సుబ్బికధానిక (త్రివేణి)

రచన: పాలగుమ్మి పద్మరాజు, M.Sc.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

(తెలుగులో ఉన్న అసలు కథ ఆధారంగా)

వేసవి సెలవుల్లో స్నేహితులతో కలిసి ఒక ఆహ్లాదకరమైన యాత్ర ముగించుకుని, తిరిగి కాలేజీకి వెళ్లే ముందు జగన్నాథరావు కేవలం ఒక వారం రోజుల పాటు ఇంటికి వచ్చాడు. వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులకు అతనొక్కడే కొడుకు; కేవలం బాధ్యతతోనే కాకుండా, తన సొంత ఊరిలో, తల్లిదండ్రుల సాన్నిధ్యంలో గడపడం వల్ల కలిగే సంతోషం కోసమే అతను ఇంటికి వచ్చాడు.

ఇరవై ఏళ్ల వయసులో ఉన్న ఆ యువకుడు ఒక విచిత్రమైన మానసిక వేదనతో సతమతమవుతున్నాడు. అతనిని అత్యంతగా కలవరపెడుతున్న విషయం ఏమిటంటే—అతని సహాధ్యాయులలో చాలామందికి పెళ్లయి భార్యలు, కొందరికి పిల్లలు కూడా ఉన్నారు; సెలవుల్లో అత్తవారింటికి వెళ్లడం, అక్కడ లభించే ఆదరణ, విందులు, ఎలాంటి పనీపాటా లేకుండా గడపడం వంటి ఉత్సాహభరితమైన అనుభవాలు వారికి దక్కుతున్నాయి. కానీ, తన విషయంలో మాత్రం, అమ్మాయి ఎంత అందగత్తె అయినా, కట్నకానుకలు ఎంత ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా, తన తండ్రి మాత్రం సంబంధాలన్నింటినీ తిరస్కరిస్తూ వస్తున్నారు. ఒకరోజు, కాబోయే వియ్యంకుల పట్ల తండ్రి ప్రదర్శిస్తున్న ఆ మొరటు వైఖరిపై అసహనం నటిస్తూనే, అతను ఇలా అడిగాడు: “నాన్నా, ఏదో ఒక సంబంధాన్ని ఎందుకు అంగీకరించకూడదు? మనం ఇంకా ఎక్కువ కట్నం కోసం ఎదురుచూస్తున్నామని అందరూ అనుకుంటున్నారు.”

ఆ ఊహ నిజమేనన్నట్లుగా తండ్రి చిరునవ్వు నవ్వి, ఆ విషయాన్ని తన సిగార్ పొగతో తేలిక చేస్తూ, “అంత తొందర ఏముంది?” అని అడిగారు.

ఆ తర్వాత కనుబొమ్మలు ముడివేసి గంభీరమైన ముఖంతో, మరోసారి సిగార్ పీల్చి ఇలా అన్నారు: “నీ చదువు పూర్తయ్యే వరకు మనం వేచి ఉండవచ్చు కదా?”

పెళ్లి చేసుకోవాలన్న తన అంతర్గత ఆందోళనను బయటపెట్టకుండా జగన్నాథరావు ఆ విషయాన్ని ఇంకా ముందుకు తీసుకువెళ్లలేకపోయాడు, అలా బయటపెట్టడానికి అతనికి ఏమాత్రం ఇష్టం కూడా లేదు. అందుకే అతను, “మీకే బాగా తెలుసు, నాన్నా,” అని ఆ విషయాన్ని అక్కడితో వదిలేశాడు—అయితే, ఆ విషయంలో నిజానికి తనకే ఎక్కువ అవగాహన ఉందన్న నమ్మకం అతనికి బలంగా ఉండేది.

