జర్మన్ మహాకవి ,రచయిత ,విమర్శకుడు ,దార్శనికుడు తత్వ వేత్త, , కాళిదాసు శాకుంతలం చదివి పరవశంతో నృత్యం చేసిన -గోథే జీవిత చరిత్ర -1

మూలం -WILEY AND PUTNAITS

రచయిత ముందుమాట.

బహుశా మరే ఇతర రచన కన్నా ఎక్కువగా ఈ రచనకు ముందుమాటగా, ఈ గంభీరమైన ప్రయత్నానికి ప్రేరణగా నిలిచిన ఒక స్నేహితుని లేఖను నేను ఇక్కడ సమర్పిస్తున్నాను. ప్రియ మిత్రమా, మేము ఇప్పుడు మీ కవితా రచనల యొక్క పన్నెండు భాగాలకు పైగా సేకరించాము. వాటిని చదివిన తర్వాత, మాకు సుపరిచితమైన విషయాలు చాలా వరకు ఉన్నాయని, అలాగే అంతగా సుపరిచితం కానివి కూడా చాలా ఉన్నాయని మేము కనుగొన్నాము. అదే సమయంలో, ఈ సేకరణ ద్వారా మరచిపోయిన ఎన్నో విషయాలు పునరుజ్జీవింపబడ్డాయి. మా ముందు ఒకే ముద్రణలో ఉన్న ఈ పన్నెండు సంపుటాలను ఒక సంపూర్ణ నిధిగా పరిగణించక తప్పదు. ఇది రచయిత , అతని సామర్థ్యాల యొక్క ప్రతిబింబాన్ని ఆద్యంతం స్పష్టంగా సూచిస్తుంది. కానీ, అతను తన సాహిత్య జీవితాన్ని ప్రారంభించిన ఉత్సాహాన్ని, అప్పటి నుండి గడిచిన సుదీర్ఘ కాలాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, పన్నెండు సంపుటాలు సరిపోని ఫలితాలుగా అనిపిస్తాయనే విషయాన్ని కాదనలేము. అలాగే, కొన్ని ప్రత్యేక రచనల విషయంలో, వాటిలో చాలా వరకు ప్రత్యేక ప్రేరణల కింద సృష్టించబడ్డాయని,  అవి మీ అంతర్గత సంస్కృతి యొక్క విభిన్న దశలను, అలాగే వివిధ తాత్కాలిక నైతిక మరియు సౌందర్య శిఖరాలను, కొన్ని బాహ్య లక్ష్యాలను ప్రతిబింబిస్తాయని మేము దాచలేము. వారిలో ప్రబలంగా ఉన్న భావాలు మరియు నమ్మకాలు. అయితే, మొత్తంగా చూస్తే, ఈ ప్రతిపాదనలు ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం లేకుండా ఉంటాయి,  అవి ఒకే రచయిత నుండి వచ్చాయని నమ్మడం తరచుగా కష్టంగా ఉంటుది.

“ఈలోగా, మీ స్నేహితులు వదులుకోలేదు”

.. _ కుక్”

రచయిత ముందుమాట.

మీ జీవిత విధానం  ఆలోచనా విధానంతో వారికి మరింత సన్నిహిత పరిచయం ఉన్నందున, వారు అనేక చిక్కుముడులను ఊహించడానికి, అనేక సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నిస్తారు; నిజానికి, కాడ్ ఉకింగా సహాయంతో  దీర్ఘకాల సంబంధాలతో, వారు స్పష్టంగా కనిపించే కష్టాలలో కూడా గణనీయమైన ఆకర్షణను కనుగొంటారు. అయినప్పటికీ, అక్కడికక్కడే సహాయం చేయడం ఆమోదయోగ్యం కానిది కాదు, మరియు మా స్నేహపూర్వక అభ్యర్థనలను మీరు తిరస్కరించలేరు.

