు పెట్టడం, హత్య వంటి వాటిని మనం ఊహించగలము…

డాన్ ఒక విముక్తి ప్రదాత మరియు మానవతావాది. ఇది అతని కథ; ఐరిష్ రాగంలో చెప్పదగినదీ, ‘ఎరిన్’ (ఐర్లాండ్) వీణ మీటుతూ పాడదగినదీ అయిన కథ ఇది. ముద్రించిన వారి పేరు లేకుండా కరపత్రాలను అతికించినందుకు, పంపిణీ చేసినందుకు లేదా ప్రచురించినందుకు అతన్ని అరెస్టు చేశారు; నేరం రుజువై జైలు శిక్ష పడింది. ఒక మంచి దేవదూత—బహుశా తిరుగుబాటుదారుడైన దేవదూత కావచ్చు—డేనియల్‌ను ఆ సింహాల గుహ (జైలు) నుండి రక్షించాడు. అతని తరపున జరిమానా చెల్లించడం ద్వారా లేదా ఇతర మానవీయ జోక్యం ద్వారా అతను విడుదలయ్యాడు; ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, విడుదలైన ఆ కరపత్రాల అతికించే వ్యక్తిని ‘బిష్’ (Bysshe) తన సేవలో చేర్చుకున్నాడు. డాన్ పొట్టిగా, దృఢమైన శరీరంతో, కఠినమైన ముఖకవళికలు కలిగిన స్వచ్ఛమైన సెల్టిక్ జాతికి చెందిన వ్యక్తి. అతనికి ఇంగ్లీష్ భాష మాట్లాడటం గానీ, అర్థం చేసుకోవడం గానీ రాదు (లేదా అతను ఇష్టపడలేదు), అలాగే ఏ విషయాన్నీ గ్రహించలేకపోయేవాడు. తర్వాతి వసంతకాలంలో వారు అతన్ని తమతో పాటు లండన్‌కు తీసుకువచ్చారు; అక్కడ వారు వచ్చిన కొద్ది కాలానికే నేను అతన్ని ఒక హోటల్‌లో చూశాను. అక్కడ, ఆ మందబుద్ధి గల, ఆకలితో అలమటించిన అనాగరిక వ్యక్తి అతిగా తినడం వల్ల తీవ్రమైన, ప్రాణాంతకమైన అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. అతన్ని ఆసుపత్రికి తరలించాల్సి వచ్చింది; అక్కడ చాలా బాధపడిన తర్వాత, చివరకు అతను కోలుకున్నాడు—ముఖ్యంగా హోటల్ ఆహారం నుండి ఆసుపత్రి ఆహారానికి మారడం వల్ల ఇది సాధ్యమైంది. డాన్ చాలా నమ్మకస్తుడని హ్యారియెట్ చెప్పడంతో, అతన్ని వదులుకోవడానికి ‘బిష్’ను ఒప్పించడం కొంత కష్టమైంది. ఆరోగ్యం కోసం, అతన్ని మళ్ళీ అలవాటైన బంగాళాదుంపలు మరియు మజ్జిగ ఆహారానికి పరిమితం చేశారు; ఆ ‘బొగ్-ట్రాటర్’ (చిత్తడి నేలల వాసి) తన సొంత చిత్తడి నేలలకు తిరిగి పంపబడ్డాడు. ఇది ఒక మంచి ఆచరణ—దీనిని విస్తృతంగా అనుసరించి ఉంటే గొప్ప ఫలితాలు వచ్చి ఉండేవి. టానిరాల్ట్ (Tanyrallt) వద్ద జరిగిన విచిత్రమైన సంఘటనలలో ఆ దుండగుడి పాత్ర ఏమిటో ఊహించడం కష్టం—ఎందుకంటే అతను ఆ సంఘటనల మధ్యలో ప్రధానంగా ఉన్నాడు. దోపిడీ లేదా సాధారణ దుర్మార్గపు చర్యల కోసం అతను ప్రయత్నించి విఫలమయ్యాడా? తన విశ్వసనీయతను నిరూపించుకోవడానికి రాత్రిపూట గొడవ సృష్టించాడా? అనాగరికమైన భయాందోళనల వల్ల ఆ గందరగోళాన్ని సృష్టించాడా? లేక వేల్స్ వదిలి ఏదో వ్యక్తిగత కారణంతో తిరిగి ఐర్లాండ్‌కు వెళ్లాలని కోరుకున్న ఒక శక్తివంతమైన వ్యక్తి ప్రోద్బలంతో అలా చేశాడా? ఇలా రకరకాలుగా ఊహించుకుంటూ పోతే మనం వృథా ప్రయాసలో పడిపోతాము. అయితే ఒక విషయం మాత్రం ఖచ్చితం: షెల్లీ అప్పుడు ఆందోళనకరమైన, అస్థిరమైన మానసిక స్థితిలో ఉన్నాడు. అసాధారణమైన ధైర్యసాహసాలు కలిగిన వ్యక్తి మనస్సులో, నిజమైన దాడి ఫలితంగా ఇలాంటి భయాలు కలగడం కంటే, కల్పిత దాడుల భావనలు పుట్టుకొచ్చే అవకాశమే ఎక్కువగా ఉండేది. అతను ఆ ప్రాణాంతక దాడి గురించి నాతో ఎప్పుడూ ప్రస్తావించలేదు. ఇతరులతో అతను ఏమి చెప్పాడనే విషయానికి వస్తే, నేను చెప్పగలిగేది ఒక్కటే: ఆ మాటలు అతని తీవ్రమైన ఆవేశం మరియు ‘దైవిక ప్రేరణ’ (కవి కాబట్టి కవితాత్మకంగా చెప్పాలంటే) వల్ల వచ్చినవి. ఇంకా చెప్పాలంటే, ఆ ‘దైవిక కవి’ (Divine Poet) లో ఎన్ని లోపాలు ఉన్నప్పటికీ, మరొక షెల్లీని భరించే శక్తి స్త్రీజాతికి లేదు!

