ఆంధ్రనటుడు స్థానం నరసింహారావు:   (త్రివేణి )

రచన: జి. వెంకటాచలం(ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం )

బెంగాల్ మరియు మద్రాసు అనే రెండు పెద్ద ప్రెసిడెన్సీల మధ్య భౌగోళికంగా విస్తరించి ఉన్న ఆంధ్రులు, తమకంటూ ప్రత్యేకమైన లక్షణాలను కలిగి ఉండటంతో పాటు, బెంగాలీల సౌందర్య దృక్పథాన్ని మరియు తమిళుల తాత్విక సూక్ష్మతలను విచిత్రమైన రీతిలో తమలో ఇముడ్చుకున్నారు. వారు భావోద్వేగపూరితమైన, ఆవేశపూరితమైన, గర్వపడే స్వభావం మరియు దేశభక్తి కలిగిన వారు; అయితే వారిలో కొంతవరకు తమ వర్గం లేదా ప్రాంతం పట్ల ప్రత్యేక అనుబంధం (clannishness) కూడా కనిపిస్తుంది. వారికి గొప్ప మరియు వైభవపేతమైన చరిత్ర ఉంది; ప్రాచీన కాలంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన రాజ్యాలతో వైభవం మరియు అధికారంలో వారు పోటీపడేవారు. నేడు, దేశ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనంలో, కొత్త సాహిత్యం, కళ, కవిత్వం మరియు నాటకాల సృష్టిలో వారు బెంగాల్, గుజరాత్ మరియు మహారాష్ట్రలతో సమానంగా పోటీ పడుతున్నారు. ఈ విషయాలలో బెంగాల్ ఇప్పటికీ అగ్రస్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, ఆంధ్రదేశం ఎంతో చైతన్యవంతంగా మరియు ఉత్సాహంగా ఉంది; యువతరం సాంస్కృతిక రంగంలో నాయకత్వం వహించడానికి సిద్ధమవుతోంది. మీకు కనిపించే ప్రతి ముగ్గురు తెలుగువారిలో ఒకరు కవి లేదా దేశభక్తుడై ఉంటారు; ప్రతి సంవత్సరం జీవితంలోని అన్ని రంగాలలోనూ కొత్త ప్రయత్నాలు మరియు ఆశ్చర్యకరమైన విజయాలు ఆవిష్కృతమవుతూనే ఉన్నాయి.

ఆంధ్ర నాటకరంగం సాంకేతిక మరియు సౌందర్యపరమైన అంశాలలో చెప్పుకోదగ్గ పురోగతిని ఇంకా సాధించలేదు; ఇది కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం ఉన్న స్థితిలోనే ఉండిపోయింది. నాటక ప్రదర్శనలోనూ, వేదికపై ఒక సున్నితమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించడంలోనూ వచ్చిన చిన్నపాటి మార్పులు ప్రత్యేక ప్రశంసలకు అర్హమైనవి కావు. ఈ విషయంలో బెంగాల్ మరియు మహారాష్ట్రల నుండి ఇంకా చాలా నేర్చుకోవాల్సి ఉంది; కానీ ఆధునిక భారతదేశంలోని అత్యుత్తమ నటులలో ఇద్దరు ఆంధ్రదేశానికి చెందినవారే అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. వారు మరెవరో కాదు, బళ్ళారి రాఘవాచారి మరియు స్థానం నరసింహారావు.

ఈ ఇద్దరు నటుల ప్రతిభను పోల్చడానికి ప్రయత్నించడం అవివేకం అవుతుంది, అయినప్పటికీ వారి నటన శైలిలో కొంత పోలిక కనిపిస్తుంది. గతంలో వారు తరచుగా కలిసి నటించడం వల్ల కలిగిన పరస్పర ప్రభావం వల్ల కావచ్చు, లేదా వారు మాట్లాడే మరియు పాడే తెలుగు భాష వల్ల కావచ్చు ఈ పోలిక ఉండవచ్చు. వారు ఒకరినొకరు అనుకరిస్తున్నారని నేను అనడం లేదు; సహజంగానే అది అసాధ్యం, ఎందుకంటే ఒకరు ఎప్పుడూ

