శామ్Uయెల్ బెకెట్ నవలలు
‘ఫీడో’ (Phaedo) సంవాదంలో, ‘శుద్ధీకరణ’ (purification) అంటే ఆత్మను శరీరం నుండి వీలైనంతగా వేరు చేయడం, శరీరంతో ఎటువంటి సంబంధం లేకుండా ఆత్మను తనలో తాను కేంద్రీకరించుకునేలా అలవాటు చేయడం అని సోక్రటీస్ ప్రతిపాదిస్తారు. దీనితో మర్ఫీ (Murphy) పూర్తిగా ఏకీభవిస్తాడు. సోక్రటీస్ ఇంకా ఇలా అంటారు:
“ఆత్మ దైవికమైన, అమరమైన, జ్ఞానగమ్యమైన, ఏకరూపమైన, విడదీయలేని, ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా మరియు మార్పులేని స్వభావం కలిగి ఉంటుంది. దీనికి భిన్నంగా, శరీరం మానవజనితమైనది, నశ్వరమైనది, అనేక రూపాలు కలది, జ్ఞానానికి అందనిది, విడిపోయే స్వభావం కలది మరియు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండనిది.”
ప్లేటో చెప్పిన ఈ విషయాల్లోని ఆధ్యాత్మికతను, ఆశావాదాన్ని పక్కన పెడితే, మలోన్ (Malone) కూడా ఆయనతో ఏకీభవిస్తాడు. మన ఆత్మ అనేది కేవలం వేడి-చల్లదనం, తేమ-పొడితనం వంటి భౌతిక అంశాల ‘సమతుల్యత లేదా సర్దుబాటు’ మాత్రమేననే పైథాగోరియన్ సిద్ధాంతాన్ని సోక్రటీస్ తిరస్కరిస్తారు. అదేవిధంగా, నీరీ (Neary) ప్రతిపాదించిన ‘అట్యూన్మెంట్’ (Attunement – సర్దుబాటు/సమన్వయం) అనే నూతన-పైథాగోరియన్ పద్ధతిని తన శరీరానికి అన్వయించడంలో మర్ఫీ విఫలమవుతాడు. అతను ఒక ‘ద్వైతవాది’ (dualist); అతని శరీరం, అతని మనస్సుతో ఏమాత్రం సామరస్యంతో పనిచేయలేదు. కాబట్టి, తన జీవితంలోని గృహపరమైన కలహాల నుండి పూర్తిగా పారిపోవడమే అతనికి శాంతినిచ్చే మార్గంగా కనిపిస్తుంది. పోర్ఫిరీ (Porphyry) పేర్కొన్నట్లుగా, ప్లాటినస్ (Plotinus) తన శరీరంలో ఉండటం పట్ల ఎలాగైతే ‘సిగ్గుపడతాడో’, మర్ఫీ కూడా అలాగే భావిస్తాడు. ‘ఏకత్వం’ (The One) వైపు ప్లాటినస్ చెప్పినట్లుగా ఆత్మ ప్రయాణించాలనే సిద్ధాంతాన్ని మర్ఫీ అంగీకరించకపోయినప్పటికీ, ఏదైనా ఒక ‘నిర్వాణం’ (nirvana) లేదా పరమ స్థితిని చేరుకోవాలంటే దానికి ఓర్పు, క్రమశిక్షణ, మరియు ఆత్మశుద్ధి అవసరమని అతను అంగీకరిస్తాడు. మర్ఫీ విషాదం ఏమిటంటే, అతనికి ఆ అవసరమైన క్రమశిక్షణను పాటించే సామర్థ్యం లేదు. అతను సీలియా (Celia) పట్ల ఎక్కువ ఆసక్తి కలిగి ఉండటం వల్ల, లక్ష్యపథం నుండి పక్కకు తప్పుకుని, బన్యన్ (Bunyan) సృష్టించిన పాత్రలాగే, సత్యాన్ని చేరుకోవడానికి సులభమైన మార్గం కోసం వెతుకుతాడు. అతని విషయంలో, ఈ మోసపూరితమైన ప్రలోభాన్ని కలిగించేవి పిచ్చివారి ప్రపంచంలోని అంశాలు. స్కాలస్టిక్ తత్వశాస్త్రంలోని అనేక అంశాలకు వారసుడైన డెకార్టెస్, తన తీవ్రమైన ద్వైతవాద స్థానానికి రెండు మార్గాల ద్వారా చేరుకున్నాడు: మొదటిది జ్ఞానమీమాంస సంబంధమైనది, ‘మెడిటేషన్స్’లో (మన మనస్సులను మనం నేరుగా మరియు మధ్యవర్తి లేకుండా తెలుసుకోగలం, కానీ మన శరీరాలను అలా కాదు), రెండవది అతని భావోద్వేగాల సిద్ధాంతం ద్వారా, ‘పాషన్స్ డి’లో: భావోద్వేగం అనేది శరీరం ద్వారా మనస్సుపై జరిగే దాడి, దీనికి వ్యతిరేకంగా తత్వశాస్త్రం ద్వారా ముందుగా హెచ్చరించబడిన శరీరం తనను తాను రక్షించుకోవాలి, ఆపై భావోద్వేగాలను హేతువు యొక్క నియంత్రణకు లోబడి ఉంచడం ద్వారా ఎదురుదాడికి దిగాలి. రైల్ దీనిని పిలిచినట్లుగా, డెకార్టెస్ యొక్క ‘పురాణం’ ఎంతగానో ఒప్పించేదిగా ఉండి, విస్తృతంగా ఆమోదించబడి, స్వయంసిద్ధ సత్యంగా పరిగణించబడింది.
