Category Archives: రచనలు

అందరి నేస్తం డికెన్స్ –2                                      రచనా వ్యాసంగం   1831 లో అంటే డికెన్స్ 19  వ ఏటనే ఫ్రీ లాన్స్ కోర్ట్  రిపోర్టర్ అయాడు .షార్ట్ హాండ్ అతి వేగం గా … Continue reading →

 అందరి నేస్తం డికెన్స్-01      ఇంగ్లాండ్ కు చెందిన ప్రఖ్యాత రచయిత చార్లెస్ డికెన్స్ అందరి వాడు .అందుకే అతన్ని రచయిత గా భావించారు .రచన చదవ గానే అతడు మన నేస్తం అనిపిస్తుంది .అన్నాడు జార్జి ఆర్వెల్ . ఆయనలో అన్నీ వుండటం వల్ల అందరికి స్నేహితుదయాడు అంటాడు జూల్స్ వేర్న్స్ . ”న్యాయానికి … Continue reading →

సకల కళా కల్ప వల్లి చల్ల పల్లి సంస్థానం –3                                      సాహిత్య పోషణ  అంకినీడు ప్రభువు కాలమ్ లోనే వేమూరి సుబ్బావధాని ,యడవల్లి అప్పా వధాని మద్దూరి క్రిష్ణావధాని ,కోతమర్తి … Continue reading →

 సకల కళా కల్ప వల్లి చల్ల పల్లి సంస్థానం –2                                     సాహిత్య పోషణ           నోటితో పొగుడుతూ నొసలు తో వెక్కి రించటం లోక సహజం .కవులు … Continue reading →

 సకల కళా కల్ప వల్లి చల్ల పల్లి సంస్థానం -1           చల్ల పల్లి ”దేవర కోట సంస్థానానికి ”రాజా దాని .కోట ౧౬ ఎకరాల విస్తీర్ణం లో నిర్మించ బడి ,శత్రు దుర్భేద్యం గా వుంటుంది .వందల సంవత్సరాల జమీందారి దర్జా ,దర్పాలకు చల్ల పాలి కోట సాక్షీ … Continue reading →

 సాహిత్య సరస్వతి లీల -ముక్త్యాల సంస్థానం –2                                            సాహిత్య పోషణ    రాజా వాసిరెడ్డి చైనా వెంకటాద్రి ప్రభువు మంచి సాహిత్య పోషకులు .అప్పుడు తాతం … Continue reading →

 సాహిత్య సరస్వతి లీల- ముక్త్యాల సంస్థానం -1          పశ్చిమ కృష్ణా లో కృష్ణా నదీ తీరం లో వెలసిన సంస్థానం ముక్త్యాల .వాసి రెడ్డి వారిది .కమ్మ ప్రభువుల పాలన లోనిది .ఇక్కడి కోట శోభాయ మానం గా వుంటుంది .కృష్ణమ్మా నడుముకు అలంకరించిన మేఖల లోని మేలిమి బానారు … Continue reading →

నాటక రంగానికి వరం మైల వరం                                             నాయన గారు   ”నాయన గారు ”అని ప్రజలందరి చేత ఆప్యాయం గా  పిలువబడిన చివరి రాజు ఎస్.వి.ఎస్ .ఆర్ … Continue reading →

నాటక రంగానికి వరం మైల వరం -1           కృష్ణా జిల్లా విజయవాడకు ముప్పై కి.మీ.దూరం లో వున్న మైలవరం సంస్థానాన్ని సూరానేని వంశస్తు లైన వెలమ దొరలూ పరి పాలించారు .మల్లాది అచ్యుత రామ శాస్త్రి వీరి ఆస్థాన కవి .”అహల్య ”మొదలైన నాటకాలు రాశాడు .జమీందార్లు నాటక కంపెనీ … Continue reading →

