జర్మన్ మహాకవి ,రచయిత ,విమర్శకుడు ,దార్శనికుడు తత్వ వేత్త , , కాళిదాసు శాకుంతలం చదివి పరవశంతో నృత్యం చేసిన -గోథే జీవిత చరిత్ర -5

. 77

అతను అనేక అద్భుతమైన ఓక్ మరియు బీచ్ అడవుల చిత్రాలను గీశాడు. అతని పశువుల చిత్రాలు ప్రశంసనీయంగా ఉండేవి. విస్తృతమైన వివరాలతో కూడిన డచ్ చిత్రకళా శైలిని అనుసరించే జంకర్, ఈ రకమైన ‘ట్యాపెస్ట్రీ’ (గోడ అలంకరణ వస్త్రం) తరహా చిత్రకళను నిర్వహించడంలో అంతగా నైపుణ్యం కలిగి ఉండేవాడు కాదు; అయినప్పటికీ, మంచి పారితోషికం కోసం వివిధ భాగాలను పూలు మరియు పండ్ల చిత్రాలతో అలంకరించడానికి అతను అంగీకరించేవాడు.

చిన్నతనం నుండే ఈ చిత్రకారులందరూ నాకు పరిచయం ఉండటం, వారి స్టూడియోలను తరచుగా సందర్శించడం మరియు కౌంట్‌కు నా సాంగత్యం ఇష్టంగా ఉండటం వల్ల, చిత్రాలకు సంబంధించిన చర్చలు, ఆర్డర్లు మరియు వాటి అప్పగింతల సమయంలో నేను అక్కడ ఉండేవాడిని. స్కెచ్‌లు లేదా నమూనాలను సమర్పించినప్పుడు నా అభిప్రాయాన్ని స్వేచ్ఛగా చెప్పేవాడిని. బైబిల్, లౌకిక చరిత్ర లేదా పురాణాల ఆధారంగా గీసిన చారిత్రక చిత్రాలలోని ముఖ్యాంశాలను త్వరగా గ్రహించే సామర్థ్యం వల్ల, ముఖ్యంగా నేను క్రమం తప్పకుండా హాజరయ్యే వేలంపాటలలో కళాభిమానుల మధ్య నాకు కొంత గుర్తింపు లభించింది. సంకేతాత్మక చిత్రాల (allegorical pictures) అర్థాన్ని నేను ఎల్లప్పుడూ సరిగ్గా గ్రహించలేకపోయినప్పటికీ, నాకంటే బాగా వాటిని అర్థం చేసుకునేవారు అక్కడ అరుదుగా ఉండేవారు. ఏదైనా వస్తువును లేదా దృశ్యాన్ని చిత్రించమని నేను తరచుగా కళాకారులను ఒప్పించేవాడిని; ఇప్పుడు లభించిన అవకాశాన్ని కూడా నేను సంతోషంగా వినియోగించుకున్నాను. జోసెఫ్ (బైబిల్ పాత్ర) జీవిత చరిత్రను వివరించే పన్నెండు చిత్రాల గురించి నేను రాసిన ఒక సమగ్రమైన వ్యాసం నాకు ఇప్పటికీ గుర్తుంది; వాటిలో కొన్నింటిని ఆ తర్వాత చిత్రించారు.

ఒక బాలుడికి ఇది ఖచ్చితంగా ప్రశంసనీయమైన ఘనతే అయినప్పటికీ, ఈ కళాకారుల సమూహంలో నాకు ఎదురైన ఒక చిన్న అపజయం లేదా ఇబ్బందికరమైన సంఘటన గురించి కూడా నేను చెప్పాలి. ఆ గదిలోకి ఎప్పటికప్పుడు తీసుకువచ్చిన చిత్రాలన్నీ నాకు బాగా తెలుసు. నా చిన్ననాటి కుతూహలం ఏ విషయాన్నీ వదిలిపెట్టేది కాదు — దేనినీ పరిశీలించకుండా ఉండేది కాదు. ఒకసారి స్టవ్ వెనుక ఒక నల్లని పెట్టె నాకు కనిపించింది; దానిలో ఏముందో తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తితో, ఏమాత్రం ఆలోచించకుండానే నేను దాని తాళం తీసి తెరిచాను. అందులో ఉన్న చిత్రం సాధారణంగా అందరికీ కనిపించే రకానికి చెందినది కాదు; నేను వెంటనే దాన్ని మూసివేయడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ, అంత వేగంగా చేయలేకపోయాను. సరిగ్గా అప్పుడే కౌంట్ లోపలికి వచ్చి నన్ను పట్టుకున్నాడు. “ఆ పెట్టెను తెరవడానికి నీకు ఎవరు అనుమతి ఇచ్చారు?” అని ఆయన ఒక రాజప్రతినిధికి తగిన గంభీరమైన ధోరణిలో ప్రశ్నించాడు. నా దగ్గర చెప్పడానికి ఏమీ లేకపోవడంతో, ఆయన వెంటనే చాలా కఠినంగా నా శిక్షను ప్రకటించాడు: “ఎనిమిది రోజుల పాటు నువ్వు ఈ గదిలోకి అడుగుపెట్టకూడదు,” అని ఆయన అన్నాడు. నేను తల వంచి నమస్కరించి అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయాను. నేను అతని ఆజ్ఞలను అత్యంత కచ్చితంగా పాటించేవాడిని; ఇది అప్పుడు పనిలో నిమగ్నమై ఉండి, నా సాంగత్యాన్ని కోరుకునే మంచివాడైన ‘సీకాట్జ్’ (Seekatz) కు చాలా చిరాకు కలిగించేది. చిన్నపాటి పంతంతో, నేను నా విధేయతను ఎంతలా ప్రదర్శించానంటే, సాధారణంగా అతనికి తెచ్చిచ్చే కాఫీని గది గడప మీదే వదిలేసేవాడిని. అప్పుడు అతను తన పనిని ఆపి దాన్ని తెచ్చుకోవాల్సి వచ్చేది; దీనివల్ల అతనికి ఎంత కోపం వచ్చేదంటే, దాదాపు నాపై అసహ్యం పెంచుకునేంత పరిస్థితి ఏర్పడింది.

అసలు నేర్చుకోని ఫ్రెంచ్ భాషకు సంబంధించిన ఇబ్బందులను ఆ పరిస్థితుల్లో ఎలా అధిగమించానో వివరంగా, స్పష్టంగా చెప్పడం ఇక్కడ సముచితంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ కూడా నా సహజ సామర్థ్యాలు నాకు ఎంతగానో ఉపయోగపడ్డాయి; ఒక భాషలోని శబ్దాలు, మార్పులు, ఉచ్చారణ, స్వరం మరియు ఇతర బాహ్య లక్షణాలను సులభంగా గ్రహించే శక్తి నాకు ఉండేది. నాకు చాలా లాటిన్ పదాలు తెలుసు; ఇటాలియన్ భాష మరికొన్ని పదాలను గుర్తుచేసేది. పనివాళ్లు, సైనికులు, కావలివారు మరియు సందర్శకుల మాటలు వినడం ద్వారా, లోతైన సంభాషణలు చేయలేకపోయినా, కనీసం ప్రశ్నలు అడగడానికి మరియు సమాధానాలు చెప్పడానికి సరిపడా భాషా పరిజ్ఞానాన్ని త్వరగానే సంపాదించాను. అయితే, వీటన్నింటికంటే నాటకశాల (థియేటర్) నుండి పొందిన ప్రయోజనం చాలా గొప్పది. మా తాతగారు నాకు ఒక ఉచిత టికెట్ ఇచ్చేవారు; మా నాన్నగారికి ఇష్టం లేకపోయినా, అమ్మ మద్దతుతో నేను దాన్ని ప్రతిరోజూ ఉపయోగించేవాడిని. విదేశీ నాటక ప్రదర్శనలో ‘పిట్’ (ప్రేక్షకుల ముందు భాగం)లో కూర్చుని, అక్కడి ప్రతి కదలికను, హావభావాలను నిశితంగా గమనించేవాడిని. అక్కడ మాట్లాడేది నాకు ఏమాత్రం అర్థం కాకపోయినా, నటుల అభినయం మరియు వారి స్వరంలోని భావాల ద్వారానే నేను ఆనందాన్ని పొందేవాడిని. ముఖ్యంగా హాస్య నాటకాలు (కామెడీ) నాకు అస్సలు అర్థమయ్యేవి కావు; ఎందుకంటే అందులో సంభాషణలు చాలా వేగంగా సాగేవి మరియు దైనందిన జీవితానికి సంబంధించిన విషయాలు ఉండేవి, వాటికి సంబంధించిన పదబంధాలు నాకు ఏమాత్రం తెలియవు. విషాద నాటకాలు (ట్రాజెడీ)… అది తరచుగా ప్రదర్శించబడేది కాదు, కానీ ‘అలెగ్జాండ్రిన్’ (Alexandrine) పద్య పాదాలలోని క్రమబద్ధమైన నడక మరియు లయ, అలాగే అందులో పునరావృతమయ్యే పదబంధాలు, దానిని నాకు అన్ని విధాలా సులభంగా అర్థమయ్యేలా చేశాయి. ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే, మా నాన్నగారి గ్రంథాలయంలో దొరికిన రాసిన్ (Racine) రచనలను నేను చదవడం మొదలుపెట్టాను; నాటకీయ శైలిలో ఆ రచనలలోని కొన్ని భాగాలను గట్టిగా చదివి వినిపించేవాడిని. వినికిడికి మరియు వాక్కుకు మధ్య సన్నిహిత సంబంధం ఉన్నందున, నేను ఎంతో ఉత్సాహంతో అలా చేసేవాడిని; అయితే, ఆ వాక్యాలలోని పూర్తి భావాల మధ్య ఉండే సంబంధాన్ని నేను అప్పుడు పూర్తిగా గ్రహించలేకపోయేవాడిని. శిక్షణ పొందిన చిలుకలాగా నేను కొన్ని భాగాలను కంఠస్థం కూడా చేసేవాడిని; చిన్నతనంలోనే బైబిల్‌లోని (అప్పట్లో నాకు పెద్దగా అర్థం కాని) కొన్ని భాగాలను గుర్తుంచుకుని, ప్రొటెస్టెంట్ బోధకుల శైలిలో వాటిని వల్లెవేయడం అలవాటుగా ఉండటం వల్ల, ఇది నాకు సులభంగా అనిపించేది. ఆ కాలంలో పద్య రూపంలో ఉండే ఫ్రెంచ్ హాస్య నాటకాలు బాగా ప్రాచుర్యంలో ఉండేవి. డెస్టౌచెస్ (Destouches), మారివో (Marivaux) మరియు లా చౌసే (La Chaussée) వంటి వారి రచనలు తరచుగా ప్రదర్శించబడేవి;

80 సత్యం మరియు కవిత్వం;

చాలా హుందాైన పద్ధతిలో అది జరిగేది. అంతకుముందెన్నడూ నేను అలాంటి దృశ్యాన్ని చూడలేదు, కానీ పదే పదే అక్కడికి వెళ్లడం వల్ల అది నాకు చాలా సహజమైన విషయంగా అనిపించసాగింది. త్వరలోనే ఆ పరిచయం ఒక విచిత్రమైన ఆసక్తికి దారితీసింది. నేను పరిచయం పెంచుకున్న ఆ బాలుడి పేరు ‘డెరోన్స్’ అని పిలుద్దాం; అతనికి కాస్త అహంకారం ఉన్నప్పటికీ, మంచి ప్రవర్తన మరియు మర్యాదపూర్వకమైన నడవడిక కలిగిన యువకుడు. అతను నన్ను తన సోదరితో పరిచయం చేశాడు. ఆమె మాకంటే కొంచెం పెద్దది, మంచి ఆకృతి, గోధుమ రంగు ఛాయ, నల్లని జుట్టు మరియు కళ్లు కలిగిన ఆహ్లాదకరమైన యువతి. ఆమె ప్రవర్తన చాలా నిశ్శబ్దంగా, పైగా విషాదభరితంగా ఉండేది. ఆమెకు నచ్చేలా ప్రవర్తించడానికి నేను అన్ని విధాలా ప్రయత్నించాను, కానీ ఆమె దృష్టిని ఆకర్షించడంలో విఫలమయ్యాను. చిన్న వయసు అబ్బాయిల కంటే తాము వయసులో చాలా పెద్దవారమని యువతులు భావిస్తారు; యువకుల పట్ల ఆకర్షితులవుతూనే, తమపై ఆసక్తి చూపే చిన్న వయసు అబ్బాయిల పట్ల మాత్రం ఒక ‘అత్తయ్య’ లాంటి ధోరణిని ప్రదర్శిస్తారు. — అతని తమ్ముడితో మాత్రం నాకు ఎటువంటి పరిచయం లేదు.

వారి తల్లి రిహార్సల్స్‌కు వెళ్ళినప్పుడు లేదా బయట ఎవరినైనా కలవడానికి వెళ్ళినప్పుడు, మేము తరచుగా వారి ఇంట్లో కలుసుకుని ఆడుకునేవాళ్ళం. ఆ యువతికి ఏదో ఒక పువ్వు, పండు లేదా మరేదైనా వస్తువు ఇవ్వకుండా నేను ఎప్పుడూ అక్కడికి వెళ్ళేవాడిని కాదు. ఆమె వాటిని ఎంతో సంతోషంగా స్వీకరించి, చాలా మర్యాదగా కృతజ్ఞతలు చెప్పేది; కానీ ఆమె ముఖంలోని విషాదం ఎప్పుడూ తొలగలేదు, అలాగే నా గురించి ఆమె ప్రత్యేకంగా ఆలోచించినట్లు కూడా నాకు ఎప్పుడూ అనిపించలేదు.