ఈ దాడికి సంబంధించిన ఒక లేఖ మిస్టర్ హాడాక్స్ (Mr. Haddocks) ఏజెంట్‌కు రాయబడింది. దానికి తేదీ లేదు, కానీ వారు టానిరాల్ట్‌ను విడిచిపెట్టకముందే అది రాసినట్లు అనిపిస్తుంది. ఇంటి పగిలిన కిటికీలు సాక్ష్యంగా నిలిచిన ఆ సంఘటన నిజంగా జరిగిందనే బలమైన నమ్మకంతో ఆ లేఖ రాయబడింది. అది ఈ విధంగా ఉంది: —

ప్రియమైన విలియమ్స్,

నాపై దాడి చేసిన ఆ దుర్మార్గుడి గురించి ఎటువంటి సమాచారం లేకపోవడం నాకు ఆశ్చర్యం కలిగిస్తోంది. బహుశా విచారణలు తగినంత విస్తృతంగా లేదా క్షుణ్ణంగా జరగలేదేమో?

టానిరాల్ట్ (Tanyrallt) ఇంటికి పగిలిపోయిన కిటికీలకు చెక్క పలకలను బిగించమని మీరు ఆదేశించాలని మిస్టర్ నానీ కోరుతున్నారు. మాకు తక్షణమే డబ్బు అవసరం ఉంది. నా చిన్న చిన్న అప్పులు తీర్చడానికి, నా పేరు మీద మీరు ఇరవై ఐదు పౌండ్ల అప్పు తీసుకురాగలరా? మీ సోదరుడు నాకు ఆ మొత్తాన్ని అప్పుగా ఇవ్వగలరని నాకు తెలుసు. ఇలాంటి సందర్భంలో మీరు ఆయన్ని అడగగలరని నా అభిప్రాయం.

ప్రియమైన విలియమ్స్, మీ విధేయుడు,

పి. బి. షెల్లీ.

పర్సీ బిష్ షెల్లీ.

అధ్యాయం VIII.

