జర్మన్ మహాకవి ,రచయిత ,విమర్శకుడు ,దార్శనికుడు తత్వ వేత్త , , కాళిదాసు శాకుంతలం చదివి పరవశంతో నృత్యం చేసిన -గోథే జీవిత చరిత్ర -7
148
“అందమైన పద్యాలు—వాటిని అతడు రాయగలడని మీరు అస్సలు అనుకోరు కదా!” “అందుకు అతడు ఏమాత్రం నొచ్చుకోడు,” అని అవతలి వ్యక్తి బదులిచ్చాడు, “ఎందుకంటే, అతని వయసు వారికి ఉండే దానికంటే ఎక్కువ పాండిత్యం అవసరమయ్యే పద్యాలను అతడు రచించాడని మనం భావించడం అతనికి ఒక గౌరవం.” నేను ఏదో సాధారణ విషయం చెప్పి సరిపెట్టాను, కానీ నా మిత్రుడు ఇలా అన్నాడు, “నిన్ను ఒప్పించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడాల్సిన అవసరం లేదు.” “అతనికి ఒక ఇతివృత్తాన్ని ఇస్తే చాలు, అతను వెంటనే ఒక కవితను అల్లిస్తాడు.” మేము ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు ఆ మాటను నేను అంగీకరించాను; అప్పుడు అవతలి వ్యక్తి, ఒక యువతి తన మనసులోని ప్రేమ భావనను ఒక యువకుడికి తెలియజేసేలా, ప్రాసలతో కూడిన చక్కని ప్రేమలేఖను నేను రాయగలనా అని అడిగాడు. “అదెంత పని! రాయడానికి కావలసిన సామాగ్రి ఉంటే చాలు,” అని నేను బదులిచ్చాను. అతను తన జేబులో ఉన్న చిన్న నోట్బుక్ను (అందులో చాలా ఖాళీ పేజీలు ఉన్నాయి) బయటకు తీశాడు, నేను రాయడానికి ఒక బెంచీ మీద కూర్చున్నాను. ఆ సమయంలో వారు అటు ఇటు తిరుగుతున్నప్పటికీ, నన్ను ఎప్పుడూ తమ కనుచూపు మేరలోనే ఉంచుకున్నారు. నేను వెంటనే ఆ సన్నివేశాన్ని ఊహించుకున్నాను; ఒక అందమైన యువతి నిజంగా నాపై అనురక్తిని పెంచుకుని, తన భావాలను వచనంలోనో లేదా పద్యంలోనో వెల్లడిస్తే ఎంత బాగుంటుందో అని ఆలోచించాను. ఆలస్యం చేయకుండా నా రచనను ప్రారంభించాను; కొద్దిసేపట్లోనే సాధారణ చరణాలు మరియు లయాత్మకమైన కవితా శైలి కలగలిసిన రీతిలో ఆ లేఖను పూర్తి చేశాను. అది ఎంత అద్భుతంగా ఉందంటే, నా సామర్థ్యాన్ని సందేహించిన వ్యక్తి ఆశ్చర్యచకితుడయ్యాడు, నా స్నేహితుడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు. ఆ కవితను తన దగ్గరే ఉంచుకోవాలన్న ఆ వ్యక్తి కోరికను కాదనలేకపోయాను; పైగా అది అతని నోట్బుక్లోనే రాయబడింది కాబట్టి, నా ప్రతిభకు నిదర్శనమైన ఆ రచనను అతని చేతిలోనే ఉంచాను. అతను నా పట్ల ఎంతో గౌరవాభిమానాలను వ్యక్తం చేస్తూ, మనం తరచుగా కలుస్తూ ఉండాలని కోరుకుంటూ అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయాడు; అందుకే మేము కలిసి గ్రామీణ ప్రాంతానికి వెళ్లడానికి ఒక సమయాన్ని నిర్ణయించుకున్నాము.
ఆ తర్వాత మా బృందం, అదే సామాజిక స్థాయికి చెందిన ఇతర యువకులు సమావేశమయ్యే ఒక ప్రదేశానికి వెళ్ళింది. వారు మధ్యతరగతి లేదా కింది తరగతికి చెందినవారు; వారికి తెలివితేటలకు కొదవ లేదు. పాఠశాల విద్యను అభ్యసించడం వల్ల వారికి తగినంత జ్ఞానం మరియు కొంతవరకు సంస్కారం కూడా ఉండేవి. ఒక పెద్ద మరియు సంపన్న నగరంలో జీవనోపాధి పొందడానికి అనేక మార్గాలు ఉంటాయి… జీవనోపాధి. న్యాయవాదుల కోసం పత్రాలను నకలు చేయడం ద్వారా, అలాగే సాధారణ ప్రజల పిల్లలకు ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో లభించే దానికంటే మెరుగైన విద్యను అందించడం ద్వారా వారు తమ ఉపాధిని సాగించేవారు. మతపరమైన దీక్ష (confirmation) పొందబోయే కొంత ముందస్తు పరిజ్ఞానం ఉన్న పిల్లలకు వారు మతపరమైన పాఠాలు బోధించేవారు; అంతేకాకుండా, వారు ఏజెంట్లు మరియు వ్యాపారులకు కొన్ని పనులలో సహాయపడేవారు. తద్వారా సాయంత్ర వేళల్లో, ముఖ్యంగా ఆదివారాలు మరియు పండుగ రోజుల్లో, వారు పొదుపుగానైనా సరే ఆనందంగా గడపగలిగేవారు.
అక్కడికి వెళ్లే దారిలో, వారు నా ప్రేమలేఖను ఎంతగానో ప్రశంసిస్తూనే, దానిని ఒక సరదా పని కోసం ఎలా ఉపయోగించారో నాకు చెప్పారు: అంటే, ఆ లేఖను వేరొకరి చేతిరాతతో (నకిలీ రాతతో) రాసి, కొన్ని సందర్భోచితమైన సూచనలు జోడించి, ఒక అహంకారి అయిన యువకుడికి పంపారట. ఆ యువకుడు, తాను దూరం నుండే ఆరాధించే ఒక యువతి తన పట్ల అమితమైన ఆసక్తిని కలిగి ఉందని, తనతో మరింత సన్నిహితంగా మెలిగే అవకాశం కోసం ఎదురుచూస్తోందని గట్టిగా నమ్మేలా ఆ లేఖ చేసింది. అంతేకాక, అతనికి పద్య రూపంలో ఒక సమాధానం రాయాలని తాము ఎంతగానో కోరుకుంటున్నామని, కానీ తమకు గానీ అతనికి గానీ అంతటి నైపుణ్యం లేదని వారు నాతో చెప్పారు; అందుకే ఆ సమాధానాన్ని రచించమని వారు నన్ను ఆసక్తిగా కోరారు.
ఇతరులను తప్పుదోవ పట్టించడం లేదా గందరగోళానికి గురిచేయడం (mystification) అనేది మేధోపరమైన స్థాయి ఏదైనప్పటికీ, ఖాళీగా ఉండే మనుషుల వినోదంగా ఉంటూనే ఉంటుంది, ఇకముందూ అలాగే ఉంటుంది. ఇది ఒక చిన్నపాటి అల్లరి పని, ఒక రకమైన ఆత్మసంతృప్తినిచ్చే దుష్టచేష్ట; తమలో తాము ఎటువంటి సృజనాత్మక వనరులు లేనివారు లేదా ఆరోగ్యకరమైన బాహ్య కార్యకలాపాలు లేనివారు దీనిని ఎక్కువగా ఆస్వాదిస్తుంటారు. ఏ కాలమూ ఇటువంటి చేష్టల నుండి మినహాయింపు పొందలేదు. చిన్నతనంలో మేము తరచుగా ఒకరినొకరు తప్పుదోవ పట్టించుకునేవాళ్ళం; చాలా ఆటలు ఇటువంటి గందరగోళం మరియు ఉపాయాల చుట్టూనే తిరుగుతాయి, కాబట్టి ఈ సరదా పని కూడా హద్దులు దాటలేదు. నేను అంగీకరించాను, లేఖలో ఉండాల్సిన వివరాలను వారు నాకు చెప్పారు, మేము ఇంటికి చేరుకునే లోపే ఆ లేఖ రాయడం పూర్తయింది.
కొద్ది సేపటి తర్వాత నా స్నేహితుడి ద్వారా, వారి సాయంత్రం విందులో పాల్గొనమని వారు నన్ను ఎంతో ఆసక్తితో ఆహ్వానించారు. ఆ విందు ఖర్చును ఆ ప్రేమికుడే స్వయంగా భరించాడు; అద్భుతమైన ‘కావ్య కార్యదర్శి’గా వ్యవహరించిన నా స్నేహితుడికి కృతజ్ఞతలు తెలపాలని అతను ఎంతగానో కోరుకున్నాడు.
మేము చాలా ఆలస్యంగా సమావేశమయ్యాము; అక్కడ ఏర్పాటు చేసిన ఆహారం సాధారణంగానే ఉన్నా, వైన్ మాత్రం తాగదగినంత బాగుంది. అయితే, ఆ విందులో ప్రధాన వినోదం అంతా ఆ యువకుడిని (అతను పెద్దగా తెలివైనవాడు కాడు) ఆటపట్టించడం చుట్టూనే తిరిగింది. నా లేఖను పదే పదే చదవడం వల్ల, ఆ లేఖను తానే స్వయంగా రాసుకున్నానని అతను దాదాపుగా నమ్మేసే స్థితికి వచ్చాడు.
నా సహజమైన ఉదార స్వభావం వల్ల, అటువంటి అల్లరితో కూడిన మోసం నుండి పెద్దగా ఆనందాన్ని పొందలేకపోయాను; పైగా, అదే విషయాన్ని పదే పదే ప్రస్తావించడం నాకు త్వరలోనే విసుగు పుట్టించింది. ఒక ఊహించని సంఘటన ఆ సాయంత్రానికి కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఇవ్వకపోయి ఉంటే, ఆ సమయం నాకు చాలా విసుగు పుట్టించేది. మేము అక్కడికి చేరుకున్నప్పుడు, భోజనపు బల్ల…
…అందంగా, క్రమపద్ధతిలో అమర్చబడి, తగినంత వైన్తో సిద్ధంగా ఉంచబడింది; కాబట్టి మాకు అదనపు సేవలేవీ అవసరం పడలేదు. అయితే, చివరకు వైన్ అయిపోవడంతో, వారిలో ఒకరు పనిమనిషిని పిలిచారు; కానీ పనిమనిషికి బదులుగా అక్కడ ఒక…
“దీనికి త్వరలోనే సమాధానం వస్తుందన్న ఆశతో నేను ఎంతో ఉత్సాహానికి లోనయ్యాను. ఆ లేఖను రాయాల్సిన బాధ్యత నాదే అయ్యింది; పైలాడెస్ (Pylades) ద్వారా నా సరదా స్నేహితులు నన్ను గట్టిగా కోరారు—ఈ రచన అత్యంత ఆకర్షణీయంగా, పరిపూర్ణంగా ఉండేలా నా తెలివితేటలనూ, నైపుణ్యాన్నీ పూర్తిగా ఉపయోగించమని వారు నన్ను అభ్యర్థించారు.
