సాహిత్య నొబ౩ల్ పొందిన ఐరిష్ కవి నవలాకారుడు అసంబద్ధ నాటకకర్త  –శామ్యూల్ బెకెట్  జీవిత చరిత్ర

జాన్ ఫ్లేచేర్

ముందుమాట

రకరకాలుగా. అంతేకాకుండా, అనేక గ్రంథాలయాల సిబ్బంది పత్రికలను సంపాదించడంలో  అరుదైన విషయాల ఫోటోస్టాట్‌లను అందించడంలో సహాయపడ్డారు:

ఈ విషయంలో నేను లండన్‌కు చెందిన శ్రీ ఎఫ్. లిస్సౌయర్‌కు  ప్రిన్స్‌టన్‌కు చెందిన కుమారి ఆర్. అలెన్‌కు ప్రత్యేకంగా ధన్యవాదాలు తెలియజేయాలనుకుంటున్నాను.

చివరగా నేను నా భార్యకు; టైపింగ్‌లో సహాయం చేసిన నా తల్లికి;  చేతిరాతప్రతిని చదివిన పుస్తకంలోని భాగాలపై విలువైన వ్యాఖ్యలు చేసిన నా సోదరుడికి ఎంతో రుణపడి ఉన్నాను.

గ్రంథసూచిలో సూచించినట్లుగా, బెకెట్ యొక్క ఫ్రెంచ్ అనువాదాలన్నీ ఆయన స్వయంగా చేసినవి లేదా ఇతరుల సహకారంతో చేసినవి, మరియు ఫ్రెంచ్ నుండి చేసిన ఇతర అనువాదాలు నేను స్వయంగా చేసినవి.

జె. ఎఫ్.

సూచించిన విధంగా కాపీరైట్ గల అంశాలను పునరుత్పత్తి చేయడానికి దయతో అనుమతి ఇచ్చినందుకు ఈ క్రింది రచయితలకు మరియు ప్రచురణకర్తలకు ధన్యవాదాలు:

జస్టిన్ నుండి ఒక ఉల్లేఖనం కోసం శ్రీ లారెన్స్ డర్రెల్ మరియు మెస్సర్స్ ఫేబర్ అండ్ ఫేబర్ లిమిటెడ్ వారికి; కలెక్టెడ్ పోయమ్స్‌లోని యాష్-వెన్స్‌డే మరియు ది వేస్ట్ ల్యాండ్ నుండి ఉల్లేఖనాల కోసం శ్రీ టి. ఎస్. ఇలియట్ మరియు మెస్సర్స్ ఫేబర్ అండ్ ఫేబర్ లిమిటెడ్ వారికి; మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్ నుండి ఉల్లేఖనాల కోసం శ్రీ శామ్యూల్ బెకెట్ మరియు మెస్సర్స్ చాట్టో అండ్ విండస్ లిమిటెడ్ వారికి; ప్రౌస్ట్, మర్ఫీ, వాట్, మొల్లాయ్, మలోన్ డైస్, ది అన్‌నేమబుల్, హౌ ఇట్ ఈజ్, ది వల్చర్, ఎన్యూగ్ I మరియు కాస్కాండో II నుండి ఉల్లేఖనాల కోసం శ్రీ బెకెట్ మరియు మెస్సర్స్ జాన్ కాల్డర్ లిమిటెడ్ వారికి; ఉల్లేఖనాల కోసం శ్రీ బెకెట్ మరియు లెస్ ఎడిషన్స్ డి మినిట్, పారిస్ వారికి. మర్ఫీ, మొల్లాయ్, మలోన్ మ్యూర్ట్, యు ఇన్నోమబుల్, నౌవ్యూస్ ఎట్ టెక్స్ట్స్ పౌర్ రియెన్,  కామెంట్ నుండి ఫ్రెంచ్‌లో

ఎవర్‌గ్రీన్ రివ్యూ సంచికలలో మొదట ప్రచురించబడిన అంశాల నుండి ఉల్లేఖనల కోసం మిస్టర్ బెకెట్ మరియు గ్రోవ్ ప్రెస్, ఇంక్., న్యూయార్క్‌కు, అవి.. ఫ్రమ్ యాన్ అబాండన్డ్ వర్క్ (సంపుటి 1, సంచిక 5),

టెక్స్ట్ ఫర్ నథింగ్ I (సంపుటి 5, సంచిక 9), ఫ్రమ్ యాన్ అన్‌అబాండన్డ్ వర్క్ (సంపుటి 4, సంచిక 14), ది ఎండ్ (సంపుటి 4, సంచిక 15) మరియు ది ఎక్స్‌పెల్డ్ (సంపుటి 6, సంచిక 22)5 ఎల్. విట్‌జెన్‌స్టీన్ రచించిన ట్రాక్టాటస్ లాజికో-ఫిలోసోఫికస్ నుండి ఒక ఉల్లేఖన కోసం మెస్సర్స్. రౌట్‌లెడ్జ్ మరియు కేగన్ పాల్ లిమిటెడ్‌కు, మరియు ప్లేటో నుండి ఉల్లేఖనల కోసం పెంగ్విన్ బుక్స్ లిమిటెడ్‌కు: ది లాస్ట్ డేస్ ఆఫ్ సోక్రటీస్, అనువాదం: హెచ్. ట్రెడెన్నిక్.

టౌలౌస్, నూతన సంవత్సరం 1965

అధ్యాయం 1)

“మనలో ఎవరికైతే వికాస క్రమం పూర్తిగా అంతర్గతంగా ఉంటుందో…”

ఎం. ప్రూస్ట్ (M. PROUST)

“…నిజంగా చాలా విచారకరమైన జీవి.”

మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్ (MORE PRICKS THAN KICKS)

1906లో డబ్లిన్ సమీపంలోని ఫాక్స్‌రాక్‌లో, మధ్యతరగతి ప్రొటెస్టంట్ కుటుంబంలో జన్మించిన శామ్యూల్ బార్క్లే బెకెట్, అల్స్టర్‌లోని పోర్టోరా రాయల్ స్కూల్ నుండి 1923లో డబ్లిన్‌లోని ట్రినిటీ కాలేజీకి వెళ్లారు. అక్కడ ‘బెర్క్లీ’ (Berkeley) రచనల సహ-సంపాదకుడైన ఎ. ఎ. లూస్ (A. A. Luce) ఆయనకు ట్యూటర్‌గా ఉండేవారు. ఆయన ఇంగ్లీష్, ఫ్రెంచ్ మరియు ఇటాలియన్ భాషలను అభ్యసించారు; వరుస పరీక్షలలో సాధించిన విజయాలు ఆయన అసాధారణ విద్యా ప్రతిభను నిరూపించాయి. 1926లో ఆయన ఆధునిక భాషలలో ‘ఫౌండేషన్ స్కాలర్‌షిప్’కు ఎంపికయ్యారు. 1927 చివరలో జరిగిన బి.ఎ. (B.A.) తుది పరీక్షలో, ఆధునిక సాహిత్యంలో ‘ఫస్ట్ క్లాస్ ఫస్ట్ మోడరేటర్’గా నిలిచి, అసాధారణ ప్రతిభకు బహుమతిగా ఇచ్చే స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. అప్పటికే ఆయన విద్యా రంగంలోనే స్థిరపడతారని అందరూ భావించారు. ఇందులో భాగంగా, ఆయనకు 50 పౌండ్ల పరిశోధనా బహుమతి లభించింది; ఆ నిబంధనల ప్రకారం, ఆయన ‘యునానిమిస్ట్స్’ (Unanimistes) అనే అంశంపై ఒక పరిశోధనా వ్యాసాన్ని సమర్పించారు.