ప్రతి వ్యక్తి తన శరీరం యొక్క బహిరంగ చరిత్ర, మరియు తన మనస్సు యొక్క వ్యక్తిగత చరిత్ర అనే రెండు ‘అనుబంధ చరిత్రల’ ద్వారా జీవిస్తున్నట్లుగా భావించబడ్డాడు. ‘అతని అంతర్గత జీవితంలో 250
ముగింపు: ఆ స్వరం కొనసాగుతుంది
మనలో ప్రతి ఒక్కరం ఒక దెయ్యపు రాబిన్సన్ క్రూసో జీవితాన్ని గడుపుతాము… సంపూర్ణ
నిబ్బరం అనేది… ఆత్మ యొక్క అనివార్యమైన గమ్యం’ (రైల్). అంతేకాకుండా,
ద్వంద్వవాది స్థిరంగా ఉండాలనుకుంటే, వివేకవంతుడికి మరియు వివేకం లేనివాడికి మధ్య తేడాను గుర్తించడం అసాధ్యం.
ఇతర మనస్సులను అర్థం చేసుకునే అవకాశం లేనందున, స్మిత్ నిజంగా పిచ్చివాడా లేక ప్రజా ప్రయోజనం కోసం, పెద్ద బ్రూటస్ లాగా, కేవలం పిచ్చివాడిలా నటిస్తున్నాడా అని ఎవరూ నిశ్చయంగా నిర్ణయించలేరు.
రైల్కు భరించలేని విరోధాభాసంగా అనిపించిన దానిని,
బెకెట్ మనస్ఫూర్తిగా, విపరీతంగా కూడా స్వీకరిస్తాడు: ఈ విధంగా మర్ఫీ,
ఆసుపత్రి సమాజంలో పిచ్చివాళ్లే నిజంగా వివేకవంతులైన ఏకైక సభ్యులుగా భావిస్తాడు, మరియు తాను ఒక మానసిక రాబిన్సన్ క్రూసో అనే ఆలోచనకు ఏమాత్రం భయపడడు. మరియు మర్ఫీకి వర్తించినదే ఆయన వారసులందరికీ కూడా సమానంగా వర్తిస్తుంది.