చివరికి, ఆమె రహస్యం నాకు తెలిసిందని నేను అనుకున్నాను. అందమైన ఒక వ్యక్తి యొక్క క్రేయాన్ చిత్రాన్ని ఆ బాలుడు నాకు చూపించాడు; అది వారి తల్లి మంచం వెనుక, చక్కని పట్టు తెరల మధ్య వేలాడదీయబడి ఉంది. అదే సమయంలో, అతను ఒక రకమైన చమత్కారమైన చూపుతో, “అతను మా నాన్న కాదు, కానీ అచ్చం మా నాన్నలాగే ఉంటాడు” అని చెప్పాడు. అతను ఆ వ్యక్తిని గొప్పగా కీర్తిస్తూ, అతని గురించి ఎన్నో విషయాలను చాలా వివరంగా, ఆడంబరంగా నాకు చెప్పినప్పుడు, ఆ కుటుంబంలోని కుమార్తె తండ్రికి చెందినదై ఉండవచ్చనీ, కానీ మిగిలిన ఇద్దరు పిల్లలు ఆ సన్నిహిత మిత్రుడికి చెందినవారై ఉండవచ్చనీ నేను దాదాపుగా నమ్మేలా చేశాడు. ఆ ఆలోచనతో ఆమెలోని విషాదానికి కారణం నాకు అర్థమైంది, దాంతో ఆమె పట్ల నాకున్న అభిమానం మరింత పెరిగింది. ఆ అమ్మాయి పట్ల నాకున్న ఇష్టం, ఆమె సోదరుడి అదుపులేని ప్రవర్తనను భరించడంలో నాకు సహాయపడింది. కేవలం గౌరవం కోసం మాత్రమే పోరాడి, ఎదుటివారికి హాని తలపెట్టకుండానే ద్వంద్వ యుద్ధాల్లో గెలిచిన తన పరాక్రమ గాథలను వినాల్సిన పరిస్థితి నాకు తరచుగా ఎదురయ్యేది. అతను ఎప్పుడూ తన ప్రత్యర్థి ఆయుధాన్ని లాగేసుకుని, ఆపై వారిని క్షమించేవాడు; నిజానికి అతను ఎంతటి నిపుణుడైన కత్తిసాము యోధుడంటే, ఒకసారి తన ప్రత్యర్థి కత్తిని కొట్టి పైనున్న చెట్టు మీద పడేలా చేసిన తర్వాత, దాన్ని తిరిగి ఎలా దక్కించుకోవాలో తెలియక అయోమయంలో పడిపోయాడు.

నాకు లభించిన ఉచిత టికెట్ వల్ల థియేటర్‌కు వెళ్లడం చాలా సులభమైంది. ‘షుల్త్‌హీస్’ (Schultheis) చేతుల మీదుగా వచ్చిన ఆ టికెట్ నాకు ఏ సీటులోనైనా కూర్చునే అవకాశాన్ని కల్పించేది, తద్వారా ‘ప్రోసీనియం’ (వేదిక ముందు భాగం) వద్ద ఉన్న సీట్లలో కూడా కూర్చునే వీలుండేది. ఫ్రెంచ్ శైలిలో నిర్మించిన ఆ భాగం చాలా లోతుగా ఉండేది; దాని ఇరువైపులా తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న కంచెతో కూడిన సీట్లు వరుసలుగా అమర్చబడి ఉండేవి, దీనివల్ల మొదటి వరుస సీట్లు వేదిక కంటే కొంచెం మాత్రమే ఎత్తులో ఉండేవి. ఆ ప్రాంతం అత్యంత గౌరవప్రదమైనదిగా పరిగణించబడేది మరియు సాధారణంగా అధికారుల కోసం కేటాయించబడేది. అయితే, నటులకు మరీ దగ్గరగా కూర్చోవడం వల్ల నాటకంలోని భ్రమ (illusion) పూర్తిగా పోకపోయినా, ఆనందం మాత్రం కొంతమేర తగ్గేది. వోల్టేర్ (Voltaire) ఫిర్యాదు చేసిన ఆ పద్ధతిని లేదా దుర్వినియోగాన్ని నేను స్వయంగా చూశాను మరియు అనుభవించాను. ఉదాహరణకు, సైనిక దళాలు పట్టణం గుండా వెళ్తున్నప్పుడు థియేటర్ ప్రేక్షకుల రద్దీతో నిండిపోయిన సందర్భాల్లో, సాధారణంగా అప్పటికే ఆక్రమించబడి ఉండే ఆ గౌరవప్రదమైన సీట్ల కోసం ప్రముఖ అధికారులు పోటీపడేవారు. అప్పుడు, వేదిక ముందు భాగం (ప్రోసీనియం) నుండి ప్రధాన వేదిక మీదికి అదనపు బెంచీలు మరియు కుర్చీల వరుసలను ఏర్పాటు చేసేవారు. దీనివల్ల, ఆ సైనిక దుస్తులు మరియు పతకాలు ధరించిన అధికారుల మధ్య మిగిలిన అతి తక్కువ స్థలంలోనే నాటకంలోని నాయకానాయికలు తమ రహస్యాలను వెల్లడించాల్సి వచ్చేది. అటువంటి పరిస్థితుల్లో ‘హైపర్మ్‌నెస్ట్రా’ (Hypermnestra) నాటక ప్రదర్శన జరగడాన్ని కూడా నేను చూశాను.

నాటకంలోని అంకముల (acts) మధ్య తెర పడేది కాదు. అక్కడ నాకు చాలా విచిత్రంగా అనిపించిన ఒక ఆచారాన్ని నేను తప్పక ప్రస్తావించాలి; ఒక మంచి జర్మన్ యువకుడిగా, కళాత్మకతకు విరుద్ధమైన ఆ పద్ధతిని భరించడం నాకు కష్టంగా అనిపించేది. వేదికను ఒక పవిత్ర స్థలంగా భావించేవారు; అక్కడ జరిగే ఏ చిన్న అంతరాయమైనా ప్రజల గౌరవానికి భంగం కలిగించే నేరంగా పరిగణించబడి, తక్షణమే శిక్షించబడేది. అందుకే అన్ని హాస్య నాటకాలలోనూ, వేదిక ముందు వేలాడే తెర వెనుక భాగంలో, అందరికీ కనిపించేలా ఇద్దరు గ్రెనేడియర్లు (సైనికులు) తమ తుపాకులను నేలకు ఆనించి నిలబడేవారు. ఆ కుటుంబ వ్యవహారాలలో జరిగే ప్రతిదానికీ వారు సాక్షులుగా ఉండేవారు. నేను ముందే చెప్పినట్లుగా, అంకముల మధ్య తెర పడేది కాదు. సంగీతం మొదలైనప్పుడు, కాపలా ఉన్న సైనికులను మార్చడానికి (relief) వేదిక పక్క భాగాల నుండి మరో ఇద్దరు గ్రెనేడియర్లు వారి ముందు నుండే నడిచి వచ్చేవారు; అప్పటివరకు కాపలా ఉన్నవారు అదే పద్ధతిలో వెనక్కి వెళ్ళేవారు. నిజానికి, నాటక ప్రపంచం కల్పించే భ్రమను (illusion) లేదా వాస్తవికత అనే భావనను నాశనం చేయడానికి ఇటువంటి పద్ధతి సరిగ్గా సరిపోయేది. డిడెరోట్ (Diderot) సూత్రాలు మరియు ఉదాహరణల ప్రకారం, వేదికపై సహజత్వాన్ని ప్రదర్శించడం అవసరమని, అలాగే నాటక కళ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ప్రేక్షకులను పూర్తిగా ఆ భ్రమలో ముంచెత్తడమేనని భావించే ఆ కాలంలో, ఇలాంటి పద్ధతిని పాటించడం మరింత విచిత్రంగా అనిపించేది. విషాద నాటకాలకు (tragedy) మాత్రం ఇటువంటి సైనిక జోక్యం ఉండేది కాదు.

సత్యం మరియు కవిత్వం (Truth and Poetry) పోలీసు నిబంధనలు, మరియు ప్రాచీన కాలపు వీరులకు…

రక్షణ హక్కు…

సత్యం మరియు కవిత్వం

అక్కడికి వచ్చిన జనరల్స్‌లో, ముఖ్యంగా ప్రిన్స్ సోబిస్ (Prince Soubise) నాకు ఒక ఆకర్షణీయమైన, మర్యాదపూర్వకమైన పెద్దమనిషిగా గుర్తుకొస్తున్నారు. కానీ మార్షల్ డి బ్రోగ్లియో (Marshal de Broglio) నాకు ఇంకా స్పష్టంగా గుర్తిండిపోయారు; ఆయన చూడటానికి చిన్న వయసు వారిలా, దృఢమైన శరీర ఆకృతితో (కానీ మరీ భారీగా కాకుండా), చురుకైన మరియు పరిశీలనా శక్తి కలిగిన వ్యక్తిగా ఉండేవారు. ఆయన తరచుగా ‘కింగ్స్ లెఫ్టినెంట్’ (రాజు ప్రతినిధి)ని కలవడానికి వచ్చేవారు; వారి చర్చలలో తీవ్రమైన విషయాలు ప్రస్తావనకు వచ్చేవని మేము గమనించకుండా ఉండలేకపోయేవాళ్ళం. మా ఇళ్లలో అపరిచితులు బస చేయడం మొదలైన మొదటి మూడు నెలల్లోనే, మిత్రరాజ్యాల సైన్యం కదులుతోందనీ, బ్రన్స్‌విక్ డ్యూక్ ఫెర్డినాండ్ ఫ్రెంచ్ వారిని ‘మెయిన్’ (Maine) నది అవతలికి తరిమికొట్టడానికి వస్తున్నారనీ ఒక అస్పష్టమైన వార్త వ్యాపించింది. కేవలం విన్న మాటల ఆధారంగా ఆ మిత్రరాజ్యాల సైన్యంపై మాకు పెద్దగా నమ్మకం ఉండేది కాదు; ఎందుకంటే యుద్ధంలో వారికి చెప్పుకోదగ్గ విజయాలు లేవు, పైగా రోస్‌బాక్ యుద్ధం తర్వాత ప్రజలు వారిని చాలా తక్కువగా (అల్పమైన వారిగా) భావించేవారు. కానీ డ్యూక్ ఫెర్డినాండ్ పట్ల మాత్రం చాలా నమ్మకం ఉండేది; ప్రష్యాకు అనుకూలంగా ఉన్నవారందరూ ప్రస్తుత బానిసత్వం నుండి విముక్తి కోసం ఆత్రుతగా ఎదురుచూసేవారు. మా నాన్నగారు ఉత్సాహంగా ఉండేవారు, కానీ అమ్మ మాత్రం ఆందోళన చెందేది. ప్రస్తుత చిన్న కష్టం స్థానంలో భవిష్యత్తులో పెద్ద విపత్తు వచ్చి పడవచ్చునని గ్రహించేంత వివేకం ఆమెకు ఉండేది; ఎందుకంటే ఫ్రెంచ్ వారు డ్యూక్‌ను ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు వెళ్లరనీ, నగర పరిసరాల్లోనే ఉంటూ దాడి కోసం వేచి చూస్తారనీ స్పష్టంగా అర్థమవుతూనే ఉంది. ఫ్రెంచ్ వారి ఓటమి, వారి పలాయనం, నగరం యొక్క రక్షణ (తమ వెనుక భాగాన్ని కాపాడుకోవడానికి మరియు వంతెనను నిలుపుకోవడానికి మాత్రమే అయినా సరే), బాంబు దాడులు, దోపిడీలు – ఇవన్నీ ఊహల్లో మెదులుతూ ఇరు వర్గాల వారిలోనూ ఆందోళనను కలిగించేవి. అనిశ్చితిని అస్సలు భరించలేని మా అమ్మ, తన భయాలను అనువాదకుని ద్వారా ఆ కౌంట్‌కు తెలియజేసింది. అలాంటి సందర్భాల్లో లభించే సాధారణ సమాధానమే ఆమెకూ లభించింది: భయపడాల్సిన పనిలేదు కాబట్టి ఆమె నిశ్చింతగా ఉండవచ్చు; కానీ మౌనంగా ఉంటూ, ఈ విషయాన్ని ఎవరికీ చెప్పకపోవడమే మంచిది.