ప్రాచీన కాశీ నగరం –5                                         పరిశ్రమలు  కాశి మొదట్నించి వర్తక వాణిజ్యాలకు ప్రసిద్ధి .కాశి పట్టు చీరలకు కేంద్రం .మెకాలే దీన్ని గురించి రాస్తూ ”కాశీ నుంచి … Continue reading →

  ప్రాచీన కాశీ నగరం –4                                       విద్యా కేంద్రం   నలంద ,తక్షశిల ,మధుర ,ఉజ్జయిని కంచి నగరాలు సంస్కృత విద్య లకు ఆలా వాలు .వీటి కై దీతింది … Continue reading →

ప్రాచీన కాశీ నగరం –3                                        నవ నాగులు  ఇతి హాసిక పరి శోధకులు చెప్పే దాన్ని బట్టి చరిత్ర పూర్వ యుగం లో ”భార శివుల ”వంశం మూలాలు … Continue reading →

ప్రాచీన కాశీ నగరం –2                                       గంగా మాత  — అశోక చక్ర వర్తి కాశీ ని దర్శించాడు .సార నాద్ లోని అశోక స్తూపం ,అక్కడి శివ లింగం … Continue reading →

ప్రాచీన కాశీ నగరం  –1                                              కాశీ పేరు గంగా నది ఒడ్డున నివశించిన ”కాస్య ,కాస ,ఖాసా ”అని పిలువ బడే ”కాశీ ”లని పిలువ … Continue reading →

ముద్రా రాక్షస నాటకం లో మానవతా ముద్ర  –5 (చివరి భాగం )                                           మనిషి కంటే దేశం గొప్పది  రాక్షస మంత్రి దగ్గరకు వస్తు ”భో … Continue reading →

 ముద్రా రాక్షస నాటకం లో మానవతా ముద్ర –4                                            నిర్వేదం  గత వైభవాన్ని ఏవ రైనా ఒక సారి ఫ్లాష్ బాక్ లో చూసు కోవటం … Continue reading →

 ముద్రా రాక్షస నాటకం లో  మానవతా ముద్ర –3                                                   భయం  -జయం  అక్కడ రాక్షస మంత్రీ మనసు లో  మధన పడ్డాడు … Continue reading →

ముద్రా రాక్షస నాటకం లో మానవతా ముద్ర -2                                              ఆత్మ విశ్వాసం  చాణక్యుడు మహా పండితుడు,రాజా నీతిజ్ఞుడే .కాని ,నివాసం వుండే ఆ ఇంటిని … Continue reading →

  ముద్రా రాక్షస నాటకం లో మానవతా ముద్ర -1      సంస్కృత సాహిత్యం లో విశాఖ దత్తుడు రచించిన” ముద్రా రాక్షసం” నాటకానికి ఒక ప్రత్యేకత వుంది ,నంద రాజా వంశ నిర్మూలనకు ,మౌర్య చంద్ర గుప్తుని అభిషేకించ టానికి ,అవమానం పాలై ప్రతీ కారం తీర్చు కోవాలనే ఆచార్య చాణక్యుని యుక్తి … Continue reading →

కృష్ణా జిల్లాలో చిన్న సంస్థానాలు –3                                                 తిరువూరు   వెల్లంకి రాజా వంశీకులు పాలించిన సంస్థానం తిరువూరు .1550 కి పూర్వం మేడూరు … Continue reading →

కృష్ణా జిలాలో చిన్న సంస్థానాలు –2 జుజ్జూరు కంచిక చర్ల కు ఆరు కి.మీ.దూరం లో జుజ్జూరు వుంది .బెజవాడను పరి పాలించిన కలువ కొలను వారే జుజ్జూరు జమీందార్లు .అక్కడ కోట కట్టి పాలించారు .దీని పక్కనే ఉన్న నంది గామ కు వాసి రెడ్డి వారు ప్రభువులు .జుజ్జూరు మాది రాజు వారికి … Continue reading →