మోడరేటర్‌షిప్ పరీక్ష ముగిసిన కొద్ది కాలానికే, 1927 డిసెంబర్‌లో ఆయనకు ‘బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్’ (B.A.) పట్టా లభించింది. ఆ తర్వాత 1951 డిసెంబర్‌లో ఆయన ఎం.ఎ. (M.A.) పట్టాను పొందారు. 1928లో మొదటి రెండు సెమిస్టర్ల పాటు బెల్‌ఫాస్ట్‌లోని క్యాంప్‌బెల్ కాలేజీలో బోధించిన ఆయన, ఆ తర్వాత 1928 అక్టోబర్‌లో పారిస్‌లోని ‘ఎకోల్ నార్మల్ సుపీరియర్’ (École Normale Supérieure)లో రెండేళ్ల పాటు ‘లెక్చర్ ఆంగ్లే’ (lecteur anglais – ఇంగ్లీష్ భాషా బోధకుడు)గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ట్రినిటీ కాలేజీకి మరియు ఎకోల్ నార్మల్‌కు మధ్య ఉన్న మార్పిడి పథకంలో భాగంగా ఈ అవకాశం లభించింది. బెకెట్ దీనిని తన వృత్తిపరమైన ప్రయాణానికి ఒక ప్రాథమిక అడుగుగా భావించారు. బెకెట్ తన గురించి సాధారణంగా అందుబాటులో ఉండే జీవిత చరిత్ర వివరాలకు అదనంగా, ఈ క్రింది సమాచారాన్ని కూడా నాకు అందించారు: కిండర్‌గార్టెన్ – స్టిల్లోర్గన్ (కౌంటీ డబ్లిన్)లోని మిస్ ఐడా ఐస్నర్ అకాడమీ; ప్రిపరేటరీ స్కూల్ – డబ్లిన్‌లోని ఎర్ల్స్‌ఫోర్ట్ హౌస్ స్కూల్ (డే స్కాలర్‌గా); మొదటి విదేశీ పర్యటన – 1926 వేసవిలో ఫ్రాన్స్‌లోని టూర్స్ (Tours); రెండవ పర్యటన – 1927 వేసవిలో ఫ్లోరెన్స్.

శాముయెల్ బెకెట్ నవలలు

1950 సెప్టెంబర్‌లో, ఆయనకు ఒక వృత్తిపరమైన అవకాశం లభించింది. డబ్లిన్‌లో కొత్తగా సృష్టించిన ‘ఫ్రెంచ్ లెక్చరర్’ పదవికి, అలాగే ‘రోమాన్స్ లాంగ్వేజెస్’ ప్రొఫెసర్‌కు సహాయకుడిగా ఆయన ఎంపికయ్యారు. ఈ పదవిలో ఆయన మూడేళ్ల పాటు కొనసాగాల్సి ఉండగా, కేవలం నాలుగు టర్మ్‌ల తర్వాతే—అంటే 1951 డిసెంబర్‌లో—ఆయన రాజీనామా చేశారు. అదే ఏడాది, ‘ప్రూస్ట్’ (Proust) గురించి ఆయన రాసిన అద్భుతమైన విశ్లేషణాత్మక గ్రంథం ‘చాటో అండ్ విండస్’ (Chatto and Windus) ప్రచురణ సంస్థ ద్వారా వెలువడింది. అయినప్పటికీ, బెకెట్ అకడమిక్ వృత్తికి దూరంగా ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నారు. పారిస్‌లో గడిపిన కాలం ఆయనకు జాయిస్‌ను (1928లో ‘లెక్చర్’ పదవిలో చేరినప్పుడు ఆయనను కలిశారు) కలుసుకోవడానికే కాకుండా, జాయిస్‌తో సన్నిహిత స్నేహం కలిగిన చిన్న వర్గంలో ఒకరిగా చేరడానికి కూడా దోహదపడింది. అంతేకాకుండా, ఒక సృజనాత్మక రచయితగా తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించడానికి కూడా ఆ కాలం తోడ్పడింది. ఆయన ప్రచురించిన మొదటి రచనలలో ‘వర్క్ ఇన్ ప్రోగ్రెస్’ (Work in Progress) పై రాసిన వ్యాసం—ఇది ఇప్పుడు బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది—మరియు ‘అజంప్షన్’ (Assumption) అనే చిన్న కథ ఉన్నాయి. ఇవి రెండూ యూజీన్ జోలాస్ సంపాదకత్వంలోని ‘ట్రాన్సిషన్’ (Transition) పత్రిక జూన్ 1929 సంచికలో ప్రచురితమయ్యాయి.

‘అజంప్షన్’ కథ, బెకెట్ రాసిన మొదటి కల్పిత సాహిత్యం (fiction) కావడంతో, ప్రస్తుత అధ్యయనానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. ఇది చాలా చిన్న రచన. ఒక అజ్ఞాత యువకుడు, ఒక స్త్రీ చూపిన అంకితభావం అనే ప్రేరణతో, నిర్వాణ స్థితిని పొంది, అనంతమైన కాంతిలో పూర్తిగా లీనమైపోవడం గురించి ఇది సరళంగా చెబుతుంది. ఆ స్థితిలో అతను పక్షులు లేని, మేఘాలు లేని, రంగులు లేని అనంత ఆకాశంతో ఏకమై, పరిపూర్ణమైన తృప్తిని పొందుతాడు.

ఈ మాటలు బెకెట్ రాబోయే కల్పిత సాహిత్యంలో రాబోయే అనేక అంశాలకు నాంది పలికాయి. ‘మర్ఫీ’ (Murphy) తన అంతరాత్మలోని ‘చీకటి’లోకి వెనక్కి తగ్గడం నుండి, ‘ది అన్‌నేమబుల్’ (The Unnamable) తన అస్పష్టమైన అస్తిత్వ శూన్యతను అన్వేషించడం వరకు—వీటన్నింటికీ ఇవి పునాదిగా నిలిచాయి. అయితే, అప్పట్లో ఇవి పెద్దగా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకోలేదు. 1952 ప్రారంభంలో ‘ట్రాన్సిషన్’ (Transition) పత్రిక 21వ సంచికలో ‘సెడెండో ఎట్ క్వైసెండో’ (Sedendo et Quiescendo) అనే గద్య రచన ప్రచురితమయ్యే వరకు ఇది వేచి చూడాల్సి వచ్చింది. ఇందులో ‘బెలాక్వా’ (Belacqua) అనే యువ పాత్ర మొదటిసారిగా పరిచయమైంది. నిజానికి, ఈ రచన ‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ ఉమెన్’ (Dream of Fair to Middling Women) అనే సుదీర్ఘ గ్రంథంలోని ఒక భాగం. దీనిని బెకెట్ 1932 ప్రాంతంలో పారిస్‌లో రాశారు. ఆ తర్వాత దీనిని పక్కన పెట్టి, దీని నుండే ఉద్భవించిన పది చిన్న కథలపై దృష్టి సారించారు. ఈ కథలు 1954 ప్రారంభంలో ‘చాటో అండ్ విండస్’ (Chatto and Windus) ప్రచురణ సంస్థ ద్వారా ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) అనే శీర్షికతో వెలువడ్డాయి. కాబట్టి, 1954లోనే బెకెట్ సృష్టించిన మొదటి కథానాయకుడు ‘బెలాక్వా షువా’ (Belacqua Shuah)కు సంబంధించిన పూర్తి గాథ పాఠకులకు అందుబాటులోకి వచ్చింది.

‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ ఉమెన్’ రచనకు సంబంధించిన టైప్‌స్క్రిప్ట్ ఇప్పటికీ బెకెట్ వద్దే ఉంది. ఆయన ట్రినిటీ కళాశాలలోని తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసిన తర్వాత, పారిస్‌లో స్థిరపడకముందు ఐరోపాలోని వివిధ దేశాల్లో పర్యటిస్తున్న కాలంలో దీనిని రచించారు. ఇది రెండు సుదీర్ఘ అధ్యాయాలు కలిగిన నవల. మొదటి అధ్యాయం ప్రధానంగా వియన్నా మరియు పారిస్ నగరాల నేపథ్యంలో సాగుతుంది; ఇందులో ‘స్మెరాల్డినా-రిమా’ (Smeraldina-Rima) మరియు ‘సైరా-కుసా’ (Syra-Cusa) అనే ఇద్దరు స్త్రీల ప్రస్తావన ఉంటుంది. రెండవ అధ్యాయం డబ్లిన్‌లో జరుగుతుంది; ఇందులో కథానాయికగా ‘ఆల్బా’ (Alba) కనిపిస్తుంది. ఆ తర్వాత, ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) సంపుటిలోని నాలుగవ కథగా మారిన ‘ఎ వెట్ నైట్’ (A Wet Night) అనే భాగం ముగింపుతో ఆ పాండలిపి (హస్తప్రతి) ముగుస్తుంది. ఆ పాండలిపిలోని మరో భాగం, 1954 నాటి సంపుటిలో ఎనిమిదవ కథగా చేర్చబడిన ‘ది స్మెరాల్డినాస్ బిల్లెట్ డూ’ (The Smeraldina’s Billet Doux)గా మారింది; అంతేకాకుండా, ఇప్పటికే ప్రచురితమైన ఒక భాగాన్ని కూడా మనం గమనించవచ్చు.