నాపై జరిగిన హత్యాయత్నం కారణంగా, టానిరాల్ట్‌కు నేను వెళ్లాల్సి ఉన్న పర్యటన రద్దయింది. నా యువ మిత్రులు ఐర్లాండ్‌కు వెళ్లారు; వారు రెండవసారి ఆ దేశానికి ఎందుకు వెళ్లారో నాకు ఎప్పటికీ తెలియరాలేదు. వేల్స్‌లో జరగాల్సిన పర్యటనకు బదులుగా, డబ్లిన్‌లో వారితో కలవాలని నన్ను అత్యవసరంగా కోరారు; అక్కడ ఒక వారం లేదా పది రోజులు ఉండి, ఆ రాజధానిని మరియు దాని పరిసర ప్రాంతాలను చూసిన తర్వాత, వారితో కలిసి లండన్‌కు తిరిగి రావాలని (అక్కడ వారు శాశ్వతంగా నివసించాలని, నిజానికి “ఎప్పటికీ” అక్కడే ఉండిపోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు) వారు కోరారు. అది మార్చి నెల, వసంతకాలపు న్యాయస్థాన పర్యటనల (Spring Circuit) సమయం; ఆ సమయంలో ప్రత్యేక న్యాయవాదులు (special pleaders)…

ఐర్లాండ్ రాజధాని నగరం ఏ కోశానా అత్యుత్తమ శ్రేణికి చెందిన నగరం కాకపోయినప్పటికీ, క్షీణదశలో ఉన్నప్పటికీ, అది ‘ట్రెమాడోక్’ (Tremadoc) కంటే ఖచ్చితంగా ఎక్కువ ప్రాముఖ్యత మరియు విశిష్టత కలిగిన ప్రదేశం; ఎందుకంటే ట్రెమాడోక్ వైభవం అప్పుడే అంకురార్పణ దశలో ఉండి, భవిష్యత్తులో వికసించాల్సి ఉంది. ఐర్లాండ్‌లోని నా స్నేహితుల నుండి నాకు రెండు మూడు ఉత్తరాలు వచ్చాయి; వారు నన్ను వెంటనే అక్కడికి రమ్మని కోరుతూ, ఎలా వెళ్ళాలి మరియు ఎక్కడ కలవాలి అనే వివరాలను తెలియజేశారు. అలాగే, నా రాక కోసం ఆత్రుతగా ఎదురుచూస్తున్నామని, మేమిద్దరం కలిసి డబ్లిన్ (Dublin) విడిచి వెళ్ళేంత వరకు అక్కడి నుండి కదలమని వారు హామీ ఇచ్చారు. ఆ ఉత్తరాలు ఇప్పుడు నాకు దొరకడం లేదు; ఒక కొత్త ప్రాంతంలో అవి నాకు మార్గదర్శకంగా ఉంటాయని నేను వాటిని వెంట తీసుకెళ్లాను, కానీ ప్రయాణంలో అవి ఎక్కడో పోయి ఉండవచ్చు.

ఆ రోజుల్లో హోలీహెడ్ (Holyhead)కు రెండు మెయిల్-కోచ్‌లు (తపాలా రవాణా వాహనాలు) నడిచేవి; ఒకటి చెస్టర్ (Chester) మీదుగా, మరొకటి ష్రూస్‌బరీ (Shrewsbury) మీదుగా వెళ్ళేవి. నేను చెస్టర్ మీదుగా వెళ్ళే వాహనంలో బయట కూర్చునే స్థలాన్ని (outside place) ఎంచుకున్నాను. ఆ వయసులో చలిని గానీ, వాతావరణ పరిస్థితులను గానీ నేను పెద్దగా పట్టించుకునేవాడిని కాదు. కానీ, నా ప్రయాణ ప్రణాళిక గురించి తెలిసిన ఒక స్నేహితుడు, తన ‘బాక్స్-కోట్’ (బండి నడిపేవాళ్ళు వేసుకునే మందపాటి కోట్)ను అప్పుగా తీసుకోవాలని నన్ను బలవంతం చేశాడు. ఆ కాలంలో వెల్ష్ పర్వతాల మధ్య రాత్రిపూట ప్రయాణించేటప్పుడు అది చాలా అవసరమని అతను నాకు నచ్చజెప్పాడు. నేను కోచ్ డ్రైవర్ పక్కన ఉన్న సీటులో కూర్చుని, చీకటిగా ఉండి వర్షం పడే సూచనలు ఉన్న ఒక రాత్రి తొమ్మిది గంటలకు లండన్ నుండి బయలుదేరాను.

