పునరుజ్జీవన హిందూమతం(త్రివేణి)
రచన: పి. నాగరాజ రావు, ఎం.ఏ.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం
పునరుజ్జీవన హిందూమతం గీత నుండి ప్రేరణ పొందింది. గీతా దృక్పథం సాంఘిక సామరస్యాన్ని, వ్యక్తిగత శ్రేయస్సును సాధిస్తుంది. ఇదే సందర్భంలో డీన్ ఇంజ్ వాడిన భాషను అనుసరిస్తే, “హిందూమతం ఒక రకమైన విప్లవాత్మక ఆదర్శవాదం. ఇది తన ఆదర్శవాదంతో విప్లవకారుడిని, ప్రాపంచిక వస్తువుల తీవ్రమైన పునర్మూల్యాంకనంతో సంప్రదాయవాదిని దూరం చేస్తుంది.”¹ గీత, భగవంతుని గురించి పైకి భిన్నంగా కనిపించే రెండు భావనలకు వ్యక్తీకరణ ఇస్తుంది. కానీ ప్రాథమికంగా, గీతా దృష్టిలో భగవంతుడు ఒక సహోదర దైవం. మోక్షానికి ఆయన అనుగ్రహం అత్యవసరం.² గీతలోని కొన్ని శ్లోకాలను శంకరుని పరమ సత్యవాదాన్ని సమర్థించే విధంగా వ్యాఖ్యానించినప్పటికీ, గీత యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఒక సర్వోన్నత పురుషోత్తమునికేనని స్పష్టమవుతుంది. ఆయనకే ప్రేమతో కూడిన పూజలు, వినయపూర్వకమైన భక్తిని అర్పించాలి. గీతాధిపతి ఇలా అంటాడు, “నీవు ఏది చేసినా, దానిని నాకు అర్పణగా చేసితీరాలి.” ఇది ఇలాంటి అనేక శ్లోకాలు, గీతలోని దేవుడు అన్ని ప్రాపంచిక నీచమైన అనుబంధాలు, కోరికల నుండి శుద్ధి చేయబడిన ప్రేమ నియమమే ధర్మంగా కలిగిన దేవుడని చూపిస్తాయి. దేవుని స్వభావం గురించిన క్రైస్తవ సిద్ధాంతం యొక్క ప్రభావం వల్లే ఈ దైవ భావన ఏర్పడిందని చెప్పబడింది. గీత వ్యక్తిగత దేవునిపై ఎందుకు నొక్కి చెబుతుందో అనే ఈ వివరణను కల్పించాల్సిన అవసరం దాదాపు లేదు, ఎందుకంటే కొన్ని ఉపనిషత్తులు కూడా అద్వైత దైవ సిద్ధాంతానికి మద్దతు ఇవ్వడంలో ఏకీభవించవు. గీత ప్రాథమికంగా తాత్విక ఊహాగానాల గ్రంథం కాకుండా, జీవితానికి సంబంధించిన ఒక గ్రంథం. ఇది ముఖ్యంగా శాస్త్రీయమైన నైతిక ప్రణాళికను కలిగి ఉంది. ఇది పరమ నైతిక విలువలను వ్యక్తిగత నైతిక అవకాశాలతో సమన్వయం చేయడంలో విజయం సాధిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి యొక్క స్వధర్మాన్ని నిర్దేశించడంలో, అది అతని స్వభావాన్ని (ప్రకృతిని) తగిన విధంగా పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. ఇది వ్యక్తిగత పరిపూర్ణతకు దోహదపడుతుంది మరియు అదే సమయంలో సాధారణ సామాజిక సామరస్యం అనే లక్ష్యానికి కూడా తోడ్పడుతుంది.