‘బహుశా అప్పటిలోపు మీకు కొంత విశ్రాంతి దొరికితే బాగుంటుందేమో’. ఆ ఇద్దరు కవులు తమకు ఎడమవైపున ఒక భారీ బండరాయిని గమనించారు; దాని నీడలో కొందరు వ్యక్తులు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నారు. వారిలో ఫ్లోరెన్స్‌కు చెందిన బెలాక్వా (Belacqua) అనే వ్యక్తి, విపరీతమైన అలసటతో, తన తల మోకాళ్ల మధ్యకు వాలిపోయేలా కూర్చుని ఉన్నాడు. డాంటేకు అతను ఎంత సోమరిగా అనిపించాడంటే, సాక్షాత్తూ ‘సోమరితనానికే’ (sloth) అతను సోదరుడేమో అన్నట్లుగా ఉన్నాడు:

piu negligente

che se pigrizia fosse sua serocchia-

బెలాక్వా తన తలను తిప్పి, కళ్లను తన తొడల కంటే పైకి ఎత్తకుండానే, డాంటేను ఉద్దేశించి ఇలా ఎగతాళిగా అన్నాడు:

or va tu su, che se* valente !

ఈ అకస్మాత్తు ప్రవర్తనకు డాంటే చిరునవ్వు నవ్వి, తన పాత స్నేహితుడు నరకయాతన నుండి తప్పించుకున్నాడని తెలిసి సంతోషించానని చెప్పాడు. కవి అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానంగా, బెలాక్వా ఇలా చెప్పాడు: తాను భూమిపై గడిపిన జీవిత కాలాన్ని ఇక్కడ మళ్లీ అనుభవించాల్సి ఉంటుంది; అయితే, దైవానుగ్రహం పొందిన హృదయం నుండి ఎవరైనా తన కోసం ప్రార్థిస్తే తప్ప, తన జాప్యానికి (సోమరితనానికి) విధించిన ఈ శిక్ష నుండి తనకు విముక్తి లభించదు. సంపాదకుడు నటాలినో సపెగ్నో (Natalino Sapegno) పేర్కొన్నట్లుగా, బెలాక్వాకు ఉన్న ‘తెలివితేటలు’ (Vintelligenza di Belacqua) — కొంతవరకు క్లిష్టమైనవి, నిష్ఫలమైనవి అయినప్పటికీ, సహజంగానే సజీవమైనవి — బెకెట్‌ను ఎంతగా ఆకర్షించాయంటే, ఆయన రాసిన ‘మర్ఫీ’ (Murphy), ‘మోలోయ్’ (Molloy), మరియు ‘కామా సె’ (Comment C’est) వంటి రచనల్లో బెలాక్వా పాత్ర మళ్లీ కనిపిస్తుంది. ‘లౌకిక కార్యాల్లోనూ, ఆధ్యాత్మిక కార్యాల్లోనూ కూడా అత్యంత సోమరిగా ఉండేవాడు’ అనే సంప్రదాయాన్ని బెకెట్ అలాగే కొనసాగించారు. ఆయన సృష్టించిన బెలాక్వా పాత్ర ‘స్వతహాగానే పాపభూయిష్టమైన సోమరితనంతో నిండి, అందులోనే కూరుకుపోయి’ ఉంటుంది.

అతను ఎటువంటి శ్రమ చేయకుండా, ఒక ఆదాయంపై ఆధారపడి సోమరిగా జీవిస్తుంటాడు. ఆ ఆదాయం చాలా స్వల్పమైనదే అయినప్పటికీ, కష్టపడకుండా వచ్చినది కావడం వల్ల దానికి ఒక ప్రత్యేకమైన హోదా (distinction) ఉంటుంది. ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) పుస్తకం చాలా ఏళ్లుగా ముద్రణలో లేదు; ఈ వ్యాసం రాసే సమయానికి కూడా దీనిని తిరిగి ముద్రించే ఉద్దేశం ఏదీ ప్రకటించబడలేదు. కాబట్టి, ముందుకు సాగే ముందు ఈ పుస్తకంలోని కథాంశాల గురించి కొంత వివరంగా తెలియజేయడం అవసరమనిపిస్తోంది. ఆ తర్వాత, ‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ విమెన్’ (Dream of Fair to Middling Women) అనే రచనలోని కథను క్లుప్తంగా వివరిస్తాను. ఆపై, ఈ రెండు రచనల్లోని కథానాయకుడిని మరియు వాటిలోని ప్రధానాంశాలను కలిపి విశ్లేషిస్తాను.

ఈ సంపుటిలోని మొదటి కథ అయిన ‘డాంటే అండ్ ద లాబ్‌స్టర్’ (Dante and the Lobster)లో, డబ్లిన్ నగరంలో ఉన్న బెలాక్వా అనే యువకుడిని మనం చూస్తాం. అతను ‘చంద్రుడికి సంబంధించిన మొదటి కాంటో’ (canti)లో చిక్కుకుపోయి, డాంటే రాసిన ‘పారడిసో’ (Paradiso)లోని రెండవ కాంటోను అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంటాడు. అందులో, చంద్రునిపై ఉండే మచ్చల మూలాల గురించి డాంటే చెప్పిన సిద్ధాంతాన్ని బీట్రిస్ ఖండిస్తుంది. ఈ భాగాన్ని అర్థం చేసుకోవడం కష్టమని భావించిన బెలాక్వా, మధ్యాహ్నం కావడంతో ఆ ప్రయత్నాన్ని వదిలేసి, తన భోజన తయారీపై దృష్టి సారిస్తాడు. అతని భోజన తయారీ చాలా విచిత్రంగా ఉంటుంది: అతను రెండు రొట్టె ముక్కలను టోస్టర్‌పై ఉంచి, అవి పూర్తిగా నల్లబడేలా కాల్చుతాడు. ఆ తర్వాత, వాటిపై ‘సావోరా’ (Savora), ఉప్పు మరియు కాయెన్ మిరప పొడితో చేసిన ఘాటైన మిశ్రమాన్ని దట్టంగా పూస్తాడు. ఆ ఘాటైన రుచి అతనికి ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. భోజనం చేయడానికి పబ్ (రెస్టారెంట్)కు వెళ్లే దారిలో, అతను ఒక చిన్న కిరాణా దుకాణంలో ‘గోర్గోంజోలా’ (Gorgonzola) చీజ్‌ను కొనుగోలు చేస్తాడు; దీనిని ఆ ఘాటైన రొట్టె ముక్కల మధ్య ఉంచి శాండ్‌విచ్‌లా చేసుకుంటాడు.

పబ్ నుండి బయటకు వచ్చిన తర్వాత, అతను చేపల దుకాణానికి వెళ్లి, తన అత్తగారు కోరిన ‘లాబ్‌స్టర్’ (ఒక రకమైన సముద్రపు జీవి)ను తీసుకుంటాడు. ఆ తర్వాత, ‘స్కూల్ ఆఫ్ లాంగ్వేజెస్’కు వెళ్లి, సిగ్నోరినా అడ్రియానా ఒట్టోలెంగి దగ్గర ఇటాలియన్ భాషా పాఠాన్ని నేర్చుకుంటాడు. పాఠం పూర్తయ్యాక, అతను ఆ లాబ్‌స్టర్‌ను ఇంటికి తీసుకువెళ్తాడు. అప్పుడు అతనికి ఒక భయంకరమైన విషయం తెలుస్తుంది—అదేమిటంటే, లాబ్‌స్టర్లు చాలా తాజాగా ఉన్నప్పుడు ఇంకా ప్రాణాలతోనే ఉంటాయి, అవి వండే పాత్రలో వేసినప్పుడు మాత్రమే చనిపోతాయి. ఈ విషయం తెలిసి అతను భయాందోళనకు గురవుతాడు; అతని ఆచరణాత్మక దృక్పథం కలిగిన అత్తకు మొదట ఇది అర్థం కాక అయోమయానికి లోనవుతుంది, ఆపై ఆమెకు చిరాకు కలుగుతుంది.