 కృష్ణా జిల్లాలో చిన్న సంస్థానాలు –1                                       బెజవాడ సంస్థానం  1700 -1846 కాలమ్ లో బెజవాడ జమీన్దారులుండే వారు .దీన్ని వేలం లో మూడు వేల రూపాయలకు బ్రిటిష్ … Continue reading →

విశ్వ నాద ”జాన్సన్ ”కు” బాస్వేల్” శ్రీ మల్లంపల్లి శరభయ్య గారు -1          మహా మహోపాధ్యాయ శ్రీ మల్లంపల్లి శరభయ్య గారు గొప్ప విద్వాద్ వరేన్యులు    .వారు విశ్వనాధ సత్య నారాయణ గారికి అతి ముఖ్య మైన శిష్యులు .విశ్వ నాద కవితా హృదయం బాగా తెలిసిన వారు … Continue reading →

కాళిదాసు ప్రియంవద –5 -చివరి భాగం                                             దూర్వాస శాపం            కాళిదాసు రాసిన అభిజ్ఞాన  శాకుంతల నాటకం లో నాల్గవ  అంకానికి పరమ ప్రాముఖ్యత … Continue reading →

 కాళిదాసు శకుంతల –4                                              మన్మధ విజ్రుం భణ  నాటకం  తృతీయాంకం లో శకుంతల విరహ వేదనను కవి వర్ణిస్తాడు .అందులో ప్రియంవద చిత్త వ్రుత్తి ని … Continue reading →

 కాళిదాసు ప్రియంవద –3                                               బాకీనెపం   దేనికైనా తగిన సమాధానం చెప్పటానికి ప్రియంవదే   ముందుంటుంది .నేర్పుగా ”ఆర్య ధర్మ చరోపి -పరవశం జనహ్గురొహ్ పునరేతస్యా అనురూప … Continue reading →

    కాళి దాసు ప్రియంవద –2                                          బంభర విజ్రుం  భణ   ఇంతలో తుమ్మెద మూగింది .అందులోను ,గండు తుమ్మెద .శకుంతలను అల్లరి పెట్టటం ప్రారంభించింది .”రక్షించండి … Continue reading →

కాళి దాసు ప్రియంవద -1  కవికుల గురువు కాళిదాసు ”అభిజ్ఞాన శాకుంతలం ”నాటకం లో తన అమృత కవితా  సంపదను నిక్షిప్తం చేశాడు .కవిత్వం పలు పోకడలు పోయి ,దివి భువులను ఏకం చేస్తుంది .భారతీయ జీవన విధానం యొక్క ఉత్రుష్టతను చాటి చెప్పిన నాటకం .ప్రేమైక జీవులు ప్రేమ మైకం లో పడి ,బాధ్యతలను … Continue reading →

        అధర్వ వేదం లో వ్రాత్య –3 –చివరి భాగం             ఇప్పటికి వ్రాత్య ఖండం లోని మూడు మంత్రాలు ,వాటి అర్ధం ,వివరణ తెలుసు కొన్నాం .ఇప్పుడు నాల్గవ మంత్రం గురించి తెలుసు కొందాం .             … Continue reading →

    అధర్వ వేదం లో వ్రాత్య -2 ప్రత్యేకత ,గొప్పదనం వల్ల అధర్వ వేదం ప్రసిద్ధి చెందింది .వేద ప్రామాణ్యము ,పొందింది .దీని లోని నైతిక భావనలు ,సామాన్య మానవునికి ,కల్గించే ఆశ ,సహాయం వల్ల ,ప్రత్యేకతను పొందింది .ఒక ద్రుష్టి పార లౌకికమైనా ,వేరొక ద్రుష్టి భౌతికం మీద కూడా ఉంచింది .భుక్తికీ … Continue reading →

                   అధర్వ వేదం లో ”వ్రాత్య  ”    22 -06 -06  లో రాసిన ఈ వ్యాసాన్ని స్వర్గీయ వంగల కృష్ణ దత్త శర్మ గారికి సభక్తికం  గా అంకితం చేస్తున్నాను.                     … Continue reading →