ఆ సుందరిని మళ్లీ చూడగలనన్న ఆశతో నేను వెంటనే పని మొదలుపెట్టాను. గ్రెట్చెన్ (Gretchen) నాకు స్వయంగా ఉత్తరం రాస్తే ఏ విషయాలు ఆమెకు అత్యంత సంతోషాన్ని కలిగిస్తాయో అని ఆలోచించాను. ఆమె రూపం, స్వభావం, ప్రవర్తన మరియు మనస్తత్వానికి అనుగుణంగా ఆ లేఖను రూపొందించాను; నిజంగానే ఆమె అలా రాస్తే ఎంత బాగుంటుందో అని ఊహించుకుంటూ, ఆమె నుండి అలాంటి సందేశం వస్తుందన్న ఆలోచనలోనే పరవశించిపోయాను. ఇతరులను నమ్మించడానికి ప్రయత్నిస్తూనే, నేను నాకే మాయాలోకంలో విహరించేలా చేసుకున్నాను; అయితే, ఆ వ్యవహారం వల్ల భవిష్యత్తులో ఎంతో ఆనందం, అలాగే కొంత ఆందోళన కూడా కలగబోతోందని నాకు అప్పుడు తెలియదు. మళ్లీ పిలుపు వచ్చినప్పుడు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను, రావడానికి అంగీకరించాను, నిర్ణీత సమయానికి అక్కడికి చేరుకున్నాను. అక్కడ ఆ యువకులలో ఒకరు మాత్రమే ఉన్నారు; గ్రెట్చెన్ కిటికీ దగ్గర కూర్చుని నూలు వడుకుతోంది, ఆమె తల్లి గదిలో పనుల్లో నిమగ్నమై ఉంది. ఆ యువకుడు నేను అతనికి గట్టిగా చదివి వినిపించాలని కోరాడు; నేను అలాగే చేశాను, కానీ చదివేటప్పుడు నా దృష్టి ఆ అందమైన అమ్మాయి వైపు మళ్లుతూనే ఉండటంతో నాలో భావోద్వేగం కలిగింది. ఆమె కదలికలలో ఏదో తెలియని ఆందోళన, ఆమె బుగ్గలపై లేత ఎరుపు రంగు ఛాయ కనిపించడాన్ని గమనించినట్లు భావించి, ఆమె ప్రత్యేకంగా అర్థం చేసుకోవాలని నేను కోరుకున్న విషయాలను మరింత స్పష్టంగా, నొక్కి చెబుతూ చదివాను. తరచుగా తన ప్రశంసలతో నన్ను ఆపుతూ వచ్చిన ఆ బంధువు (కజిన్), చివరకు ఆ రచనలో కొన్ని మార్పులు చేయమని నన్ను కోరాడు. అతను ఎంచుకున్న ప్రదేశాలు—నిజం చెప్పాలంటే—మంచి కుటుంబానికి చెందిన, సంపన్నురాలైన మరియు నగరంలో మంచి పేరుప్రతిష్టలు కలిగిన ఆ యువతికి కాకుండా, గ్రెట్చెన్ (Gretchen) వంటి సామాన్య స్థితిలో ఉన్నవారికి సరిపోయేలా ఉండేవి. కావలసిన మార్పులను సూచించి, సిరా పాత్రను అక్కడే ఉంచి, ఆ యువకుడు ఏదో పని మీద కాసేపు బయటకు వెళ్ళాడు. నేను మాత్రం పెద్ద బల్ల వెనుక ఉన్న బెంచీపై కూర్చుని, కిటికీ దగ్గర ఎప్పుడూ ఉండే ‘స్టైలస్’ (రాత కడ్డీ) సహాయంతో, బల్ల ఉపరితలం అంతా ఆక్రమించి ఉన్న ఒక పెద్ద స్లేటుపై అవసరమైన మార్పులను చేయడానికి ప్రయత్నించాను. లెక్కలు వేసుకోవడానికి, చిన్న చిన్న విషయాలు రాసుకోవడానికి, అలాగే రాకపోకలు సాగించేవారితో సంభాషించడానికి వారు ఆ పెద్ద స్లేటును ఉపయోగించేవారు.
నేను కాసేపు రకరకాల విషయాలు రాస్తూ, వాటిని మళ్ళీ చెరిపివేస్తూ ఉన్నప్పుడు, కాస్త అసహనంతో, “ఇది కుదరదు!” అని అన్నాను. “అది ఇంకా మంచిదే,” అని ఆ యువతి బదులిచ్చింది, “అది ఎప్పటికీ కుదరకూడదనే నేను కోరుకుంటున్నాను! ఇలాంటి విషయాల్లో మీరు జోక్యం చేసుకోకూడదు.” ఆమె తన వడకే రాట్నం (distaff) దగ్గరి నుండి లేచి బల్ల వైపు వచ్చి, నాకు గట్టిగా హితబోధ చేసింది; అయితే ఆ మాటల్లో ఎంతో వివేకం, స్నేహభావం ఉన్నాయి. “ఇది ఒక అమాయకపు సరదాగా అనిపించవచ్చు; ఇది సరదానే, కానీ అమాయకమైనది మాత్రం కాదు. ఇలాంటి వ్యవహారాలను నేను చాలా చూశాను; కేవలం అల్లరి కోసం చేసే పనుల వల్ల మన యువత ఎన్నో కష్టాల్లో చిక్కుకోవడం నేను గమనించాను.” “అయితే నేనేం చేయాలి?” అని నేను అడిగాను; “లేఖ అప్పటికే రాయబడింది, కేవలం సరిదిద్దమని మాత్రమే వారు నా దగ్గర ఉంచారు.” “నా మాట నమ్మండి,” అని ఆమె బదులిచ్చింది, “దాన్ని మార్చకండి;” “వద్దు, దీన్ని తిరిగి తీసుకోండి, మీ జేబులో పెట్టుకోండి, వెళ్ళిపోండి, మరియు మీ స్నేహితుడి ద్వారా ఈ విషయాన్ని పరిష్కరించుకోవడానికి ప్రయత్నించండి. నేను కూడా మీ తరఫున ఒక మంచి మాట చెబుతాను; ఎందుకంటే చూడండి, నేను సామాన్యమైన అమ్మాయినే అయినా, ఈ బంధువులపై ఆధారపడి ఉన్నప్పటికీ—వారు నిజానికి ఏ చెడు పనీ చేయరు, కానీ సరదా కోసం లేదా లాభం కోసం తరచుగా తొందరపాటుతో కూడిన పనులు చేస్తుంటారు—నేను వారిని ఎదిరించాను, వారు కోరినట్లుగా ఆ మొదటి లేఖను కాపీ చేయలేదు. వారు దానిని వేరొకరి చేతిరాతతో (నకిలీ రాతతో) రాశారు; మీరు వేరేలా ఆదేశించకపోతే, దీని విషయంలో కూడా మీరు అలాగే చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇక మీ విషయానికొస్తే, మంచి కుటుంబానికి చెందినవారు, ధనవంతులు, స్వతంత్రులు అయిన మీరు, మీకు ఏమాత్రం మేలు చేయని, పైగా కీడు కలిగించే అవకాశం ఉన్న ఒక పనిలో ఒక సాధనంగా ఎందుకు ఉపయోగపడటానికి అంగీకరిస్తున్నారు?” ఆమె అలా మాట్లాడటం విని నాకు సంతోషం కలిగింది, ఎందుకంటే సాధారణంగా ఆమె సంభాషణలో పెద్దగా పాల్గొనేది కాదు. ఆమె పట్ల నాకున్న ఇష్టం విపరీతంగా పెరిగింది, నా భావోద్వేగాలపై నాకే నియంత్రణ లేకుండా పోయింది, దాంతో నేను ఇలా అన్నాను: “మీరు అనుకుంటున్నంత స్వతంత్రుడిని నేను కాను; నా జీవితంలోని అత్యంత విలువైన లక్ష్యాన్ని సాధించలేనప్పుడు ఆ సంపద నాకెందుకు పనికొస్తుంది?”