మేము ఎక్కువ దూరం వెళ్ళకముందే వర్షం పడటం మొదలైంది; మొదట నెమ్మదిగా మొదలై, కాసేపటికే భారీగా కురవడం ప్రారంభించింది.

నా స్నేహితుడు ఇచ్చిన బాక్స్-కోట్ ‘ఫ్రీజ్’ (frieze) అనే మృదువైన, స్పాంజి లాంటి గుణం కలిగిన ఉన్ని వస్త్రంతో చేయబడింది. అది పొడి చలి నుండి రక్షణ కల్పించడంలో అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది, కానీ నిరంతరాయంగా కురిసే వర్షం నుండి మాత్రం కొద్దిసేపు మాత్రమే రక్షణ ఇవ్వగలదు; దాంతో నేను త్వరలోనే పూర్తిగా తడిసిపోయాను. నా మీద ఉన్న తడి దుప్పటి వల్ల, అది లేనప్పుడు ఉండే దానికంటే నేను ఇంకా ఎక్కువగా తడిసిపోయినట్లు అనిపించింది; అచ్చం తడిసిన స్పాంజ్‌తో చేసిన దుస్తులు ధరించినట్లుగా నా పరిస్థితి తయారైంది. ఆ రాత్రి, మరుసటి రోజు ప్రయాణంలో మేము భోజనం కోసం ఆగి ఉంటాము, కానీ అలా చాలాసార్లు జరగలేదు, అలాగే ఎక్కువ సమయం కూడా గడపలేదు. మేము ఎప్పుడు, ఎక్కడ ఆహారం కోసం ఆగామో నాకు గుర్తులేదు. తడి, చలి తప్ప నాకు మరేమీ గుర్తులేదు; ఎడతెరిపి లేకుండా వర్షం కురుస్తూనే ఉంది – పడమర దిశ నుండి, నేరుగా నా ముఖం మీదే పడేలా వర్షం పడుతూనే ఉంది. ఆకాశం నుండి కురిసే నీరు నా టోపీ మీద పడింది; అక్కడి నుండి మెడ మీదుగా కారింది; నా మందపాటి మెత్తని కోటు గుండా చొచ్చుకుపోయి శరీరాన్ని తాకింది; చేతుల గుండా ప్రవహిస్తూ చల్లబడిన నా చేతులపై ధారాళంగా పడింది; అలాగే ప్యాంటు కింది భాగం నుండి బయటకు వచ్చి, మొద్దుబారిపోయిన నా పాదాలను నిరంతరం తడిపేసింది. నేను కూర్చున్న సీటు కుషన్—అక్కడ అన్నీ అసౌకర్యంగానే ఉన్నప్పటికీ, ఇది అన్నిటికంటే అత్యంత అసౌకర్యమైన విషయం—నీటితో పూర్తిగా నిండిపోయి, వరద నీటిలో మునిగిన చిత్తడి నేల నుండి తీసిన మట్టి గడ్డలా తయారైంది. ఆనాటి కఠినమైన పరిస్థితుల్లో, కోచ్ నడిపే వ్యక్తికి మరియు అతని పక్కన కూర్చున్న వారికి మోకాళ్లను రక్షించుకోవడానికి ఎలాంటి కవచం (ఏప్రాన్) ఉండేది కాదు; కోచ్‌ల పైన కూర్చుని చేసిన నా సుదీర్ఘమైన, అనేక ప్రయాణాలలో, అటువంటి రక్షణ వ్యవస్థ ఎందుకు లేదని నేను తరచుగా ఆశ్చర్యపోయేవాడిని, దాని కోసం ఎంతగానో, కానీ వ్యర్థంగా పరితపించేవాడిని; కనీసం ఈ విషయంలోనైనా నేను నా కాలం కంటే ముందు ఆలోచించేవాడిని!