బెకెట్ ఆలోచనా విధానంపై ద్వైతవాద తత్వశాస్త్రం గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపినప్పటికీ, ఈ అంశంపై ఆయనకు ఒక స్థిరమైన, క్రమబద్ధమైన సిద్ధాంతం ఉందని భావించడం పొరపాటే అవుతుంది. ఆయన చాలా విభిన్న దృక్పథాల నుండి తనకు నచ్చిన అంశాలను మాత్రమే స్వీకరిస్తారు; ఉదాహరణకు, మాలెబ్రాంచ్ (Malebranche) మరియు గ్యులింక్స్ (Geulincx) ప్రతిపాదించిన సంక్లిష్టమైన, అందమైన ‘అకేషనలిజం’ (occasionalism – సందర్భవాదం) ఆయనపై ఎటువంటి ప్రభావం చూపలేదు. మనస్సు అంటే ఆలోచన అని, శరీరం అంటే విస్తృతి (extension) అని వారు చెప్పినంత వరకు ఆయన అంగీకరిస్తారు, కానీ ఈ రెండూ ఎలా కలుస్తాయనే దానిపై వారు ఇచ్చే వివరణల పట్ల ఆయనకు ఏమాత్రం ఆసక్తి లేదు. అదేవిధంగా, బెర్క్లీ (Berkeley) ఆలోచనలు తెలిసినప్పటికీ, ఆయన కేవలం బెర్క్లీలోని సంశయవాద కోణాన్ని మాత్రమే స్వీకరించి, దానికి అవసరమైన నిర్మాణాత్మక అంశాలను తిరస్కరిస్తారు. తత్వవేత్తల పట్ల ఆయన వ్యవహరించే తీరు కొంత నిర్లక్ష్యంగా అనిపించవచ్చు, కానీ బెకెట్ ఒక సిద్ధాంతకర్త కాదు, ఆయన ఒక నవలా రచయిత. శరీరం నిష్ప్రయోజనకరమైనదని, లైంగికత భయంకరమైనదని, పదాలు అస్పష్టమైనవని, ఇంద్రియ జ్ఞానం అఖచ్చితమైనదని, వ్యక్తిగత అస్తిత్వం నిర్వచించలేనిదని—ఇలాంటి భావనలు ఆయనను నిరంతరం వెంటాడుతుంటాయి. అందుకే, తనకున్న కొన్ని అభిప్రాయాలకు ఒక గౌరవప్రదమైన, సిద్ధాంతపరమైన సమర్థన ఉందని తనకు తెలియజేసినందుకు ఆయన డెకార్టెస్, బెర్క్లీ మరియు హ్యూమ్లకు కృతజ్ఞుడిగా ఉంటారు; అంతకు మించి ఆయనకు వారితో ఎటువంటి సంబంధం లేదు.
దేవుని పట్ల ఆయనకున్న వైఖరి కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. ప్రొటెస్టంట్ విశ్వాసంతో పెరిగిన బెకెట్, తన మత విశ్వాసం గురించి ఇలా అన్నారు: “అది నాకు కేవలం భారంగా అనిపించింది, అందుకే దానిని వదిలేశాను. నా సోదరుడు, నా తల్లి మరణించే సమయంలో వారి మతం వారికి ఏమాత్రం ఉపయోగపడలేదు. సంక్షోభ సమయంలో అది పాత పాఠశాల టై (school tie) కంటే ఎక్కువ లోతు ఏమీ కలిగి లేదు.” అయినప్పటికీ, ఆయన తరచుగా క్రైస్తవ ప్రతీకలను ఉపయోగిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా ‘ఎస్ట్రాగాన్’ (Estragon) పాదాల విషయంలో—ఒక పాదం ఆశీర్వదించబడినట్లు, మరొకటి శ252
ముగింపు: కొనసాగుతున్న స్వరం
కళాకారులు దీనిని పనికిరానిదిగా—అంటే, నిర్వచనం ప్రకారం కళతో ఏమాత్రం పొంతన లేనిదిగా—భావించారు.
విప్లవాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగిన నవలా రచయితగా, బెకెట్ను విస్మరించడం సాధ్యం కాదు; కేవలం ఒక్క వాక్యంతో ఆయనను దాటవేయడం కూడా కుదరదు. సాహిత్య ప్రపంచంలో ఆయన ఒక భారీ, అనివార్యమైన వ్యక్తిత్వంతో నిలిచి ఉన్నారు. గత ముప్పై ఏళ్లుగా ఆయన పదాలతో ఆడుకున్న ఆటలు, నేడు మనకు అత్యంత సందర్భోచితమైన విషయాలుగా మారాయి. ఆయన సృష్టించిన అసాధారణ కథానాయకుడు మన చేతనలో ఒక వెంటాడే, కలవరపరిచే నీడలా తిరుగుతుంటాడు. మోలోయ్ (Molloy) గొంతులోని కర్కశత్వం, అతని