ఆమె నేను రాసిన ఆ కవితాత్మక లేఖను తన వైపుకు లాక్కుని, మధురమైన మరియు హుందా అయిన శైలిలో గట్టిగా చదవడం మొదలుపెట్టింది. “ఇది చాలా బాగుంది,” అని ఆమె ఎంతో నిష్కపటమైన భావంతో ఆగుతూ అంది, “కానీ ఇది నిజమైన ప్రయోజనానికి ఉపయోగపడకపోవడం విచారకరం.” “అది నిజంగా వాంఛనీయమే,” అని నేను ఉద్వేగంతో అన్నాను, “అయ్యో! తాను అమితంగా ప్రేమించే యువతి నుండి తన పట్ల ఆమెకున్న అనురాగానికి సంబంధించిన అటువంటి భరోసాను పొందే వ్యక్తి ఎంత సంతోషంగా ఉంటాడో కదా!” “అందుకు చాలా అవసరం,” అని ఆమె బదులిచ్చింది, “అయినప్పటికీ, చాలా మందికి అది సాధ్యమే.” “ఉదాహరణకు,” నేను ఇలా కొనసాగించాను, “మిమ్మల్ని బాగా తెలిసిన, మిమ్మల్ని ఎంతో విలువైనవారిగా భావించి, గౌరవించి, ఆరాధించే వ్యక్తి ఎవరైనా సరే, మీ ముందు అటువంటి పత్రాన్ని ఉంచితే, మీరు ఏం చేస్తారు?” ఆమె ఇంతకుముందు ఆ పత్రాన్ని నా వైపుకు వెనక్కి నెట్టివేసి ఉండటంతో, నేను దానిని ఆమెకు మరింత దగ్గరగా జరిపాను. ఆమె చిరునవ్వు నవ్వి, కాసేపు ఆలోచించింది…
నా దగ్గర నన్ను మరియు ఒక స్నేహితుడిని ఉల్లాసపరచుకోవడానికి సరిపడా డబ్బు మాత్రమే ఉండేది; కానీ ఒక పెద్ద సమూహానికి విందు ఇవ్వడం—అదీకాక హద్దుల్లో ఉండటానికి ఇష్టపడని సమూహం అది—అనేది అసాధ్యమైన పని. పైగా, ప్రతి ఒక్కరూ తమ ఖర్చు తామే భరించాలని వారు ఇంతకుముందే చాలా గౌరవప్రదంగా పట్టుబట్టి ఉండటంతో, ఈ ప్రతిపాదన నన్ను మరింత ఆశ్చర్యపరిచింది. నా ఇబ్బందిని చూసి వారు నవ్వారు, అప్పుడు వారిలో చిన్నవాడు ఇలా అన్నాడు: “పద, మనం ఆ తోటలోని నీడ పందిరిలో కూర్చుందాం, అప్పుడు నీకు దీని గురించి మరింత వివరంగా చెబుతాం!” మేము కూర్చున్నాక అతను ఇలా అన్నాడు: “నువ్వు ఆ ప్రేమలేఖను నీతో తీసుకువెళ్లిన తర్వాత, మేము ఆ విషయం గురించి మళ్ళీ చర్చించాము. ఒక పనికిమాలిన, దురుద్దేశపూరిత ఆనందం కోసం నీ ప్రతిభను ఇతరులను బాధపెట్టేలా, మాకు ప్రమాదం కలిగించేలా అనవసరంగా దుర్వినియోగం చేశామని ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాము; నిజానికి ఆ ప్రతిభను మనందరికీ ప్రయోజనకరంగా ఉపయోగించి ఉండవచ్చు కదా. ఇదిగో, నా దగ్గర ఒక వివాహ కవితకు మరియు కొన్ని అంత్యక్రియల పద్యాలకు ఆర్డర్ ఉంది. రెండవది వెంటనే సిద్ధం కావాలి, మొదటిది ఎనిమిది రోజులైనా పర్వాలేదు. ఇప్పుడు నువ్వు వీటిని రాయి—అది నీకు చాలా సులభం కదా—అప్పుడు నువ్వు మాకు రెండుసార్లు విందు ఇవ్వగలవు, అంతేకాక మేము నీకు ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాము.” ఆ ప్రతిపాదన నాకు అన్ని విధాలా నచ్చింది; ఎందుకంటే చిన్నప్పటి నుండే నేను ఈ రకమైన సందర్భోచిత కవిత్వం పట్ల కొంత అసూయతో కూడిన ఆసక్తిని కలిగి ఉండేవాడిని. అప్పట్లో ఇలాంటి కవిత్వానికి ఆదరణ పెరుగుతూ ఉండేది, మంచి కుటుంబాల వివాహాల్లో డజన్ల కొద్దీ ఇలాంటి కవితలు వెలుగులోకి వచ్చేవి; ఇతరులకన్నా బాగా కాకపోయినా, కనీసం వారి స్థాయిలోనే నేను కూడా ఇలాంటివి రాయగలనని నాకు అనిపించేది. నా సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకోవడానికి, ముఖ్యంగా నా రచనలు అచ్చులో రావడానికి ఇక్కడ నాకు ఒక అవకాశం లభించింది. కాబట్టి, ఆ అవకాశాన్ని తిరస్కరించే ప్రశ్నలే లేదు. వారు నాకు ఆ కుటుంబానికి సంబంధించిన వ్యక్తిగత వివరాలు మరియు బంధుత్వాల గురించి తెలియజేశారు; నేను కాస్త పక్కకు వెళ్లి, నా ప్రణాళికను సిద్ధం చేసుకుని, కొన్ని పద్య పాదాలను రాశాను. ఆ తర్వాత తిరిగి ఆ సమూహం దగ్గరకు వచ్చాను; అక్కడ మద్యం ఏరులై పారుతుండటంతో నా కవితా రచనకు ఆటంకం కలిగింది, దాంతో ఆ సాయంత్రం దాన్ని వినిపించలేకపోయాను. “రేపు ఉదయం వరకు మీకు సమయం ఉంది,” అని వారు అన్నారు; “అలాగే, ఆ ‘శోకగీతం’ (Elegy) కోసం మాకు వచ్చిన పారితోషికం మరోసారి ఇలాంటి ఆహ్లాదకరమైన సాయంత్రాన్ని గడపడానికి సరిపోతుంది – అప్పుడు మళ్ళీ మాతో కలవండి; గ్రెచెన్ కూడా మాతో కలిసి భోజనం చేయడం సముచితం, ఎందుకంటే ఆమె ప్రోత్సాహం వల్లే మేము ఈ పనిని చేపట్టాము.” నా ఆనందానికి అవధులు లేవు. ఇంటికి వెళ్లే దారిలో మిగిలిన పద్య పాదాలు నాకు స్ఫురించాయి; నిద్రపోయే లోపే మొత్తం కవితను రాసి పూర్తి చేశాను, మరుసటి రోజు ఉదయం దాన్ని శ్రద్ధగా అందమైన అక్షరాలతో రాసి సిద్ధం చేశాను. ఆ రోజు నాకు చాలా సుదీర్ఘంగా అనిపించింది; సాయంత్రం కాగానే…
ఆ అత్యంత ప్రియమైన మహిళ పక్కన ఉన్న ఆ చిన్న గదిలో నేను ప్రత్యక్షమయ్యాను.
ఈ విధంగా నేను సన్నిహిత సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్న ఆ యువకులు సాధారణ వ్యక్తులే అయినప్పటికీ, మంచి స్వభావం కలవారు. వారి పనితనం ప్రశంసనీయం; జీవనోపాధిని పొందేందుకు ఉన్న అనేక మార్గాల గురించి, ముఖ్యంగా శూన్యం నుండి మొదలుపెట్టి గొప్ప స్థాయికి ఎదిగిన ధనవంతుల గురించి వారు చెబుతుంటే నేను ఆసక్తిగా వినేవాడిని. వారు ప్రస్తావించిన మరికొందరు వ్యక్తులు—సాధారణ గుమాస్తాలుగా మొదలుపెట్టి—తమ యజమానులకు అత్యంత ఆవశ్యకమైన వారిగా మారి, చివరికి వారి అల్లుళ్లుగా స్థిరపడ్డారు; అలాగే అగ్గిపెట్టెలు వంటి చిన్న వస్తువులను అమ్మే చిన్న దుకాణాన్ని విస్తరించి, అభివృద్ధి చేసుకుని, ఇప్పుడు సంపన్న వ్యాపారులుగా ఎదిగిన వారు కూడా ఉన్నారు. కానీ వారు ప్రధానంగా ఈ విషయంపైనే దృష్టి సారించారు: చురుకైన యువకులకు ఏజెంట్ లేదా మధ్యవర్తిగా పనిచేయడం, అలాగే సహాయం అవసరమైన ధనవంతుల నుండి వివిధ రకాల ఏజెన్సీ పనులు లేదా బాధ్యతలు స్వీకరించడం అనేది చాలా లాభదాయకమైన వృత్తి అని వారు చెప్పారు. మేమంతా ఆసక్తిగా విన్నాము; తమలో అటువంటి సామర్థ్యం ఉందని, దాని ద్వారా కేవలం జీవనోపాధి పొందడమే కాకుండా అపారమైన సంపదను కూడా ఆర్జించవచ్చని మాలో ప్రతి ఒక్కరూ భావించారు. అయితే, మా మాటలను పైలాడెస్ (Pylades) అత్యంత శ్రద్ధగా విన్నాడు; చివరకు అతను ఒక యువతి పట్ల తనకు గాఢమైన అనురాగం ఉందని, వాస్తవానికి ఆమెను వివాహం చేసుకోవడానికి నిశ్చయించుకున్నానని ఒప్పుకున్నాడు. అతని తల్లిదండ్రుల ఆర్థిక పరిస్థితులు అతన్ని విశ్వవిద్యాలయానికి పంపేంత అనుకూలంగా లేవు; కానీ అతను రచన, లెక్కలు మరియు ఆధునిక భాషలలో నైపుణ్యం సాధించాడు, అలాగే తన సంసారానికి అవసరమైన ఆర్థిక భరోసాను సమకూర్చుకోవడానికి తన వంతు కృషి చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. అతని బంధువులు ఆ విషయంలో అతన్ని మెచ్చుకున్నారు, అయినప్పటికీ వివాహం గురించి అంత త్వరగా నిర్ణయం తీసుకోవడం సరికాదని వారు భావించారు; అలాగే, అతను ఉత్సాహవంతుడు మరియు నిజాయితీపరుడు అని అంగీకరించినప్పటికీ, వ్యాపార వ్యవహారాలను చేపట్టడానికి లేదా నిర్వహించడానికి ప్రపంచంలోనే అత్యంత సమర్థుడైన వ్యక్తిగా మాత్రం అతన్ని పరిగణించలేమని వారు అభిప్రాయపడ్డారు. కానీ తన సమర్థతను నిరూపించుకోవడానికి, తాను దేనికి అర్హుడనో మరియు ఎలా ప్రారంభించబోతున్నానో అతను నిరంతరం వివరిస్తూ ఉండటంతో, మిగిలిన వారిలో కూడా ఉత్సాహం కలిగింది; దాంతో ప్రతి ఒక్కరూ తాము ఏమి చేయగలమో, ఏమి సాధించామో మరియు ఇంకా ఏమి పూర్తి చేయాలో చెప్పుకోవడం మొదలుపెట్టారు. చివరకు నా వంతు వచ్చింది. నా జీవన విధానం మరియు భవిష్యత్తు అవకాశాల గురించి వివరించాలని నా నుండి ఆశించారు; నేను నా ఆలోచనలను క్రమబద్ధం చేసుకుంటుండగా, పైలాడస్ ఇలా అన్నాడు, “దీనిని నేను ఖచ్చితంగా కోరుతున్నాను…”
156
…అందరం సమాన స్థాయిలో నిలబడితే..;
“మనం అందరం సమాన స్థాయిపై నిలబడి ఉన్నట్లయితే, అతను తన హోదాకు సంబంధించిన బాహ్య ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకూడదు. దానికి బదులుగా, ఒకవేళ ఈ క్షణంలో అతను పూర్తిగా తన సొంత వనరులపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తే ఎలా ముందుకు సాగుతాడో వివరించాలి.”