“వాతావరణం కాస్త ‘మెత్తగా’ (వర్షంతో కూడిన తడి వాతావరణం) ఉంది కదా, మహాశయులారా!” అని మా వెనుక, కోచ్ పైకప్పు మీద కూర్చున్న మరో ప్రయాణికుడు అన్నాడు. అతను పొడవుగా, సన్నగా (ఎముకలు తేలినట్లుగా), ఎర్రటి జుట్టు కలిగిన స్కాట్లాండ్ దేశస్థుడు; అతను కూడా నాలాగే పూర్తిగా తడిసిపోయి ఉన్నాడు. దాదాపు గంటకోసారి ఆయన ఎంతో గంభీరంగా, ఏదో ఊహించని విషయాన్ని కనుగొన్న వ్యక్తిలా భావిస్తూ, కోచ్ డ్రైవర్లతోనూ నాతోనూ ఇలా అనేవారు:

“వాతావరణం చాలా మృదువుగా ఉంది కదూ, మహాశయులారా!”

“నిజమే,” అని నేను బదులిచ్చాను.

“మృదువా, అది…” అని నా కుడివైపున ఉన్న స్నేహితుడు విసుగ్గా అన్నాడు.

ఆయన మొదటి మాట అన్న పావుగంట తర్వాత, ఉత్తరాది నుండి వచ్చిన ఆ గంభీరమైన సహ-ప్రయాణికుడు మరో మాట మాట్లాడటానికి సాహసించాడు; అదీ ఏదో కొత్త విషయాన్ని చెబుతున్నట్లుగా:

“అలాగే, మరీ వేడిగా కూడా లేదు! అస్సలు లేదు!”

ఆయన దగ్గర ఉన్న చిన్నపాటి సంభాషణల సారాంశం అంతా అంతే. రాత్రి భోజనం కోసం మేము కొంతసేపు ‘చెస్టర్’ (Chester) వద్ద ఆగామని నాకు గుర్తుంది; ఆ భోజనం చాలా అధ్వాన్నంగా ఉండేది, ఆ సత్రం మురికిగా, అసహ్యంగా ఉండేది. అంతేకాకుండా అక్కడ చాలా గందరగోళం నెలకొంది, ఎందుకంటే ఇతర కోచ్‌లలోని ప్రయాణికులు కూడా అదే సమయంలో, అదే గదిలో భోజనం చేస్తున్నారు.

తడిసిన నేను మళ్లీ నా తడిసిన సీటుపైకి ఎక్కాను; అప్పుడు నా పక్కన ఒక మొరటైన వ్యక్తి కూర్చున్నాడు. అతను స్పష్టంగా ఒక వెల్ష్‌వాసిలా (Welshman) కనిపించాడు, కోచ్ డ్రైవర్ కంటే గొర్రెల కాపరిలా ఎక్కువగా అనిపించాడు. త్వరలోనే మేము పర్వతాలను, ఆ…

నా ప్రయాణంలో రెండవ రాత్రికి తోడుగా, జోరున వర్షం కురవడం మొదలైంది; బలమైన గాలి ఆ వర్షం తీవ్రతను మరింత పెంచింది. కానీ దానివల్ల నాకేమీ పెద్దగా తేడా అనిపించలేదు; అప్పటికే నేను చాలా సేపటి నుండి నీటి ధారలో తడిసిపోతూ ఉండటంతో, ఆ పరిస్థితిని పట్టించుకునే స్థితిలో లేను. నా దుస్తుల లోపల నీరు వేగంగా ప్రవహిస్తున్నా, అది నాకు ఏమాత్రం సమస్యగా అనిపించలేదు!

మేము ‘కాన్వే’ (Conway) వద్ద అల్పాహారం చేస్తామని గార్డు నాకు చెప్పాడు. ఆ వార్త నాకు ఊరటనిచ్చింది; అది వెచ్చదనాన్ని, ఉల్లాసాన్ని ఇస్తుందని ఆశ కలిగించింది. వేడి టీ, కాల్చిన రొట్టె (టోస్ట్), బహుశా వేయించిన మాంసం వంటి వాటి గురించి ఊహించుకోవడం, ఆ గాలి, వర్షం మరియు ‘ఫ్లింట్’ (Flint) ప్రాంతం గుండా సాగుతున్న ప్రయాణంలో నాకు ఓదార్పునిచ్చింది. అదృష్టవశాత్తూ, కాన్వేలో లభించే అల్పాహారం ఎలాంటిదో అప్పటికి నాకు తెలియదు.