అనేక సైనిక దళాలు నగరం గుండా వెళ్ళాయి; అవి ‘బెర్గెన్’ వద్ద ఆగాయని మాకు తెలిసింది. రాకపోకలు, అశ్వారూఢుల కదలికలు, హడావిడి పెరిగిపోయాయి; దాంతో మా ఇంట్లో ఉదయం నుండి రాత్రి వరకు కోలాహలంగా ఉండేది. ఆ సమయంలో నేను మార్షల్ డి బ్రోగ్లియోను తరచుగా చూసేదాన్ని; ఆయన ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా, ఒకే రకమైన హావభావాలు మరియు ప్రవర్తనతో ఉండేవారు. నాపై అంత మంచి, చెరగని ముద్ర వేసిన ఆ వ్యక్తి చరిత్రలో అంతటి ప్రఖ్యాతి పొందడం చూసి నాకు ఆనందం కలిగింది. అలా, ఉద్రిక్తతతో కూడిన ‘పాషన్ వీక్’ (యేసు క్రీస్తు శ్రమల వారము) గడిచిన తర్వాత, 1759 నాటి ‘గుడ్ ఫ్రైడే’ వచ్చింది. తుఫాను చెలరేగడానికి ముందు ఒక గాఢమైన నిశ్శబ్దం ఆవరించింది. పిల్లలమైన మాకు ఇంటి బయటకు వెళ్లడం నిషేధించబడింది; మా నాన్నగారు ఆందోళనతో బయటకు వెళ్లారు. యుద్ధం మొదలైంది: నేను ఇంటి పైఅంతస్తు గదిలోకి వెళ్లాను; అక్కడి నుండి చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు కనిపించకపోయినా, ఫిరంగుల గర్జన మరియు తుపాకుల మోతలు స్పష్టంగా వినిపించేవి. కాసేపటికే, రక్తపాతం యొక్క మొదటి ఆనవాళ్లు కనిపించాయి; గాయపడి, దారుణంగా నరకబడిన అనేకమంది సైనికులను బండ్లలో సెయింట్ మేరీ మఠానికి (అప్పటికే అది ఆసుపత్రిగా మార్చబడింది) తరలించడం చూశాము. వెంటనే మా నగర ప్రజల హృదయాలు కరిగిపోయాయి. అప్పటికి ఆహారం తీసుకోగలిగే స్థితిలో ఉన్నవారికి బీర్, వైన్, రొట్టె మరియు డబ్బు పంపిణీ చేశారు. కానీ ఆ తర్వాత, గాయపడిన మరియు బందీలుగా పట్టుబడిన జర్మన్ సైనికులు అక్కడికి వచ్చినప్పుడు, మా జాలికి హద్దులు లేకుండా పోయాయి; బాధపడుతున్న తమ దేశస్థులను ఆదుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ తమ దగ్గరున్నదంతా ఇచ్చేయడానికి సిద్ధపడినట్లు అనిపించింది.

అయితే, ఆ యుద్ధంలో మిత్రపక్షాలకు విజయం దక్కలేదనడానికి ఆ బందీలే నిదర్శనంగా నిలిచారు. తమ పక్షమే విజయం సాధిస్తుందని బలంగా నమ్మిన మా నాన్నగారు, ఓడిపోయిన సైన్యం పారిపోయే క్రమంలో తనను తొక్కుకుంటూ వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని ఆలోచించకుండానే, విజేతలుగా భావించిన వారిని కలవడానికి బయలుదేరారు. ఫ్రైడ్‌బర్గ్ ద్వారం వద్ద ఉన్న తన తోటలోకి వెళ్ళిన ఆయనకు, అక్కడ అంతా నిర్మానుష్యంగా, నిశ్శబ్దంగా కనిపించింది. ఆ తర్వాత, ఆయన బోర్న్‌హీమ్ మైదానం వైపు వెళ్లారు; అక్కడ వెనుక దళాలు (rear-guards) మరియు సామాగ్రిని చూసుకునేవారి చిన్న చిన్న బృందాలు కనిపించాయి. వారు సరదా కోసం మైలురాళ్లపై కాల్పులు జరుపుతుండగా, వాటికి తగిలి వెనక్కి దూసుకొచ్చిన సీసపు గుండ్లు మా కుతూహలంతో వెళ్లిన యాత్రికుడి (మా నాన్నగారి) చెవుల పక్క నుండే వేగంగా దూసుకెళ్లాయి. ‘సాహసం కంటే వివేకంతో వ్యవహరించడమే శ్రేయస్కరం’ అని అతనికి నచ్చజెప్పడంతో అతను వెనుదిరిగాడు. అయితే, అక్కడ ఎదురైన కొన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానంగా, కాల్పుల శబ్దం ద్వారానే అతనికి తెలిసి ఉండాల్సిన విషయాన్ని అతను తెలుసుకున్నాడు: ఫ్రెంచ్ సైన్యం తమ స్థానాలను పట్టుదలగా కాపాడుకుంటూనే ఉంది, వెనక్కి తగ్గే ఆలోచన వారికి అస్సలు లేదు. తీవ్ర అసహనంతో ఇంటికి చేరుకున్న అతనికి, తన దేశస్థులలోని గాయపడినవారు మరియు ఖైదీలు కనిపించగానే అతని సహజమైన సంయమనం పూర్తిగా దెబ్బతిన్నట్లయింది. ఆ తర్వాత, వారికి సహాయం (భిక్ష) అందించేటప్పుడు, అది కేవలం జర్మన్లకే అందాలని అతను కోరుకున్నాడు; కానీ విధి మిత్రులను, శత్రువులను ఒకే కుప్పగా చేర్చి ఉంచడం వల్ల అది అసాధ్యమైంది!

కౌంట్ మాటను పూర్తిగా నమ్మినందున, మా అమ్మ మరియు ఆమె పిల్లలు ఆ రోజును సాధ్యమైనంత ప్రశాంతంగా గడిపారు. మేమందరం ఎంతో సంతోషించాము, కానీ మరుసటి రోజు ఉదయం…

86 సత్యం మరియు కవిత్వం;

ఒక చిన్న సూదిపోటుతో అడిగే ప్రశ్న ద్వారా, ఆమె తన ‘అదృష్ట పేటిక’ (treasure-box) నుండి వర్తమాన మరియు భవిష్యత్తు కాలాలకు ఎంతో ఊరటనిచ్చే భరోసాను పొందింది. మా తండ్రికి కూడా అటువంటి విశ్వాసం, సంతృప్తి కలగాలని మేము కోరుకున్నాము; మేము ఆయనను ఎంతగానో బతిమాలాము; రోజంతా ఆహారం తీసుకోని ఆయనకు బలవంతంగానైనా ఆహారం అందించడానికి ప్రయత్నించాము; కానీ ఆయన మా ఆప్యాయతను, తన సొంత సుఖాన్ని కూడా తిరస్కరించి, తన గదిలో తలుపు వేసుకున్నారు. ఇంతలో మా ఆనందానికి ఎలాంటి భంగం కలగలేదు; ఆ వ్యవహారం ముగిసింది; సాధారణంగా గుర్రపు స్వారీ చేయని రాజుగారి ప్రతినిధి (King’s Lieutenant), తన ఉనికి అవసరమైన ఇంటికి తిరిగి వచ్చారు. మేము ఆయనను కలవడానికి ఉత్సాహంగా పరిగెత్తాము, ఆయన చేతులను ముద్దాడాము మరియు మా ఆనందాన్ని వ్యక్తం చేశాము. ఆయన దీనికి సంతోషించారు; అసాధారణమైన ఆప్యాయతతో, “సరే, మీ కోసం నాకు చాలా సంతోషంగా ఉంది, నా ప్రియమైన పిల్లలారా,” అని అన్నారు. ఆయన తన గదికి వెళ్ళినప్పుడు—అక్కడ అప్పటికే పట్టుబట్టే అభ్యర్థుల గుంపు చేరి ఉంది—మాకు వెంటనే మిఠాయిలు, తీపి వైన్ మరియు అత్యుత్తమమైన ఇతర పదార్థాలను తెప్పించి ఇచ్చారు.

మాకు అప్పుడు చక్కని విందు లభించింది; ఆ విందులో పాల్గొనలేకపోయినందుకు మా పాపం తండ్రి పట్ల జాలిపడ్డాము, ఆయనను కూడా రమ్మని పిలవమని అమ్మను కోరాము; కానీ అటువంటి అనుకూలతలను ఆయన ఎంత అసహనంతో చూస్తారో తెలిసినంత వివేకం ఆమెకు ఉంది. ఇంతలో, ఆమె రాత్రి భోజనాన్ని సిద్ధం చేసింది; ఆయన గదికి కొంత ఆహారాన్ని పంపాలని అనుకుంది, కానీ అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కూడా అటువంటి పద్ధతి లేని పనులను ఆయన ఎప్పుడూ సహించేవారు కాదు. కాబట్టి, తీపి పదార్థాలను తీసివేసిన తర్వాత, సాధారణ భోజన గదికి (డైనింగ్ రూమ్) కిందకు రావాలని ఆయనను ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాము. కొంతసేపటి తర్వాత ఆయన అంగీకరించారు; కానీ మేము ఎలాంటి పరిణామాలకు దారితీసే పనిని మొదలుపెట్టామో మాకు అస్సలు తెలియదు. ఆ మెట్ల దారి ఇల్లు అంతటా, అన్ని ప్రవేశ మార్గాల గుండా విస్తరించి ఉండేది. కిందకు రావాలంటే మా నాన్నగారు కౌంట్ యొక్క కూర్చునే గది (సిట్టింగ్ రూమ్) మీదుగానే వెళ్లాల్సి వచ్చింది. ఆ గది బయట ఉన్న చిన్న గది (యాంటీ-రూమ్) జనాలతో నిండిపోయి ఉండటంతో, ఒకేసారి చాలామందితో మాట్లాడటం కోసం కౌంట్ బయటకు వచ్చారు — దురదృష్టవశాత్తు, సరిగ్గా మా నాన్నగారు కిందకు దిగుతున్నప్పుడే ఆయన బయటకు వచ్చారు. కౌంట్ ఆయన్ని ఆప్యాయంగా పలకరించి, “ఈ అసహ్యకరమైన వ్యవహారం ఇంత సంతోషకరంగా ముగిసినందుకు మనం ఒకరినొకరు అభినందించుకోవాలి,” అని అన్నారు. “అస్సలు కాదు,” అని మా నాన్నగారు కఠినంగా బదులిచ్చారు; “మీరందరూ నరకానికి పోయి ఉంటే బాగుండేది, నేను మీతో పాటు వెళ్లాల్సి వచ్చినా సరే.” కౌంట్ ఒక్క క్షణం తనను తాను అదుపు చేసుకున్నారు, ఆ తర్వాత కోపంతో ఇలా అన్నారు — “దీనికి మీరు మూల్యం చెల్లించుకుంటారు మహాశయా; ఒక మంచి కార్యాన్ని మరియు నన్ను అవమానించినందుకు తగిన ఫలితం అనుభవిస్తారు!”

అంతలో, మా నాన్నగారు చాలా ప్రశాంతంగా కిందకు దిగి, మా దగ్గర కూర్చున్నారు; ఆయన ముఖంలో మునుపటి కంటే ఉల్లాసం కనిపించింది, అలాగే ఆయన ఏదో తినడానికి తీసుకున్నారు. అతను తన మనసులోని భారమైన బాధను తొలగించుకోవడానికి ఎంచుకున్న ఆ తీవ్రమైన మార్గం గురించి మాకు ఏమీ తెలియకపోయినా, ఆ పరిస్థితికి మేము సంతోషించాము. కాసేపటికే మా అమ్మను బయటకు పిలిచారు; ఆ సమయంలో కౌంట్ మాకు ఇచ్చిన తీపి పదార్థాల గురించి మా నాన్నతో ముచ్చటిస్తూ మేము ఆనందంగా గడిపాము. కానీ మా అమ్మ తిరిగి రాలేదు. కాసేపటి తర్వాత ఆ దుబాసీ (అనువాదకుడు) లోపలికి వచ్చాడు. మమ్మల్ని త్వరగా పడుకోమని అతను సైగ చేశాడు; అప్పటికే చాలా పొద్దుపోయింది, కాబట్టి మేము వెంటనే అతని మాట విన్నాము. బాగా నిద్రపోయిన తర్వాత, అంతకుముందు రాత్రి ఆ ఇంట్లో జరిగిన తీవ్రమైన కలకలం గురించి మరుసటి రోజు మాకు తెలిసింది. రాజుగారి ప్రతినిధి (లెఫ్టినెంట్) మా నాన్నను వెంటనే కాపలా గదికి (guard-house) తీసుకువెళ్లాలని ఆదేశించారు. అతనిని ఎదిరించకూడదని అతని కింది అధికారులకు తెలుసు; అయినప్పటికీ, అతని ఆదేశాలను అమలు చేయడంలో జాప్యం చేసినందుకు వారు తరచుగా ప్రశంసలు పొందుతూ ఉండేవారు. ఎప్పుడూ సమయస్ఫూర్తిని కోల్పోని ఆ అనువాదకుడు, ఆ క్లిష్ట సమయంలో వారిని ఆ వైపుగా మళ్లించగలిగాడు. పైగా, అక్కడ అంత పెద్ద గందరగోళం నెలకొని ఉండటంతో, చిన్నపాటి జాప్యం ఎవరి దృష్టిలోనూ పడేది కాదు. అతను మా అమ్మను బయటకు పిలిచి, ఆ విషయాన్ని కాస్త వాయిదా వేయమని వారిని బతిమిలాడమని, విన్నవించమని ఆమెకు సూచించాడు; అదే సమయంలో అతను స్వయంగా కౌంట్ దగ్గరకు వేగంగా వెళ్లాడు. ఆవేశంలో అమాయక వ్యక్తిపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం లేదా తన గౌరవానికి భంగం కలిగించే నిర్ణయం తీసుకోవడం కంటే, అత్యవసరమైన పనులను కూడా పక్కనపెట్టి అంతర్గత గదిలోకి వెళ్ళిపోయేంత ఆత్మనిగ్రహం కౌంట్‌కు ఉండేది.