ఒక స్త్రీని చూడగానే అతను కలత చెందేవాడు. ఎవరైనా స్త్రీ ఎదురైనప్పుడు అతను చాలా అసౌకర్యానికి, ఆత్మన్యూనతకు గురయ్యేవాడు. ప్రతిరోజూ తన అలంకరణ కోసం అతను చాలా సమయం తీసుకునేవాడు. బయటకు వెళ్ళడానికి సిద్ధమైనప్పుడు, తన ధోవతి మడతలను వందసార్లు సరిచేసుకునేవాడు, చొక్కా కాలర్‌ను సరిగ్గా పైకి ఉండేలా చూసుకునేవాడు, అలాగే తన ముఖంలో ఏ రకమైన పెదవుల కదలిక తనకు గంభీరమైన రూపాన్ని ఇస్తుందో తెలుసుకోవడానికి అద్దంలో చూసుకునేవాడు. తన నడక తీరు ఇతరులకు అసహజంగా లేదా అనాకర్షణీయంగా అనిపిస్తుందేమోనన్న భయంతో వీధిలో అస్తవ్యస్తంగా నడిచేవాడు. ప్రతి అమ్మాయి తనను తల నుండి పాదాల వరకు పరిశీలిస్తోందని, తన చొక్కా రంగును, ధోవతి కట్టుకునే విధానాన్ని గమనిస్తోందని అతను ఎప్పుడూ అనుమానించేవాడు కాదు…

ఇప్పుడు సుబ్బి కూడా ఉంది—ఆమె ఎప్పుడూ తనను ఆసక్తితో, తీక్షణమైన చూపులతో చూస్తున్నట్లు అతనికి అనిపించేది.

సుబ్బి అతనికి చిన్నప్పటి నుండే తెలుసు. ఆమె ఒక అనాథ పిల్ల, అతని ఇంటి వరండాలోనే పెరిగింది. ఆమెకు మూడేళ్ళ వయసున్నప్పుడే చనిపోయిన ఆమె తల్లి—అతని ఇంట్లో పనిమనిషిగా ఉండేది—అతనికి గుర్తుంది. సుబ్బి కూడా కొంతకాలంగా ఆ ఇంట్లో నమ్మకమైన పనిమనిషిగా పనిచేస్తోంది; ఇప్పటివరకు ఆమెలో ప్రత్యేకంగా గమనించదగ్గ విషయం ఏదీ అతనికి అనిపించలేదు. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. సుబ్బి పెద్దదైంది! పైగా, అతను ఆమె పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు! చిరిగిపోయిన, సరిపోని బట్టల మధ్య నుండి ఉప్పొంగుతున్నట్లుగా కనిపించే ఆమె అందమైన శరీర ఆకృతిని చూస్తూ అతను కలత చెందేవాడు. ఆమె తనను గమనిస్తోందని అతనికి తెలుసు. నిజమే, ఉన్నత కుటుంబాలకు చెందిన అమ్మాయిల మాదిరిగా ఆమె చిరునవ్వు చిందించడం గానీ, అల్లరిగా కన్ను గీటడం గానీ చేసేది కాదు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం అతనికి ఖచ్చితంగా తెలిసేది—ఆమె తనను ఎంతో గౌరవంతో, ఆరాధనా భావంతో చూసేది. చిన్నపిల్ల కావడం, అటువంటి పరిస్థితుల్లో ఎలా ప్రవర్తించాలో తెలియకపోవడం వల్ల, ఆమె కళ్ళలో ఆరాధన తప్ప అంతకు మించిన భావాలను వ్యక్తం చేయడం ఆమెకు సాధ్యమయ్యేది కాదు.

ఒక సాయంత్రం, అతని తండ్రి పని మీద పక్క గ్రామానికి వెళ్ళారు, తల్లి వంటగదిలో పనిలో నిమగ్నమై ఉంది. ఇంట్లో ఒక ఏకాంత మూలలో, తన ముందున్న బియ్యం కుప్పలో రాళ్లను ఏరుతూ సుబ్బి ఒంటరిగా కూర్చుని ఉంది. జగన్నాథరావు ధైర్యం చేసి ఆమె దగ్గరకు వెళ్లాడు. ఆమె అతన్ని పైకి చూసి, వెంటనే సిగ్గుతో కళ్లు దించుకుంది. ఆ స్పందనతో ఉత్సాహం పొందిన అతను, ఆమె ఒట్టి భుజాన్ని తాకాడు. ఆ స్పర్శతో వారిద్దరి శరీరాల్లోనూ ఒక రకమైన విద్యుత్ ప్రవాహం లాంటి అనుభూతి కలిగింది. సరిగ్గా అప్పుడే బయట ఏదో శబ్దం వినిపించినట్లు అనిపించడంతో, అతను హడావిడిగా బయటకు వచ్చాడు. కానీ అక్కడ ఎవరూ లేకపోవడంతో, మళ్లీ ధైర్యం కూడగట్టుకుని లోపలికి వెళ్లాడు.