‘కాంబ్రియన్’ (Cambrian) కోచ్ డ్రైవర్ ఒక విశాలమైన నదీ ముఖద్వారం వద్ద బండిని ఆపాడు. ఆ నది సముద్రంలాగే ఉధృతంగా, అలలతో, తుఫాను వాతావరణంతో ఉంది; సముద్రపు నీరు ఉగ్రరూపంతో అందులోకి వచ్చి చేరుతోంది. మేము ఒక పడవలోకి ఎక్కాము—అన్నట్టు, మెయిల్ కోచ్‌లోని సరుకు, మనుషులు (కొందరు సజీవంగా, కొందరు దాదాపు చచ్చినట్లుగా, మరికొందరు అచేతనంగా ఉన్నవారు) అందరినీ ఒక పెద్ద ఫెర్రీ-బోటులోకి మార్చారు. ఆ నదిని దాటే ప్రయాణం చాలా కష్టంగా, విసుగు పుట్టించేలా సాగింది. మేము నది మధ్యలో ఉన్నప్పుడు, సరిగ్గా నెల రోజుల క్రితం అక్కడ జరిగిన ఒక విషాద ప్రమాదం గురించి వారు చెప్పారు; ఆ ప్రమాదంలో ఫెర్రీ-బోటు బోల్తా పడి, మెయిల్ గార్డు నీట మునిగి చనిపోయాడట.

ఇరవై ఏళ్ల తర్వాత, 1833లో, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ల కమిషనర్‌గా నేను మళ్లీ కాన్వేను సందర్శించాను. అప్పుడు ఆ సంఘటన గురించి అక్కడి చర్చి పాస్టర్‌తో (Vicar) మాట్లాడాను; ఆయన నన్ను చర్చి ఆవరణలోని సమాధుల ప్రదేశానికి తీసుకెళ్లి, ఆ దురదృష్టకరమైన గార్డు సమాధిని, దానిపై ఉన్న స్మారక శిలను మరియు సమాధి శాసనాన్ని (epitaph) చూపించారు. నేను కోచ్‌లలో (గుర్రపు బండ్లలో) చాలా ప్రయాణాలు చేశాను; అందువల్ల, ఎంతటి చెత్త అల్పాహారం ఎలా ఉంటుందో నాకు బాగా తెలుసు—దురదృష్టవశాత్తు ఆ అనుభవం నాకూ ఉంది. సుదీర్ఘమైన, కష్టతరమైన అనుభవంతో నేను దృఢంగా చెప్పగలను: కాన్వే (Conway) వద్ద దొరికిన అల్పాహారం నాణ్యత విషయంలో మరేదీ అంత అధ్వాన్నంగా ఉండదు. పనికిరాని రొట్టె, పనికిరాని వెన్న, మరియు అత్యంత దారుణమైన టీ; మేము మరికొన్ని పదార్థాలు అడిగాము, వారు వెంటనే తెస్తామని మాటిచ్చారు, ఆపై అసహనంతో “ఇప్పుడే వస్తున్నాయి” అని చెప్పారు: కానీ వాటన్నింటికంటే ముందుగా గార్డు వచ్చి, మెయిల్ బండి బయలుదేరడానికి సిద్ధంగా ఉందని మాకు తెలియజేశాడు.

ఆ అసహ్యకరమైన సత్రంలో మేము గడిపిన కొద్ది సమయం, ఒక ఐరిష్ వ్యక్తి చేసిన గొడవ వల్ల మరింత విసుగు పుట్టించేలా మారింది. అతను తన దేశం పట్ల తనకు ఎంతో గర్వం ఉందని పెద్ద గొంతుతో, అసహ్యకరమైన యాసలో అందరికీ చెబుతూనే ఉన్నాడు; అతని అసంబద్ధమైన అరుపులను ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, కానీ అతను చెబుతున్నంత గర్వం అతనికి తన దేశం పట్ల లేదని అక్కడున్న వారందరికీ అనిపించింది.

