ప్రముఖ రొమాంటిక్ కవి పి.బి షెల్లీ జీవిత చరిత్ర -2

14

అలసట, ప్రతికూల వాతావరణం, అసౌకర్యవంతమైన నివాసాలు మరియు అవసరమైన వనరులు (ముఖ్యంగా డబ్బు) లేకపోవడం వల్ల కలిగిన అనారోగ్యం మరియు నిరుత్సాహం వారిని పట్టిపీడించాయి. వారి ‘సంరక్షక దేవత’ (Guardian Angel) వారిని ఒక చోట స్థిరపడేలా చేయడానికి మాత్రమే సహాయపడగలిగింది కానీ, వారికి శాశ్వతమైన ఆసరాను అందించలేకపోయింది.

“మీకు యార్క్ (York) నగరం లేదా దాని పరిసర ప్రాంతాలు అంతగా నచ్చకపోతే, అక్కడ ఉండకండి; వెంటనే అక్కడి నుండి బయలుదేరండి. దక్షిణ ప్రాంతానికి వెళ్ళండి—అంటే మీకు తెలిసిన, మీకు పరిచయం ఉన్న ప్రదేశానికి; అక్కడ వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది మరియు అవసరమైన వనరులు మీకు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఈ కఠినమైన కాలంలో, ఎవరికీ అందుబాటులో లేని, డబ్బుకు దూరమైన, అనాగరికమైన అనాగరికుల మధ్య చిక్కుకుపోయి, ఆ చల్లని ఉత్తర ప్రాంతంలో ఉండకండి.” కానీ ఆ సలహా వృధా అయ్యింది; కళాత్మక స్వభావం గల వారిని (Muses) సలహాలతో మార్చలేము: “మేము డెర్వెంట్‌వాటర్ సరస్సును (Derwentwater Lake) చూస్తాము, అక్కడే లోడోర్ జలపాతం (cascade of Lodore) పడుతుంది, అదే మాకు చాలు; అదే మాకు సర్వస్వం.”

వారు కెస్విక్ (Keswick) పట్టణంలో అనేక నివాసాలలో ఉన్నారు, ఒక్కొక్కటి మరొకదాని కంటే అసౌకర్యంగా ఉండేవి; అలాగే పట్టణానికి కొంత దూరంలో ‘చెస్‌నట్ కాటేజ్’ (Chesnut Cottage) అనే చోట కూడా ఒక నివాసం ఉండేది, దానికి దానిదైన ప్రత్యేకమైన ఇబ్బందులు ఉండేవని ఊహించవచ్చు.

బిష్ (Bysshe) రాసిన లేఖలే అతని అస్పష్టమైన మరియు రహస్యమైన నిరాశాభరితమైన మనస్థితిని తెలియజేస్తాయి.

పెర్సీ బిష్ షెల్లీ. 15

కెస్విక్, బుధవారం రాత్రి.

మేము హఠాత్తుగా బయలుదేరడం చూసి మీరు ఆశ్చర్యపోయి ఉంటారు; అయితే, దానికి కారణాలు వివరించడానికి గానీ, మనం అంగీకరించిన అంశాలపై చర్చించడానికి గానీ నాకు ఇప్పుడు సమయం లేదు. కొన్ని రోజుల పాటు అవిశ్రాంతంగా ప్రయాణించి నేను ఈ ప్రదేశానికి చేరుకున్నాను, ఆ ప్రయాణం వల్ల మీకు వివరంగా లేఖ రాయడానికి కూడా నాకు తీరిక దొరకలేదు. రేపు మీకు మరిన్ని వివరాలు తెలుస్తాయి. నిజమైన ఆసక్తితో నేను నిరంతరం నీ గురించి ఆలోచిస్తుంటాను,

నన్ను నమ్ము మిత్రమా, నీ పట్ల నాకు అంతటి గాఢమైన అనుబంధం ఉంది.

నిన్ను నేను ఎప్పటికీ మర్చిపోలేను.

నీవాడు, పెర్సీ ఎస్.