అప్పటివరకు నూలు వడుకుతూనే ఉన్న గ్రెచెన్, ఇప్పుడు లేచి నిలబడి, బల్ల చివరన తనకు అలవాటైన స్థానంలో నిలుచుంది. అప్పటికే మేము కొన్ని సీసాల మద్యాన్ని ఖాళీ చేశాము; నేను చాలా ఉల్లాసంగా నా జీవితానికి సంబంధించిన ఒక ఊహాజనిత కథనాన్ని చెప్పడం మొదలుపెట్టాను. “అన్నిటికంటే ముందుగా, నేను మిమ్మల్ని ఆశ్రయిస్తున్నాను,” అని అన్నాను నేను, “ఎందుకంటే మీరు ఇప్పుడే నాకు అందించడం మొదలుపెట్టిన ఆదరణను కొనసాగించమని కోరుతున్నాను. ఒకవేళ మీరు నాకు అప్పుడప్పుడు రాయాల్సిన కవితల ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని ఇలాగే సమకూరుస్తూ ఉంటే, మరియు ఆ డబ్బును మనం విందులకే ఖర్చు చేయకుండా ఉంటే, నేను త్వరలోనే మంచి స్థితికి చేరుకుంటాను. అయితే, మీ చేతివృత్తులలో దేనినైనా నేను ప్రయత్నిస్తే మీరు ఏమీ అనుకోకూడదు. అందుకే, మీ వృత్తులలో నేను దేనికి తగినవాడినని భావిస్తున్నానో, వాటి గురించి నేను గమనించిన విషయాలను ప్రస్తావించనివ్వండి.” “ప్రతి ఒక్కరూ తమ సేవలకు తగిన విలువను (ధన రూపంలో) నిర్ణయించుకున్నారు; నా సొంత వ్యవస్థను లేదా గృహాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవడంలో అది నాకు సహాయకారిగా ఉంటుందని భావించి, నేను కూడా అలాగే చేయాలనుకుంటున్నాను.” గ్రెట్చెన్ పైన చెప్పినవన్నీ చాలా శ్రద్ధగా వింటోంది; ఎందుకంటే, మాట్లాడటానికి లేదా వినడానికి అనువైన స్థానంలోనే ఆమె కూర్చుని ఉంది. ఆమె తన చేతులను మడిచి, టేబుల్ అంచున ఉంచి, వాటిపై తన అరచేతులను బిగించి పట్టుకుంది. తల కదపడం తప్ప, మరే ఇతర కదలిక లేకుండా ఆమె చాలా సేపు అలాగే కూర్చుండిపోయింది; ఏదైనా ముఖ్యమైన కారణం ఉంటే తప్ప ఆమె సాధారణంగా తల కదిపేది కాదు. మా ప్రణాళికలు ఎక్కడైనా ఆగిపోయినప్పుడు, మాకు సహాయపడటానికి ఆమె అప్పుడప్పుడు మధ్యలో ఒక మాట చెప్పేది, ఆ తర్వాత మళ్ళీ తన సహజమైన మౌనంలోకి జారిపోయేది. నా దృష్టి ఆమెపైనే ఉంది; నా ప్రణాళిక ఆమెను దృష్టిలో ఉంచుకునే రూపొందించబడిందని, ఆమె ప్రస్తావన లేకుండా చెప్పబడలేదని సులభంగా ఊహించవచ్చు. నా మాటల్లోని ఆవేశం ఎంతటి సత్యం మరియు వాస్తవికతను నింపిందంటే, ఒక్క క్షణం నేను కూడా మోసపోయాను—ఈ ప్రపంచంలో నేను పూర్తిగా ఒంటరిగా, నిస్సహాయంగా ఉన్నానని భావించాను, అలాగే ఆమెను సొంతం చేసుకునే అవకాశం గురించి ఆలోచిస్తూ అత్యంత ఆనందాన్ని పొందాను. పైలాడెస్ తన అంగీకార ప్రకటనను వివాహ ప్రస్తావనతో ముగించాడు, దాంతో మా ప్రణాళికలు కూడా అంతదూరం వెళ్తాయా లేదా అనే ప్రశ్న మాలో తలెత్తింది. “ఆ విషయంలో నాకు ఏమాత్రం సందేహం లేదు,” అని నేను అన్నాను, “ఎందుకంటే మనలో ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక భార్య అవసరం; మనం బయట ఎన్నో విభిన్న మార్గాల్లో సంపాదించిన సంపదను ఇంట్లో భద్రపరచుకోవడానికి మరియు దానిని పూర్తిగా ఆస్వాదించడానికి ఆమె తోడ్పడుతుంది.” ఆ తర్వాత, నా కోరికలకు అనుగుణంగా ఒక జీవిత భాగస్వామి యొక్క స్వరూపాన్ని నేను వర్ణించాను; ఆ వర్ణన గ్రెట్చెన్ రూపానికి అచ్చం సరిపోలేదంటే, అది నా వివరణలోని లోపం అని మాత్రమే అనుకోవాలి.
విషాద గీతం (ఎలిజీ) ముగిసింది, కానీ శుభప్రదమైన వివాహ గీతం (ఎపిథలామియం) అందుబాటులోకి వచ్చింది: నేను భయాన్ని, ఆందోళనను జయించాను, మరియు… నాకు చాలా మంది పరిచయస్తులు ఉన్నప్పటికీ, సాయంత్రం వేళల్లో నేను చేసే ఆ విచిత్రమైన కాలక్షేపాలను నా కుటుంబానికి తెలియకుండా దాచగలిగాను. ఆ ప్రియమైన అమ్మాయిని చూడటం, ఆమెకు దగ్గరగా ఉండటం అనేది ఇకపై నా ఉనికికి అత్యవసరమైన అంశంగా మారింది. మేము దాదాపు ప్రతిరోజూ కలిసి ఉండటం వల్ల ఆమె నాకు ఎంతగానో సన్నిహితమైపోయింది, కాబట్టి వేరేలా ఉండటం అసాధ్యం. ఇంతలో, పైలేడెస్ తన ప్రేయసిని మా ఇంటికి పరిచయం చేశాడు, ఆ జంట చాలా సాయంత్రాలు మాతో గడిపారు. భార్యాభర్తల బంధానికి అంకురార్పణ జరిగినట్లుగా వారు తమ అనురాగాన్ని దాచుకోలేదు; కానీ నా పట్ల గ్రెట్చెన్ ప్రవర్తన మాత్రం నన్ను దూరంగా ఉంచేలా ఉండేది. ఆమె ఎవరికీ తన చేయి ఇచ్చేది కాదు, కనీసం నాకు కూడా కాదు; ఎవరూ తనను సమీపించడానికి అనుమతించేది కాదు. అయినప్పటికీ, నేను గట్టిగా చదువుతున్నప్పుడు లేదా రాస్తున్నప్పుడు ఆమె తరచుగా నా దగ్గరకు వచ్చి నిలబడేది; నా భుజంపై ఆప్యాయంగా చేయి వేసి, నేను చూస్తున్న పుస్తకం లేదా కాగితాన్ని ఆమె కూడా చూసేది. కానీ నేను ఆమె పట్ల అలాంటి చొరవ చూపడానికి ప్రయత్నిస్తే, ఆమె వెనక్కి తగ్గిపోయేది, మళ్ళీ త్వరగా దగ్గరకు వచ్చేది కాదు. ఆమె కదలికలు, భంగిమలు అన్నీ ఒకేలా, ఎంతో హుందాగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండేవి కాబట్టి, ఆమె తరచుగా అలా చేసేది. కానీ ఆమె మరెవరి పట్లా అంతటి చొరవ చూపడం నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు.
యువతీయువకుల బృందాలతో కలిసి నేను పాల్గొన్న అత్యంత అమాయకమైన, అదే సమయంలో సరదాగా ఉండే కార్యక్రమాలలో ఒకటి ఏమిటంటే—హోచ్స్ట్ (Höchst) వెళ్లే మార్కెట్ పడవలో ప్రయాణించడం. అందులో కిక్కిరిసి ఉన్న విభిన్న రకాల ప్రయాణికులను గమనించడం, నా ఇష్టానుసారం లేదా సరదా కోసం ఎవరితోనైనా పరిహాసం ఆడటం లేదా వారిని కొంచెం రెచ్చగొట్టడం వంటివి చేసేవాడిని. హోచ్స్ట్కు చేరుకున్నప్పుడు, సరిగ్గా అప్పుడే మెంజ్ (Mentz) నుండి మార్కెట్ పడవ అక్కడికి వచ్చేది. అక్కడికి దగ్గరలో ఉన్న ఒక హోటల్లో చక్కని భోజన ఏర్పాట్లు ఉండేవి; అక్కడ రాకపోకలు సాగించే ఉన్నత స్థాయి ప్రయాణికులు కలిసి భోజనం చేసి, ఆ తర్వాత తమ తమ దారుల్లో వెళ్ళిపోయేవారు, ఆ రెండు పడవలు తిరిగి నేరుగా తమ గమ్యస్థానాలకు వెళ్ళేవి. మేము ప్రతిసారీ ఒక పెద్ద బృందంతో అత్యంత తక్కువ ఖర్చుతో జలయానం చేసి, హాయిగా విందు ముగించుకుని ఫ్రాంక్ఫర్ట్కు తిరిగి వచ్చేవారం. ఒకసారి నేను గ్రెచెన్ బంధువులతో కలిసి ఈ యాత్ర చేస్తున్నప్పుడు, హోచ్స్ట్ (Höchst) వద్ద ఒక యువకుడు మా బృందంతో కలిశాడు; అతను మాకంటే కొంచెం పెద్దవాడు. వారికి అతను తెలుసు, దాంతో అతను నాతో పరిచయం పెంచుకున్నాడు. అతని ప్రవర్తనలో ఆకట్టుకునే గుణం ఏదో ఉండేది, అయినప్పటికీ అతను…
సత్యం మరియు కవిత్వం;
…వేరుగా గుర్తించబడేవారు. మెట్జ్ (Metz) నుండి వచ్చిన ఆయన మాతో పాటు ఫ్రాంక్ఫర్ట్కు తిరిగి వచ్చారు. ఆ ప్రయాణంలో రాజకీయాలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు మరియు పదవులకు సంబంధించిన విషయాలపై నాతో చర్చించారు; ఆ అంశాలపై ఆయనకు మంచి అవగాహన ఉన్నట్లు అనిపించింది. మేము విడిపోయే సమయంలో, ఆయన తన గురించి నేను మంచి అభిప్రాయం కలిగి ఉండాలని కోరుకుంటున్నట్లు చెప్పారు; ఎందుకంటే భవిష్యత్తులో నా ఆ మంచి అభిప్రాయాన్ని తనకు అనుకూలంగా వాడుకోవాలని ఆయన ఆశించారు. ఆయన ఉద్దేశం ఏమిటో నాకు అప్పుడు అర్థం కాలేదు, కానీ కొన్ని రోజుల తర్వాత నా బంధువులు (కజిన్స్) నాకు ఆ విషయం వివరించారు. వారు ఆయన గురించి సానుకూలంగా మాట్లాడారు; అప్పుడు ఖాళీగా ఉన్న ఒక క్లర్క్ ఉద్యోగం కోసం నా తాతగారి వద్ద సిఫార్సు చేయమని నన్ను కోరారు. ఆ ఉద్యోగం ఆ మిత్రుడికి సులభంగా దక్కే అవకాశం ఉంది. మొదట్లో నేను ఆ పని చేయడానికి నిరాకరించాను, ఎందుకంటే అటువంటి వ్యవహారాల్లో నేను ఎప్పుడూ జోక్యం చేసుకోలేదు; కానీ నేను అంగీకరించేంత వరకు వారు నన్ను వదలలేదు. దురదృష్టవశాత్తు అప్పట్లో ఉద్యోగాల నియామకాలు కేవలం ‘అనుగ్రహం’ లేదా ‘సిఫార్సు’ మీద ఆధారపడి జరిగేవి. అటువంటి సందర్భాల్లో నా అమ్మమ్మ లేదా అత్తగారి సిఫార్సులు మంచి ఫలితాన్ని ఇచ్చేవి అని నేను చాలా కాలంగా గమనిస్తూనే ఉన్నాను. అప్పటికి నాకు కూడా కొంత ప్రభావం ఉందని భావించే స్థాయికి నేను చేరుకున్నాను. ఆ కారణంగా, నా మిత్రుడిని సంతోషపెట్టడానికి (ఆయన ఆ సహాయం పట్ల ఎంతో కృతజ్ఞతతో ఉంటానని చెప్పారు), నేను మనవడిగా ఉండే సహజమైన సంకోచాన్ని పక్కన పెట్టి, ఆయన ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక దరఖాస్తును తాతగారికి అందించే బాధ్యతను స్వీకరించాను.