భారతదేశంలోని కుల వ్యవస్థకు ఈ సిద్ధాంతానికి ఉన్న సంబంధాన్ని మనం పరిశీలిద్దాం. నేటి ప్రతిచర్యవాద ఛాందసవాదులు ఆదరించే భావనకు పూర్తిగా భిన్నమైన రీతిలో గీత కులాన్ని భావిస్తుంది. గీత ప్రకారం కులం అనేది స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అనగా మనిషి యొక్క ప్రకృతిని రూపొందించే వ్యక్తిగత గుణాలు ప్రవృత్తులు. అంతిమంగా, ఒక వ్యక్తి యొక్క కులం అనేది మంచి జీవితాన్ని తీవ్రంగా అనుసరించడం వల్ల లభించే ఒక విజయం. అది ఏదో బాహ్య శక్తి ద్వారా యాంత్రికంగా ప్రసాదించబడిన బహుమతి కాదు. అది నిశ్చయంగా ఒక వ్యక్తి పుట్టుక యొక్క యాదృచ్ఛికత లేదా పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉండదు. నేడు భారతదేశంలో వాస్తవంగా అమలులో ఉన్న యాంత్రిక కుల వ్యవస్థ (జాతి)కి వ్యతిరేకంగా సమకాలీనంగా వస్తున్న విమర్శ, నిస్సందేహంగా సరైనదే అయినప్పటికీ, గీత కుల వ్యవస్థ సృష్టికర్తలు భావించిన కులానికి (వర్ణానికి) సంబంధించి అది అసంబద్ధమైనది. 4
గీత యొక్క ధర్మ భావన నైతిక పరోపకారానికి సంబంధించినది. ఇది కేవలం కర్మకాండలను సమర్థవంతంగా పాటించడాన్ని ఎంతగా తిరస్కరిస్తుందో, దేవుని పట్ల అస్పష్టమైన క్రమశిక్షణ లేని విధేయతను కూడా అంతే తిరస్కరిస్తుంది; ఎందుకంటే ఆ రెండూ స్వతహాగా సరిపోవు. ఇది కర్మకాండలకే, అస్పష్టమైన మానవతావాదానికీ మధ్య ఉన్న అగాధాన్ని పూడుస్తుంది. గీత విశ్వాసానికీ, సత్కర్మలకూ సమాన ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. క్రియాశీలకమైన నైతిక జీవితం లేని విశ్వాసం, దేవునిపై విశ్వాసం లేని ఉన్నత నైతిక ఆదర్శవాదం వలెనే శూన్యమైనది సరిపోనిది. సమస్త నైతిక కార్యకలాపాలకు దైవ విశ్వాసమే మార్గదర్శక సూత్రంగా ఉండాలి. అందువల్ల గీత కేవలం నైతిక సూత్రాల సంకలనం కాదు, ప్రాథమికంగా అది ఒక ధార్మిక గ్రంథం. మానవాళి ఆకాంక్షలకు లక్ష్యమైన, ప్రేమగల మానవాళి పితామహుడిపైనే దాని ప్రధాన ఉద్ఘాటన ఉంటుంది.
గీత యొక్క నైతిక బోధన, నిర్దిష్టమైన పరిస్థితుల కోసం సిద్ధంగా ఉన్న సూచనల యొక్క నిశ్చలమైన సమ్మేళనం కాదు. అది ప్రతి వ్యక్తి ఎల్లప్పుడూ భగవంతుని భయభక్తులతో జీవించాలని, తనకు తానుగా సమాజానికి తన కర్తవ్యం గురించి భగవంతుడు ఇచ్చిన బోధనలకు అనుగుణంగా తన జీవితాన్ని నడిపించుకోవాలని చేసే ఒక చైతన్యవంతమైన సజీవమైన పిలుపు. ఇది కాలం విషయంలోనూ, పరిస్థితుల విషయంలోనూ కఠినమైనది కాదు. గీత స్వర్గ రాజ్యాన్ని, భౌతిక మానవ సంబంధాలతో సంబంధం లేని, కేవలం ఆధ్యాత్మిక అనుభూతినిచ్చే ఒక లోకంగా భావించదు. అది ఒక అలౌకిక భావనాత్మక లోకం కాదు, కానీ ఒక న్యాయమైన, సంతోషకరమైన సామాజిక వ్యవస్థ.
గీతలోని సన్యాసం అంటే లౌకిక బంధాలను యాంత్రికంగా త్యజించడం కాదు. దానికి బదులుగా, ప్రేమ సేవ ద్వారా, ఆదర్శం ఉపదేశం ద్వారా, ఉన్న ప్రపంచాన్ని ఒక ప్రకాశవంతమైన వస్తువుగా – భగవంతుని పాదాల చెంత సమర్పించే ఒక యోగ్యమైన కానుకగా – మార్చే కర్తవ్యాన్ని తనపై తాను స్వీకరించడమే అది. గీతలోని ఆదర్శ యోగి ఆశించే పరిపూర్ణత ఏమిటంటే, ప్రేమ మరియు సేవ ద్వారా అతను సాక్షాత్తు భగవంతునితోనే అంతిమ సాంగత్యాన్ని పొందడం. ఇది అందుకోలేని కేవలం ఒక అమూర్తమైన భావన ఎంతమాత్రం కాదు. బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ మాటల్లో చెప్పాలంటే, ఇది అసాధ్యమైన కఠోర నైతికత కాదు, కానీ దీనిని స్వీకరించడం భూమిని స్వర్గంగా మారుస్తుంది. ఇది అనవసరమైన అమానవీయ తపస్సును గానీ, ఆత్మక్షోభను గానీ, ప్రాయశ్చిత్తాలను గానీ బోధించదు, కానీ తోటి మానవులకు సేవ చేయాలని నొక్కి చెబుతుంది. గీతా ఆదర్శానికి అత్యంత స్ఫూర్తిదాయకమైన ప్రతిరూపం భారతదేశపు గొప్ప రాజకీయ సన్యాసి అయిన మహాత్మా గాంధీ. ఆయన మన ప్రాచీన ధర్మాన్ని ఆధునిక జీవితానికి అనుగుణంగా వ్యాఖ్యానించి, ప్రేమ అహింస సందేశాన్ని స్వీకరించారు.
మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -23-8-26-ఉయ్యూరు.