మాకు సమాచారం ఇచ్చిన తర్వాత, గార్డు స్వయంగా చురుకుదనాన్ని ప్రదర్శిస్తూ కోచ్ వెనుక భాగం ఎక్కి తన హార్న్‌ను ఊదాడు. నేను ఎటువంటి సౌకర్యం లేని ఆ ‘గాలులు, తుఫానుల నిలయం’ (బండి పైభాగం) వైపు ఎక్కాను; మేము ప్రయాణిస్తుండగా వర్షం, గాలి తీవ్రత మరింత పెరిగాయి—అది ఆ గొప్ప పర్వతం ‘పెన్‌మాన్‌మావర్’ (Penmanmawr) కు మరియు ఉగ్రరూపం దాల్చిన సముద్రానికి గౌరవం ఇస్తున్నట్లుగా అనిపించింది.

మేము వరద నీటి గుండా (అగ్ని గుండా కాదు) ముందుకు సాగి, ‘మెనై జలసంధి’ (Menai Straits) మీదుగా ఉన్న మరో ఫెర్రీ పాయింట్ ‘బాంగోర్ ఫెర్రీ’ (Bangor Ferry)కి చేరుకున్నాము. అక్కడ వాతావరణం తుఫానుతో కూడి, అల్లకల్లోలంగా ఉంది; కానీ అది లోతట్టు ప్రాంతంలో, అంటే ఉగ్ర సముద్రానికి దూరంగా ఉండటం వల్ల, ‘కాన్వే’ నదీ ముఖద్వారం వద్ద ఉన్నంత భయంకరంగా లేదు. అక్కడ, కఠినమైన స్వభావం కలిగిన వెల్ష్ ఫెర్రీ సిబ్బంది మమ్మల్ని, మా సామానును, అలాగే మెయిల్ సంచులను ఏమాత్రం మర్యాద లేకుండా ఒక పెద్ద పడవలోకి విసిరేసినట్లుగా ఎక్కించారు. మెయిల్-కోచ్ ప్రయాణంలో ఉండే ఆ ‘ప్రత్యేకమైన’ శ్రద్ధ మరియు జాగ్రత్తలతో—అంటే, ఉత్తరాల సంచులు మరియు గార్డు సురక్షితంగా ఉంటే చాలు, ప్రయాణికులు మరియు వారి సామాను ఏమైపోయినా పర్వాలేదు అన్నట్లుగా—మేము ప్రయాణించాము. గాలి మరియు ఆటుపోట్లు అనుకూలంగా లేవు, సముద్రపు కాలువ (ఛానల్) అలలతో అల్లకల్లోలంగా ఉంది; మా పడవ అటూ ఇటూ ఊగుతూ పైకి కిందకు లేచింది, దాటడానికి చాలా సమయం పట్టింది; కానీ పడవ నడిపేవాళ్లు గట్టిగా తెడ్డు వేయడంతో, చివరికి మేము ఒడ్డుకు చేరుకున్నాము.

వెంటనే మా స్థానాల్లో కూర్చోవడం మరియు వీలైనంత త్వరగా ముందుకు సాగడం—ఎందుకంటే మాకు అప్పటికే ఆలస్యమైంది—అదే ఆదేశం, దాన్ని పాటించాము. ‘డ్రూయిడ్’ల (ప్రాచీన పూజారుల) ప్రభావం ఉన్న ఆంగ్లేసీ (Anglesea) గడ్డపై మొదటిసారి అడుగు పెట్టడం, మోనా (Mona) ద్వీపం వెడల్పునంతా దాటి వెళ్లడం ఒక విశేషం; అయితే అక్కడ చూడటానికి ఏమీ లేదని నా కళ్లతో స్పష్టంగా చూసుకోవడం మరో విషయం. త్వరలోనే హోలీహెడ్ (Holyhead)—దీనిని అందరూ సాధారణంగా ‘ది హెడ్’ అని పిలిచేవారు—చేరుకుంటాననే ఆలోచన ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చింది. ఓడ ఎక్కడానికి కనీసం ఇరవై నిమిషాల సమయం పడుతుంది; నా ఉద్దేశం నెరవేర్చుకోవడానికి ఆ సమయం సరిపోతుంది—అదేమిటంటే, సత్రం (inn) ద్వారం వద్ద వాహనం ఆగగానే, అక్కడి నుండి వేగంగా నడిచి వెళ్లడం…

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-9-26-ఉయ్యూరు .