కౌంట్‌తో ఆ అనువాదకుడు మాట్లాడిన మాటలు, ఆ సంభాషణ క్రమం—వాటి ఫలితం పట్ల ఆ లావుపాటి మధ్యవర్తి ఎంతో గర్వపడేవాడు—అతను వాటిని తరచుగా చెబుతూ ఉండేవాడు, అందుకే నా జ్ఞాపకశక్తి ఆధారంగా నేను వాటిని వివరించగలను.

అతను సాహసించి ఆ గది తలుపు తెరిచి లోపలికి వెళ్ళాడు; నిజానికి అది చాలా తీవ్రమైన శిక్షార్హమైన నేరం. “ఏమిటి…” “ఏం కావాలి?” అని కౌంట్ కోపంగా అరిచాడు. “బయటకి వెళ్లు! ఇక్కడికి సెయింట్ జీన్ తప్ప మరెవరూ రాకూడదు.”

“సరే, ఒక్క క్షణం పాటు నన్నే సెయింట్ జీన్ అనుకుందాం,” అని అనువాదకుడు బదులిచ్చాడు.

“అలా అనుకోవాలంటే చాలా గొప్ప ఊహాశక్తి ఉండాలి! నువ్వు అతన్ని ఇద్దరిని కలిపితే ఎంత ఉంటావో అంత ఉన్నావు! ఇక వెళ్లు!”

“కౌంట్ గారూ, దేవుడు మీకు ఒక గొప్ప వరాన్ని ప్రసాదించాడు, నేను దానినే ఆశ్రయిస్తున్నాను!”

“నువ్వు పొగడ్తలతో మభ్యపెట్టే రకమా? కానీ దానివల్ల నీకు ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదు. వెళ్లు!”

88 సత్యం మరియు కవిత్వం;

“కౌంట్ గారూ, తీవ్రమైన ఆవేశం లేదా కోపం ఉన్న సమయాల్లో కూడా ఇతరుల అభిప్రాయాలను వినే గొప్ప గుణం మీకు ఉంది.”

“సరే, సరే… అసలు సమస్య అదే – నేను మరీ ఎక్కువ కాలం వింటూ వచ్చాను. ఇక్కడ మనల్ని ఇష్టపడరని, ఈ నగర ప్రజలకు మన పట్ల అసంతృప్తి ఉందని నాకు తెలుసు.”

“అందరూ కాదు!”

“చాలామంది. ఏంటి! ఇవి సామ్రాజ్యానికి చెందిన నగరాలు కదా? తమ చక్రవర్తి ఎన్నికై పట్టాభిషిక్తుడు కావడం వీరు చూశారు. ఇప్పుడు ఆయన తన రాజ్యాలను కోల్పోయే ప్రమాదంలో ఉన్నారు, ఒక అన్యాయమైన దురాక్రమణకు పాల్పడిన వ్యక్తికి లొంగిపోయే పరిస్థితి వచ్చింది. అదృష్టవశాత్తూ ఆయన కోసం నమ్మకమైన మిత్రపక్షాలు తమ రక్తాన్ని, సంపదను ధారపోస్తుంటే… శత్రువును అణచివేసే విషయంలో తమ వంతు భారాన్ని మోయడానికి వీరు సిద్ధంగా లేరా!”

“కానీ ఈ భావనలు ఉన్నాయని మీకు చాలా కాలంగా తెలుసు, ఒక వివేకిలా మీరు వాటిని భరించారు; పైగా, ఇలాంటి అభిప్రాయాలు కొద్దిమందికి మాత్రమే ఉన్నాయి. మన ప్రత్యర్థి అద్భుతమైన సామర్థ్యాల వల్ల వారు ప్రభావితమయ్యారు – ఆ ప్రత్యర్థిని మీరే ఒక అసాధారణ వ్యక్తిగా భావిస్తారు కదా – అయినా సరే, మీకు తెలిసినట్లుగానే వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ.”

“అవును, నిజమే! నేను దీనిని చాలా కాలంగా భరిస్తూనే ఉన్నాను! లేకపోతే, ఇంత కీలకమైన సమయంలో నా ముఖం మీదే ఇలాంటి అవమానకరమైన మాటలు అనే ధైర్యం ఆ వ్యక్తికి ఉండేది కాదు! వారు ఎక్కువమంది అయినా, తక్కువమంది అయినా సరే… వారి ప్రతినిధి ద్వారా వారికి తగిన శిక్ష పడుతుంది, అలాగే తమకు ఎలాంటి పరిస్థితి ఎదురవుతుందో వారు గ్రహించి హెచ్చరిక పొందుతారు.”

“కాస్త సమయం తీసుకోండి, కౌంట్ గారూ…”

“ఇవి ఎంత త్వరగా స్పందిస్తే అంత మంచిదైన సమయాలు.”

“కాస్త సమయం తీసుకోండి, కౌంట్ గారూ…”

“పొరుగువారూ, నన్ను తప్పుడు అడుగు వేయించేలా మభ్యపెట్టాలని చూస్తున్నారా? అది జరగదు!”

“మిమ్మల్ని తప్పుడు అడుగు వేయించే ఉద్దేశం గానీ, లేదా సరైన నిర్ణయం నుండి మళ్లించే ప్రయత్నం గానీ నాకు లేదు; మీ నిర్ణయం సరైనదే;” “మీరు ఒక ఫ్రెంచ్ వ్యక్తిగా, రాజుగారి ప్రతినిధిగా (లెఫ్టినెంట్) ప్రవర్తిస్తున్నారు; కానీ మీరు ‘కౌంట్ థోరేన్’ అని కూడా గుర్తుంచుకోండి!”

“ఇక్కడ జోక్యం చేసుకునే హక్కు అతనికి లేదు.”

“కానీ ఒక ధైర్యవంతుడు చెప్పేది వినే హక్కు ఉంది కదా!”

“అతను మాట్లాడితే ఏం చెప్పాలి?”

“‘రాజప్రతినిధి గారూ,’ అని అతను మొదలుపెడతాడు, ‘అహంకారులు, ఆచరణవాదులు మరియు తప్పులు చేసే మనుషుల గుంపు మీకు ఎలాంటి హాని చేయనంత కాలం మీరు వారి పట్ల సహనంతో ఉన్నారు. కానీ ఇక్కడ ఒక వ్యక్తి ఉన్నాడు, అతను…”

“…నిజంగానే హానికరమైనవాడు; — ఇప్పుడు మిమ్మల్ని మీరు అదుపులో ఉంచుకోండి, అప్పుడు అందరూ మిమ్మల్ని మెచ్చుకుంటారు మరియు గౌరవిస్తారు.”

“నేను మీ పరిహాసాలను చాలాసార్లు భరించానని మీకు తెలుసు — నా మంచి మనసును దుర్వినియోగం చేయకండి. ఈ మనుషుల కళ్లు పూర్తిగా మూసుకుపోయాయా? ఒకవేళ మనం యుద్ధంలో ఓడిపోయి ఉంటే, వారి పరిస్థితి ఏమయ్యేది? మనం నగర ద్వారాల వైపు దూసుకెళ్తాం, నగరాన్ని దిగ్బంధిస్తాం, మన స్థానాన్ని కాపాడుకుంటాం, వంతెన మీదుగా వెనక్కి తగ్గేటప్పుడు శత్రువుకు చిక్కకుండా మనల్ని మనం రక్షించుకుంటాం! శత్రువు చేతులు కట్టుకుని కూర్చున్నాడని అనుకుంటున్నారా? వాడు గ్రెనేడ్లు విసురుతాడు, అవి ఎక్కడ పడితే అక్కడ పేలుతాయి. ఈ ఇంటి యజమాని ఏం కోరుకుంటున్నాడు? బహుశా ఒక బాంబు ఈ గదిలోకి దూసుకురావాలా, మరొకటి ఆ గదిలోకి పడాలా? ఆ గదుల్లోని దురదృష్టకరమైన చైనీస్ వస్త్ర అలంకరణలను (tapestry) నేను కాపాడాను, నా పటాలను (charts) గోడకు మేకులతో కొట్టకుండా ఇబ్బంది పడ్డాను కూడా.”

“అలా చేసినవారు ఎంత తక్కువ మంది ఉంటారు!”

“వారు మనకు శుభం కలగాలని ప్రార్థించి ఉండాల్సింది, జనరల్స్ మరియు వారి సిబ్బందిని గౌరవ సూచకాలు మరియు సంతోషంతో, అలాగే అలసిపోయిన సైనికులను అల్పాహారంతో ఆహ్వానించి ఉండాల్సింది. దానికి బదులుగా, పార్టీ తత్వపు విషం నా జీవితంలోని అత్యంత అందమైన మరియు సంతోషకరమైన క్షణాలను నాశనం చేసింది — ఆ క్షణాలను నేను ఎంతో శ్రద్ధ మరియు కష్టంతో సాధించుకున్నాను.” “ఇది కేవలం పక్షపాత ధోరణి మాత్రమే; కానీ ఈ వ్యక్తిని శిక్షించడం ద్వారా మీరు ఆ ధోరణికి మరింత బలం చేకూరుస్తారు. అతనితో ఏకీభవించేవారంతా మిమ్మల్ని ఒక నిరంకుశుడిగా, అనాగరికుడిగా చిత్రీకరిస్తారు; అతన్ని మాత్రం ఒక మంచి ఆశయం కోసం బాధపడుతున్న త్యాగమూర్తిగా భావిస్తారు. ఇక భిన్నాభిప్రాయం కలిగి ఉండి ప్రస్తుతం అతన్ని వ్యతిరేకించేవారు కూడా, అప్పుడు అతనిలో కేవలం ఒక తోటి పౌరుడిని మాత్రమే చూస్తారు, అతని పట్ల జాలి చూపుతారు; మీ చర్య న్యాయబద్ధమైనదేనని అంగీకరిస్తూనే, మీ కఠినత్వాన్ని మాత్రం ఖండిస్తారు.”

“మీ మాటలు చాలా విన్నాను—ఇక చాలు, వెళ్ళిపోండి…”

“మరొక్క మాట. ఈ వ్యక్తికి లేదా అతని కుటుంబానికి సంభవించబోయే అత్యంత అసాధారణమైన, దురదృష్టకరమైన సంఘటన ఇదేనని గుర్తుంచుకోండి. ఇంటి యజమాని పట్ల మీకు సానుకూల భావన కలిగేలా చేసే సందర్భాలు ఏవీ మీకు ఎదురుకాలేదు. కానీ ఆ ఇల్లాలు మీ కోరికలన్నింటినీ ముందుగానే గ్రహించి నెరవేర్చింది, పిల్లలు మిమ్మల్ని తమ మేనమామలా భావించారు. ఈ ఒక్క దెబ్బతో, మీరు ఈ ఇంటి శాంతిసౌఖ్యాలను ఛిన్నాభిన్నం చేస్తున్నారు. నిజం చెప్పాలంటే, ఈ ఇంట్లో ఒక బాంబు పేలితే కలిగే విధ్వంసం కంటే ఇది ఏమాత్రం తక్కువ కాదు. కౌంట్ గారూ, మీ ఆత్మనిగ్రహాన్ని నేను ఎన్నోసార్లు మెచ్చుకున్నాను; ఈసారి మాత్రం మిమ్మల్ని గౌరవించే (లేదా ఆరాధించే) అవకాశాన్ని నాకు ఇవ్వండి. తన…”

“అక్కడ శత్రువు లేడు; కేవలం పొరపాటు మాత్రమే ఉంది. ఈ విషయంలో నీ ప్రవర్తనను సరిదిద్దుకో, అప్పుడు నువ్వు శాశ్వత కీర్తిని పొందుతావు.”

“అదొక అద్భుతమైన ఫలితం అవుతుంది,” అని కౌంట్ చిరునవ్వుతో బదులిచ్చాడు.

“అదొక సహజమైన పరిణామం మాత్రమే,” అని అనువాదకుడు కొనసాగించాడు; “వారి భార్యాపిల్లలను నీ ముందు మోకాళ్లపై నిలబెట్టేలా నేను చేయలేదు, ఎందుకంటే అటువంటి దృశ్యాలు నీకు ఇష్టం ఉండవని నాకు తెలుసు; కానీ వారు నీకు ఎలా కృతజ్ఞతలు చెప్పుకుంటారో నేను వర్ణించగలను. బెర్గెన్ యుద్ధం గురించి, ఆ రోజు నువ్వు చూపిన ఉదారత గురించి వారు తమ జీవితకాలమంతా మాట్లాడుకోవడం—తమ పిల్లలకు, వారి పిల్లల పిల్లలకు ఆ విషయాలు చెప్పడం, అంతేకాక నీ పట్ల వారికి ఉన్న గాఢమైన అభిమానంతో అపరిచితులలో కూడా ఆ భావనను కలిగించడం—ఇవన్నీ నేను కళ్ళకు కట్టినట్లు చెప్పగలను; ఎందుకంటే అటువంటి గొప్ప పని ఎప్పటికీ చెరిగిపోదు.”