నాయకుడి (హీరో) పాత్రను పోషిస్తే, మరొకరు నాయిక (హీరోయిన్) పాత్రను పోషిస్తారు. ఈ ఒక్క వాస్తవమే స్వరంలో, హావభావాలలో, భంగిమలలో మరియు ముఖ కవళికలలో ఎలాంటి పోలికకు ఆస్కారం లేకుండా చేస్తుంది. అయినప్పటికీ, వారి నటనలోని సాంకేతికతలో ఒక సూక్ష్మమైన విషయం ఉంది. అది నాకు కనిపిస్తుంది, కానీ దానిని విశ్లేషించడం నా వల్ల కాదు. ఒక భక్తునిగా, ఒక పరితపితగా, ఒక ఉన్మాద ప్రేమికునిగా – భావోద్వేగభరితమైన నటనలో రాఘవాచారి అత్యున్నతుడు. ఇతర పాత్రలలో ఆయనకు కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయి, కానీ అది అప్రస్తుతం. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, భారత నాటకరంగంలోని ఇద్దరు అత్యుత్తమ నటులు ఆంధ్ర దేశానికి చెందినవారే మరియు వారిద్దరూ భారతీయ జీవితపు వైభవానికి, మాధుర్యానికి అపారంగా మరియు నిరాడంబరంగా దోహదపడుతున్నారు. ఆంధ్ర స్వభావం, ప్రతిభ మరియు భాష కళాత్మక వ్యక్తీకరణకు ప్రత్యేకంగా అనుకూలమైనవి, మరియు వారికి మార్గదర్శకులుగా నిలిచేందుకు, సౌందర్య కళలకు చెందిన మరికొంతమంది జ్యోతిధారులు వారి మధ్య నుండి ఉద్భవించాలి.

రాబోయే ఉదయపు మధుర గాన గాయకులలో ఒకరు ప్రతిభావంతుడైన యువ ఆంధ్ర నటుడు, స్థానం నరసింహారావు. ఆయన కీర్తి, ఆయన గ్రామోఫోన్ రికార్డుల ద్వారా ఆంధ్ర దేశం దాటి ఆయనకంటే ముందే వెళ్ళిపోయింది; కానీ, కొందరిలాగా అతను ‘తన గురువు గొంతు’ వల్ల పుట్టినవాడు కాదు. అతను ఒక కళాకారుడని సూచించేలా, ఒత్తుగా ఉంగరాల కాకిలాంటి నల్లని జుట్టు, సున్నితంగా చెక్కినట్లున్న ముఖ కవళికలు, సున్నితమైన పెదవులు, గాఢమైన, ప్రశాంతమైన కళ్ళు వంటి ఆకట్టుకునే వ్యక్తిత్వం అతనిలో లేదు. ఇవి తరచుగా కేవలం పైపైన కనిపించేవే తప్ప మరేమీ సూచించవు. ప్రపంచంలోని గొప్ప కళాకారులలో కొందరు గతంలోనూ, ఇప్పటికీ సాదాసీదాగా కనిపించేవారే. స్థానం నరసింహారావులో కళాకారుడికి ఉండాల్సిన హావభావాలు లేవు, అలాగే తన విచిత్రమైన హావభావాలు గానీ, వేషధారణ గానీ మీ దృష్టిని ఆకర్షించవు. అతను తన కళకు అంకితమైన ఒక సామాన్య వ్యక్తిగా, తన వ్యవహారాలలో చాలా నిక్కచ్చిగా కనిపిస్తాడు. అతను సన్నగా, ఆహ్లాదకరమైన ముఖంతో ఉంటాడు, అతను మాట్లాడినప్పుడు అతని గొంతులో ఒక తీయదనం వినిపిస్తుంది.

అతను చాలా చిన్న వయసులోనే నటనారంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు, సహజంగానే ఆరంభంలో ఎన్నో ఇబ్బందులు, సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నాడు. రంగస్థల నటనను వృత్తిగా స్వీకరించడాన్ని అతని తల్లిదండ్రులు వ్యతిరేకించారు; దాంతో కొంతకాలం పాటు అతను రెండు బలమైన భావనల మధ్య సతమతమయ్యాడు—ఒకవైపు తల్లి పట్ల తనకున్న భక్తి, బాధ్యత; మరోవైపు నటన పట్ల తనకున్న సహజమైన ఆరాటం, ప్రేమ. అయితే, పరిస్థితులు అతనికి ఆ ప్రారంభ దశలోని ఇబ్బందులను అధిగమించడంలో సహాయపడ్డాయి, త్వరలోనే అతను తన సొంత ఊరిలో ఒక ప్రముఖ నటుడిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఔత్సాహిక మరియు వృత్తిపరమైన ప్రదర్శనలు రెండింటిలోనూ ప్రధాన పాత్రలు పోషించడానికి అతనికి మంచి డిమాండ్ ఉండేది; ఆ ప్రారంభ విజయం ఇచ్చిన ఉత్సాహంతో, ఈ కొత్త వృత్తిలో గొప్ప స్థాయికి చేరుకోవాలని అతను నిశ్చయించుకున్నాడు. అనుకరించడానికి అతనికి ఏ ఇతర ప్రతిభావంతులైన నటులూ పరిచయం లేరు; ప్రసిద్ధ ఐరోపా నటుల జీవితాలను, అనుభవాలను స్వయంగా అధ్యయనం చేసేంత విద్యాభ్యాసం కూడా అతనికి లేదు, కాబట్టి తన కళను పరిపూర్ణంగా వ్యక్తీకరించడానికి అతను తన సొంత అంతర్దృష్టిపైనే ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. భారతీయ రంగస్థలంపై ఉండే సాధారణ లోపాలు అతనికి తెలుసు, భారతీయ నాట్యశాస్త్రంపై తనకు ఉన్న తెలివైన అవగాహనతో వాటిని సరిదిద్దడానికి అతను ప్రయత్నించాడు. అతని నటనలో ఆధునిక యువతను ఆకట్టుకునేలా ఒక ఆధునికత కనిపిస్తుంది; పాతకాలపు సంయమనంతో కూడిన హుందాతనం కంటే, చమత్కారంతో కూడిన శృంగారభరితమైన లక్షణాలు అతని నటనలో ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల, పాత సాంప్రదాయ నాటకాల కంటే ఆధునిక సామాజిక నాటకాలలో అతను మరింత విజయం సాధించాడు.