రెండవ కథలో, ఫింగాల్‌లోని బెలాక్వా తన స్నేహితురాలు విన్నీని డబ్లిన్ శివార్లలో ఉన్న ‘హిల్ ఆఫ్ ద వోల్వ్స్’ (తోడేళ్ల కొండ) వద్దకు తీసుకువెళ్తాడు. అక్కడ వారు ఫింగాల్ ప్రాంతాన్ని, ముఖ్యంగా పోర్ట్రేన్ మానసిక చికిత్సాలయాన్ని (Portrane Lunatic Asylum) చూస్తారు. తన హృదయం ఆ మానసిక చికిత్సాలయంలోనే ఉందని బెలాక్వా చెబుతాడు. విన్నీ కూడా తన స్నేహితుడైన ఒక వైద్యుడి గురించి ప్రస్తావిస్తుంది…

పోర్ట్రేన్‌లో తన ప్రాణ స్నేహితుడైన అతను ఉండటంతో, వారు అక్కడికి వెళ్ళడానికి అంగీకరించారు.

కానీ, సైకిల్‌ను ఏమాత్రం వదులుకోలేని బెలాక్వా,

ఒక వ్యవసాయ కూలీ తెలివి తక్కువగా అందరి కళ్ళకు కనిపించే చోట వదిలిపెట్టిన సైకిల్‌ను దొంగిలించి, తన విన్నీ సైకిల్‌ను ఆమె స్నేహితుడైన డాక్టర్ షోల్టోకు అప్పగించాడు.

బెలాక్వా పూర్తి వేగంతో మిస్టర్ టేలర్ పబ్‌కు పరుగెత్తుతాడు, అక్కడ అతను త్వరలోనే ‘మిస్టర్ టేలర్‌కు నచ్చని విధంగా తాగుతూ, నవ్వుతూ’ ఉంటాడు.

బెలాక్వా నిజానికి సంతోషంగా ఉన్నది తన స్నేహితురాలిని కోల్పోయి, తన సైకిల్‌ను గెలుచుకున్నప్పుడు మాత్రమే.

లూస్ అనే మహిళ అతన్ని తన ఇంట్లోకి తీసుకువెళ్ళినప్పుడు, దాని ఫలితంగా తన సైకిల్ పోయిందని తెలుసుకుని మొల్లాయ్ అసంతృప్తి చెందినంత సంతోషంగా అతను ఉంటాడు.

తరువాతి కథలో, డింగ్-డాంగ్ బెలాక్వా తన సొంత నగరం చుట్టూ చేసిన సంచారాలను, మరియు అతను ‘ఇంటికి నడిచి ప్రపంచాన్ని ఆస్వాదించడం ప్రారంభించడానికి ముందు, తన ఏకాంతవాదం యొక్క చివరి దశకు జీవం పోసిన’ విహారయాత్రలను వివరిస్తాడు. ఈ విహారయాత్రలలో ఒకదానిలో, అంటే ‘వెళ్లి తిరిగి వచ్చే బూమరాంగ్‌ల’ వంటి వాటిలో, అతను సాధారణంగా ‘రూపాంతరం చెంది, పూర్తిగా మారిపోయి’ తిరిగి వస్తాడు; అతను దాదాపుగా ‘ఇమిటేషన్’ రచయితకు పూర్తి వ్యతిరేకంగా ఉంటాడు! ఒక పబ్ (మద్యపానశాల)లో, బెలాక్వాను ఒక వింత మహిళ సమీపిస్తుంది. ఆమె అతనికి స్వర్గంలో నాలుగు స్థలాలను ఆరు పెన్నీలకు అమ్ముతుంది. బెలాక్వాకు సందేహాలు ఉన్నా, అతను అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినా ఆమె వినదు. “యేసు, ఆయన పవిత్ర మాత మిమ్మల్ని కాపాడాలి” అని ఆమె స్పష్టంగా అంటుంది. దానికి బెలాక్వా, “ఆమెన్” అని సమాధానమిస్తాడు.

తర్వాతి కథ (‘ఎ వెట్ నైట్’) మొదలయ్యే సమయానికి క్రిస్మస్ పండుగ వస్తుంది. బెలాక్వాను (అల్బాతో పాటు) మిస్ కాలెకెన్ ఫ్రికా అనే మహిళ మేధావుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన ఒక కాక్‌టెయిల్ పార్టీకి ఆహ్వానిస్తుంది. అయితే, పార్టీకి వెళ్లే ముందు ఒక సాధారణ పబ్‌లో బాగా మద్యం సేవించాలని బెలాక్వా నిర్ణయించుకుంటాడు. అక్కడ ఒక పోలీసుతో అతనికి గొడవ జరుగుతుంది. ఆ తర్వాత, మంచులా కురిసే వర్షంలో తడిసి ముద్దవ్వడాన్ని ఒక రకమైన వేదనతో కూడిన ఆనందంగా అనుభవిస్తాడు. చివరకు, పూర్తిగా తడిసిన స్థితిలోనే పార్టీ జరుగుతున్న చోటికి చేరుకుంటాడు. అక్కడ తన దుస్తులను ఆరబెట్టుకునేంత సేపు మాత్రమే ఉంటాడు. ఆ పరిసరాల్లోని కృత్రిమత్వాన్ని చూసి తీవ్ర వేదనకు లోనవుతాడు – “నైటర్ (క్షార లవణం) మీద వెనిగర్ పోసినట్లుంది” అని విలపిస్తాడు. అప్పుడే అల్బా అతన్ని తన ఇంటికి తీసుకువెళ్లమని కోరుతుంది. అక్కడ అతను కొంత విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు, మద్యం సేవిస్తాడు, కన్నీళ్లు కార్చుకుంటాడు; అల్బా తన వేళ్లతో అతని జుట్టును నిమురుతుంది. ఆ తర్వాత, మళ్ళీ బయటి ప్రపంచంలోకి అడుగుపెడతాడు. అక్కడ అప్పటికే వర్షం ఏకధాటిగా, నిరాశాజనకంగా కురుస్తూనే ఉంటుంది. తీవ్రమైన కడుపునొప్పితో అతను ఫుట్‌పాత్‌పై పడిపోగా, అక్కడికి వచ్చిన పోలీసు అతన్ని అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోమని హెచ్చరిస్తాడు.

దీని తర్వాత ‘లవ్ అండ్ లెథె’ అనే హాస్యభరితమైన ఘట్టం వస్తుంది. ఇందులో బెలాక్వా మరియు రూబీ టఫ్ అనే అవివాహిత మహిళ కలిసి ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటారు. కానీ, ఆ ప్రయత్నం పూర్తిగా విఫలమై, వారిద్దరూ మరణానికి బదులుగా వివాహ బంధంలో చిక్కుకుంటారు. అయితే, బెలాక్వా తనను తాను ఇలా ఓదార్చుకుంటాడు…