ఒక ఆదివారం, భోజనం తర్వాత, పంట కోత సమయం దగ్గరపడుతుండటంతో తాతగారు తమ తోట పనిలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. నేను వారికి అన్ని విధాలా సహాయం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా, కొంత సంకోచంతోనే నా అభ్యర్థనను మరియు ఆ దరఖాస్తును వారికి సమర్పించాను. వారు దానిని చూసి, ఆ యువకుడు నాకు తెలుసా అని అడిగారు. చెప్పాల్సిన విషయాన్ని నేను స్థూలంగా వారికి వివరించాను, దానికి వారు అంగీకరించారు. “అతనికి తగిన అర్హత ఉండి, మంచి పేరు కూడా ఉంటే, నీ కోసం నేను అతనికి తప్పక సహాయం చేస్తాను,” అని ఆయన అన్నారు. ఆ తర్వాత ఆయన ఏమీ అనలేదు, ఆ విషయం గురించి నాకు చాలా కాలం పాటు ఎటువంటి సమాచారమూ తెలియలేదు.
తరువాతి కాలంలో, గ్రెట్చెన్ ఇకపై నూలు వడకడం లేదని, దానికి బదులుగా కుట్టుపనిలో నిమగ్నమై ఉందని నేను గమనించాను; అదీకాక ఆమె చాలా సున్నితమైన, నైపుణ్యంతో కూడిన పని చేస్తూ ఉండేది. రోజులు తగ్గిపోతూ చలికాలం సమీపిస్తున్న తరుణంలో ఆమె అలా చేయడం నాకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది. నేను దాని గురించి పెద్దగా ఆలోచించలేదు, కానీ ఒక విషయం మాత్రం నన్ను కలవరపెట్టింది: గతంలోలాగా ఉదయవేళల్లో ఆమె ఇంట్లో కనిపించకపోవడం, అలాగే ఆమె ఎక్కడికి వెళ్తుందో అడిగి తెలుసుకోవడం మర్యాద కాదనిపించి ఆ విషయం తెలుసుకోలేకపోవడం నన్ను ఇబ్బంది పెట్టాయి. అయితే, ఒక రోజు నాకు ఒక విచిత్రమైన ఆశ్చర్యం ఎదురైంది. ఒక విందు కార్యక్రమానికి (బాల్కి) సిద్ధమవుతున్న నా సోదరి, ఒక ఫ్యాషన్ దుకాణం నుండి…
‘ఇటాలియన్ పూలు’ అని పిలువబడే కొన్ని కృత్రిమ పూలను తీసుకురమ్మని నన్ను అడిగింది. అవి మఠాలలో (కాన్వెంట్లలో) తయారు చేయబడినవి, చిన్నవిగానూ అందంగానూ ఉండేవి; ముఖ్యంగా మిర్టిల్, చిన్న రకం గులాబీలు మరియు అలాంటి ఇతర పూలు చాలా అందంగా, సహజంగా కనిపించేవి. నేను ఆమె అభ్యర్థనను మన్నించి, ఆమెతో కలిసి ఇంతకుముందు చాలాసార్లు వెళ్ళిన ఆ దుకాణానికి వెళ్లాను. దుకాణంలోకి అడుగుపెట్టి యజమానురాలిని పలకరించగానే, కిటికీ దగ్గర కూర్చుని ఉన్న ఒక యువతి నా కంటపడింది; ఆమె ధరించిన కోణపు ఆకారపు టోపీ (pointed cap) మరియు పట్టు వస్త్రంతో చేసిన పైట (mantilla) ఆమెను యవ్వనవతిగా, అందంగా మరియు చక్కని ఆకృతి కలిగిన వ్యక్తిగా చూపించాయి. ఒక టోపీకి రిబ్బన్ మరియు ఈకలను అమర్చడంలో నిమగ్నమై ఉండటం వల్ల ఆమె అక్కడ సహాయకురాలని (అసిస్టెంట్ అని) సులభంగానే గుర్తించగలిగాను. ఆ దుకాణదారురాలు నాకు రకరకాల విచిత్రమైన పూలతో నిండిన ఒక పొడవైన పెట్టెను చూపించింది; నేను వాటిని చూస్తూ, పూలను ఎంపిక చేసుకుంటున్నప్పుడు కిటికీ దగ్గర ఉన్న యువతి వైపు కూడా చూశాను. అయితే, ఆమెలో గ్రెట్చెన్ను పోలిన అద్భుతమైన పోలికలు కనిపించడం చూసి నేను ఆశ్చర్యపోయాను; చివరకు ఆమె మరెవరో కాదు, స్వయంగా గ్రెట్చెనే అని అనుమానించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఆమె కన్ను గీటి, మన పరిచయాన్ని బయటపెట్టవద్దని నాకు సంజ్ఞ చేసినప్పుడు, ఇక ఏ సందేహమూ మిగలలేదు. కానీ ఇప్పుడు నేను వస్తువులను ఎంచుకోవడంలోనూ, తిరస్కరించడంలోనూ చూపిన తటపటాయింపు, ఆ టోపీల విక్రేతకు అత్యంత సున్నితమైన యువతి కలిగించే అసహనం కంటే ఎక్కువ నిరాశను కలిగించింది. నిజానికి నాకు వేరే మార్గం లేదు; నేను తీవ్ర గందరగోళంలో ఉన్నాను, పైగా ఆ ప్రియమైన అమ్మాయికి దగ్గరగా గడపడం నాకు సంతోషాన్నిచ్చింది. ఆమె వేషధారణ మార్పు నాకు కొంత అసహనాన్ని కలిగించినప్పటికీ, ఆ వేషంలోనూ ఆమె ఎప్పటిలాగే ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించింది. చివరకు, ఆ విక్రేతకు సహనం నశించి, పూలతో నిండిన ఒక పెద్ద పెట్టెను నా కోసం ఎంపిక చేసింది; దానిని నా సోదరి ముందు ఉంచి, ఆమెకు నచ్చినవి ఎంచుకోనివ్వమని చెప్పింది! అలా నన్ను ఆ దుకాణం నుండి బయటకు పంపినట్లయింది, అదే సమయంలో ఆమె తన పని అమ్మాయిలలో ఒకరి ద్వారా ఆ పెట్టెను మా ఇంటికి పంపింది.
నేను ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టగానే మా నాన్నగారు నన్ను పిలిపించారు. ఆర్చ్డ్యూక్ జోసెఫ్ రోమ్ రాజుగా ఎన్నికై పట్టాభిషిక్తుడు కావడం ఖాయమని నాకు తెలియజేశారు. అంతటి ముఖ్యమైన సంఘటన తగిన సన్నాహాలు లేకుండా జరగకూడదు, లేదా కేవలం ఆశ్చర్యంతో చూస్తూ ఉండిపోయేలా వదిలేయకూడదు. అందుకే, ప్రస్తుత సందర్భంలో ఏవైనా కొత్త షరతులు లేదా నిబంధనలు తెరపైకి వస్తాయేమో తెలుసుకోవడానికి, గత రెండు పట్టాభిషేకాలకు సంబంధించిన వివరాలు (డైరీలు) మరియు ఎన్నికల ఒప్పంద పత్రాలను పరిశీలించాలని ఆయన భావించారు. ఆ వివరాల పుస్తకం తెరవబడింది; మేము రోజంతా, రాత్రి పొద్దుపోయే వరకు ఆ పనిలోనే నిమగ్నమయ్యాము. అయితే, ఆ సమయంలో నా మనసులో మాత్రం ఆ మధురమైన యువతి మెదులుతూనే ఉంది—కొన్నిసార్లు ఆమె పాత ఇంటి దుస్తులలో…
160 సత్యం మరియు కవిత్వం
కొన్నిసార్లు ఆమె తన మధురమైన క్షణాలలో, పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం యొక్క వివిధ వస్తువుల చుట్టూ మరియు వాటి మధ్య తిరుగుతూ ఉండేది. ఆ సాయంత్రం ఆమెను చూడటం నాకు సాధ్యపడలేదు, మరియు నేను చాలా అశాంతితో రాత్రంతా మేల్కొని ఉన్నాను. నిన్నటి చదువును మరుసటి రోజు ఉత్సాహంగా తిరిగి ప్రారంభించాను, మరియు సాయంత్రం వేళలో మాత్రమే నా ప్రియురాలిని కలవడానికి నాకు వీలుపడింది. ఆమె తన మామూలు ఇంటి దుస్తులలో నాకు కనిపించింది. నన్ను చూసి ఆమె చిరునవ్వు నవ్వింది, కానీ నేను ఇతరుల ముందు ఏమీ చెప్పడానికి సాహసించలేదు. అందరూ మళ్ళీ నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నప్పుడు, ఆమె మాట్లాడటం మొదలుపెట్టి, “మేము ఇటీవల తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని మీరు ఇక్కడున్న మన స్నేహితుడికి చెప్పకపోవడం అన్యాయం” అని అంది. ఆ తర్వాత ఆమె ఇలా చెప్పడం కొనసాగించింది, మన ఇటీవలి సంభాషణలో, ప్రపంచంలో ఎవరైనా ఉత్తమంగా ఎలా రాణించగలరు అనే విషయంపై చర్చ జరిగింది. ఆ సంభాషణలో, ఒక స్త్రీ తన ప్రతిభను, శ్రమను ఎలా సద్వినియోగం చేసుకోగలదు, మరియు తన సమయాన్ని అత్యంత ప్రయోజనకరంగా ఎలా గడపగలదు అనే దాని గురించి కూడా ప్రస్తావించబడింది. ఫలితంగా, అప్పుడే ఒక సహాయకురాలి అవసరంలో ఉన్న ఒక టోపీల వ్యాపారి వద్ద ఆమె ఒక ప్రయోగం చేయాలని ఆమె బంధువులు నిర్ణయించారు. వారు ఆ స్త్రీతో ఏర్పాటు చేయగా, ఆమె పగటిపూట చాలా గంటలు అక్కడికి వెళ్ళేది, మరియు మంచి పారితోషికం కూడా పొందేది; అయితే అక్కడ ఉన్నప్పుడు, మర్యాద కోసం, ఆమె ఒక నిర్దిష్టమైన దుస్తులను ధరించాలి. ఆ దుస్తులు ఆమె ఇతర జీవన విధానాలకు, ఉద్యోగాలకు పూర్తిగా సరిపోనందున, ఆమె వాటిని ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టేది. ఈ ప్రకటనతో నాకు మనశ్శాంతి లభించింది, అయినప్పటికీ, నాగరిక ప్రపంచం సౌకర్యవంతమైన విడిదిగా భావించే ఒక బహిరంగ దుకాణంలో ఆ చిన్నారి ఉందని తెలుసుకోవడం నాకు అంతగా సంతోషాన్ని కలిగించలేదు. అయినా నేను ఏమీ అనకుండా, నా అసూయతో కూడిన ఆందోళనలను మౌనంగా అణచుకోవడానికి ప్రయత్నించాను. కానీ ఆ చిన్న కజిన్ ఈ ఆలోచనలకు ఎక్కువసేపు అనుమతి ఇవ్వలేదు, ఎందుకంటే అతను మరోసారి ఒక సందర్భోచితమైన పద్యం కోసం ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చాడు, ఆ విషయంలోని పాత్రలన్నింటినీ నాకు చెప్పాడు, మరియు పద్యాల కల్పన మరియు కూర్పు కోసం నన్ను సిద్ధం కమ్మని కోరాడు. అటువంటి ఇతివృత్తాన్ని సరిగ్గా ఎలా నిర్వహించాలనే దాని గురించి అతను నాతో ఇదివరకే చాలాసార్లు మాట్లాడాడు, మరియు నేను ఇలాంటి విషయాలలో ఎప్పుడూ అనర్గళంగా మాట్లాడతాను కాబట్టి, అతను చాలా సులభంగా నన్ను ఆ విషయం యొక్క అలంకారిక భాషను వివరించమని, దానిపై ఒక అవగాహన కల్పించమని, మరియు ఉదాహరణల కోసం నా మరియు ఇతరుల కృషిని ఉపయోగించుకోమని అడిగాడు. ఆ యువకుడికి కొంత తెలివితేటలు ఉన్నాయి, కానీ కవిత్వం జాడ లేదు, మరియు తనకు వీలైనంత సమాచారం రాబట్టడానికి వివరాల్లోకి అంత తీవ్రంగా వెళ్ళాడు, అది చూసి నేను, “నా వ్యాపారాన్ని చేజిక్కించుకుని నా వినియోగదారులను దొంగిలించాలని మీరు చూస్తున్నట్లు అనిపిస్తోంది!” అని అన్నాను.