అతను రంగస్థలంపై ‘స్త్రీ’ పాత్రను పోషించడం నాకు విచారకరంగా అనిపిస్తుంది. ఒక నిజమైన స్త్రీని కథానాయికగా ఉంచుకుని, తాను కథానాయకుడి పాత్రను పోషిస్తే ఎంతటి ఉన్నత స్థాయికి చేరుకోగలడో, తన ప్రతిభను ఏ మేరకు ప్రదర్శించగలడో నాకు తెలియదు. బహుశా అతను విఫలం కావచ్చు. అతని వ్యక్తిత్వం—మానసికంగా, భావోద్వేగపరంగా మరియు శారీరకంగా—జీవితంలోనూ, కళలోనూ ‘యురేనియన్’ (స్త్రీ-పురుష లక్షణాల సమ్మేళనం కలిగిన వ్యక్తి)గా ఉండేలా రూపొంది ఉండవచ్చు. శరీరధర్మ శాస్త్రం మరియు మనస్తత్వశాస్త్రం రెండూ ఇటువంటి మధ్యస్థ రకాలను గుర్తిస్తాయి. ఇది మానవ పరిణామ క్రమంలో ఒక దశ; స్త్రీ, పురుషుల ఉత్తమ లక్షణాలను సమానంగా, సామరస్యపూర్వకంగా తనలో కలిగి ఉన్నవాడే ఆదర్శ మానవుడు కావచ్చు కదా? షెల్లీ, ఠాగూర్ వంటి ఆదర్శవంతమైన వ్యక్తుల వైపు పరిణామ క్రమం పయనిస్తూ ఉండవచ్చు. ప్రకృతి యొక్క ఈ గొప్ప, రహస్యమైన ప్రక్రియలో వైఫల్యాలు, అసాధారణ పోకడలు ఉండటం కూడా అనివార్యం; కానీ వాస్తవం ఏమిటంటే, అత్యంత సున్నితమైన కళాకారులలో కొందరు ఇటువంటి ఉన్నతమైన రకాలకు చెందినవారే—వారు రాబోయే అందమైన మానవాళికి మార్గదర్శకులు. ఈ విషయం తెలిసినప్పటికీ, రంగస్థలంపై పురుషుడు స్త్రీ పాత్ర పోషించడాన్ని నేను ఎల్లప్పుడూ గట్టిగా వ్యతిరేకించాను, రాజీపడని విమర్శకుడిని. నరసింహారావు విషయంలో కూడా నేను మినహాయింపు ఇవ్వదలచుకోలేదు. ఇలా జరగడం పట్ల నేను విచారం వ్యక్తం చేయగలను. కానీ, ఇది అతనిలోని కళాకారుడిని గుర్తించకుండా, నటుడిగా అతని అద్భుతమైన ప్రతిభను అంగీకరించకుండా నన్ను ఆపలేదు. అతను మహారాష్ట్ర రంగస్థల బాలగంధర్వ అంతటి గొప్ప కళాకారుడే (ఇద్దరూ స్త్రీ పాత్ర పోషించడం దురదృష్టకరమైనప్పటికీ), కానీ నా దృష్టిలో నటుడిగా నరసింహారావు అనేక విధాలుగా బాలగంధర్వ కంటే శ్రేష్ఠుడు. బాలగంధర్వ చాలా చక్కగా, ప్రభావవంతంగా వస్త్రధారణ చేస్తారు, తన పరిసరాల సౌందర్యాన్ని గమనించే దృష్టి ఆయనకు ఉంది. ఈ లక్షణాలు ఆంధ్ర నటుడిలో ఎందుకో కొరవడ్డాయి. అతని వస్త్రధారణ, ఆభరణాలలో హుందాతనం లేదు; అవి కేవలం తళతళలాడే, నాసిరకం వస్తువులు మాత్రమే. అతని కాళ్ళకు ఉన్న చిరిగిన, మురికి మేజోళ్ళు, జుట్టులో ఉన్న ఆ అసహ్యకరమైన కృత్రిమ పువ్వులు ఒక సాధారణ పదివ వంతు భారతీయ నటులలో కూడా క్షమించరానివి, ఇక అతని విషయంలో మరీనూ.