చిరిగిన బట్టలు, కుంటుతూ నడిచే తీరు, చీము పట్టిన గాయాలు—ఇవన్నీ మన జ్ఞాపకాల్లో సజీవంగా ఉండిపోతాయి. బెకెట్ నవలల్లో మనకు కొత్త కథానాయకులు, అపరిచితమైన దేవుళ్లు, ఒక సంపూర్ణ ఆధునిక పురాణగాథ కనిపిస్తాయి. ఈ కల్పిత కథలు ఒక బలహీనమైన స్వరం—ఒక మానవ స్వరం—గురించి చెబుతాయి. ఆ స్వరం మరణించడానికి మొండిగా నిరాకరిస్తుంది; ఏ విధంగానో అంతరించిపోకుండా, కలిసిపోయి కనుమరుగు కాకుండా, ప్రతి దాడిని ఎదుర్కొంటూ, మిణుకుమిణుకుమంటూ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది:
మహూద్ (Mahood) మౌనంగా ఉన్నాడు; అంటే, అతని స్వరం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది, కానీ అది ఇక కొత్తగా పునరుద్ధరించబడటం లేదు. వారు నాపై తమ చెత్తను ఎంతగా కుమ్మరించారంటే, నేను దాని నుండి ఎప్పటికీ బయటపడలేనా? నేను ఏ చిన్న కదలిక చేసినా, ఆ చెత్తే ప్రాణం పోసుకుని లేస్తుందా? కానీ నా అంతరాత్మలో, కదలకుండా, నేను జీవించగలను; నా స్వంత చెవులకు మాత్రమే వినిపించేలా నన్ను నేను వ్యక్తపరచుకోగలను…
(ది అన్నేమబుల్ – The Unnamable)
253
గ్రంథ పట్టిక
ఎ. శామ్యూల్ బెకెట్ ప్రచురిత రచనలు
I. ఆంగ్ల రచనలు
1929 డాంటే… బ్రూనో, వికో… జాయిస్
జాయిస్ యొక్క ‘వర్క్ ఇన్ ప్రోగ్రెస్’ (Work in Progress) పై వ్యాసం. మొదట “Our Exag~” లో ప్రచురించబడింది
“Tmnation round his Factijication for Incamination of Work in Progress”, పేజీలు 3-22, షేక్స్పియర్ అండ్ కో., పారిస్, 1929 (అదే ముద్రణను ఫేబర్ అండ్ ఫేబర్, లండన్, 1936లో తిరిగి ప్రచురించింది), మరియు
ట్రాన్సిషన్, పారిస్, సంచికలు 16-17, పేజీలు 242-253, జూన్ 1929లో తిరిగి ముద్రించబడింది; అలాగే న్యూ డైరెక్షన్స్, న్యూయార్క్, 1939లో తిరిగి ముద్రించబడింది.
1929 ఊహ
చిన్న కథ. ట్రాన్సిషన్, సంచికలలో ప్రచురించబడింది. 16-17, పేజీలు 268-271,
జూన్ 1929. ట్రాన్సిషన్ వర్క్షాప్లో పునర్ముద్రించబడింది, పేజీలు. 41-43, కొత్తది
యార్క్, 1949.
1929 చే సియాగురా
కల్పిత సంభాషణ, ‘సంతకం’ డి.ఇ.ఎస్.సి. [అనగా, డి ^ ఎస్సెరె సెన్జా కాగ్లియోర్డ్,
వోల్టైర్, కాండీడ్, ch. xi.] T.C.D., A College Mis^లో ప్రచురించబడింది
సెల్లానీ, డబ్లిన్, వాల్యూమ్. 36, నం. 622, p. 42, గురువారం, 14 నవంబర్
1929.
1930 ఫ్యూచర్ రిఫరెన్స్ కోసం
పద్యం. ట్రాన్సిషన్లో ప్రచురించబడింది, సంఖ్య. 19-20, పుటలు 342-343, జిమే
1930.
1930 ఏకైక కవి నుండి మెరిసే వేశ్య వరకు. హెన్రీ క్రౌడర్ పాడటానికి
17 పంక్తుల కవిత (పుట 6), హెచ్. క్రౌడర్ సంగీతం సమకూర్చారు (పుటలు 12-14).
(సంగీత కాపీరైట్ 1930, స్వరకర్తచే సోనాబెల్ రికార్డ్స్పై రికార్డ్ చేయబడింది.) హెన్రీ క్రౌడర్ రచించిన ‘హెన్రీ-మ్యూజిక్’లో ప్రచురించబడింది, సంగీతం: ఎన్. క్యూనార్డ్, ఆర్. ఆల్డియాగ్టన్, ఎస్. బెకెట్, మొదలైన వారి కవితలకు. సంచిక: 100 సంతకం చేసిన ప్రతులకు పరిమితం, ప్రైవేట్గా ముద్రించబడింది. ప్రచురణ: ది అవర్స్ ప్రెస్, 15 రూ గ్వెన్గాడ్, పారిస్, 1930.