. 161
“నేను దానిని కాదనను,” అని అతను బదులిచ్చాడు, “ఎందుకంటే నీకు హాని చేయాలనే ఉద్దేశ్యం నాకు లేదు. నువ్వు అకాడమీకి వెళ్ళేంత వరకు మాత్రమే ఇది కొనసాగుతుంది; అప్పటి వరకు నాకు కొంత లాభం పొందే అవకాశం ఇవ్వాలి.” “తప్పకుండా,” అని నేను అన్నాను. ఒక ప్రణాళికను రూపొందించమని, తన అంశానికి తగిన ఛందస్సును ఎంచుకోమని, ఇంకా అవసరమైన ఇతర పనులన్నీ చేయమని నేను అతన్ని ప్రోత్సహించాను. అతను శ్రద్ధగా పని ప్రారంభించాడు; కానీ ఫలితం అంత సంతృప్తికరంగా రాలేదు. చివరికి, అందులో చాలా భాగాన్ని నేనే తిరిగి రాయాల్సి వచ్చింది; అసలు ఆ పనిని మొదట్లోనే నేనే చేసి ఉంటే సులభంగానూ, మెరుగ్గానూ ఉండేది. అయినప్పటికీ, ఈ బోధన-అభ్యసన ప్రక్రియ, పనిని పంచుకోవడం మరియు పరస్పర సహకారం మాకు ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చాయి; గ్రెట్చెన్ కూడా ఇందులో పాల్గొని అనేక చక్కని భావనలను సూచించింది, దాంతో మేము సంతోషంగా లేకపోయినా కనీసం సంతృప్తిగానైనా ఉన్నాము. పగటిపూట ఆమె ఒక మిల్లీనర్ (టోపీలు, అలంకరణ వస్తువులు తయారుచేసే దుకాణం) వద్ద పనిచేసేది; సాయంత్రం వేళల్లో మేము సాధారణంగా కలుసుకునేవాళ్ళం. అప్పుడప్పుడు రాసే కవితలకు ఆర్డర్లు తగ్గిపోవడం మొదలైనప్పుడు కూడా మా సంతృప్తికి పెద్దగా భంగం కలగలేదు. అయితే, ఒకసారి ఒక కవిత కొనుగోలుదారుకు నచ్చకపోవడంతో అభ్యంతరంతో తిరిగి పంపబడినప్పుడు మాత్రం కొంచెం బాధ కలిగింది. కానీ, మేమందరం అత్యుత్తమమైనదిగా భావించిన కవితనే అతను తిరస్కరించాడు కాబట్టి, అతనికి కవిత్వాన్ని అంచనా వేసే జ్ఞానం అస్సలు లేదని భావించి మేము ఊరట చెందాము. ఎలాగైనా ఏదో ఒకటి నేర్చుకోవాలని పట్టుదలగా ఉన్న ఆ బంధువు, కొత్త ఇతివృత్తాలను (themes) కల్పించే మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు; అవి మాకు ఎంతో వినోదాన్ని పంచేవి, కానీ వాటి వల్ల ఎటువంటి ఆదాయం రాకపోవడంతో, మా దగ్గర ఉన్న కొద్దిపాటి నిధులను చాలా జాగ్రత్తగా వాడుకోవాల్సి వచ్చేది.
రోమన్ చక్రవర్తి ఎంపిక మరియు పట్టాభిషేకం అనే ఆ గొప్ప రాజకీయ సంఘటన పట్ల మా ఆసక్తి రోజురోజుకూ పెరుగుతూ వచ్చింది. వాస్తవానికి 1763 అక్టోబర్లో ఆగ్స్బర్గ్లో జరగాల్సి ఉన్న ‘ఎలక్టోరల్ కాలేజ్’ (ఎన్నికల మండలి) సమావేశం ఇప్పుడు ఫ్రాంక్ఫర్ట్కు మార్చబడింది. ఆ సంవత్సరం చివరి భాగంలోనూ, తర్వాతి సంవత్సరం ప్రారంభంలోనూ ఈ ముఖ్యమైన కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ఏర్పాట్లు ముమ్మరంగా సాగాయి. ప్రారంభంలోనే ఒక అపూర్వమైన ఊరేగింపు మాకు కనిపించింది. గుర్రంపై ఉన్న మా ఛాన్సరీ అధికారులలో ఒకరు—నలుగురు గుర్రపు స్వారీ చేసే ట్రంపెట్ వాయిద్యకారులు రక్షణగా ఉండగా, పదాతిదళ రక్షక దళం చుట్టూ ఉండగా—నగరంలోని అన్ని కూడళ్లలోనూ ఒక ముఖ్యమైన ప్రకటనను స్పష్టమైన, గంభీరమైన స్వరంతో చదివి వినిపించారు. రాబోయే కార్యక్రమాల గురించి తెలియజేస్తూ, పౌరులు మరియు సందర్శకులు అందరూ హుందాగా, సముచితంగా ప్రవర్తించాలని ఆ ప్రకటన కోరింది. కౌన్సిల్ పని ఒత్తిడిలో మునిగిపోయింది; ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే, వంశపారంపర్య గ్రాండ్ మార్షల్ పంపిన ఒక క్వార్టర్మాస్టర్ (వసతి ఏర్పాట్లు చేసే అధికారి) వచ్చారు. పాత ఆచారం ప్రకారం రాయబారులు మరియు వారి పరివారానికి ఇళ్లను కేటాయించి, సిద్ధం చేయడం ఆయన పని. మా నివాసం ‘పాలటైన్’ ప్రాంతంలో ఉండేది; అక్కడ మాకు కొత్త రకమైన, కానీ మరింత స్నేహపూర్వకమైన వసతి ఏర్పాట్లు జరిగాయి. గతంలో కౌంట్ థోరేన్ ఆక్రమించిన మధ్య అంతస్తు ఇప్పుడు ఒక ‘ఎలక్టోరల్ కేవలియర్’ (ఎలక్టర్ ప్రతినిధి) ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అలాగే, న్యూరేమ్బెర్గ్ కాన్సల్ అయిన బారన్ ఆఫ్ కోనిగ్స్థాల్ పై అంతస్తును తీసుకున్నారు. దీనివల్ల, ఫ్రెంచ్ పాలనలో ఉన్నప్పటి కంటే ఇప్పుడు మేము మరింత ఇరుకైన పరిస్థితుల్లో ఉండాల్సి వచ్చింది. ఈ పరిస్థితి నాకు బయట తిరగడానికి, రోజులో ఎక్కువ భాగాన్ని వీధుల్లో గడపడానికి ఒక కొత్త సాకుగా మారింది; అక్కడ జరుగుతున్నదంతా నేను గమనించే అవకాశం దొరికింది. కౌన్సిల్ భవనంలో చేసిన ప్రాథమిక మార్పులు మరియు ఏర్పాట్లు చూడదగినవిగా అనిపించాయి; అలాగే ఫిబ్రవరి 5న ప్రతినిధులు ఒక్కొక్కరుగా రావడం, ఆపై వారంతా కలిసి గంభీరంగా లోపలికి వెళ్లడం వంటి దృశ్యాలను మేము చూశాము. ఆ తర్వాత, అత్యంత వైభవంగా సాగిన సామ్రాజ్య కమిషనర్ల రాకను మరియు ‘రోమర్’ (Römer) భవనం వరకు వారి ప్రవేశాన్ని కూడా మేము ఆసక్తితో తిలకించాము. లిక్టెన్స్టైన్ యువరాజు (Prince of Liechtenstein) యొక్క హుందైన వ్యక్తిత్వం మంచి ముద్ర వేసింది; అయినప్పటికీ, ఇలాంటి వ్యవహారాల్లో అనుభవం ఉన్నవారు మాత్రం, ఆయన ధరించిన ఆడంబరమైన దుస్తులను గతంలో ఇలాంటి సందర్భంలోనే వాడారని, అలాగే ఈ ఎన్నిక మరియు పట్టాభిషేకం ఏడవ చార్లెస్ (Charles VII) నాటి వైభవంతో ఏమాత్రం సరితూగలేవని అభిప్రాయపడ్డారు. మా లాంటి యువకులకు మాత్రం కళ్ల ముందు కనిపించిన దృశ్యాలు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చాయి; అవన్నీ చాలా బాగున్నాయని, కొన్ని విషయాలు అయితే అద్భుతంగా ఉన్నాయని మాకు అనిపించింది.