                    నాకు గురువు ,మిత్రుడు ,మార్గ దర్శి మా ఉయ్యూరు వాస్తవ్యులు స్వర్గీయ వంగల కృష్ణ దత్త శర్మ గారు .ఆయన్ను మేమంతా ”దత్తు గారు ”అని అంటాం .వారికి వేదం నుంచి వేమన వరకు తెలీని విషయం లేదు .కమ్యునిస్ట్ భావాలకూ … Continue reading →

               త్యాగ రాజ కృతులలో సామాజిక ఆకృతి 4–చివరి భాగం                                           సర్వ మత సమన్వయము         … Continue reading →

త్యాగ రాజ కృతులలో సామాజిక ఆకృతి —3         అన్ని జాతుల వారు ,అన్ని వృత్తుల వారు ,సమాన హక్కులు కలిగి ,సమష్టి  జీవనాన్ని ,సాగించాలని త్యాగయ్య గారి తలంపు .ఆ స్తితి చెదిరి పోతుందేమో నని భయమూవుంది .అయితె ,భగవద్భక్తులకు మన్నన వుండాలని ఆరాటం .ఇది రాజ్యాంగ ఉచిత మైన … Continue reading →

త్యాగ రాజ కృతులలో సామాజిక ఆకృతి –2                                      సంఘ సంస్కర్త గా త్యాగయ్య ”నశ్వర మైన ,ధనాశ్వములను ,నే విశ్వశించ ,భూతేశ్వర ,కోటీషుల గని , సాటి లేని పల్కు … Continue reading →

ఆకాశ దేవర –ఆకాశం గగనం శూన్యం          నమస్తే మధు సూదన రావు గారు —.మొన్న ”ఆకాశ దేవర”కధా పుస్తకా విష్కరణ పెద్ద ఎత్తున జరిపి నందుకు సంతోషం .ఇప్పుడే చదవటం పూర్తి చేశాను .బహుశా రెండేళ్ళ  క్రితం బాపు గారు ఒక సినిమా తీశారు .పేరు జ్ఞాపకం లేదు -”సుందర … Continue reading →

పోతన లో తాను -6  –చివరి భాగం                                   రాసా లీలా విహారం —         ”పుట్టి నేర్చెనో ,పుట్టక నేర్చెనో ?–చిట్టి బుద్దు లిట్టి ,పొట్టి వడుగు … Continue reading →

పోతన లో తాను –5 ముగ్గురు భక్తి కవి రాజులు — ”గుడులు కట్టించే కంచర్ల గోప రాజు –రాగములు గూర్చె కాకర్ల త్యాగ రాజు పుణ్య కృతి చెప్పె బమ్మెర పోత రాజు –రాజులీ ముర్వురు ,భక్తీ రాజ్యము నకు ” అన్నారట ఎవరో మహా కవి రాజు .వారి మోజులకు నా జాజుల … Continue reading →

       పోతన లో తాను –4                                           మానవ సేవే మాధవ సేవ  —        ”మధు మయ ఫణితీనాం మార్గ … Continue reading →

పోతన లో తాను –3                                          భాగవత భక్తీ —    ”ఆంద్ర వాగ్మయ ప్రపంచం లో విష్ణు భక్తీ మార్గాన్ని   మొట్ట మొదట భాగవతం మూలం గా … Continue reading →

పోతన లో తాను –2           నా ,హరి ,హర అభేద భావాన్ని  ఇప్పటి దాకా మీకు తెలియ జేశాను .నాది సహజ పాండిత్యం అని విన్న విన్చుకొంటున్నాను .”అనగా ,చదువు ,సాధనా లేక గాలి మూట గట్టిన  , శ్రుత వాచాటనము ”అని కొందరు భావించారు .కర్ణునికి కవచ … Continue reading →