254
గ్రంథసూచిక
1930 హోరోస్కోప్
వ్యాఖ్యానాలతో కూడిన 98 పంక్తుల కవిత, 6 పేజీల పాఠ్యం. ప్రచురణ: ది అవర్స్ ప్రెస్, పారిస్, 1930. శ్రీ శామ్యూల్ బెకెట్ యొక్క మొదటి విడిగా ప్రచురించబడిన రచన. రిచర్డ్ ఆల్డింగ్టన్ మరియు నాన్సీ మార్క్స్ న్యాయనిర్ణేతలుగా వ్యవహరించిన ఒక పోటీలో, కాలంపై రాసిన ఉత్తమ కవితకు £10 బహుమతి లభించింది.
‘పోయమ్స్ ఇన్ ఇంగ్లీష్’, జాన్ కాల్డర్, లండన్, 1961లో సంకలనం చేయబడింది, దీనితో పాటు ‘ఎకోస్ బోన్స్’, ‘కాస్కాండో’, ‘సెయింట్ లూయిస్’ మరియు ‘క్వాట్రే ఫోన్స్’ కూడా ఉన్నాయి.
1931 ది పొసెస్డ్
నాటకీయ అనుకరణ, సంతకం లేనిది. టి.సి.డి., సంపుటి 37, సంచిక 648, పేజీ 138, గురువారం, 12 మార్చి 1931న ప్రచురించబడింది. సంపాదకుని గమనిక: ‘మోడరన్ లాంగ్వేజెస్ సొసైటీ నాటకాలపై [వాటిలో ఒకదానిలో బెకెట్ నటించారు] మా విలేఖరి చేసిన విమర్శకు ఈ క్రిందిది ఒక ప్రత్యుత్తరమని మాకు తెలిసింది; అందువల్ల మేము దీనిని ప్రచురిస్తున్నాము.’
1931 ప్రౌస్ట్
‘ఎ లా రెచెర్చే డు టెంప్స్ పెర్డు’ పై అధ్యయనం^ 72 పేజీలు. మొదటి ప్రచురణ
లండన్లోని ‘డాల్ఫిన్ బుక్స్’ శ్రేణిలో చాట్టో మరియు విండస్ ద్వారా, 1931, మరియు (ఫోటోగ్రాఫిక్గా) గ్రోవ్ ప్రెస్, న్యూయార్క్ ద్వారా, 1957, మరియు జాన్ కాల్డర్, లండన్ ద్వారా, 1958.
1931 1. హ్యూ క్రేన్ టు స్టార్లింగ్
(పేజీలు 475-476);
2. క్యాస్కెట్ ఆఫ్ ప్రాలిన్ ఫర్ ఎ డాటర్ ఆఫ్ ఎ డిసిపేటెడ్ మాండరిన్ [అనగా స్మెరాల్డినా]
(పేజీలు 476-478);
3. పాఠ్యం
(పుటలు 478-480 “ఈ కవిత ‘ది న్యూ రివ్యూ’ సంపుటం 1, సంచిక 4, పుటలు 338-339, శీతాకాలం 1931-32లో పునర్ముద్రించబడింది);
4. స్వేచ్ఛ యొక్క కాడి
(పుట 480)
‘ది యూరోపియన్ కారవాన్’, ‘యూరోపియన్ సాహిత్యంలో నూతన స్ఫూర్తి యొక్క సంకలనం’ యొక్క సూచించిన పుటలలో ప్రచురించబడిన నాలుగు కవితలు
మొదటి భాగం: ఫ్రాన్స్, స్పెయిన్, ఇంగ్లాండ్ మరియు ఐర్లాండ్,
శామ్యూల్ పుట్నం . . ., జార్జ్ రీవీ . . మరియు జె. బ్రోనోస్కీలచే సంకలనం మరియు సంపాదకత్వం వహించబడింది. బ్రూవర్, వారెన్ మరియు పుట్నం, న్యూయార్క్, 1931 ద్వారా ప్రచురించబడింది. సంపాదకుని గమనిక: ‘యువ ఐరిష్ రచయితలలో ఎస్. బి. బెకెట్ అత్యంత ఆసక్తికరమైనవాడు.’పించబడినట్లు ఉంటుంది: “సిలువపై ఉన్న ఇద్దరు దొంగల మాదిరిగా.” దీనిని బట్టి చూస్తే..