“కానీ నువ్వు ఇంకా నా బలహీనతను తాకలేదు, మిస్టర్ డ్రాగోమన్! మరణానంతర కీర్తి గురించి నాకు ఏమాత్రం ఆసక్తి లేదు—అది ఇతరుల కోసం, నా కోసం కాదు. ఆ క్షణంలో సరైన పని చేయడం, నా బాధ్యతల నుండి తప్పుకోకపోవడం, నా గౌరవానికి ఎప్పుడూ మచ్చ రాకుండా చూసుకోవడం—ఇవే నా ప్రధాన ధ్యేయాలు. కానీ మనం ఇప్పటికే చాలా మాటలు మాట్లాడాము; ఇక వెళ్ళు—మరియు నేను ప్రాణభిక్ష పెట్టిన ఆ కృతజ్ఞత లేని వారి తరపున కృతజ్ఞతలను నువ్వే స్వీకరించు.”

ఊహించని విధంగా లభించిన ఈ అనుకూల ఫలితానికి చలించిపోయిన అనువాదకుడు, కన్నీళ్లను ఆపుకోలేకపోయాడు; కౌంట్ చేతిని ముద్దాడబోయాడు. కౌంట్ అతన్ని వారించి, గంభీరంగా మరియు కఠినంగా ఇలా అన్నాడు, “అటువంటి పనులు నాకు ఇష్టం ఉండదని నీకు తెలుసు కదా.” ఆ మాటలు అంటూనే, అతను తన పని భారాన్ని చూసుకోవడానికి మరియు అవకాశాల కోసం ఎదురుచూస్తున్న వారి విన్నపాలను వినడానికి పక్క గదిలోకి వెళ్ళిపోయాడు. ఆ వ్యవహారం అలా ముగిసింది. మరుసటి రోజు ఉదయం, ఒక పెద్ద ప్రమాదం (దాని ముప్పు నీడలో మేము తెలియకుండానే నిశ్చింతగా నిద్రపోయాము) తొలగిపోయినందుకు సంతోషిస్తూ, ముందు రోజు మిగిలిన రుచికరమైన పదార్థాలను ఆస్వాదించాము.

ఆ ‘అనువాదకుడు’ (interpreter) నిజంగానే అంత వివేకంతో మాట్లాడాడా, లేక ఏదైనా మంచి పని పూర్తయ్యాక సహజంగానే ఆ సన్నివేశాన్ని గొప్పగా ముగించాడా అనేది నేను చెప్పలేను; కానీ ఆ కథను ఎన్నిసార్లు చెప్పినా ఆయన ఎప్పుడూ తన మాట మార్చలేదు. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ఆ రోజు ఆయన జీవితంలోనే అత్యంత ఆందోళనతో కూడినది మరియు అత్యంత ఘనమైనదిగా అనిపించింది.

ఆ కౌంట్ (Count) ఎలాంటి కృత్రిమ ఆర్భాటాలనైనా ఎంత నిజాయితీగా వ్యతిరేకించేవారో, తనకు చెందని హోదాలను ఎలా తిరస్కరించే వారో తెలిపే ఒక చిన్న సంఘటన ఇక్కడ ఉంది; అదే సమయంలో, ఉల్లాసంగా ఉన్నప్పుడు ఆయన ఎంత చురుకైన స్వభావం కలిగి ఉండేవారో కూడా ఇది తెలియజేస్తుంది.

ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ నగరానికి చెందిన ఒక ఉన్నత స్థాయి వ్యక్తి, తన ఇంట్లో సైనికులకు బస కల్పించడాన్ని వ్యతిరేకించాలని భావించాడు. అతను స్వయంగా అక్కడికి వచ్చాడు; అనువాదకుడు తన సేవలను అందించడానికి ముందుకు వచ్చాడు, కానీ ఆ సందర్శకుడు వాటి అవసరం లేదని భావించాడు. అతను కౌంట్ దగ్గరకు వెళ్లి, ఎంతో మర్యాదపూర్వకంగా తల వంచి నమస్కరిస్తూ, “యువర్ ఎక్సలెన్సీ (Your Excellency)…” అని సంబోధించాడు. కౌంట్ కూడా అంతే మర్యాదగా తల వంచి, తిరిగి అతనికి “యువర్ ఎక్సలెన్సీ” అని సమాధానం ఇచ్చారు. ఆ సంబోధన మరీ తక్కువ స్థాయిదని భావించి ఆశ్చర్యపోయిన ఆ వ్యక్తి, మరింత ఎక్కువగా వంగి నమస్కరిస్తూ, “మాన్‌సీనియర్ (Monseigneur – అత్యున్నత గౌరవ సూచక పదం)” అని అన్నాడు.

“దయచేసి, అయ్యా,” అని కౌంట్ చాలా గంభీరంగా అన్నారు, “అక్కడితో ఆపండి, లేకపోతే మనం ఈ సంభాషణ ముగించే లోపే ‘మహారాజ’ (Majesty) స్థాయికి చేరుకుంటాం!” ఆ వ్యక్తి పూర్తిగా అయోమయంలో పడిపోయాడు, మాట్లాడటానికి ఒక్క మాట కూడా తోచలేదు. అక్కడే ఉండి పరిస్థితిని పూర్తిగా అర్థం చేసుకున్న ఆ అనువాదకుడు, కదలకుండా ఉండిపోయేంత దుష్టబుద్ధి కలవాడు; కానీ కౌంట్ ఉత్సాహంగా ఇలా అడిగాడు, “సరే, ఉదాహరణకు, మీ పేరేమిటి?” “స్పాంగెన్‌బర్గ్,” అని సమాధానం వచ్చింది. “నా పేరు థోరేన్,” అని కౌంట్ చెప్పాడు. “స్పాంగెన్‌బర్గ్, థోరేన్‌తో మీకేం పని? సరే, మనం కూర్చుని మాట్లాడుకుంటే, ఈ వ్యవహారం త్వరగా పరిష్కారం కావచ్చు…”

ఆ విధంగా, నేను ఇక్కడ స్పాంగెన్‌బర్గ్ అని పేర్కొన్న వ్యక్తికి పూర్తి సంతృప్తి కలిగేలా ఆ వ్యవహారం త్వరలోనే పరిష్కారమైంది. ఆ సాయంత్రమే, ఆ చమత్కారి అయిన అనువాదకుడు ఆ కథను చెప్పడమే కాకుండా, దానికి తగిన హావభావాలు మరియు స్వరంతో సహా రక్తి కట్టించాడు.

ఆ గందరగోళాలు, ఆందోళనలు మరియు ఫిర్యాదులు సమసిపోయాక, యువతకు ఎంతో ఇష్టమైన ఆ పూర్వపు నిశ్చింత మరియు నిర్లిప్తత తిరిగి వచ్చాయి. ఫ్రెంచ్ నాటక రంగంపై నాకున్న ఆసక్తి ప్రతి ప్రదర్శనతోనూ పెరుగుతూ వచ్చింది. నేను ఒక్క సాయంత్రం కూడా నాటకానికి వెళ్లడం మానేయలేదు; అయితే, థియేటర్ నుండి తిరిగి వచ్చి, తరచుగా నాకు ఏకైక ఊరటనిచ్చే కుటుంబ రాత్రి భోజనానికి కూర్చున్నప్పుడు, నాన్నగారి నుండి ఒకే రకమైన విమర్శలను భరించాల్సి వచ్చేది—అంటే థియేటర్లు పనికిరానివని, వాటి వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదని ఆయన అనేవారు. అటువంటి సందర్భాల్లో, నాటక రంగాన్ని సమర్థించేవారు ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో చెప్పే సాధారణ వాదనలన్నింటినీ నేను వినిపించేవాడిని. సంపదలో ఉన్న దుర్మార్గులు మరియు కష్టాల్లో ఉన్న సజ్జనులు, చివరికి ‘కావ్య న్యాయం’ (poetic justice) ద్వారా తమకు తగిన స్థానాన్ని పొందుతారని నేను చెప్పేవాడిని. తప్పు చేసిన వారికి శిక్ష పడటానికి సంబంధించిన ఆ అద్భుతమైన ఉదాహరణలు—”మిస్ సారా శాంప్సన్” మరియు “ది మర్చంట్ ఆఫ్ లండన్”…

93 సత్యం మరియు కవిత్వం ; నా సమర్థనలో ఉత్సాహంగా వాదనలు వినిపించినప్పటికీ, ‘ఫౌహెరీ డి స్కాపిన్’ (Fouherie de Scapin) వంటి నాటకాలు ప్రదర్శించబడినప్పుడు—అందులో కుట్రలు పన్నే సేవకుల చిన్న చిన్న మోసాలు, విచ్చలవిడి యువకుల విజయవంతమైన అల్లరి పనులను చూసి ప్రజలు పొందే ఆనందాన్ని నా ముందు ఉదాహరణగా చూపినప్పుడు—నేను చాలా క్లుప్తంగా సమాధానమిచ్చేవాడిని. ఏ పక్షం వారూ పూర్తిగా ఒప్పకోలేదు; కానీ ఫ్రెంచ్ భాషను నేను ఎంతటి అద్భుతమైన ఆసక్తితో నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టానో చూసిన తర్వాత, నా తండ్రి త్వరలోనే నా నాటక రంగ ప్రవేశాన్ని అంగీకరించారు.

మనుషుల స్వభావం ఎలా ఉంటుందంటే, మరొకరు ఒక పనిలో విజయం సాధించడం చూస్తే చాలు, తమకు అందులో సామర్థ్యం ఉందో లేదో ఆలోచించకుండానే తాము కూడా ఆ పనిని చేపట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు. త్వరలోనే నేను ఫ్రెంచ్ నాటక రంగంలోని నాటకాలన్నింటినీ చూసి ముగించేశాను; కొన్ని నాటకాలను అయితే మూడు, నాలుగు సార్లు కూడా చూశాను. అత్యంత గంభీరమైన విషాద నాటకం (tragedy) నుండి అత్యంత తేలికపాటి హాస్య నాటకం (farce) వరకు అన్నింటినీ నా కళ్లు, మనసు గ్రహించాయి. చిన్నతనంలో టెరెన్స్ (Terence) శైలిని అనుకరించడానికి ప్రయత్నించినట్లే, ఇప్పుడు బాలుడిగా ఉన్నప్పుడు—అంతకంటే ఉత్సాహభరితమైన ప్రేరణలు ఉన్నందున—నాకున్న సామర్థ్యంతో (లేదా సామర్థ్య లోపంతో) ఫ్రెంచ్ శైలిని అనుకరించడంలో వెనుకాడలేదు. ఆ కాలంలో పిథాన్ (Pithon) శైలిలో కొన్ని పాక్షిక-పౌరాణిక, పాక్షిక-రూపక (allegorical) నాటకాలు ప్రచారంలో ఉండేవి; అవి కొంతవరకు వ్యంగ్య అనుకరణల (parodies) స్వభావాన్ని కలిగి ఉండి, బాగా ఆదరణ పొందాయి. వాటి ప్రదర్శనలు నన్ను ఎంతగానో ఆకర్షించేవి: ఉల్లాసభరితమైన మెర్క్యురీ (Mercury) ధరించే చిన్న బంగారు రెక్కలు, ముసుగు వేసుకున్న జూపిటర్ (Jupiter) చేతిలోని పిడుగు, ప్రేమలో మునిగి తేలే డానే (Danae)—లేదా దేవతల సందర్శన పొందిన ఆ సుందరి పేరు ఏదైనా సరే (ఒకవేళ వారు దిగివచ్చింది గొర్రెల కాపరిని లేదా వేటగత్తెను కాకపోతే)—అవన్నీ నా మనసులో ముద్రించుకుపోయాయి. ఓవిడ్ (Ovid) రాసిన ‘మెటమార్ఫోసెస్’ (Metamorphoses) లేదా పోమీ (Pomey) రాసిన ‘పాంథియోన్ మిథికమ్’ (Pantheon Mythicum) వంటి గ్రంథాల నుండి గ్రహించిన ఇటువంటి అంశాలు నా ఆలోచనల్లో గుంపులు గుంపులుగా మెదులుతుండగా—అటువంటిదే ఒక నాటకం త్వరలోనే… నా ఊహలో ఆ రచనను రూపొందించుకున్నాను; అయితే, దాని గురించి నాకు గుర్తున్నదల్లా అదొక గ్రామీణ నేపథ్యం కలిగిన దృశ్యం అని, అందులో రాజుల కుమార్తెలు, యువరాజులు మరియు దేవతలు పుష్కలంగా ఉండేవారని మాత్రమే. నిజానికి, అందులోని ‘మెర్క్యూరీ’ పాత్ర నా మనసుపై ఎంత గాఢమైన ముద్ర వేసిందంటే, నేను అతన్ని స్వయంగా కళ్లారా చూశానని ప్రమాణం చేయగలిగేంతగా నమ్మేలా చేసింది.

నేను నా స్నేహితుడు డెరోనెస్‌కు నా రచన యొక్క చక్కని ప్రతిని అందించాను; అతను దానిని ప్రత్యేక ఆదరణతో, ఒక పోషకుడికి ఉండే సహజమైన హావభావాలతో స్వీకరించాడు. అతను ఆ పాండలిపిని (manuscript) పైపైన పరిశీలించి, కొన్ని వ్యాకరణ దోషాలను ఎత్తిచూపాడు, కొన్ని సంబోధనలు మరీ సుదీర్ఘంగా ఉన్నాయని అన్నాడు. చివరగా, తగిన అవకాశం దొరికినప్పుడు ఆ రచనను మరింత శ్రద్ధగా పరిశీలించి, తన నిర్ణయాన్ని తెలియజేస్తానని మాటిచ్చాడు.