నా పెట్టెను కోచ్ (బండి) ద్వారా మిస్టర్ డి. క్రాస్‌త్వైట్ (Mr. D. Crosthwaite) చిరునామాకు—

టౌన్ హెడ్, కెస్‌విక్, కంబర్‌ల్యాండ్—పంపగలవా?

టి. జె. హెచ్. (T. J. H.) కు, యార్క్.

పోస్ట్ ఆఫీస్, కెస్‌విక్, కంబర్‌ల్యాండ్;

మిస్టర్ డి. క్రాస్‌త్వైట్ చిరునామాకు కాదు.

ఈ రోజు నీకు ఉత్తరం రాస్తానని మాట ఇచ్చాను మిత్రమా,

కానీ మా నివాసాన్ని సిద్ధం చేసుకునే పనిలో మరో రోజు గడిచిపోయింది,

ఇప్పుడు రాత్రి అయింది, పోస్ట్ వెళ్ళిపోయే సమయం దాటిపోయింది.

“నీ సొంత ప్రయోజనాలు, నీ నిజమైన ప్రయోజనాలు”

నిన్ను ప్రస్తుతానికి యార్క్‌లోనే ఉండేలా బలవంతం చేస్తున్నందుకు

మేమంతా చాలా విచారిస్తున్నాము. కానీ దయచేసి తరచుగా రాయి;

నీ చివరి ఉత్తరాన్ని నేను నీ ఆత్మను చదివినట్లుగా చదివాను.

మేము కెస్‌విక్‌లోనే ఉంటాము. కనీసం కొంతకాలం పాటు

మేము ఇక్కడే స్థిరపడతాము. నేను ఇక ఎప్పటికీ దక్షిణాదికి వెళ్ళను.

సెలవు.

అత్యంత ఆప్యాయంగా, ఎప్పటికీ మారనంత అభిమానంతో,

పెర్సీ షెల్లీ.

టి. జె. హెచ్. కు, యార్క్.

కెస్‌విక్, కంబర్‌ల్యాండ్.

నీ ఉత్తరాలు అందాయి. రిచ్‌మండ్ కేవలం ఒక విశ్రాంతి స్థలం మాత్రమేనని,

కెస్‌విక్ మా నివాసమని నువ్వు ఊహించడం సరైనదే;

నువ్వు వెంటనే మమ్మల్ని అనుసరించి ఇక్కడికి రావాలని కోరుకుంటున్నాను.

నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను. నేను ఏమీ కాదని అనిపిస్తోంది:

ఈ విశ్వంలో ఒక చిన్న రేణువును మాత్రమే!

ఇదంతా నిజమే: అయినా నేను దుఃఖానికి గురికాలేదా?

అది నాకు అపాత్రమైనదే అయినంత మాత్రాన నా దుఃఖం తక్కువ తీవ్రమైనదా?

అది అపాత్రమైనదేనా? అర్హత అంటే ఏమిటి?

వేలాది మందిలో స్ఫూర్తిని నింపగల, వారి ప్రశంసలను పొందగల

వ్యక్తిగా నేను భావించే, నేను ప్రేమించే వ్యక్తివి నువ్వు కావా?

నేను నిన్ను ఎప్పుడూ ఒక ఉన్నతమైన వ్యక్తిగానే భావించాను,

కింద పడి కొట్టుమిట్టాడే మా లాంటి సామాన్యులకు

దిశానిర్దేశం చేసే వ్యక్తిగా నిన్ను భావించాను.

మనం త్వరలోనే మళ్ళీ కలుస్తాము; కానీ, నేను కొంతకాలం ఒంటరిగా జీవించాల్సి వస్తుందేమోనని భయపడుతున్నాను; ఒకవేళ ఎటువంటి ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా బాధను భరించేంత దృఢచిత్తం నాకు లేకపోయినా, మనం త్వరలోనే మళ్లీ కలుస్తామని నాకు తెలుసు.