సుబ్బి విషయానికొస్తే, అంత సున్నితంగా తన భుజాన్ని ఎవరూ తాకలేదు; ఆ అనుభూతి ఆమెకు ఏమాత్రం అసహ్యంగా అనిపించలేదు… ఆమె అందుకు అంగీకరించింది.

త్వరలోనే సెలవులు ముగిశాయి, జగన్నాథరావు తన కాలేజీకి తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు.

తక్షణ భవిష్యత్తుకు మించి ఆలోచించేంత పరిణితి సుబ్బికి లేదు. ఆమెకు కేవలం రెండు విషయాలు మాత్రమే తెలుసు: మొదటిది, తాను గర్భవతినైన విషయాన్ని సాధ్యమైనంత కాలం రహస్యంగా ఉంచాలి; రెండవది, ఆ స్థితిలో శారీరక శ్రమతో కూడిన పనులు చేయడం కష్టమైనా సరే, తన దైనందిన బాధ్యతలను నిర్వర్తించాలి.

కానీ ఆమె తన గర్భవతి అన్న విషయాన్ని దాచలేకపోయింది. తన శరీరంలో కనిపిస్తున్న మార్పుల వల్ల బయటపడుతున్న ఆ నిజాన్ని ఎలా ఎదుర్కోవాలో ఆమెకు అర్థం కాలేదు. ఆ పరిస్థితిని దాచడం అసాధ్యమైపోయింది, దాంతో ఆమెకు ఏమైందో అందరికీ స్పష్టంగా తెలిసిపోయింది.

ఒక రోజు జగన్నాథరావు తల్లి రత్తమ్మ, సుబ్బిని తన గదికి పిలిచి, ఒక తల్లికి మించిన ఆప్యాయతతో ఇలా అడిగింది: “అమ్మా సుబ్బీ, నిన్ను లొంగదీసుకున్నది ఎవరో చెప్పు. వాడి పేరేమిటో చెప్పు. వాడు నీకు చేసిన అన్యాయానికి తగినట్లుగా వాడి చేత సరిదిద్దేలా చేస్తాం.”

ఈ విషయం గురించి ఎవరైనా దయతో అడిగినప్పుడు, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడకుండా కేవలం ఏడవడం మాత్రమే చేయాలని సుబ్బి అప్పటికే గ్రహించింది!

ఆ వార్త త్వరగానే పొగలా వ్యాపించింది, కానీ ఎవరూ జగన్నాథరావు పేరును సుబ్బి వ్యవహారంతో ముడిపెట్టలేదు. అతను ఆ గ్రామంలో కేవలం ఒక వారం మాత్రమే ఉన్నాడు, పైగా ఈ సెలవుల్లో అతను అక్కడికి వచ్చాడన్న విషయం కూడా ఎవరికీ గుర్తులేదు.

సుబ్బి ఏడవడం మొదలుపెట్టగానే రత్తమ్మ మనసు కరిగింది; ఆమె ఆ దురదృష్టవంతురాలైన అమ్మాయిని ఓదారుస్తూ, ఏడవవద్దని చెప్పి, భయపడాల్సిన అవసరం లేదని దాదాపుగా భరోసా ఇచ్చింది. ఆ మంచి వృద్ధురాలు తన భర్త దగ్గరకు వెళ్లి పాపం సుబ్బి గురించి అంతా చెప్పింది. ఆ విషయం వినగానే వెంకయ్య కంగారుపడి, “ఆ దౌర్భాగ్యురాలిని ఇంటి నుండి బయటకు పంపేయ్, ఆ గొడవ వదిలిపోతుంది. ఆ చెడిపోయిన దాని సంగతి చూడు! ఆమెకు కనీసం బుద్ధి ఉండాలి కదా,” అని తొందరగా అన్నాడు.