ఎన్నికల సమావేశం (electoral congress) చివరకు మే 3వ తేదీకి ఖరారైంది. కొత్త లాంఛనాలు నగరాన్ని మళ్లీ సందడితో నింపాయి; ప్రతినిధుల మధ్య పరస్పర మర్యాదపూర్వక రాకపోకల వల్ల మేము నిరంతరం అప్రమత్తంగా ఉండాల్సి వచ్చేది. కేవలం ఆశ్చర్యంతో చూస్తూ ఉండిపోకుండా, ప్రతి విషయాన్ని నిశితంగా గమనించాల్సిన బాధ్యత మాపై ఉండేది. తద్వారా ఇంటి వద్ద సరైన వివరాలు చెప్పడానికి, అలాగే చిన్న చిన్న జ్ఞాపికలను (memoirs) రూపొందించడానికి వీలయ్యేది; మాకు అభ్యాసంగానూ, వారికి సమాచార సేకరణగానూ ఉండేలా మా నాన్నగారు మరియు హెర్ర్ వాన్ కోనిగ్స్తాల్ (Herr von Königsthal) వాటిని పరిశీలించేవారు. వీటన్నింటి వల్ల నాకు కలిగిన ప్రత్యేక ప్రయోజనం ఏమిటంటే, పట్టాభిషేకానికి సంబంధించిన బాహ్య కార్యక్రమాలన్నింటినీ ఒక సజీవ డైరీలా నమోదు చేసుకునే అవకాశం నాకు లభించింది.
నాపై చెరగని ముద్ర వేసిన మొదటి వ్యక్తి మెయింజ్ (Mentz) నగరానికి చెందిన ప్రధాన రాయబారి బారన్ వాన్ ఎర్ట్కల్ (Baron von Ertkal)
నా జీవితం నుండి (From My Own Life)
ఆయన తదనంతరం ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్’ (Prince-Elector) అయ్యారు. అతని రూపం అంత ఆకర్షణీయంగా లేకపోయినప్పటికీ, లేస్ అంచులతో కూడిన నల్లని గౌనులో అతను నాకు ఎంతో ఆనందదాయకంగా అనిపించాడు.
164 సత్యం మరియు కవిత్వం;
పాత పద్ధతుల కంటే కొత్త వాటిపైనే ఎక్కువ ఆసక్తి చూపేవారు. తమ విశేషాధికారాలను కాపాడుకోవడానికి లేదా విస్తరించుకోవడానికి, అలాగే తమ స్వేచ్ఛను నిలుపుకోవడానికి ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుందో చూసేేవారు తప్ప, అతని ప్రభావాన్ని అంతకు మించి ఎవరూ పరిగణించలేదు. అయితే, ఈ సందర్భంలో వారు సాధారణం కంటే ఎక్కువ శ్రద్ధ వహించారు; ఎందుకంటే అప్పటికే వారు రెండవ జోసెఫ్ యొక్క తీవ్రమైన వైఖరిని మరియు అతని ఉద్దేశాలను చూసి భయపడటం మొదలుపెట్టారు.
నా తాతగారు మరియు కౌన్సిల్లోని ఇతర సభ్యులకు పరిస్థితులు చాలా ఒత్తిడితో కూడుకున్నవిగా మారాయి. వారి కుటుంబాలను నేను సందర్శించినప్పుడు, ప్రముఖ అతిథులకు స్వాగతం పలకడం, మర్యాదపూర్వక లాంఛనాలు నిర్వహించడం మరియు బహుమతులు సమర్పించడం వంటి పనులతో వారు పూర్తిగా నిమగ్నమై ఉండేవారు. మేజిస్ట్రేట్కు తన అధికారిక మరియు వ్యక్తిగత హోదాలలో ఎన్నో బాధ్యతలు ఉండేవి—అంటే నియంత్రించడం, ప్రతిఘటించడం మరియు నిరసన తెలపడం వంటివి. ఎందుకంటే ఇలాంటి సందర్భాల్లో ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక భారాన్ని ఆయనపై మోపాలని లేదా ఆయన నుండి ఏదో ఒకటి రాబట్టుకోవాలని చూసేవారు; కానీ ఆయన సహాయం కోరినప్పుడు అండగా నిలబడేవారు లేదా సాయం చేసేవారు చాలా తక్కువగా ఉండేవారు. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ‘లెర్స్నర్ క్రానికల్స్’ (Lernsner Chronicles)లో ఇలాంటి సందర్భాలకు సంబంధించిన సంఘటనల గురించి నేను చదివిన విషయాలన్నీ—అప్పటి కౌన్సిల్ సభ్యుల సహనం మరియు పట్టుదల పట్ల నాకు కలిగిన అపారమైన గౌరవంతో సహా—మరోసారి నా కళ్ల ముందు స్పష్టంగా కదలాడాయి.
నగరం క్రమంగా అవసరమైన మరియు అనవసరమైన రకరకాల జనాలతో నిండిపోవడం వల్ల కూడా అనేక ఇబ్బందులు తలెత్తాయి. న్యాయస్థానాలకు సంబంధించి కాలం చెల్లిన ‘గోల్డెన్ బుల్’ (Golden Bull) నిబంధనలను నగరం తరపున ప్రస్తావించినప్పటికీ ఫలితం లేకపోయింది. ప్రతినిధులు మరియు వారి అనుచరులే కాకుండా, హోదా కలిగిన వ్యక్తులు, అలాగే కేవలం కుతూహలంతో లేదా వ్యక్తిగత పనుల కోసం వచ్చిన వారు కూడా రక్షణ మరియు వసతిని కోరారు. ఎవరికి ఎక్కడ బస కల్పించాలి, వారి వసతి ఖర్చులు ఎవరు భరించాలి అనే ప్రశ్నలకు తక్షణ పరిష్కారం దొరకలేదు. ఆ కోలాహలం అంతకంతకూ పెరిగిపోయింది; దీనివల్ల లాభనష్టాలు ఉన్నవారే కాకుండా, ఇతరులు కూడా తీవ్ర అసౌకర్యానికి గురయ్యారు. ఆ దృశ్యాన్ని నిశ్చలంగా పరిశీలించగలిగే మా లాంటి యువకులకు కూడా, అందులో ఏదో ఒక అంశం మా కళ్ళకు గానీ, ఊహలకు గానీ పూర్తిగా సంతృప్తినివ్వలేదు. స్పానిష్ వస్త్రాలు (మాంటిల్స్), రాయబారుల భారీ ఈకల టోపీలు మరియు అక్కడక్కడా ఉన్న ఇతర వస్తువులు కొంత పురాతన రూపాన్ని కలిగి ఉన్నాయి; కానీ మరోవైపు, చాలా వరకు పాక్షికంగా కొత్తవి లేదా పూర్తిగా ఆధునికమైనవి ఉండటంతో, ఆ మొత్తం వ్యవహారం ఒక రకమైన విభిన్నమైన, అసంతృప్తికరమైన మరియు తరచుగా విచిత్రమైన రూపాన్ని సంతరించుకుంది. కాబట్టి, ఇక్కడికి వస్తున్న చక్రవర్తి మరియు కాబోయే రాజు కోసం భారీ ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయని; గత ఒప్పందాన్ని (capitulation) పక్కన పెట్టిన ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ల’ (ఎన్నిక చేసే రాకుమారులు) మండలి కార్యకలాపాలు ఇప్పుడు వేగంగా సాగుతున్నాయని; మరియు ఎన్నికల రోజును మార్చి 27గా నిర్ణయించారని తెలుసుకుని మేము సంతోషించాము. ఆ తర్వాత, న్యూరెంబర్గ్ మరియు ఐక్స్ (Aix) నుండి సామ్రాజ్యపు రాజచిహ్నాలను తీసుకురావడం గురించి ఆలోచన జరిగింది; ఆపై ‘మెయింజ్’ (Mentz) యొక్క ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ రాక కోసం మేము ఎదురుచూసాము, అయితే అతని అనుచరులకు బస కల్పించడం గురించిన వివాదాలు మాత్రం ఎప్పటికీ ముగిసేలా కనిపించలేదు.
ఈలోగా, ఇంట్లో నా గుమాస్తా పనులు చాలా చురుకుగా సాగుతున్నాయి; కొత్త ఒప్పందాలకు సంబంధించిన అనేక చిన్న విజ్ఞప్తులు (momenta) అన్ని వైపుల నుండి రావడం నేను గమనించాను. ప్రతి వర్గం తమ విశేషాధికారాలకు భరోసా లభించాలని మరియు ఈ పత్రం ద్వారా తమ ప్రాముఖ్యత పెరగాలని కోరుకుంది. అటువంటి అనేక విజ్ఞప్తులు మరియు కోరికలు పక్కన పెట్టబడ్డాయి; మరికొన్ని యథాతథంగా ఉండిపోయాయి; అయితే, ఆ విజ్ఞప్తులు చేసిన వారికి మాత్రం, ఈ నిర్లక్ష్యం ఏ విధంగానూ వారికి నష్టం కలిగించదని గట్టి హామీలు లభించాయి.
అదే సమయంలో, గ్రాండ్ మార్షల్స్ ఒక భారమైన మరియు ప్రమాదకరమైన పనిని చేపట్టాల్సి వచ్చింది; అపరిచితుల సమూహం అంతకంతకూ పెరుగుతూనే ఉంది, వారిని అదుపులో ఉంచడం ఏమాత్రం సులభం కాదు. అలాగే, ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ల’ (Prince-Electors) అధికార పరిధులు లేదా వారి ప్రత్యేక ప్రాంతాల హద్దుల విషయంలో కూడా ఎటువంటి ఏకాభిప్రాయం లేదు. పౌరులపై వారికి లేని బాధ్యతల భారాన్ని తగ్గించాలని అక్కడి పాలనా యంత్రాంగం భావించింది; దీనివల్ల నిరంతరం ఫిర్యాదులు, అప్పీళ్లు, వివాదాలు మరియు అపార్థాలకు ఆస్కారం ఏర్పడేది.
మే 21న ‘మెయింజ్’ (Mentz) ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ రాక జరిగింది. అప్పుడు ఫిరంగుల మోత మొదలైంది—ఆ శబ్దంతో మా చెవులు చాలా కాలం పాటు పదేపదే బధిరమయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ ఉత్సవం ఆనాటి కార్యక్రమాల పరంపరలో అత్యంత ముఖ్యమైనది; ఎందుకంటే అంతకుముందు మేము చూసిన వ్యక్తులు ఎంతటి ఉన్నత హోదాలో ఉన్నప్పటికీ, వారు కేవలం అధీన అధికారులు మాత్రమే. కానీ ఇక్కడ మేము ఒక సార్వభౌమాధికారిని, స్వతంత్ర ప్రభువును—అంటే చక్రవర్తి తర్వాత అత్యున్నత స్థానంలో ఉన్న వ్యక్తిని—చూశాము; ఆయన భారీ మరియు ఘనమైన పరివారంతో వచ్చారు. ఆయన రాక సందర్భంగా కనిపించిన వైభవం గురించి నేను చాలా చెప్పగలను, కానీ ఆ విషయం గురించి మరో సందర్భంలో—అదీ ఎవరూ సులభంగా ఊహించలేని ఒక సందర్భంలో—ప్రస్తావించాలని అనుకుంటున్నాను.