నీ ఉత్తరాలు ఎంతో ఆప్యాయంగా, నిజాయితీగా ఉన్నాయి. నేను చివరిసారి రాసినప్పుడు నాకు తగినంత సమయం దొరకలేదు. మనం చాలా కాలం విడిపోవాల్సి వస్తుందని అనుకుంటే, నేను అత్యంత దుఃఖంలో మునిగిపోయేవాడిని—అంటే దాదాపు పిచ్చివాడిలా అయిపోయేవాడిని! నేను హ్యారియట్‌ను చూస్తున్నాను; ఆమె నా కళ్లముందే ఉంది; ఆమె ఆరోగ్యం కాస్త మెరుగుపడింది. ఆమె ఆరోగ్యం మెరుగుపడిందని నీకు అనిపించిందా?

ఓహ్! ఎంత అద్భుతమైన ప్రదేశం ఇది! ప్రకృతి తన సౌందర్య వైభవాన్ని అంతా ఇక్కడే ధారపోసింది! నువ్వు వస్తావా? నా జీవిత గమనాన్ని పంచుకుంటావా, నా ప్రణాళికలలో భాగమవుతావా, నేను నిన్ను ప్రేమించినట్లే నన్ను ప్రేమిస్తావా, మనం ఎప్పటికీ విడదీయలేనివారిగా ఉంటామా—అలా ఉండాలని నేను ఒకప్పుడు ఎంతో ఆశపడ్డాను కదా?

ఇది కేవలం ఒక రోగి కనే కలలా గడిచిపోయేది కాదు—అలాంటి కలలు కేవలం చేదు జ్ఞాపకాలను మాత్రమే మిగిల్చే క్షణిక దృశ్యాలు కదా. ఓహ్! నేను నిన్ను ఎంతగా ప్రేమించానో! ఆ ప్రేమ తీవ్రతను నీకు చెప్పడానికి కూడా నేను సిగ్గుపడేవాడిని!

మరి ఇప్పుడు నిన్ను వదిలి… 24 జీవిత చరిత్ర

ఆయన (డ్యూక్) చక్కగా దువ్విన నల్లని జుట్టును మెచ్చుకునేవారు; కాబట్టి ఆ ఆకర్షణ కలగడం సహజమే. ఆయన తన మనసులోని మాటను ఏ విధంగా లేదా ఏ మాటలతో చెప్పారో నాకు తెలియదు. దురదృష్టవశాత్తు, ఆ గొప్ప వ్యక్తికి అప్పటికే వివాహం జరిగి ఉంది; ఆయన భార్య మానసిక సమతుల్యత లేని స్కూడామోర్ (Scudamore) అయినప్పటికీ, వివాహ బంధం మాత్రం అలాగే కొనసాగుతోంది. లేకపోతే, ఆకర్షణీయమైన ఎలిజా ఒక డచెస్ (Duchess) అయ్యుండేవారని ఊహించవచ్చు; అప్పుడు, దేవుడా! మిస్ వార్న్ ఏమనేవారో?

బిష్ (Bysshe)కు సౌతీ (Southey)తో పరిచయం ఎలా ఏర్పడిందో—అది ప్రత్యక్షంగానా, లేఖల ద్వారా నా, లేక కవిత్వం పట్ల ఉన్న ఆసక్తితోనా—అన్న విషయం నాకు ఎప్పుడూ తెలియదు.

ఈ ఇద్దరు విశిష్ట వ్యక్తుల మధ్య ఉన్న పరిచయం గురించి నేను షెల్లీ (Shelley) నుండి మరియు ఇతరుల నుండి అనేక ఆసక్తికరమైన విషయాలు విన్నాను.