సాధారణంగా భారతీయ నటులు నటించకుండా, తమ పాత్రలను పాడుతూనే ఉంటారు, ప్రేక్షకులు కూడా ఆనందిస్తారు. కానీ ఒక మంచి నాటకానికి, అందులోని కొన్ని రసాలను వ్యాఖ్యానించి, వ్యక్తపరచడానికి, తెలివైన నటనతో పాటు కొద్దిగా గానం కూడా అవసరం; మరియు నరసింహారావు ఈ పరిస్థితులలో నటనకు ఉత్తమమైన మాధ్యమాన్ని సంతోషంగా ఎంచుకున్నారు. అతను ఏ విషయాన్నీ అతిగా చేయడు మరియు చాలా మంది భారతీయ నటులు దురదృష్టవశాత్తు చేసే విధంగా కేవలం తన సంగీత నైపుణ్యాన్ని, పరిజ్ఞానాన్ని ప్రదర్శించడానికి కాకుండా, మధురంగా, భావయుక్తంగా పాడతాడు. అతని నటనలో గొప్ప సంయమనం ఉంది మరియు అతను తన కోసం సృష్టించుకునే భావాలు ఇతరులకు కూడా సులభంగా వ్యాపిస్తాయి; ఆ మేరకు అది ఒక సృజనాత్మకమైన నటన. ఎలాగైతే చిత్రలేఖనంలో, కేవలం సాంకేతికత, రంగుల కూర్పు, చిత్రణ, నేపథ్యం లేదా విషయం మాత్రమే ఒక చిత్రాన్ని గొప్పగా చేయవు. కళాకారుడి సృజనాత్మక ప్రతిభ వీటన్నిటిలోని ఉత్తమ అంశాలను సూక్ష్మంగా మేళవించడమే ఆ చిత్రాన్ని గొప్పగా చేస్తుంది. అలాగే నటనలో కూడా, కేవలం భంగిమ, హావభావాలు, గానం లేదా నేపథ్యం మాత్రమే ఒక చిత్రాన్ని గొప్పగా చేయవు. వీటన్నిటి యొక్క సంతోషకరమైన, సామరస్యపూర్వకమైన సమ్మేళనమే దానిని గొప్పగా చేస్తుంది. నరసింహారావుకు ఈ అద్భుతమైన గుణం ఉంది. ఆయన ఆశ్చర్యపరిచేంత సహజత్వంతో ఒక భావోద్వేగం నుండి మరొక భావోద్వేగానికి మారగలరు. ఈ మార్పులను తీసుకురావడానికి ఆయన స్పృహతో కూడిన ప్రయత్నం ఏదీ ప్రదర్శించకుండానే, ఆయన ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా ఏడవడం, నవ్వడం, ప్రేమించడం, ద్వేషించడం వంటివి చేయగలరు. అతని కళ వెనుక కేవలం నైపుణ్యం, ప్రతిభ మాత్రమే కాదు, తెలివితేటలు, అవగాహన కూడా ఉన్నాయి.

అయితే, అతనిలో స్పష్టంగా కనిపించే కొన్ని లోపాలు ఉన్నాయి, కానీ అనుభవంతో అవి సరిదిద్దబడతాయి. చాలామంది కళాకారులలాగే, అతను కూడా పరిస్థితుల ప్రభావానికి లోనైన వ్యక్తి, అవే అతన్ని ఉన్నత శిఖరాలకు ఎదగకుండా అడ్డుకుంటున్నాయి. తనకంటూ సొంత వాతావరణాన్ని సృష్టించుకోవడం, నిర్మాతలకు మరియు థియేటర్ నిర్వాహకులకు తన షరతులను నిర్దేశించడం అతను ఇంకా నేర్చుకోవాల్సి ఉంది. సమూహంలో లేదా సమాజంలో వ్యక్తి పూర్తిగా కలిసిపోయి, తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని కోల్పోవడం భారతీయ జీవితంలోని విషాదం.

మరిన్ని విశేషాలు