ఆరవ కథ అయిన ‘వాకింగ్ అవుట్’ (Walking Out)లో, బెలాక్వా తనదైన విచిత్ర శైలిలో లూసీని ప్రేమిస్తుంటాడు. వివాహం తర్వాత ఆమెకు ఒక ‘సిసిస్బియో’ (cicisbeo – వివాహిత మహిళకు ఉండే ప్రియుడు లేదా తోడుగా ఉండే పురుషుడు) ఉండాలని, తద్వారా వారి వైవాహిక జీవితాన్ని ‘వ్యభిచారానికి అనుమతి ఇచ్చే పునాది’ (solid basis of cuckoldry) మీద నిర్మించుకోవాలని ఆమెను ఒప్పించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. లూసీ ఈ వింత ప్రతిపాదనను పదేపదే తిరస్కరిస్తుంది. అయితే, త్వరలోనే ఒక ప్రమాదంలో ఆమె తీవ్రంగా గాయపడి అంగవైకల్యానికి గురవుతుంది. (ఈ ప్రమాదానికి ముందే, బెలాక్వా ఒక ‘పీపింగ్ టామ్’ — అంటే ఇతరుల లైంగిక కార్యకలాపాలను రహస్యంగా చూసి ఆనందించే వ్యక్తి — అని, అతనికి తన సొంత లైంగిక జీవితం కంటే ఇతరుల జీవితాలే ఎక్కువ ఆసక్తికరంగా ఉంటాయని ఆమె గ్రహిస్తుంది). ఈ ప్రమాదం వల్ల, వారిద్దరూ వివాహం చేసుకుని ఎంతో సంతోషంగా జీవిస్తారు; ఇక ‘సిసిస్బియో’ ప్రస్తావన ఎప్పటికీ రాదు. “ఆమె పెద్ద కళ్ళలో అతనికి ఈ ప్రపంచం కంటే మెరుగైన ప్రపంచాలు కనిపిస్తాయి; ఒకప్పుడు ఆమెకు జీవితంలో మంచి స్థానం దక్కుతుందని ఆశలు ఉండేవి, కానీ ఆ పాత రోజులను గురించి వారు ఎప్పుడూ ప్రస్తావించుకోరు.”

తర్వాతి కథకు ‘వాట్ ఏ మిస్‌ఫార్చ్యూన్’ (What a Misfortune – ఎంత దురదృష్టం) అని పేరు. ఈ పదాన్ని బెకెట్ ‘కాండిడా’ (Candida) అనే నాటకం నుండి తీసుకున్నాడు. దీనిని అతను ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ఉపయోగించాడు; ఇటాలియన్ భాషలో ‘చె షియాగురా’ (Che sciagura – 1929లో ప్రచురితమైన ఒక చిన్న రచనకు ఇదే పేరు) అని, ఫ్రెంచ్ భాషలో ‘కెల్ మాలర్’ (quel malheur – ‘మలోన్ మూర్’ (Malone meurt) నవలలో) అని పేర్కొన్నాడు. విచిత్రమేమిటంటే, ఈ పేరుతో ఉన్న కథలో, లూసీ మరణం తర్వాత బెలాక్వా ‘థెల్మా బాగ్స్’ అనే యువతిని వివాహం చేసుకుంటాడు. ఈ ఘట్టం చాలా హాస్యభరితంగా, వ్యంగ్యంతో కూడి ఉంటుంది. దీని తర్వాత…

స్మెరాల్డినా రాసిన ఒక ప్రేమలేఖ వస్తుంది. ఇందులో అక్షర దోషాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆమె రాసిన ఆ ‘బిల్లెట్ డూ’ (Billet Doux – ప్రేమలేఖ) యథాతథంగా, పూర్తిగా ఇవ్వబడింది. ఆ తర్వాత వచ్చే ‘ఎల్లో’ (Yellow) అనే కథలో, బెలాక్వా ఒక నర్సింగ్ హోమ్‌లో ఉంటాడు. తన మెడ వెనుక ఉన్న కణితికి శస్త్రచికిత్స చేయించుకోవడానికి ముందు అతను ధైర్యాన్ని కూడగట్టుకుంటుంటాడు; ఈ కథ చివరలో అతను చాలా హాస్యాస్పదమైన రీతిలో మరణిస్తాడు. మత్తుమందు ప్రభావంతో ఉన్న స్థితిలో… చివరి కథలో—దీనికి వ్యంగ్యంగా పేరు పెట్టారు—స్మెరాల్డినా (ఈమె బెలాక్వాకు మూడవ భార్య అని, ఇప్పుడు అతని మరణానంతరం వితంతువుగా మిగిలిందని ఇక్కడ మొదటిసారిగా తెలుస్తుంది; ఇంతకుముందు భార్య థెల్మా హనీమూన్ సమయంలోనే మరణించి ఉంటుంది), మరియు అతని ప్రాణ స్నేహితుడు క్యాపర్ (‘హేరీ’) క్విన్ కలిసి అతనికి అంత్యక్రియలు నిర్వహిస్తారు. ఆ తర్వాత, వారు కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించడానికి బయలుదేరుతారు. అప్పుడు స్మెరాల్డినా, “బహుశా మన ప్రియమైన బెలాక్వా కూడా ఇదే కోరుకుని ఉంటాడు” అని గొణుగుతుంది. “ప్రపంచంలో ఇలాగే జరుగుతుంటుంది” అనే రచయిత యొక్క వ్యంగ్య వ్యాఖ్యతో ఈ పుస్తకం ముగుస్తుంది.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, కాలక్రమానుసారంగా అమర్చబడిన ఈ పది కథల మధ్య స్పష్టమైన అనుసంధానం ఉండదు (ఒక కథ నుండి మరొక కథకు మారేటప్పుడు అకస్మాత్తుగా మార్పులు కనిపిస్తాయి). అయినప్పటికీ, మొత్తం పుస్తకం చాలా జాగ్రత్తగా రూపొందించబడింది. శైలి, ఇతివృత్తం మరియు ధోరణి పరంగా భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ భాగాలు అన్నీ కలిసి ఒక వ్యక్తి జీవితం గురించి సమగ్రమైన చిత్రాన్ని అందిస్తాయి. (ఫ్రెంచ్ ‘నూవెల్స్’ (Nouvelles) ప్రక్రియలో కూడా ఇలాగే అనేక చిన్న చిన్న దృశ్యాలను కలిపి ఒక వ్యక్తి జీవితాన్ని ఆవిష్కరించే పద్ధతి కనిపిస్తుంది.) అంతేకాకుండా, ‘మోర్ ప్రిక్స్ అండ్ కిక్స్’ (More Pricks and Kicks) పుస్తకం అంతటా ఒక ప్రత్యేకమైన, విస్తృతమైన సూచనలు (allusions) మరియు వ్యంగ్యోక్తులు (verbal irony) కనిపిస్తాయి. ఇది అత్యుత్తమ స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, చమత్కారమైన మరియు ఆలోచింపజేసే గద్యంగా మారుతుంది. కానీ, ఇది అధ్వాన్నంగా ఉన్నప్పుడు, కేవలం పాండిత్య ప్రదర్శనగా (pedantry) మాత్రమే మిగిలిపోతుంది; సరళమైన వ్యక్తీకరణలను అహంకారంతో తిరస్కరించి, అర్థం చేసుకోవడానికి కష్టమైన శైలిని ఎంచుకోవడం ద్వారా, ఆలోచనలోని శూన్యతను లేదా సాధారణత్వాన్ని కప్పిపుచ్చే ప్రయత్నం చేస్తుంది. అయితే, ‘మోర్ ప్రిక్స్ అండ్ కిక్స్’లో ఈ శైలి ఎప్పుడూ అంత అధ్వాన్నంగా ఉండదని చెప్పాలి. ఇక్కడ వాడిన సూచనలు, ప్రతిధ్వనులు మరియు గుర్తించబడని ఉల్లేఖనాలకు తరచుగా తగిన సమర్థన ఉంటుంది. మార్చబడిన లేదా వ్యంగ్యంగా అనుకరించబడిన రూపం, శ్రద్ధగల పాఠకుడికి నిరంతరం తమను తాము ప్రదర్శించుకుంటుంది. (గతకాలపు సాహిత్యం మరియు చారిత్రక, భౌగోళిక సమాచారానికి సంబంధించిన సూచనలను ఈ విధంగా క్రమపద్ధతిలో ఉపయోగించడం విషయంలో ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ను కనీసం దూరంగానైనా పోల్చగల ఏకైక రచన ‘ది వేస్ట్ ల్యాండ్’, అయితే, వాస్తవానికి, దాని ఉద్దేశ్యం పూర్తిగా భిన్నమైనది.) ఇక్కడ ఒక సాధారణ భాగం ఉంది, దానిలోని కొన్ని ప్రతిధ్వనులు సూచించబడ్డాయి:

బోవ్రిల్ సలోమీగా మారాడు, అనుకున్నాడు బెలాక్వా, మరియు టామీ మూర్ అక్కడ తన తలను భుజాలపై పెట్టుకుని ఉన్నాడు. సందేహం, నిరాశ [బన్యన్] మరియు పీడించడం,

వీటన్నింటిలో గొప్పదానికి నా స్నానపు కుర్చీని [ఎమర్సన్] కట్టాలా? . . .