“సౌతీ దగ్గర పుస్తకాల సేకరణ చాలా పెద్దదిగా ఉండేది. వాటిలో చాలా వరకు పాత పుస్తకాలు, కొన్ని అరుదైన రచనలు ఉండేవి; అవి అనేక భాషల్లో, ముఖ్యంగా స్పానిష్ భాషలో ఉండేవి. కెస్‌విక్ (Keswick)లోని ఆయన పెద్ద, నిరాశాజనకమైన (చీకటిగా ఉండే) ఇంట్లో ప్రతి గది గోడల నిండా పుస్తకాల అరలు ఉండేవి; పడకగదుల్లోనూ, చివరికి మెట్ల మీద కూడా అవి ఉండేవి. ఇలాంటి దృశ్యాన్ని నేను మరెక్కడా చూడలేదు. ఒక రోజు ఆయనతో కలిసి మెట్లు దిగుతుండగా నేను ఒక పుస్తకాన్ని బయటకు తీశాను. సౌతీ నా వైపు అసహనంతో చూశారు, దాంతో నేను వెంటనే దాన్ని తిరిగి పెట్టేశాను; ఆ తర్వాత మళ్లీ ఎప్పుడూ ఆయన పుస్తకాల్లో దేనినీ తీయడానికి సాహసించలేదు. మెట్లు ఎక్కుతున్నప్పుడు లేదా దిగుతున్నప్పుడు నేను ఆసక్తిగా పుస్తకాల అట్టల (వెనుక భాగం) వైపు చూస్తూ, వాటి పేర్లను చదివేవాడిని.

అలా చేయకుండా ఉండలేకపోయేవాడిని, కానీ ఆయనకు అది పూర్తిగా నచ్చేది కాదని నాకనిపిస్తుంది.”

“సౌతీకి తన పుస్తకాలను ఎవరైనా తాకడం ఇష్టం ఉండదని మీకు తెలుసా? ఎందుకో తెలుసా?”

“లేదు! నాకు తెలియదు.” “నీకు తెలియదా? నీకు తెలియని విషయం ఏదైనా ఉండటం నాకు ఎంతమాత్రం ఇష్టం లేదు! ఎందుకంటే నువ్వు చెప్పకపోతే ఇంకెవరు చెబుతారు?”

“అపారమైన పుస్తక భాండాగారాలు ఉన్నవారికి కూడా అప్పుడప్పుడు అలాంటి భావనే కలుగుతుందని నాకు తెలుసు.”

“ఒక వ్యక్తి దగ్గర వేలకొద్దీ పుస్తకాలు ఉండి, ప్రతి పుస్తకంలోనూ తనకి తప్ప మరెవరికీ తెలియకూడని ఒక రహస్యం దాగి ఉండటం ఎంత విచిత్రం! ఎంత అరుదైన, వింతైన విషయం! అయితే, సౌతీ (Southey) తన ప్రతి పుస్తకంలోనూ నిజంగానే ఏదో ఒక రహస్యాన్ని దాచారని నువ్వు నమ్ముతున్నావా?”

“లేదు! నిజంగానే నేను అలా అనుకోవడం లేదు, బిష్ (Bysshe).”

కొద్దిసేపు ఆలోచించిన తర్వాత అతను ఇలా అన్నాడు: “అతని పుస్తకాలన్నింటిలోనూ రహస్యాలు లేవు, కచ్చితంగా లేవు. ఎందుకంటే, అతను స్వయంగా ఒక పుస్తకాన్ని తీసి, అందులోని ఏదైనా విశేషమైన భాగాన్ని నాకు చూపించేవాడు; అంతేకాదు, అతను తీసి ఇచ్చిన పుస్తకాన్ని నేను ఎంతసేపైనా నా దగ్గర ఉంచుకునేవాడిని, పేజీలు తిరగేసేవాడిని—కాబట్టి అందులో రహస్యం ఉండే అవకాశం లేదు. అయినా సరే,” అని కాసేపు ఆలోచించాక మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు, “బహుశా ఏదో రహస్యం ఉండి ఉండవచ్చు; కానీ దాన్ని నేను కనిపెట్టలేనని అతను భావించి ఉంటాడు.”

“అతను నీకు చూపించిన ఆ భాగాలు నిజంగానే అంత విశేషమైనవిగా ఉండేవాయేమిటి?”