235
శామ్యూల్ బెకెట్ నవలలు
1931 రిటర్న్ టు ది వెస్ట్రీ
పద్యం. పారిస్ నుండి ప్రచురించబడిన, కళల కోసం ఒక అంతర్జాతీయ నోట్-బుక్ అయిన ‘ది న్యూ రివ్యూ’లో ప్రచురించబడింది, సంపుటి 1, సంచిక 3, పేజీలు 98-99, ఆగస్టు-అక్టోబర్ 1931.
1932 సెడెండో ఎట్ క్వియెస్సియెండో [sic]
చిన్న కథ. ది హేగ్లోని ‘ట్రాన్సిషన్’లో ప్రచురించబడింది, సంచిక 21, పేజీలు 13-20, మార్చి 1932. (‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ విమెన్’ నుండి).
1932 టెక్స్ట్
జాయిస్ యొక్క ‘వర్క్ ఇన్ ప్రోగ్రెస్’ శైలిని అనుకరిస్తూ వ్రాసిన గద్య భాగం. ‘ది న్యూ రివ్యూ’లో ప్రచురించబడింది, సంపుటి 2, సంచిక 5, పేజీ 57, ఏప్రిల్ 1932. (‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ విమెన్’ నుండి మరొక భాగం).
1932 హోమ్ ఓల్గా
జేమ్స్ జాయిస్ పేరులోని అక్షరాలతో కూడిన 10 పంక్తుల అక్రోస్టిక్, దీనిని జాయిస్ 22 జూలై 1932 నాటి ఒక లేఖలో ప్రస్తావించారు మరియు ఇది పూర్తిగా కాంటెంపో, III, పే. 3, చాపెల్ హిల్, ఎన్.సి., 15 ఫిబ్రవరి 1934న మరియు రిచర్డ్ యూమాన్ యొక్క పుస్తకం, జేమ్స్ జాయిస్, పే. 714, న్యూయార్క్, 1959లో ముద్రించబడింది.
1934 మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్
10 చిన్న కథల సంకలనం, 278 పేజీలు. వాటి శీర్షికలు:
1. డాంటే అండ్ ది లాబ్స్టర్,
పే. 1.
2. ఫింగల్, పే. 21.
3. డింగ్-డాంగ్, పే. 41.
4. ఎ వెట్ నైట్, పే. 59.
5. లవ్ అండ్ లెథే, పే. 115.
6. వాకింగ్ అవుట్, పే. 139.
7. వాట్ ఎ మిస్ఫార్చూన్, పే. 159-
8. ది స్మెరాల్డినાસ బిల్లెట్ (The Smeraldina’s Billet)
డూ (Doux), పుట 215.
9. ఎల్లో (Yellow), పుట 227.
10. డ్రాఫ్ (Drajff), పుట 253.
లండన్లోని ‘చాటో అండ్ విండస్’ (Chatto and Windus) సంస్థ ద్వారా 1934లో ప్రచురించబడింది. ‘డాంటే అండ్ ది లాబ్స్టర్’ (Dante and the Lobster) మొదట పారిస్లో వెలువడిన ‘దిస్ క్వార్టర్’ (This Quarter) పత్రికలో (డిసెంబర్ 1932, పుటలు 222-236) ప్రచురితమైంది; అయితే, ఆ తొలి పాఠం 1934 నాటి పాఠం కంటే గణనీయంగా భిన్నంగా ఉంటుంది. 1934 నాటి ఈ పాఠం, న్యూయార్క్లో 1957లో వెలువడిన ‘ఎవర్గ్రీన్ రివ్యూ’ (Evergreen Review, సంపుటి 1, సంచిక 1, పుటలు 24-36)లో తిరిగి ముద్రించబడింది. ‘ఎల్లో’ (Yellow) కథనం, న్యూయార్క్లో నవంబర్ 1956లో వెలువడిన ‘న్యూ వరల్డ్ రైటింగ్’ (New World Writing, సంచిక 10, పుటలు 108-119)లో తిరిగి ముద్రించబడింది.
కవితా సంపుటిపై 1934 నాటి సమీక్ష
రచయిత: ఆర్. ఎం. రిల్కే (R. M. Rilke); ‘ది క్రైటీరియన్’ (The Criterion) పత్రికలో (సంపుటి 13, పుట 705, 1934) ప్రచురించబడింది
ఇంకా నాటకాల గురించి తెలుసుకొందాం
మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –22-11-26-ఉయ్యూరు .
.