సంచార సంవత్సరాలు ఒక నిద్ర మరియు ఒక మరచిపోవడం [వర్డ్స్‌వర్త్], ఆ గర్వించదగిన నిర్జీవ స్థానం, . . . తరువాత ఎక్కడికి? ఏ లైసెన్స్ ఉన్న ప్రదేశానికి? మొదట, ద్వారపాలకుడు బాగా లేచి ఉన్న చోటికి; మరియు కవులు మరియు రాజకీయ నాయకుల [స్విఫ్ట్] వ్యర్థభూమిలో చివరి వర్షపు మేఘంలా ఒంటరిగా,

రెండవది. . . .

‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ విమెన్’ కూడా దాదాపు ఇదే ధోరణిలో వ్రాయబడింది, మరియు దానిలోని ప్రధాన సంఘటనలను ఈ విధంగా సంగ్రహించవచ్చు:

బెలాక్వా కార్లైల్ రేవు నుండి స్మెరాల్డినాకు ఇప్పుడే వీడ్కోలు పలికాడు. ఆమెను అతను ఇటీవలే కలిశాడు, కానీ ఆమెతో అతను గాఢంగా ప్రేమలో పడ్డాడు. ఆమె సంగీతం అభ్యసించడానికి వియన్నాకు వెళ్ళింది, మరియు ఆ తర్వాత కొద్దికాలానికే బెలాక్వా, స్మెరాల్డినాను అనుసరించడానికి తన ప్రియురాలిని విడిచిపెట్టాడు. ఆ ప్రియురాలు ‘ఉద్వేగభరితమైన క్వేకర్’ యొక్క దోపిడీ స్వభావం గల మసోకిజంను ఎక్కువగా కలిగి ఉంది. అయితే, వియన్నాలో అతను ఉన్న సమయంలో ఒక ఉదయం, ఒక విపత్తు సంభవిస్తుంది:

ఆ నిర్దాక్షిణ్యమైన, తృప్తిలేని, ఈసారి ఆమె ఉదయం వల్ల ఉత్తేజితుడైన…

ఆమె అతడిని తన వలలో వేసుకుని, టీ తాగిన తర్వాత అతడిపై అత్యాచారం చేసింది. నిజానికి, ఈ వ్యవహారాన్ని ఎంతో సున్నితమైన, సూక్ష్మమైన పద్ధతుల్లో—వంద రకాలుగా—అశ్లీలతకు తావులేకుండా, పవిత్రంగా ఉంచాలని బెలాక్వా (Belacqua) బలంగా కోరుకున్నాడు.

ఈ విపత్కర పరిస్థితిలో బెలాక్వా చేయగలిగింది ఒక్కటే: తన మనసులోనే ‘సూర్యుడు మరణించాడు’ (le soleil est mort) అని అనుకోవడం. ఆ క్షణం నుండే వారి బంధం క్రమంగా క్షీణించడం మొదలైంది:

వారి మధ్య విభేదాలకు, విడిపోవడానికి ఎప్పుడూ అదే కారణమయ్యేది… ఒకరోజు సహనం కోల్పోయిన బెలాక్వా ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: “దేవుడి మీద ఒట్టు, ఇంకొకడిని ప్రేమికుడిగా ఎంచుకుని, నన్ను పూర్తిగా మోసగించి, నీలోని కామవాంఛను తీర్చుకోకూడదా? నన్ను నా సొంత మరణం, నా సొంత ఆనందాల ప్రపంచంలో ప్రశాంతంగా వదిలేయలేవా?”

అయినప్పటికీ, వారు పూర్తిగా విడిపోకుండా జాగ్రత్త పడ్డారు. బెలాక్వా పారిస్‌కు బయలుదేరాడు; ఎందుకంటే, ఆమెకు దూరంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అతను ఆమెను పరిపూర్ణంగా ప్రేమించగలడు:

అతను ఆమెను తన కౌగిలిలో బంధించుకున్నప్పుడు కాదు, అలాగని ఆమెకు దూరంగా ఉండి, ఆమె శ్వాసను, ఆమె ఉనికిని కేవలం అనుభూతి చెందుతున్నప్పుడు కూడా కాదు—ఎప్పుడైతే అతను ఏకాంతంగా, నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని, ఆమె స్ఫూర్తితో ఏదైనా దృశ్యాన్ని ఊహించుకుంటాడో, లేదా ఆమెను ఉద్దేశించి ఒక కవిత రాస్తాడో—అంటే, తన అంతరాత్మలోని లోతుల్లో ఆమె కదలికలను ఒక వాస్తవికతగా అనుభూతి చెందుతాడో—అప్పుడే అతను ఆమెను తన దైవ దృష్టిలో పూర్తిగా, నిజంగా పొందినట్లు లెక్క.

పారిస్‌లో, ‘సైరా-కూసా’ (Syra-Cusa) అనే మహిళ బెలాక్వా పట్ల—అంటే ఒక విఫల వ్యక్తిత్వం, అపజయానికి ప్రతిరూపంలాంటి ఆ వ్యక్తి పట్ల—ఎంతగానో ఆకర్షితురాలైంది; ఇది ఎలా ఉందంటే, చంద్రుడు ఎండిమియన్ (Endymion) పట్ల చూపిన అనురాగం లాంటిది. కానీ బెలాక్వా ఆమెకు ఇచ్చినదల్లా తన దగ్గరున్న ‘దాంతే’ (Dante) పుస్తకాన్ని మాత్రమే.

అదొక అద్భుతమైన పుస్తకం, అతనికి ఎంతో ఇష్టమైనది. ఒకప్పుడు ఎంతో ప్రమాదానికి గురయ్యే అవకాశం ఉన్నా, పుస్తకాల అరల నుండి దొంగిలించి మరీ తెచ్చుకున్న పుస్తకం అది. అందులో అతను, ఆ గ్రంథం నుండే సేకరించిన కొన్ని వాక్యాలతో ఒక ప్రత్యేకమైన అంకితభావ సందేశాన్ని రాసి ఇచ్చాడు. స్మెరాల్డినా రాసిన ప్రేమలేఖ (ఇది ఇక్కడ ‘కల’లో కనిపిస్తుంది) అందిన తర్వాత, బెలాక్వా వియన్నాకు వెళ్లాల్సిన సమయం వస్తుంది. కాలేయ సంబంధిత తీవ్ర అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నప్పటికీ అతను అక్కడికి వెళ్తాడు. అయితే, అతను అనారోగ్యంతో రావడాన్ని స్మెరాల్డినా అసహ్యించుకుంటుంది. వారి మధ్య సంబంధం క్రమంగా క్షీణిస్తూ వస్తుంది. చివరకు నూతన సంవత్సర వేడుకల రాత్రి, బెలాక్వా ఆమెను మరొక వ్యక్తికి వదిలేసి, ఆమె తండ్రితో కలిసి ఒక వేశ్య వద్దకు వెళ్తాడు (“నా దగ్గర అబ్రహం ఒడికి—అంటే స్వర్గానికి—వెళ్లే చిరునామా ఉంది” అని అతను అంటాడు). మరుసటి రోజు నాటికి, వారిద్దరి మధ్య బంధం పూర్తిగా ముగిసిపోయిందని స్పష్టమవుతుంది. “అన్నీ ఒక అద్భుత కథలా ముగియడం ఎంత విచిత్రం!”

“అత్యంత అపరిశుభ్రమైన సందర్భాలను కూడా… అలా మార్చవచ్చు,” అని బెకెట్ వ్యంగ్యంగా వ్యాఖ్యానిస్తారు.