“కొన్నిసార్లు అలా ఉండవచ్చు; కానీ చాలా వరకు అవి అంత విశేషంగా ఉండేవి కావు; కనీసం నాకైతే అలా అనిపించలేదు. అవి సాధారణంగా చాలా సామాన్యమైనవిగా అనిపించేవి. అతను ఏ విషయం మీదా చర్చించేవాడు కాదు; సాధారణంగా తన అభిప్రాయాన్ని చాలా కచ్చితంగా, తిరుగులేని విధంగా చెప్పేవాడు; తన మాటే వేదవాక్కు అన్నట్లుగా వ్యవహరించేవాడు. అతను చెప్పే విషయాలు అరుదుగా మాత్రమే అతని సొంత ఆలోచనలు అయి ఉండేవి—అవి అతని అంతరాత్మ నుండి వచ్చినవి కావు. అతను పెద్ద పెద్ద ఉల్లేఖనలను (quotations) వల్లెవేసేవాడు, తాను సేకరించిన అంశాలను చదివి వినిపించేవాడు, లేదా పుస్తకాలను తీసి గట్టిగా చదివేవాడు, లేదంటే ఏదైనా విషయాన్ని పరిష్కరించడానికి ఒక భాగాన్ని చూపించి చదవమనేవాడు—అది ఇక తిరుగులేని నిర్ణయంలా ఉండేది. అతని సంభాషణ ఆసక్తికరంగానే ఉండేది, కానీ జ్ఞానాన్ని అందించే విషయంలో మాత్రం అది పరిమితంగానే ఉండేది;” అతను కేవలం ఒక మనిషిలా కాకుండా, ఒక సజీవమైన ‘విషయ సంగ్రహ పుస్తకం’లా (common-place book) లేదా మాట్లాడే ఆల్బమ్‌లా ఉండేవాడు; ఎప్పుడో విస్మరించబడిన రచయితల రచనల నుండి సేకరించిన, పెద్ద పెద్ద ఉల్లేఖనాలతో నిండిన ఆ పుస్తకాల్లోని విషయాలు చాలా వరకు అప్రధానమైనవి. అయినప్పటికీ, అతనితో సంభాషించడం చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉండేది. అతని సాంగత్యం నాకు చాలా ఇష్టం; పైగా, అతను మంచి మనిషి మరియు ఎంతో దయగలవాడు.

సౌతీ (Southey) మరణించిన తర్వాత, అతని పుస్తకాలను వేలం వేశారు. వాటిలో కొన్నింటిని నేను సేకరించాను—వాటి అంతర్గత విలువ కోసం కాకుండా, జ్ఞాపికలుగా వాటిని ఉంచుకోవాలనే ఉద్దేశంతో. వాటిలో చాలా పుస్తకాలు చైనీస్ పద్ధతిలో బైండింగ్ చేయబడి ఉన్నాయి—అంటే తోలుతో కాకుండా పట్టు, వస్త్రం లేదా వెల్వెట్‌తో కప్పబడి ఉండటం; అతని పుస్తకాలు చాలా వరకు అలా ఉంటాయని నేను విన్నాను.

శ్రీమతి సౌతీ ఒకప్పుడు బాత్ (Bath) నగరంలో టోపీలు మరియు స్త్రీల అలంకరణ వస్తువులను విక్రయించే వ్యాపారిగా (milliner) ఉండేవారు; ఆమె ఒక ఆకర్షణీయమైన మహిళ అని విన్నాను—బాత్ నగరంలోని అటువంటి వ్యాపారి ఎలా ఉండాలో అలా అన్నమాట; ఆమె నిస్సందేహంగా ఎంతో గౌరవనీయురాలైన వ్యక్తి. వివాహం తర్వాత, ఆమె తన వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాన్ని భర్త పట్ల తనకున్న అనురాగానికి నిదర్శనంగానూ, ఎంతో ప్రయోజనకరమైన రీతిలోనూ ఉపయోగించారు; బైండింగ్ అవసరమైన తన భర్త పుస్తకాలను ఆమె ఎంతో దృఢంగా మరియు చక్కగా బైండింగ్ చేసేవారు. అటువంటి పుస్తకాలలో ఒకటి నా దగ్గర ఉంది.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -24-9-26-ఉయ్యూరు