ఆ నాటకాన్ని ప్రదర్శించే అవకాశం ఏమైనా ఉందా అని నేను సంకోచిస్తూ అడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా, అది అసాధ్యమేమీ కాదని అతను నాకు భరోసా ఇచ్చాడు. థియేటర్‌లో ప్రదర్శనల పట్ల ప్రేక్షకుల ఆదరణ (లేదా నిరసన) అనేది తరచుగా వ్యక్తిగత అనుకూలతలపై ఆధారపడి ఉంటుందని, అయితే అతను నాకు మనస్ఫూర్తిగా సహాయం చేస్తానని చెప్పాడు; కాకపోతే ఈ విషయం బయటకు పొక్కకూడదని హెచ్చరించాడు. ఒకప్పుడు అతను కూడా తన సొంత రచనతో నిర్వాహకులను ఆశ్చర్యపరిచాడని, కానీ రచయిత తానేనని వారు త్వరగా గుర్తించకపోతే అది కచ్చితంగా ప్రదర్శించబడేదని చెప్పాడు. నేను ఈ విషయాన్ని ఎవరికీ చెప్పకుండా అత్యంత గోప్యంగా ఉంచుతానని మాటిచ్చాను; అప్పుడే నా మనసు కళ్ల ముందు, వీధుల మూలల్లో మరియు కూడళ్లలో నా నాటకం పేరు పెద్ద అక్షరాలతో ప్రదర్శించబడటం నాకు కనిపించింది.

నా స్నేహితుడు సాధారణంగా చపలచిత్తుడైనప్పటికీ, ‘గురువు’గా వ్యవహరించే ఇంత మంచి అవకాశాన్ని వదులుకోలేకపోయాడు. అతను నా నాటకాన్ని శ్రద్ధగా చదివాడు. చిన్న చిన్న తప్పులను సరిదిద్దడానికి నా పక్కన కూర్చున్నప్పటికీ, సంభాషణ సాగుతున్న కొద్దీ అతను ఆ రచనను పూర్తిగా తలకిందులు చేశాడు—అంటే, అసలు రచనలో ఏ ఒక్క అంశం కూడా యథాతథంగా మిగలలేదు. అతను కొన్ని భాగాలను తొలగించాడు, మరికొన్నింటిని చేర్చాడు, ఇంకొన్నింటిని కత్తిరించాడు. అతను పాత్రలను మార్చేశాడు, వేరే వాటిని ప్రవేశపెట్టాడు — నిజానికి, నా ఒళ్లు గగుర్పొడిచేంతటి విపరీతమైన, విచక్షణారహితమైన మార్పులు (విధ్వంసం) చేశాడు. అతనికి ఆ విషయంపై అవగాహన ఉందన్న నా ముందస్తు నమ్మకమే అతన్ని కాపాడింది: ఎందుకంటే అరిస్టాటిల్ ప్రతిపాదించిన ‘మూడు ఐక్యతలు’ (Three Unities), ఫ్రెంచ్ నాటక నిర్మాణం, పద్య రచనలోని లయ మరియు సామరస్యం వంటి అంశాల గురించి అతను నాకు బాగా బోధించాడు; దాంతో నేను అతన్ని కేవలం పైపైన తెలిసినవాడిగా కాకుండా, ఆ రంగంలో నిష్ణాతుడిగా భావించాల్సి వచ్చింది. అతను ఆంగ్ల నాటకాలను తూలనాడాడు, జర్మన్ నాటకాలను హేళన చేశాడు; నిజానికి, నా జీవితకాలం అంతా నేను వినాల్సి వచ్చిన నాటక రచనకు సంబంధించిన ఆ పాత సిద్ధాంతాలన్నింటినీ వల్లెవేశాడు.

అలా అకాల మరణం పొందిన నా ‘సృష్టి’ని (నాటకాన్ని) ఇంటికి తీసుకువచ్చి, దానికి ప్రాణం పోయడానికి వ్యర్థ ప్రయత్నం చేశాను. అయినా దాన్ని వదిలిపెట్టే మనసు లేక, కొన్ని సవరణల తర్వాత మా సమర్థుడైన గుమస్తాతో దానిని శుభ్రంగా రాయించి, మా నాన్నగారికి సమర్పించాను. దీనివల్ల కనీసం ఒక మంచి ఫలితం అయితే కలిగింది: నాటకం చూసి ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత, ఇకపై నేను ప్రశాంతంగా రాత్రి భోజనం చేయగలిగే వీలు దొరికింది.

నా ప్రయత్నం విఫలం కావడం నన్ను ఆలోచనలో పడేసింది. అందరూ ప్రస్తావించే ఆ సిద్ధాంతాలు మరియు సూత్రాల మూలాలను స్వయంగా తెలుసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాను; నా అసభ్య ప్రవర్తన గల అహంకారి అయిన ఉపాధ్యాయుడి వల్ల వాటిపై నాకు అనుమానం కలిగింది కదా. ఇది కష్టమైన పని కాకపోయినా, శ్రమతో కూడుకున్నది. వెంటనే నేను కార్నీల్ (Corneille) రాసిన ‘మూడు ఐక్యతల’ గురించిన గ్రంథాన్ని చదివాను, దాని నుండి…

సత్యం మరియు కవిత్వం;

అది అలా ఎందుకు ఉండాలో నాకు అస్సలు స్పష్టం కాలేదు; పైగా, ‘సిడ్’ (Cid) నాటకానికి సంబంధించిన వివాదాలను పరిశీలించడం, అలాగే విమర్శకులు మరియు ప్రజలకు వ్యతిరేకంగా కార్నీల్ (Corneille) మరియు రాసిన్ (Racine) రాసిన సమర్థన పూర్వక పీఠికలను చదవడం వల్ల నేను మరింత గందరగోళంలో పడ్డాను. కనీసం ఇక్కడ ఒక్క విషయం మాత్రం స్పష్టమైంది: ఎవరికి ఏమి కావాలో వారికే తెలియదు; అద్భుతమైన ఫలితాలను సాధించిన ‘సిడ్’ వంటి నాటకాన్ని, ఒక ప్రభావవంతమైన కార్డినల్ (మత పెద్ద) మాట మీదనే తప్పుబట్టవచ్చు; అలాగే నా కాలంలో ఫ్రెంచ్ ప్రజల ఆరాధ్యుడిగా ఉండి, నాకు కూడా ఆరాధ్యుడిగా మారిన రాసిన్ (షోఫ్ వాన్ ఒలెన్‌ష్లాగర్ మమ్మల్ని ‘బ్రిటానికస్’ నాటకంలో నటించేలా చేసినప్పుడు – అందులో నేను నీరో పాత్ర పోషించాను – నాకు ఆయనతో సన్నిహిత పరిచయం ఏర్పడింది) తన కాలంలోని ఔత్సాహికులతో గానీ, విమర్శకులతో గానీ సత్సంబంధాలు కొనసాగించలేకపోయాడు. ఈ విషయాలన్నీ నన్ను తీవ్ర గందరగోళానికి గురిచేశాయి; గత శతాబ్దపు ఈ వ్యర్థ చర్చలు మరియు సిద్ధాంతపరమైన అసంబద్ధ వాదనలతో చాలా కాలం సతమతమైన తర్వాత, వాటన్నింటినీ పక్కన పడేశాను. రచయితలు తాము సృష్టించిన అద్భుతమైన రచనల గురించి మాట్లాడటం, వాటిని రూపొందించిన విధానాన్ని వివరించడం, లేదా తాము చేసిన పనిని సమర్థించుకోవడం లేదా వివరణ ఇచ్చుకోవడం వంటివి చేసినప్పుడు, వారు చాలా అరుదుగా మాత్రమే సరైన విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పగలిగేవారని నేను గమనించాను; దాంతో, ఇదే సరైన మార్గమని నా నమ్మకం మరింత బలపడింది. అందుకే, నేను తిరిగి సజీవమైన వర్తమానానికి మళ్లాను; నాటకశాలకు మరింత ఉత్సాహంతో వెళ్లాను, రచనలను మరింత శ్రద్ధగా మరియు వరుస క్రమంలో చదివాను; ఈసారి రాసిన్ మరియు మోలియర్ (Molière) రచనలన్నింటినీ, అలాగే కార్నీల్ రచనలలో ఎక్కువ భాగాన్ని పూర్తిగా చదివి అర్థం చేసుకునేంత పట్టుదల చూపించాను.

రాజుగారి ప్రతినిధి (King’s Lieutenant) అప్పటికీ మా ఇంట్లోనే బస చేసి ఉన్నారు. మా పట్ల అతని ప్రవర్తనలో ఎటువంటి మార్పూ రాలేదు; కానీ, అతను తన విధులను ఎప్పటిలాగే నిజాయితీగా, సత్యనిష్ఠతో నిర్వర్తించినప్పటికీ, ప్రారంభంలో ఉన్నంత ఉత్సాహం, ఉల్లాసం మాత్రం ఇప్పుడు కనిపించలేదని స్పష్టంగా తెలిసింది. అతని వ్యక్తిత్వం మరియు అలవాట్లు ఫ్రెంచ్ వారి కంటే స్పానిష్ వారిని ఎక్కువగా పోలి ఉండేవి; అతని విచిత్రమైన ధోరణులు అతని పనిపై ప్రభావం చూపేవి; ఏ పరిస్థితుల్లోనూ వెనక్కి తగ్గని అతని దృఢ సంకల్పం; తన వ్యక్తిగత గౌరవం లేదా కీర్తికి సంబంధించిన విషయాల పట్ల అతను చూపే సున్నితత్వం—ఇవన్నీ కలిసి కొన్నిసార్లు అతని పై అధికారులతో ఘర్షణకు దారితీసేవి. దీనికి తోడు, థియేటర్‌లో జరిగిన ఒక గొడవ కారణంగా జరిగిన ద్వంద్వ యుద్ధంలో అతను గాయపడటం కూడా ఒక కారణమైంది; రాజుగారి లెఫ్టినెంట్ (అతనే పోలీసు శాఖాధిపతి కూడా) శిక్షార్హమైన నేరానికి పాల్పడటం తప్పుగా పరిగణించబడింది. నేను చెప్పినట్లుగా, ఇవన్నీ అతన్ని ఏకాంత జీవనశైలిని అవలంబించేలా చేసి ఉండవచ్చు, లేదా కొంతవరకు అతని ఉత్సాహాన్ని తగ్గించి ఉండవచ్చు.

ఇంతలో, అతను ఆర్డర్ చేసిన చిత్రాలలో గణనీయమైన భాగం చేరాయి. కౌంట్ థోరేన్ తన ఖాళీ సమయాన్ని ఆ చిత్రాలను పరిశీలించడంలో గడిపేవాడు. ఆ చిత్రాలన్నీ (పెద్దవి మరియు చిన్నవి) ఇంటి పైభాగంలోని గదిలో పక్కపక్కనే లేదా ఒకదానిపై ఒకటి గోడకు బిగించబడి ఉండేవి; స్థలం సరిపోనప్పుడు, కొన్నింటిని తీసివేసి చుట్టి ఉంచేవారు. వాటిని నిరంతరం పరిశీలిస్తూ ఉండేవారు; అద్భుతంగా చిత్రించిన భాగాలను చూసి మళ్లీ మళ్లీ ఆనందించేవారు; అప్పుడప్పుడు, ఏదైనా భాగాన్ని మరోలా చిత్రించి ఉంటే బాగుండేదని అభిప్రాయపడేవారు.