నవలలోని రెండవ అధ్యాయంలో, బెలాక్వా డబ్లిన్‌కు తిరిగి వస్తాడు. అక్కడ అతను ‘ఆల్బా’ను కలుసుకుని, ఆమెతో అనేక సన్నిహిత మరియు విజ్ఞతతో కూడిన సంభాషణలు జరుపుతాడు (అయితే, రచయిత నొక్కి చెప్పినట్లుగా, వీటిలో శారీరక సంబంధానికి తావులేదు). ఆల్బా—ఆరోగ్యం సరిగా లేని, అలసిపోయిన వ్యక్తి అయినప్పటికీ, గొప్ప వ్యక్తిత్వం కలిగిన మహిళ—బెలాక్వాకు నచ్చుతుంది; అలాగే బెలాక్వా కూడా ఆమెకు నచ్చుతాడు. ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) లో లాగే, వారు ఎరికా ఇచ్చిన విందు నుండి కలిసి బయలుదేరి, ఆమె ఇంట్లో కలిసి పానీయం సేవిస్తారు. ఆ తర్వాత బెలాక్వా అక్కడి నుండి బయటకు వస్తాడు (“అతను రాత్రంతా అక్కడే ఉండిపోతాడని మీరు అనుకోలేదు కదా!” అని రచయిత వ్యాఖ్యానిస్తారు). ఇంటికి వెళ్లే దారిలో అతనికి ఒక పోలీసుతో ఘర్షణ జరుగుతుంది. ఈ దశతోనే ఈ హస్తప్రతి ముగుస్తుంది.

ఈ రెండు రచనలు ప్రధానంగా డబ్లిన్ నగర నేపథ్యంలో సాగుతాయి మరియు ఆ నగర వాతావరణంతో నిండి ఉంటాయి: వీధుల పేర్లు, వంతెనల పేర్లు, నది, కాలువ, కళాశాల, స్మారక చిహ్నాలు—ఇలాంటివన్నీ పదేపదే కనిపిస్తుంటాయి. సంభాషణల మధ్యలో ఆ నగరానికి చెందిన ప్రత్యేక యాస వినిపిస్తుంది; అలాగే, అక్కడ ఉండే సామాన్య ప్రజల విడిది కేంద్రాల (పబ్స్) వాతావరణం కూడా అనుభవంలోకి వస్తుంది. అక్కడ కనిపించే వ్యక్తులు—”కఠినమైన స్వభావం ఉన్నా, దయగల హృదయం కలిగిన వారు”—ప్రధానంగా రేవు కార్మికులు, రైల్వే ఉద్యోగులు మరియు ప్రభుత్వ భృతిపై ఆధారపడి జీవించే అస్పష్టమైన వ్యక్తుల నుండి వచ్చిన వారు. డబ్లిన్ నగరంలోని శ్రామిక ప్రజలను బెలాక్వా (Belacqua) ఇష్టపడతాడు; తన సొంత వర్గానికి చెందిన ‘అదుపులేని మూర్ఖులు’, ‘కళా పిపాసులు’ (aesthetes), మరియు ‘చేతకాని వ్యక్తుల’ కంటే వీరి సాంగత్యాన్నే అతను కోరుకుంటాడు. అయితే, అతను వీరిని కొంత దూరంగా ఉండి మాత్రమే ఆప్యాయంగా గమనిస్తుంటాడు. ఎందుకంటే, వారి దృష్టిలో బెలాక్వా ఒక బయటి వ్యక్తి: అతను ఏ పనీ చేయని సోమరి, విద్యావంతుడు, పైగా ఒక ప్రొటెస్టంట్—అంటే, వారి దృష్టిలో ఒక ‘నీచమైన, తక్కువ స్థాయి ప్రొటెస్టంట్ మేధావి’. కాబట్టి, జేమ్స్ జాయిస్ రాసిన ‘యులిసెస్’ (Ulysses) నవలలో కనిపించే డబ్లిన్ నగర జీవనశైలి, అంటే—ప్రత్యేకమైన ఆచారాలు, హాస్యం, పురాణగాథలతో కూడిన ఒక సమాజంలో తాము భాగమనే భావన—ఇక్కడ కనిపించదు. ఈ పుస్తకాలలో నగరాన్ని, నగరవాసులను ఒక నిర్దిష్ట దూరం నుండే పరిశీలిస్తారు. ఒక ప్రొటెస్టంట్ ఐరిష్ వ్యక్తి రాసిన రచనలో ఇది ఆశ్చర్యకరమేమీ కాదు; కానీ, ఇక్కడ కనిపించే పరాయీకరణ (alienation) భావనను కేవలం మతం లేదా సామాజిక వర్గంతో మాత్రమే వివరించలేము. బెలాక్వా కేవలం ‘చర్చి ఆఫ్ ఐర్లాండ్’కు చెందిన మధ్యతరగతి సభ్యుడు మాత్రమే కాదు; అతను బెకెట్ (Beckett) సృష్టించిన పాత్రలలో మొదటివాడు. ఇటువంటి పాత్రల ప్రవాస జీవితం కాలక్రమేణా మరింత బాధాకరంగా మారుతూ వస్తుంది. నిజానికి, బెకెట్ రాసిన ‘నువెల్స్’ (Nouvelles – చిన్న కథల సంపుటి) లోని బహిష్కరించబడిన పాత్రలకు, బెలాక్వా ఒక సహజమైన పూర్వ రూపం అని చెప్పవచ్చు.

ఉదాహరణకు, ఫింగల్‌లోని డాక్టర్ షోల్టో, ఇతని వ్యక్తిత్వం గురించి ఒక ‘సంక్షిప్త వ్యంగ్య వివరణ’ ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. అది బహుశా ఇలా సాగుతుంది: ఇతను ‘తెల్లబడిన లావుపాటి వ్యక్తి’, దాదాపు బట్టతల ఉన్నవాడు, కళ్లద్దాలు ధరిస్తాడు (వాటిని రుద్ది శుభ్రం చేయడంలో అతనికి ఎంతో ఆనందం!). ఇతను మరీ పొడవైన వ్యక్తి కాడు (స్మెరాల్డినా ఇతని కంటే పొడవుగా ఉంటుంది). చాలా అస్తవ్యస్తమైన దుస్తులు ధరిస్తాడు; ఒకసారి ‘మురికిగా ఉన్న పాత ప్యాంటు’, జాకెట్, బూట్లు వేసుకుంటే, మరోసారి నల్లటి తోలు కోటు ధరించి కనిపిస్తాడు. ఇతను ఎప్పుడూ ‘అనారోగ్యంతో, నిరాశగా’ ఉంటాడు, మెడ వెనుక భాగంలో ఎప్పుడూ ఒక చిన్న గడ్డ (యాంత్రాక్స్ వంటిది) ఉంటుంది. ఇతని రూపం ఎంత విచిత్రంగా (grotesque) ఉంటుందంటే, ఇతనిని బాగా తెలిసిన వారు తప్ప, మిగిలిన ఎవరైనా ఇతనిని చూసి నవ్వుకోవడం లేదా వ్యాఖ్యానించడం సహజం. ఈ విచిత్ర రూపానికి కారణం కేవలం అతని దుస్తులే కావు, అతని నడక కూడా ఒక కారణమే. ఈ విషయంలో అతను బెకెట్ సృష్టించిన ఇతర పాత్రలను పోలి ఉంటాడు: మర్ఫీ తన వింతైన దుస్తుల్లో నడిచే తీరు, వాట్ నడిచే విచిత్రమైన పద్ధతి, లేదా మోల్లాయ్ ఒకే సమయంలో ఊతకర్రలను, సైకిల్‌ను ఉపయోగించడానికి చేసే ప్రయత్నాలు—ఇవన్నీ గుర్తుకు వస్తాయి. ఇక వ్యక్తిత్వ విషయానికి వస్తే, బెలాక్వా ‘అమాయకుడు, మొద్దు, మరియు అహంకారి’. ఆల్బా అభిప్రాయం ప్రకారం, “అతను మరీ అమాయకుడు, ఎప్పుడూ స్వార్థంతో నిండినవాడు, తనకే తాను విధేయుడిగా ఉండేవాడు… అతను ఒక భయంకరమైన నీడలో—అంటే తన వ్యక్తిత్వానికి భంగం కలుగుతుందనే భయం అనే నీడలో—ముడుచుకుపోయి ఉండేవాడు.” స్మెరాల్డినా ఇతనిని ‘దేని పట్ల కూడా ఆసక్తి లేని వ్యక్తి’గా చూస్తుంది. మరికొందరు ఇతనిని ‘ప్రపంచంతో సంబంధం లేకుండా బతికే సన్యాసి’ అని, లేదా ‘ఒక యువకుడికి, ముసలి స్త్రీకి కలిసిన మిశ్రమ రూపం’ అని అభివర్ణిస్తారు. బెలాక్వాకు చాలా విషయాల పట్ల విచిత్రమైన దృక్పథం ఉంది; ఉదాహరణకు, అతని మధ్యాహ్న భోజనాన్ని తీసుకుంటే—మనం చూసినట్లుగా—అందులో మిరియాలు, ఆవాలు, గోర్గోంజోలా (ఒక రకమైన చీజ్) మరియు బాగా కాలిన టోస్ట్ ఉంటాయి. అతను విరుద్ధ పదాల కలయికలను (oxymoron) ఇష్టపడతాడు. ‘డింగ్-డాంగ్’ (Ding-Dong) కథలో తాను చేసిన పనుల గురించి ‘మిస్టర్ బెకెట్’కు వివరించలేకపోవడం అతనికి ఒక రకమైన సంతృప్తిని కలిగిస్తుంది. అతనికి గడియారాలు అంటేనే భయం; ఎందుకంటే, అతని దృష్టిలో గంటలు తెలియజేసే శబ్దాలు ప్రతి గంటకూ మెదడుపై దెబ్బలు కొట్టినట్లుగా అనిపిస్తాయి, చివరికి సూర్యుడి నీడ కూడా అతనికి ఒక హింసలాగే తోస్తుంది. వివాహ సంస్కార సమయంలో, ఏదో ఒక బాహ్య చిహ్నంతో తనను కాల్చివేస్తున్నట్లుగా (cauterized) అతను తీవ్రంగా భావిస్తాడు. కీర్తన 128లోని రూపకాలు అతనికి ఎంత అసందర్భంగా అనిపించాయంటే, అతను గట్టిగా ఎగతాళి చేయబోయాడు. ఒకవేళ ఆ పూజారి తన చాకచక్యంతో, ప్రశాంతంగా ఒక ప్రార్థనను (collect) చదివి, బెలాక్వా ప్రవర్తనలోని ఆ అసభ్యతను కప్పిపుచ్చకపోయి ఉంటే, ఆ వివాహ సంస్కారమే ఆగిపోయేది. బెలాక్వా ప్రతిస్పందనలలోని ఈ విచిత్రం—లేదా సాధారణంగా ఆశించే స్పందనలను వ్యక్తం చేయలేకపోవడం—అతని వ్యక్తిత్వంలో ఒక భాగంగా ఉంది.