రత్తమ్మ బతిమాలింది: “ఆమె అమాయకురాలని, పాపం చిన్నపిల్ల అని మీకు తెలుసు కదా. ఆమెను బయటకు పంపడం వల్ల ఏం ప్రయోజనం? ఆమె ఇంకా దారి తప్పిపోతుంది. ఎవరో ఒక పోకిరీ ఆమెను మోసం చేశాడు, పాపం ఆమె ఒంటరిగా బాధపడాల్సి వస్తోంది.”

సుబ్బి చిన్నారిగా ఉన్నప్పటి నుండే రత్తమ్మ ఆమెను పెంచింది, సుబ్బిలోని సరళమైన అమాయకత్వం పట్ల ఆమెకు అనురాగం ఏర్పడింది. కానీ వెంకయ్యకు, ముఖ్యంగా ఇలాంటి విషయాల్లో, ఎవరి పట్లా మినహాయింపులు ఇచ్చే గుణం లేదు. అతను కాస్త అసహనంతో తన మంచం మీద నుండి లేచాడు; ఆ అసహనం రత్తమ్మ మీద కాదు, ఆ పరిస్థితి మీద కలిగింది.

“ఆమెను బయటకు పంపేయ్,” అని అతను మళ్ళీ అన్నాడు. “మోసపోవడానికి ముందే ఆమె రెండుసార్లు ఆలోచించి ఉండాల్సింది. ఇప్పుడు మనం ఆమెను మామూలుగానే ఇంట్లో ఉంచుకుంటామని ఆమె ఎలా ఆశిస్తుంది?”

పురుషుల తీరు పట్ల రత్తమ్మకు ఆగ్రహం కలిగింది, ఆమె కళ్ళలో ఆ అసహనం స్పష్టంగా కనిపించింది. ఆమె ఒక్కసారిగా గొంతు పెంచి, ధిక్కార స్వరంతో ఇలా అంది: “స్త్రీలు పడే కష్టాల గురించి మగవాళ్లకు ఏం తెలుసు? ఆమె జీవితాన్ని నాశనం చేసిన ఆ వెధవ ఏమో రాజభోగంగా వీధుల్లో తిరుగుతుంటాడు, కానీ ఈ పాపం చేసిన అమ్మాయి మాత్రం ఆ బాధలన్నీ భరించాల్సి వస్తోంది. దేవుడికి కూడా మగవాళ్లంటేనే పక్షపాతం. ఆమెను వెళ్లిపోమని నేను చెప్పలేను. అంతగా కావాలనుకుంటే మీరే ఆమెను బయటకు గెంటేయండి.”

ఆమె ఆవేశంతో ఊగిపోతుండటంతో వెంకయ్య ఏమీ అనలేకపోయాడు. అయోమయంగా, “అయితే మనం ఏం చేయగలం? ఆమె తన కష్టాలను తానే కొనితెచ్చుకుంది కదా,” అన్నాడు.

“అవును, కానీ ఆమెను ఇంట్లో ఉంచుకుంటే తప్పేంటి? ఆమె మనకు బంధువు కాదు కదా, కాబట్టి జనం మనల్ని ఏమీ అనలేరు. మనం చూపేది కాస్త ఉదారత మాత్రమే, ఉదారత ఎప్పుడూ వృథా పోదు. ఆమె ఈ ఇంట్లోనే పెరిగింది, కాబట్టి ఇక్కడే ఉండనివ్వండి.”

వెంకయ్య అప్పుడు ఏమీ అనకుండా బయటకు వెళ్లిపోయాడు; భార్య వల్ల ఈ వ్యవహారం అంతా గందరగోళంగా మారి, తనకు చాలా కష్టంగా తయారైందన్నట్లుగా అతను ముఖం చిట్లించాడు. ఇక రత్తమ్మ విషయానికొస్తే, సుబ్బి ఇంట్లో పని చేస్తూ అక్కడే కొనసాగడానికి తన భర్త అనుమతి లభించినట్టేనని ఆమె భావించింది.