దీనివల్ల ఒక కొత్త మరియు విచిత్రమైన ఆలోచన పుట్టుకొచ్చింది. ఒక చిత్రకారుడు మనుషుల ఆకృతులను (figures) అద్భుతంగా చిత్రించగలడు, మరొకరు మధ్య-దూర దృశ్యాలను మరియు నేపథ్యాలను (backgrounds) బాగా చిత్రించగలరు, ఇంకొకరు చెట్లను, మరొకరు పూలను బాగా చిత్రించగలరు—కాబట్టి, వారి నైపుణ్యాలన్నింటినీ కలిపి ఒక చిత్రాన్ని రూపొందిస్తే మరింత పరిపూర్ణమైన కళాఖండాలు తయారవుతాయేమోనని కౌంట్‌కు అనిపించింది. అతను వెంటనే ప్రయోగాన్ని ప్రారంభించాడు; ఒక పూర్తి చేసిన ప్రకృతి దృశ్య చిత్రం (landscape)పై అందమైన పశువుల బొమ్మలను గీయడం ద్వారా ఇది మొదలైంది. అయితే, అన్నింటికీ సరిపడా స్థలం లేకపోవడం వల్లనూ, పశువుల చిత్రకారుడికి ఒకటి రెండు గొర్రెలు అటుఇటు అయినా పెద్ద సమస్య కాకపోవడం వల్లనూ, చివరికి అతి పెద్ద ప్రకృతి దృశ్య చిత్రాలు కూడా ఇరుకైనవిగా అనిపించాయి. పైగా, ఆకృతులను (figures) చిత్రించే కళాకారుడు ఒక గొర్రెల కాపరిని, కొందరు బాటసారులను కూడా అందులో చేర్చాల్సి వచ్చింది; దీనివల్ల వారికి ఊపిరి ఆడని పరిస్థితి ఏర్పడింది (అంటే, ఒకరికొకరు స్థలాన్ని ఆక్రమించుకుని ఇబ్బంది కలిగించారు); అంత పెద్ద ప్రకృతి దృశ్యంలో కూడా వారంతా ఎలా ఇమిడి ఉన్నారో అని ఆశ్చర్యం కలిగేది. ఈ వ్యవహారం చివరకు ఎలా మారుతుందో ఎవరూ ఊహించలేకపోయారు, మరియు అది పూర్తయ్యాక ఎవరికీ సంతృప్తినివ్వలేదు. చిత్రకారులు అసహనానికి గురయ్యారు. కౌంట్ (Count) ఉదారంగానే చెల్లించినప్పటికీ, మొదటి ఆర్డర్ల ద్వారా పొందిన లాభాన్ని వీటిలో కోల్పోయారు. అన్ని ప్రయత్నాల తర్వాత కూడా, చిత్రంలోని అంశాల గందరగోళం వల్ల అది మంచి ఫలితాన్ని ఇవ్వకపోవడంతో, ప్రతి ఒక్కరూ తమ సొంత పనిని ఇతరుల పని పాడుచేసిందని భావించారు; తద్వారా ఆ కళాకారుల మధ్య తీవ్ర వైరం ఏర్పడి, వారు రాజీపడలేని శత్రువులుగా మారారు. వారి మెరుగుదలలు లేదా అదనపు చేర్పులు అప్పటికే పేర్కొన్న వర్క్‌షాప్‌లో జరిగాయి, అక్కడ నేను ఆ కళాకారులతో ఒంటరిగా ఉండేవాడిని; ఆ చిత్రణ కోసం సిద్ధం చేసిన ముసాయిదా చిత్రాల (studies) నుండి ఏదో ఒక వ్యక్తిని లేదా సమూహాన్ని—ముఖ్యంగా జంతువులను—వెతికి, వాటిని చిత్రంలో ముందు భాగంలో (foreground) లేదా దూరంగా (background) ఉంచమని సూచించడం నాకు సరదాగా అనిపించేది.

97

ఆ పెట్టెలు వెళ్ళడం చూసినప్పుడు, నేను మరియు మా నాన్న, కౌంట్‌ను కూడా వాటి వెనుకే పంపించేయాలని అనుకోకుండా ఉండలేకపోయాము; ఎందుకంటే, కౌంట్ అభిరుచులు తమ అభిరుచులతో ఎంతగా ఏకీభవించినప్పటికీ, జీవించి ఉన్న కళాకారులను నియమించుకోవాలనే తన సూత్రాలను తనకంటే ధనవంతుడైన ఒక వ్యక్తి ఉదారంగా పాటించడం చూసి ఆయన ఎంతగా సంతోషించినప్పటికీ, కష్టకాలంలో తన సేకరణ అనేకమంది ప్రతిభావంతులైన కళాకారులకు లాభదాయకమైన పనులు సంపాదించిపెట్టడం ఆయనకు ఎంతగా గర్వకారణమైనప్పటికీ, తన ఇంట్లోకి చొరబడిన కౌంట్ పట్ల ఆయనకు ఎంతటి అసహ్యం కలిగిందంటే, అతని పనులలో దేనినీ ఆయన సహించలేకపోయాడు. చిత్రకారులను నియమించుకోవాలి, కానీ వారిని కాగితంపై మరకలు వేసేవారిగా కించపరచకూడదు; ఒక కళాకారుడు తన నమ్మకాలు మరియు సామర్థ్యాలకు అనుగుణంగా చేసిన పనితో సంతృప్తి చెందాలి, అది అన్ని విధాలుగా పరిపూర్ణంగా లేకపోయినా సరే; ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, కౌంట్ ఎంత ఉదారంగా ప్రయత్నించినప్పటికీ, వారి మధ్య పరస్పర అవగాహన కుదరలేదు. కౌంట్ భోజన బల్ల వద్ద ఉన్నప్పుడు మా నాన్నగారు గదిలోకి అరుదుగా వెళ్ళేవారు. నాకు గుర్తున్న ఒకే ఒక్క సందర్భం ఏమిటంటే, సీకాట్జ్ తన పనిలో అత్యుత్తమంగా రాణించగా, ఇల్లంతా అతని చిత్రాన్ని చూడటానికి పరుగెత్తుకొచ్చారు. అప్పుడు మా నాన్నగారు, కౌంట్ కలుసుకుని, ఒక కళాఖండంలో తమ ఉమ్మడి ఆనందాన్ని వ్యక్తపరిచారు; కానీ ఆ ఆనందాన్ని వారు ఒకరిలో ఒకరు కనుగొనలేకపోయారు.

పెట్టెలు, డబ్బాలు వెళ్ళిపోయిన వెంటనే, కౌంట్‌ను సాగనంపడానికి మొదలుపెట్టి, మధ్యలో ఆగిపోయిన ప్రణాళిక మళ్ళీ పునఃప్రారంభమైంది. వారు న్యాయాధికారులతో వాదించడానికి, న్యాయాన్ని వేడుకోవడానికి, మరియు దయను మెప్పించడానికి ప్రయత్నించారు, మరియు చివరకు క్వార్టర్‌మాస్టర్‌లను ఒక నిర్ణయానికి తీసుకురావడంలో తగినంత విజయం సాధించారు: కౌంట్‌ను ఖాళీ చేయించాలి, మరియు మా ఇల్లు, చాలా సంవత్సరాలుగా పగలు మరియు రాత్రి పడిన భారాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని, భవిష్యత్తులో బస కల్పించకుండా మినహాయింపు ఇవ్వాలి. కానీ, దీనికి ఒక నమ్మశక్యమైన సాకును కల్పించడానికి, కౌంట్ ఉపయోగించిన మొదటి అంతస్తును మేము అద్దెకు ఇవ్వాలని, తద్వారా రెండవ బసను అసాధ్యం చేయాలని జోడించబడింది. తన ప్రియమైన చిత్రాలు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, ఆ వ్యక్తికి ఆ ఇంటిపై ఇకపై ఆసక్తి లేదు; అంతేకాకుండా, త్వరలో తనను తిరిగి పిలిపించి, స్థానభ్రంశం చేస్తారని ఊహించి, అతను సంతోషంగా మరొక నివాసానికి మారాడు, మరియు మమ్మల్ని శాంతితో, సద్భావంతో విడిచిపెట్టాడు. కొద్ది కాలంలోనే అతను నగరాన్ని విడిచిపెట్టి, ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా వివిధ నియామకాలను పొందాడు, కానీ, పుకార్ల ప్రకారం, అవి అతనికి అంతగా సంతృప్తినివ్వలేదు. ఈలోగా, అతను ఎంతో శ్రద్ధగా భద్రపరిచిన చిత్రాలు తన సోదరుడి కోటలో అందంగా అమర్చబడి ఉండటాన్ని చూసి ఆనందించాడు; మేము చాలాసార్లు సిఫార్సు చేసిన కళాకారులచే చిత్రించబడవలసిన వివిధ చిత్రాల కొలతలను పంపమని అతను చాలాసార్లు లేఖలు రాశాడు. చివరకు అతని గురించి మాకు ఇంకేమీ తెలియలేదు, కానీ కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, అతను… అని మాకు హామీ ఇవ్వబడింది. వెస్ట్ ఇండీస్‌లోని ఫ్రెంచ్ వలస రాజ్యాలలో ఒకదానికి గవర్నర్‌గా మరణించారు.

డిక్లిజోడ్‌బైగోఓగల్

నాలుగవ భాగం.

మా ఇంట్లో ఆ ఫ్రెంచ్ అధికారి బస చేయడం వల్ల మొదట్లో చాలా అసౌకర్యం కలిగినప్పటికీ, కాలక్రమేణా మేము దానికి ఎంతగా అలవాటు పడ్డామంటే, అతను వెళ్ళిపోయాక అతని లోటు మాకు స్పష్టంగా తెలిసింది; ఇల్లు నిర్మానుష్యంగా మారినట్లు అనిపించి, మేము చిన్నపిల్లల్లా భావించాము. అయితే, మేము మళ్ళీ ఒక సంపూర్ణమైన కుటుంబంగా కలిసి జీవించే యోగం మాకు దక్కలేదు. కొత్త అద్దెదారుల రాక ఖరారైంది; ఇల్లు శుభ్రం చేయడం, రుద్ది మెరుగుపరచడం, రంగులు మరియు వార్నిష్ వేయడం వంటి పనుల తర్వాత ఇల్లు మళ్ళీ చక్కబడింది. నా తల్లిదండ్రులకు అత్యంత ఆప్తులైన ‘ఛాన్సరీ డైరెక్టర్’ మోరిట్జ్ తన కుటుంబంతో కలిసి మా ఇంట్లోకి మారారు. ఆయన ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ వాసి కానప్పటికీ, సమర్థుడైన న్యాయ నిపుణుడు మరియు వ్యాపారవేత్త; అనేకమంది చిన్న సంస్థానాధీశులు, రాజదర్బారులు మరియు భూస్వాముల న్యాయపరమైన వ్యవహారాలను ఆయన చూసుకునేవారు. ఆయన ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా, ఆహ్లాదకరంగా మరియు పనిలో నిమగ్నమై ఉండటం తప్ప, మరోలా నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఆయన భార్య మరియు పిల్లలు మృదుస్వభావులు, నిశ్శబ్దమైనవారు మరియు దయగలవారు; వారు తమలో తాము ఉంటూ, ఇంట్లో జనసమ్మర్దాన్ని పెద్దగా పెంచలేదు. దీనివల్ల, చాలా కాలంగా మేము అనుభవించని ప్రశాంతత మరియు నిశ్చలత తిరిగి మా ఇంట్లో నెలకొన్నాయి. నేను మళ్ళీ నా మేడ గదిలో (అట్టిక్ గదిలో) నివసించడం ప్రారంభించాను; అక్కడ అనేక చిత్రాల ఛాయలు అప్పుడప్పుడు నా కళ్ల ముందు మెదిలేవి, వాటిని కఠోర శ్రమ మరియు అధ్యయనంతో పారద్రోలడానికి నేను ప్రయత్నించేవాడిని.

ఆ ఛాన్సలర్ సోదరుడు—ఒక రాయబార బృందంలో సలహాదారుగా పనిచేసిన వ్యక్తి—కూడా తరచుగా మా ఇంటికి వచ్చేవారు. లోకరీతులు తెలిసిన వ్యక్తి, ఆకర్షణీయమైన రూపం, మరియు ఆయన ప్రవర్తన ఎంతో సహజంగా, ఆహ్లాదకరంగా ఉండేది. ఆయన కూడా తన సోదరుడిలాగే వివిధ ఉన్నత స్థాయి వ్యక్తుల వ్యవహారాలను పర్యవేక్షించేవారు; రుణదాతల సమావేశాలు లేదా సామ్రాజ్య కమిషన్ల చర్చలు జరిగినప్పుడు తరచుగా మా నాన్నగారితో ఆయనకు పరిచయం కలిగేది. వారు ఒకరికొకరు దగ్గరయ్యారు మరియు రుణదాతలతో కలిసి పనిచేశారు; అయితే, ఈ వ్యవహారాల్లోని ఏజెంట్లలో ఎక్కువమంది రుణగ్రస్తుల పక్షం వహించేవారని గ్రహించడం వారికి చాలా అసహనాన్ని కలిగించేది. ఆ న్యాయవాది…

…స్నేహపూర్వక స్వభావం కలవారు మరియు గణితశాస్త్రం పట్ల గొప్ప ఆసక్తి ఉన్నవారు. అయితే, ప్రస్తుత ఉద్యోగంలో ఆ గణితం ఆయనకు ఏమాత్రం ఉపయోగపడకపోవడంతో, నాకు దానిని నేర్పించడంలో ఆయన ఆనందం పొందేవారు. దీనివల్ల, అంతకుముందు కంటే మరింత కచ్చితంగా నా నిర్మాణ సంబంధిత చిత్రపటాలను (architectural sketches) పూర్తి చేయగలిగాను; అలాగే, ప్రతిరోజూ మాకు ఒక గంట పాటు శిక్షణ ఇచ్చే డ్రాయింగ్ మాస్టర్ సూచనల నుండి కూడా ప్రయోజనం పొందాను.

ఆ మంచి వృద్ధుడు కేవలం సగం కళాకారుడు మాత్రమే అని చెప్పాలి. సహజమైన లేదా కళాత్మకమైన రూపాలతో సంబంధం లేకుండా, కేవలం కళ్లు, ముక్కులు, పెదవులు మరియు చెవులను రూపొందించడానికి వీలుగా ఉండే గీతలను గీయడం మరియు వాటిని కలపడం వంటి పనులే మాకు అప్పగించేవారు. మానవ ఆకృతికి సంబంధించిన ఈ అసంబద్ధమైన పద్ధతులతో మేము చాలా కాలం పాటు సతమతమయ్యాము. చివరకు, ‘లె బ్రన్ యొక్క భావోద్వేగాలు’ (Passions of Le Brun) అని పిలువబడే చిత్రాలను కాపీ చేయమని మాకు ఇచ్చినప్పుడు, మేము గొప్ప పురోగతి సాధించామని భావించారు. కానీ అటువంటి వికృత చిత్రాల (caricatures) వల్ల ఎటువంటి ప్రయోజనం లేకపోయింది. ఆ తర్వాత, ఎటువంటి పద్ధతి లేదా క్రమం లేకుండా ప్రకృతి దృశ్యాలు, ఆకులు-అలములు మరియు శిక్షణలో సాధారణంగా ఉపయోగించే ఇతర అంశాలను గీయడం మొదలుపెట్టాము; చివరికి, అసలు చిత్రాల నాణ్యత లేదా సౌందర్యం గురించి ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా, కేవలం వాటిని యథాతథంగా అనుకరించే స్థాయికి పరిమితమయ్యాము.