తగిన ప్రేరణ లేకుండా ప్రవర్తించినందుకు, అతడిని మానసిక చికిత్సాలయంలో (మెంటల్ హోమ్) ఉంచాల్సినంత తీవ్రమైన పరిస్థితి ఉందని అతని సృష్టికర్త భావిస్తారు. అయితే, మర్ఫీలా కాకుండా, బెలాక్వా కోరుకునేది మెత్తని గోడలున్న గదిలో లభించే సౌకర్యం కాదు; బదులుగా, గర్భస్థ స్థితిలోని ఆనందానికి తిరిగి వెళ్లాలని అతను ఆశిస్తాడు:

‘అప్పుడు’, అతను అన్నాడు, ‘నేను మళ్లీ గర్భకోశంలోకి, చీకటిలో వెల్లకిలా పడుకుని శాశ్వతంగా ఉండిపోవాలని ఉంది. అక్కడ గడ్డం గీసుకోవడం, బేరసారాలు, చలి, లేదా గందరగోళం వంటివి ఏవీ ఉండవు…’ — అతను ఒక సమగ్రమైన పదాన్ని వెతుకుతూ — ‘…రాత్రిపూట వచ్చే చెమటలు కూడా ఉండవు.’

ఇలా తిరిగి వెళ్లే అవకాశం లేకపోవడంతో, బెలాక్వా తనలోని విషాదాన్ని పూర్తిగా ఆస్వాదిస్తాడు: ‘అతను అస్పష్టమైన కన్నీళ్లలో తనదైన ప్రపంచాన్ని వెతుక్కుంటాడు’, అంతేకాకుండా హెరాక్లిటస్ వంటి ‘కన్నీరు పెట్టుకునే తత్వవేత్తల’ పట్ల అతను అమితమైన ఆకర్షణను కలిగి ఉంటాడు. ‘డ్రీమ్ ఆఫ్ ఫెయిర్ టు మిడ్లింగ్ విమెన్’ (Dream of Fair to Middling Women) అనే రచనలో, ఒక సందర్భంలో అతను ‘విషాదంతో కిరీటం ధరించి, అద్భుతమైన రాత్రిని గడిపాడు’ అని పేర్కొనబడింది. అలాగే, ‘మోర్ ప్రిక్స్ దాన్ కిక్స్’ (More Pricks than Kicks) పుస్తకంలో, ‘బెలాక్వాకు ప్రకృతి దృశ్యాల పట్ల ఆసక్తి ఉండేది, కానీ అవి అతనికి ముఖం చిన్నబోయేలా (విషాదంగా మార్చుకోవడానికి) ఒక సాకును అందించినంత వరకు మాత్రమే’ అని చెప్పబడింది. విషాదం పట్ల ఈ మక్కువతో పాటు, అతనిలో సంపూర్ణమైన నిరాశావాదం (defeatism) కూడా కనిపిస్తుంది: ‘నేను ఎలా ఉన్నానో, అలానే ఉన్నాను.’ ఇదే అతని అన్ని ఆలోచనలకు, ప్రయత్నాలకు ముగింపు. ‘ఎక్కడో ఈ మాటను చదివి, అది నచ్చి, దానిని తన సొంతం చేసుకున్నాడు.’ డాంటే రచనల్లోని పాత్రలాగే, ఇతను కూడా ఒక ‘సోమరిపోతు, పిరికివాడైన మధ్యతరగతి వ్యక్తి’. మరణం తర్వాత రాబోయే ‘కొత్త రకమైన ఉదాసీనత’ (apathy) కోసం అతను సిద్ధమవుతున్నాడు.

బెలాక్వా తరచుగా ఇతరుల బాధలను చూసి జాలి పడుతుంటాడు, కానీ ఆ జాలి కూడా చాలా విలక్షణమైనది. మొట్టమొదటగా, అది పూర్తిగా జీవించి ఉన్నవారికే అంకితమై ఉంటుంది. దీని అర్థం ఏదో ఒక ప్రత్యేక దురదృష్టవంతుడు కాదు, కానీ ప్రస్తుత చైతన్యవంతమైన, నిరాకార జీవితంలోని పేరులేని అసంఖ్యాకమైన సమూహం. ఈ నిర్వ్యక్తిగత జాలి అనేక వర్గాలలో భరించలేని అనవసర కార్యం అని, మరికొందరిలో దేవునికి, సమాజానికి వ్యతిరేకంగా చేసిన ఘోరమైన పాపంగా నిందించబడింది. కానీ బెలాక్వా ఏమీ చేయలేకపోయాడు, ఎందుకంటే అతను ఈ రకమైన జాలి తప్ప మరేదానికీ జీవించలేదు: అంతిమమైన, ఏకరీతిగా ఉండే, నిరంతరమైన, పరిస్థితులచే ప్రభావితం కాని, ఎలాంటి వివక్ష లేకుండా, ఎలాంటి కర్మలు లేకుండా మరణించిన వారందరికీ కేటాయించబడినది. ప్రజలు దానిని ఏదో ఒక దురదృష్టవంతుడి పట్ల కఠినత్వంగా మాత్రమే పరిగణించి, దానితో ఎలాంటి ప్రయోజనం పొందలేదు. . . .

అందువల్ల, బెలాక్వా విస్తృతంగా విమర్శించబడ్డాడు, ఎందుకంటే అతను లూసీ కోసం తగినంత మనస్ఫూర్తిగా దుఃఖించినట్లు కనిపించలేదు, ‘దుఃఖానికి సంబంధించిన సరైన రూపాలేవీ’ ధరించలేదు మరియు ఏమాత్రం ఆనందించలేదు.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -5-11-26-