అలా సుబ్బి వాళ్ళతో కలిసి జీవించడం కొనసాగించింది. ఒకవైపు రత్తమ్మ చూపే నిరంతర శ్రద్ధ, మరోవైపు వెంకయ్య చూపే తీవ్ర అసహ్యం—వీటి మధ్య ఆమె జీవితం సాఫీగానే సాగింది. వెంకయ్య తన అసహనాన్ని బయటపడేలా గట్టిగా చెప్పలేకపోయినా, చిన్న చిన్న విషయాలకే తరచుగా కోపగించుకునేవాడు. దీనివల్ల రత్తమ్మ తన నిర్ణయానికి మరింత కట్టుబడి ఉండేది; పైగా, భర్త పెరుగుతున్న కోపం నుండి ఆ అమ్మాయిని కాపాడాలన్నట్లుగా ఆమె సుబ్బిని మరింత శ్రద్ధగా చూసుకునేది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ప్రసవం కోసం పుట్టింటికి వచ్చిన కూతురిని చూసుకున్నట్లుగా రత్తమ్మ సుబ్బిని చూసుకునేది.

తన ఏకైక సంతానం జగన్నాథరావు పుట్టడానికి ముందు జరిగిన విషయాలన్నీ రత్తమ్మకు అస్పష్టంగా గుర్తుండేవి. అది ప్రతి స్త్రీకి ఒక ప్రత్యేకమైన అనుభవం. రకరకాల ప్రత్యేకమైన వంటకాలు తినాలని బలమైన కోరిక కలిగినా, చివరికి ఏదీ నోటికి రుచించేది కాదు. ప్రపంచమంతా నిరాశతో నిండిపోయినట్లు అనిపించే సందర్భాలు ఉండేవి. అత్యంత కఠినమైన స్వభావం కలిగిన స్త్రీలలో కూడా అప్పుడు ఒక రకమైన మృదువైన భావన కలిగేది. పురుషులు కూడా గర్భిణీ స్త్రీని సాధారణం కంటే ఎక్కువ ఆప్యాయతతో చూసేవారు. ఆమె అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించేది; అంతేకాక, ఇంట్లోని వారందరిలోనూ తానే అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తిని అన్నట్లుగా ఆమెకు తెలియకుండానే ఆమె ప్రవర్తనలో ఒక రకమైన ఆత్మవిశ్వాసం లేదా ప్రాధాన్యత కనిపించేది.

సుబ్బి ఏమీ అడగకపోయినా, రత్తమ్మ ఆమె కోసం రకరకాల పాయసాలు వండి పెట్టేది. సుబ్బికి అవి నచ్చినా నచ్చకపోయినా, ఆ పతిత స్త్రీ పట్ల ఒక తల్లిగా తన పవిత్ర బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తున్నానన్న భావన రత్తమ్మకు ఎంతో సంతృప్తినిచ్చేది.

కాలక్రమేణా సుబ్బి ఒక మగబిడ్డకు జన్మనిచ్చింది. ఆ బిడ్డ ఎంతో అందంగా, బొద్దుగా ఉండేవాడు. ఆ బిడ్డను చూడగానే రత్తమ్మ హృదయం ఆనందంతో ఉప్పొంగింది; వెంటనే ఆ బిడ్డను తన చేతుల్లోకి తీసుకోవాలని ఆమెకు అనిపించినా, వాస్తవానికి ఆమె అలా చేయలేదు. గత ఇరవై ఏళ్లుగా ఆ ఇంటి పైకప్పు కింద కొత్తగా ఒక ప్రాణి రాకను చాటిచెప్పే ఆ తొలి కేక వినిపించలేదు; ఇప్పుడు ఆ కేక వినిపించినప్పుడు, అది ఎవరి బిడ్డ అన్న విషయం రత్తమ్మకు అనవసరమైంది. నిజానికి, ఆ బిడ్డ అక్రమ సంతానమని గానీ, సుబ్బి ప్రవర్తనలో జరిగిన క్షమించరాని తప్పిదం వల్ల కలిగిన ఫలితమని గానీ ఆమె ఏమాత్రం ఆలోచించలేదు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –25-9-26-ఉయ్యూరు —