అదే రోజున, బెర్లిన్ నుండి ఇంటికి తిరిగి వెళ్తున్న ‘లావాటర్’ (Lavater) ఫ్రాంక్ఫర్ట్ మీదుగా వెళ్తూ ఆ దృశ్యాన్ని తిలకించారు. అటువంటి లౌకిక ఆర్భాటాలకు ఆయన దృష్టిలో ఏమాత్రం విలువ లేనప్పటికీ, ఆ ఊరేగింపు, దానిలోని ప్రదర్శన మరియు ఇతర అంశాలు…
166 సత్యం మరియు కవిత్వం;
…ఆ సంఘటనలు అతని చురుకైన ఊహాశక్తిపై స్పష్టమైన ముద్ర వేసి ఉండాలి; ఎందుకంటే, చాలా ఏళ్ల తర్వాత, ఆ విశిష్టమైన మరియు విలక్షణమైన వ్యక్తి నాకు ‘సెయింట్ జాన్ ప్రకటన’ (Revelation of St. John) యొక్క ఒక కావ్యరూప అనువాదాన్ని చూపించినప్పుడు, అందులోని ‘యాంటీ-క్రైస్ట్’ (Anti-Christ) ఆగమనం గురించిన వర్ణన—అడుగుజాడలు, దృశ్యాలు మరియు పరిస్థితుల పరంగా—’ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ ఆఫ్ మెయింజ్’ (Prince-Elector of Mainz) ఫ్రాంక్ఫర్ట్ నగరంలోకి ప్రవేశించిన తీరును అచ్చుగుద్దినట్లుగా అనుకరించి రాసినట్లు నేను గమనించాను; ఆఖరికి ఆ బూడిద రంగు గుర్రాల అలంకరణలోని కుచ్చుల (tassels) వంటి చిన్న వివరాలు కూడా ఏమాత్రం తగ్గకుండా అందులో ఉన్నాయి. పాత మరియు కొత్త నిబంధనల (Old and New Testaments)లోని పురాణ గాథలను ఆధునిక కాలపు వాతావరణానికి అనుగుణంగా మార్చి, ఆనాటి సామాన్యుల లేదా ఉన్నతుల వేషధారణలతో చిత్రీకరించడం ద్వారా వాటిని మన ఆలోచనలకు, భావోద్వేగాలకు మరింత దగ్గరగా తీసుకువచ్చే ఒక విచిత్రమైన కవితా విధానం గురించి నేను ప్రస్తావించే దశకు చేరుకుని ఉంటే, ఈ విషయంపై ఇంకా చాలా చెప్పగలిగేవాడిని. ఈ విధానం ఎలా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చిందనేది బహుశా తర్వాత ఎప్పుడైనా చర్చించవచ్చు; అయితే, లావాటర్ (Lavater) మరియు అతనిని అనుకరించిన వారు దీనిని ఎంతవరకు తీసుకెళ్లారో అంతకు మించి ముందుకు తీసుకెళ్లడం సాధ్యం కాదని ఇక్కడ నేను చెప్పగలను. ఉదాహరణకు, వారిలో ఒకరు ‘ముగ్గురు పవిత్ర రాజులు’ (Three Holy Kings) బెత్లెహేమ్లోకి ప్రవేశించే దృశ్యాన్ని ఎంత ఆధునిక రూపంలో చిత్రించారంటే, అందులోని వ్యక్తులు లావాటర్ తరచుగా కలుస్తూ ఉండే ప్రభువులు మరియు పెద్దమనుషులేనని స్పష్టంగా గుర్తించవచ్చు. ప్రస్తుతానికి మనం ‘ప్రిన్స్ ఎబిక్ జోసెఫ్’ (Prince Ebeic Joseph) గురించిన ప్రస్తావనను పక్కనపెట్టి, ‘గ్రెచెన్’ (Gretchen) వైపు మళ్లుదాం. జనసమూహం చెల్లాచెదురవుతున్న సమయంలో, ఫైలేడ్స్ (Fylades) మరియు అతని ప్రేయసితో కలిసి ఆమెను నేను చూశాను; ఆ ముగ్గురూ ఇప్పుడు విడదీయలేని విధంగా కలిసిమెలిసి ఉంటున్నట్లు అనిపించింది. మేము ఒకరినొకరు కలుసుకుని పలకరించుకున్న వెంటనే, ఆ సాయంత్రాన్ని కలిసి గడపాలని నిర్ణయించుకున్నాము. నిర్ణీత సమయానికి నేను అక్కడికి చేరుకున్నాను. ఎప్పటిలాగే అందరూ సమావేశమయ్యారు; ప్రతి ఒక్కరికీ ఏదో ఒక విషయం చెప్పడానికి లేదా వ్యాఖ్యానించడానికి ఉండేది—ఒకరు ఒక దానితో సంతోషిస్తే, మరొకరు వేరొక దానితో సంతోషించారు. “కానీ మీ మాటలు,” అని చివరకు గ్రెచెన్ అంది, “ఈ రోజు జరిగిన సంఘటనల కంటే నన్ను మరింత గందరగోళానికి గురిచేస్తున్నాయి. నేను చూసిన వాటి గురించి నాకున్న అవగాహనను వాస్తవ పరిస్థితులతో సరిపోల్చుకోలేకపోతున్నాను, అందువల్ల వాటిలో చాలా వాటి అర్థం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంది.” ఆమెకు ఆ విషయంలో సహాయపడటం నాకు సులభమేనని నేను బదులిచ్చాను. ఆమెకు ప్రత్యేకంగా ఆసక్తి కలిగించిన అంశం ఏమిటో చెబితే చాలు. ఆమె అలాగే చెప్పింది; నేను కొన్ని అంశాలను వివరించడానికి సిద్ధమవుతుండగా, ఒక క్రమ పద్ధతిలో ముందుకు సాగడం మంచిదని అనిపించింది. నేను నేర్పుగా…
ఆ వేడుకలు మరియు విధులను ఒక నాటకంతో పోల్చాను. ఆ నాటకంలో, తెరను ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు దించేవారు, కానీ నటులు మాత్రం తమ పాత్రలను పోషిస్తూనే ఉండేవారు; తిరిగి తెర పైకి లేచినప్పుడు, ప్రేక్షకులు కూడా కొంతవరకు ఆ నాటకంలో భాగమయ్యే అవకాశం ఉండేది. నాకు మాట్లాడాలనే ఉత్సాహం ఉండటం, వారు కూడా నాకు నచ్చినట్లు చేయడానికి అనుమతించడం వల్ల, నేను ఆ మొత్తం విషయాన్ని—ఆరంభం నుండి ఆ క్షణం వరకు—ఒక క్రమ పద్ధతిలో వివరించాను. వివరణను స్పష్టం చేయడానికి అక్కడ సిద్ధంగా ఉన్న పెన్సిల్ మరియు స్లేట్ను ఉపయోగించడాన్ని కూడా నేను మర్చిపోలేదు. ఇతరుల ప్రశ్నలు మరియు సవరణల వల్ల కలిగిన స్వల్ప అంతరాయం మినహా, నా వివరణను అందరికీ సంతృప్తి కలిగించేలా ముగించాను; అదే సమయంలో, గ్రెచెన్ తన ఏకాగ్రతతో నాకు ఎంతో సంతోషాన్ని కలిగించింది. ఆమె నాకు కృతజ్ఞతలు తెలిపింది; ప్రపంచ వ్యవహారాల గురించి, విషయాలు ఎలా జరుగుతాయి మరియు వాటి అర్థం ఏమిటి అనే విషయాల గురించి తెలిసిన వారిని చూసి తాను అసూయపడుతున్నానని చెప్పింది. తాను అబ్బాయిగా పుట్టి ఉంటే బాగుండేదని ఆమె కోరుకుంది, అలాగే నేను ఆమెకు అందించిన విజ్ఞానానికి తాను ఎంతో రుణపడి ఉన్నానని ఎంతో ఆప్యాయతతో అంగీకరించింది. “నేను గనుక అబ్బాయిని అయితే,” అని ఆమె అంది, “మనం కలిసి ఏదో ఒకటి నేర్చుకోవడానికి విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్ళేవాళ్ళం.” మా సంభాషణ ఆ ధోరణిలోనే సాగింది; ఒక టోపీలు కుట్టే దుకాణంలో (milliner’s shop) పనిచేస్తున్నప్పుడు ఫ్రెంచ్ భాష నేర్చుకోవడం ఎంత అవసరమో ఆమె గ్రహించింది, అందుకే ఆ భాషను కచ్చితంగా నేర్చుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు చెప్పింది. ఆమె ఇకపై అక్కడికి ఎందుకు వెళ్లడం లేదని నేను అడిగాను; ఎందుకంటే గత కొన్ని రోజులుగా సాయంత్రం వేళ బయటకు రాలేకపోతున్న నేను, ఆమెను ఒక్క క్షణం చూసే ఆనందం కోసం పగటిపూట ఆ దుకాణం ముందుగా వెళ్తూ ఉండేవాడిని. ప్రస్తుత అస్థిర పరిస్థితులు కొనసాగుతున్నంత కాలం తాను బయట కనిపించడం సరికాదని ఆమె వివరించింది. నగరం తిరిగి సాధారణ స్థితికి చేరుకోగానే తన పనిని మళ్లీ మొదలుపెట్టాలని అనుకుంటున్నట్లు చెప్పింది.
ఆ తర్వాత సంభాషణ రాబోయే ఎన్నికల రోజు వైపు మళ్లింది. ఏం జరగబోతోంది, ఎలా జరగబోతోంది అనే విషయాలను నేను చాలా వివరంగా చెప్పాను; అంతేకాకుండా, నా వివరణలకు మద్దతుగా బల్లపై బొమ్మలు గీసి మరీ వివరించాను. ఎందుకంటే, ఆ సమావేశ మందిరం (Conclave Chamber) – అందులోని బలిపీఠాలు, సింహాసనాలు, ఆసనాలు మరియు కుర్చీల అమరిక – నా మనసులో స్పష్టంగా ముద్రించుకుపోయి ఉన్నాయి. సరైన సమయంలో, ఎంతో ఆహ్లాదకరమైన మానసిక స్థితితో మేము విడిపోయాము.
ఎందుకంటే, ప్రకృతి పరంగా ఒకరికొకరు అనుకూలంగా ఉండే యువ జంటకు, ఆ యువతి ఎంతో ఆసక్తితో… నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి, బోధించాలనే మొగ్గు యువతలో ఉంటాయి. ఇది ఒక దృఢమైన మరియు అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన బంధానికి దారితీస్తుంది. ఆమె అతన్ని తన ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తిత్వానికి సృష్టికర్తగా భావిస్తుంది, అదే సమయంలో అతను…
సశేషం
మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -9-10-26-ఉయ్యూరుజ