ఈ ప్రయత్నాలలో మా తండ్రిగారు ఒక ఆదర్శప్రాయమైన ఉదాహరణగా ముందుండేవారు. ఆయన అంతకుముందెప్పుడూ బొమ్మలు గీయలేదు, కానీ తన పిల్లలు ఈ కళను అభ్యసిస్తున్నప్పుడు తాను వెనుకబడి ఉండకూడదని భావించారు. అలాగే, వారు తమ యవ్వనంలో ఏమి చేయాలో, తన వృద్ధాప్యంలో ఒక ఉదాహరణగా చూపించాలని ఆయన కోరుకున్నారు. పియాజెట్టా గీసిన, చిన్న ఆక్టావో సైజులో ఉన్న ఆ సుప్రసిద్ధ పత్రాల నుండి, అనేక శిరోభాగాలను అతను ఒక ఇంగ్లీష్ సీసపు పెన్సిల్‌తో, అత్యంత శ్రేష్ఠమైన డచ్ కాగితంపై నకలు చేశాడు.

వీటిలో అతను బాహ్యరేఖల యొక్క గొప్ప స్పష్టతను గమనించడమే కాకుండా, రాగి ఫలకంపై ఉన్న గీతలను కూడా చాలా సున్నితమైన స్పర్శతో ఖచ్చితంగా అనుకరించాడు — నిజానికి, మరీ సున్నితంగా, ఎందుకంటే కఠినత్వాన్ని నివారించాలనే కోరికతో అతను తన స్కెచ్‌లను భద్రపరచడాన్ని త్యాగం చేశాడు. అయినప్పటికీ అవి ఎల్లప్పుడూ మృదువుగా మరియు చక్కని నిష్పత్తిలో ఉండేవి. అతని అవిశ్రాంతమైన మరియు అలసట లేని పట్టుదల ఎంతగా అంటే, మేము పిల్లలం ఒక శిరోభాగం నుండి మరొకదానికి గంతులు వేస్తూ, మాకు నచ్చిన వాటిని మాత్రమే ఎంచుకుంటుండగా, అతను ఆ పెద్ద సేకరణ మొత్తాన్ని భాగం భాగం నకలు చేశాడు.

సుమారు ఇదే సమయంలో, మాకు సంగీతంలో పాఠాలు చెప్పాలనే, చాలా కాలంగా చర్చించబడుతున్న ప్రతిపాదన అమలులోకి వచ్చింది; మరియు చివరకు దానికి దారితీసిన సంఘటన ప్రస్తావించదగినది. మేము క్లావియర్ నేర్చుకోవాలని నిర్ణయించబడింది; కానీ గురువును ఎన్నుకునే విషయంలో ఒక చిక్కుముడి ఉండేది. ఒకరోజు నేను అనుకోకుండా క్లావియర్ వాయిద్యం నేర్చుకుంటున్న నా సహచరులలో ఒకరి గదిలోకి వెళ్ళాను.

103

అప్పుడు నాకు అత్యంత ఆరాధనీయమైన వ్యక్తిగా అనిపించిన ఒక గురువు పరిచయమయ్యారు. ఆయన తన రెండు చేతుల్లోని ప్రతి వేలికి ఒక ముద్దుపేరు పెట్టారు; ఆ వేలిని ఎప్పుడు ఉపయోగించాలో చెప్పడానికి ఆ పేర్లను ఎంతో ఉత్సాహభరితంగా వాడేవారు. పియానోలోని నలుపు, తెలుపు కీలకు (keys) కూడా అలాగే పేర్లు ఉండేవి, చివరికి ప్రతి స్వరానికి (tone) కూడా ఒక ప్రత్యేకమైన పేరు ఉన్నట్లు అనిపించేది. ఆ విభిన్నమైన పేర్ల సమూహం ఎంతో ఆహ్లాదకరమైన రీతిలో కలిసి పనిచేసేది. వేళ్లను కదిపే విధానం (fingering), లయ (time) పాటించడం చాలా సులభంగా, స్పష్టంగా అనిపించేవి; విద్యార్థి ఉత్సాహంగా ఉండేలా చూసుకుంటూనే, మిగిలినవన్నీ అద్భుతంగా సాగేవి.

ఇంటికి చేరుకోగానే, ఇక ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా ఆ అద్భుతమైన వ్యక్తిని మా గురువుగా నియమించమని నేను మా తల్లిదండ్రులను పట్టుబట్టాను. వారు మొదట సంకోచించి ఆరా తీశారు; ఆయన గురించి ఉపాధ్యాయుడిగా ఏ చెడు వార్తా రాలేదు, అలాగని ప్రత్యేకమైన మంచి విషయాలేవీ కూడా తెలియలేదు. ఇంతలో, ఆ ఆహ్లాదకరమైన చిన్న పేర్ల గురించి నేను మా చెల్లికి చెప్పాను; మా ఉత్సాహాన్ని ఆపుకోలేక, ఆయన్ని గురువుగా నియమించేంత వరకు మేము పట్టు వదలలేదు.

మొదట స్వరలిపిని (notes) చదవడం మొదలుపెట్టారు, కానీ అందులో ఏమాత్రం సరదా లేకపోవడంతో, మేము ఒక ఆశతో సరిపెట్టుకున్నాము: క్లావియర్ (పియానో) దగ్గరకు వెళ్లి వేళ్లను వాడాల్సి వచ్చినప్పుడు, ఆయన ఆ సరదా పద్ధతిని మళ్లీ మొదలుపెడతారని అనుకున్నాము. కానీ వాయించడం గానీ, వేళ్లను కదిపే విధానం గానీ పోలికలు చెప్పడానికి ఏమాత్రం అవకాశం ఇవ్వలేదు. గీతలు, బార్‌లతో కూడిన ఆ స్వరలిపి ఎంత నిస్సారంగా అనిపించిందో, నలుపు-తెలుపు కీలు కూడా అంతే నిస్సారంగా అనిపించాయి; “హాప్ ఓ మై థంబ్” (చిటికెన వేలు), “లిటిల్ పాయింటర్” (చూపుడు వేలు) లేదా “మాస్టర్ రింగ్ ఫింగర్” (ఉంగరపు వేలు) వంటి పేర్ల ప్రస్తావన ఒక్కసారి కూడా రాలేదు. అంతేకాదు, ఆ నిస్సారమైన జోకులు చెప్పేటప్పుడు ఆయన ముఖం ఎంత నిశ్చలంగా ఉండేదో, ఈ నిస్సారమైన పాఠాలు చెప్పేటప్పుడు కూడా అంతే నిశ్చలంగా ఉండిపోయింది. నేను ఆమెను మోసం చేశానని, అదంతా నా కల్పనేనని నమ్మి మా చెల్లి నన్ను తీవ్రంగా నిందించింది. ఆ వ్యక్తి క్రమం తప్పకుండా పనికి వెళ్తున్నప్పటికీ, నేను మాత్రం అయోమయంలో పడి పెద్దగా ఏమీ నేర్చుకోలేకపోయాను; ఆరంభంలో వినిపించిన చమత్కారమైన జోకులు మళ్లీ వస్తాయని నేను ఆశిస్తూ, రోజులు గడుపుతూ నా సోదెలికి సర్దిచెప్పేదాన్ని. కానీ అవి మళ్లీ రాలేదు, పైగా యాదృచ్ఛికంగా ఒక సంఘటన ఆ చిక్కుముడిని విప్పకపోతే ఆ రహస్యం ఎప్పటికీ తెలిసేది కాదు.

ఒక రోజు మా పాఠాలు జరుగుతుండగా నా స్నేహితుడు ఒకడు అక్కడికి వచ్చాడు; అప్పుడు ఆ చమత్కారాల ధార ఒక్కసారిగా ఉప్పొంగింది. ‘హాప్-ఓ-మై-థంబ్’ (బొటనవేలు), ‘లిటిల్ పాయింటర్’ (చూపుడు వేలు), ‘పిక్కర్స్ అండ్ స్టీలర్స్’ (దొంగిలించే వేళ్లు) – ఇలా వేళ్లకు అతను పెట్టిన పేర్లు, అలాగే ‘f’ మరియు ‘g’ అక్షరాలకు అతను పెట్టిన విచిత్రమైన పేర్లు మళ్లీ తెరపైకి వచ్చాయి; ఆ వేళ్లు అద్భుతమైన చిన్న మనుషులుగా మారిపోయాయి. నా స్నేహితుడు ఎంతో ఆనందంతో నవ్వాడు; ఇంత సరదాగా కూడా నేర్చుకోవచ్చని తెలుసుకుని అతను పరమానందం చెందాడు. ఆ అద్భుతమైన వ్యక్తిని తనకు గురువుగా నియమించేంత వరకు తన తల్లిదండ్రులకు ప్రశాంతత లేకుండా చేస్తానని అతను గట్టిగా చెప్పాడు. అలా, ఒక కొత్త విద్యా విధాన సూత్రాల ప్రకారం, నాకు రెండు కళలను నేర్చుకునే మార్గం సుగమమైంది; ఇది నాలో ఉన్న సహజ ప్రతిభ వల్ల కాకుండా, కేవలం యాదృచ్ఛికంగా జరిగింది. ప్రతి ఒక్కరూ చిత్రలేఖనం నేర్చుకోవాలని మా నాన్నగారు బలంగా నమ్మేవారు; అందుకే, ఆ పనిని తప్పనిసరి చేస్తూ ఆదేశాలు జారీ చేసిన చక్రవర్తి మాక్సిమిలియన్‌ను ఆయన ఎంతో గౌరవించేవారు. అందుకే సంగీతం కంటే చిత్రలేఖనం విషయంలోనే ఆయన నన్ను ఎక్కువ శ్రద్ధ వహించేలా చూశారు; అదే సమయంలో సంగీతం పట్ల నా సోదెలికి ఉన్న ఆసక్తిని ఆయన ఎంతగానో ప్రోత్సహించేవారు, దాంతో ఆమె తన ఆటల సమయాన్ని చాలా వరకు ‘క్లావియర్’ (కీబోర్డ్ వాయిద్యం) వాయించడానికే కేటాయించేది. అయితే, పరిస్థితులు నన్ను ఎంతగా ఒత్తిడి చేశాయో, అంతగా నేను నా అంతట నేనే ముందుకు సాగాను; తద్వారా నా తీరిక సమయమంతా రకరకాల ఆసక్తికరమైన అధ్యయనాలతోనే గడిచిపోయేది. చిన్నతనం నుండే ప్రకృతిని పరిశీలించాలనే తపన నన్ను నడిపించేది. పిల్లలు మొదట్లో ఆటవస్తువులుగా ఆనందించిన వాటిని పగలగొట్టడం, చింపడం లేదా నాశనం చేయడం వంటి పనులను తరచుగా క్రూరత్వానికి సంబంధించిన లక్షణంగా భావిస్తుంటారు. కానీ, వాస్తవానికి ఆ వస్తువుల నిర్మాణం మరియు అంతర్గత అమరికను తెలుసుకోవాలనే కుతూహలం లేదా కోరిక ఆ విధంగానే వ్యక్తమవుతుంది. చిన్నప్పుడు పూల రేకులు పువ్వు అడుగుభాగంలో (calyx) ఎలా అమరి ఉన్నాయో చూడటానికి నేను పూలను విడదీసేవాడినని, అలాగే పక్షుల ఈకల అమరికను పరిశీలించడానికి వాటి ఈకలను పీకి చూసేవాడినని నాకు బాగా గుర్తుంది. అయితే, దీనిని పిల్లల తప్పిదంగా పరిగణించలేము; ఎందుకంటే మన ప్రకృతి శాస్త్రవేత్తలు కూడా వస్తువులను కలపడం లేదా సమగ్రపరచడం ద్వారా కాకుండా, వాటిని వేరు చేయడం లేదా విభజించడం ద్వారానే—అంటే జీవం ద్వారా కాకుండా మరణం ద్వారానే—తరచుగా జ్ఞానాన్ని పొందుతుంటారు.

ఒక రోజు, ముదురు ఎరుపు రంగు తొడుగులో చక్కగా కుట్టబడిన ఒక ‘ఆర్మ్డ్ లోడ్‌స్టోన్’ (అయస్కాంత శక్తిని పెంచే అమరిక కలిగిన అయస్కాంతం) నా ఈ పరిశోధనాత్మక స్వభావానికి గురైంది. దానికి అతుక్కుని ఉన్న ఇనుప కడ్డీని ఆకర్షించడమే కాకుండా, రోజురోజుకూ మరింత బరువైన వస్తువును మోయగలిగేలా తన శక్తిని పెంచుకునే దాని రహస్య ఆకర్షణ శక్తి—ఆ అద్భుతమైన గుణం నాలో ఎంతటి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించిందంటే, చాలా కాలం పాటు నేను నిశ్శబ్ద విస్మయంతో దాని పనితీరును గమనిస్తూ ఉండిపోయాను.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -8-10-26-ఉయ్యూరు —