కాబట్టి, మాకు కావలసిన మొదటి విషయం ఏమిటంటే, మీ బోరే అంతర్గత క్రమ నియమం ప్రకారం, తాజా సంచికలలో అమర్చబడిన రాజకీయ రచనలను ఒక క్రమానుగత పద్ధతిలో ప్రదర్శించాలి. అలాగే, ఈ రచనలకు కావలసిన సామగ్రిని అందించిన జీవిత, భావోద్వేగ స్థితులు, మీరు అనుసరించిన సైద్ధాంతిక సూత్రాలతో పాటు మిమ్మల్ని ప్రభావితం చేసిన ఉదాహరణలు కూడా ఏదో ఒక సంబంధంతో బహిర్గతం కావాలి. ఈ సహాయాన్ని ఒక చిన్న వర్గానికి అందించండి, బహుశా అది తరువాతి వర్గానికి వినోదాన్ని, ఉపయోగాన్ని కలిగించే ఒక విషయానికి దారితీయవచ్చు. రచయిత, తన జీవితపు అత్యంత చివరి దశలో కూడా, ఆప్యాయతతో తనను బంధించిన వారితో సంభాషించే అవకాశాన్ని వదులుకోకూడదు. ఒక నిర్దిష్ట వయస్సులో, ఊహించని, శక్తివంతమైన రచనలతో ముందుకు రావడానికి ప్రతి ఒక్కరికీ అవకాశం లభించకపోయినా, జ్ఞానం అత్యంత పరిపూర్ణంగా, చైతన్యం స్పష్టంగా ఉండే జీవితపు ఆ సమయంలో, అలా చేయడం చాలా ఆహ్లాదకరమైన, ఉత్సాహభరితమైన కార్యంగా ఉంటుంది. “పూర్వ సృష్టిని నూతన పదార్థంగా పరిగణించి, దానిని ఒకరకమైన అంతిమ రూపంగా తీర్చిదిద్దండి. అది, ఇంతకుముందు కళాకారునిచే మరియు అతని నుండి తీర్చిదిద్దబడిన వారి పెంపకానికి మరోసారి ఉపయోగపడవచ్చు”

అంత దయతో వ్యక్తపరిచిన ఈ అభ్యర్థన, నాలో దానిని పాటించాలనే కోరికను వెంటనే మేల్కొల్పింది; ఎందుకంటే, మన తొలి సంవత్సరాలలో మనం ఉద్వేగంతో మన సొంత మార్గంలో పయనించి, పొరపాటు చేయకూడదనే ఉద్దేశ్యంతో ఇతరుల ఆవశ్యకతలను అసహనంతో తిరస్కరిస్తే, అలాగే మన తరువాతి రోజులలో, ఎవరైనా సరే, మనం అలా చేయడం అత్యంత ఆవశ్యకం అవుతుంది.

రచయిత ముందుమాట. vi

కవితలు మనల్ని ఉత్తేజపరిచి, కొత్త కార్యకలాపాలకు మనల్ని హృదయపూర్వకంగా పురికొల్పుతాయి. అందువల్ల నేను వెంటనే నా పన్నెండు సంపుటాలలోని చిన్న, పెద్ద కవితలను వేరు చేసి, వాటిని సంవత్సరాల వారీగా అమర్చే సన్నాహక పనిని చేపట్టాను. వాటిలో ప్రతి ఒక్కటీ ఏ కాలంలో, ఏ పరిస్థితులలో పుట్టిందో గుర్తుచేసుకోవడానికి నేను ప్రయత్నించాను. కానీ, అప్పటికే తెలిసిన భాగాలలోని ఖాళీలను పూరించడానికి వివరణాత్మక గమనికలు, దృష్టాంతాలు అవసరమవడంతో ఆ పని త్వరలోనే మరింత కష్టమైంది; ఎందుకంటే, మొదటిగా, నేను మొదట కృషి చేసినదంతా కొరవడింది, ప్రారంభించి పూర్తి చేయనిది చాలా మిగిలింది, మరియు వాస్తవానికి, పూర్తి చేసిన వాటిలో చాలా వాటి బాహ్య రూపం కూడా అదృశ్యమైంది, ఎందుకంటే కాలక్రమేణా వాటిపై పూర్తిగా మళ్లీ పని చేసి, వేరొక రూపంలోకి మార్చారు. అంతేకాకుండా, నేను శాస్త్రాలలోనూ, ఇతర కళలలోనూ ఎంతగా కృషి చేశానో,

 ఈ ఇతర రంగాలలో, ఒంటరిగానో లేక స్నేహితులతో కలిసినో, వేటిని కొంత నిశ్శబ్దంగా అభ్యసించానో,

 వేటిని ప్రజలకు వెల్లడించానో ఆలోచించుకోవలసి వచ్చింది.

వీటన్నింటినీ నా శ్రేయోభిలాషుల సంతృప్తి కోసం క్రమక్రమంగా పొందుపరచాలని నేను ఆకాంక్షించాను. కానీ నా ప్రయత్నాలు  ఆలోచనలు నన్ను ఎల్లప్పుడూ ముందుకు నడిపించాయి,  నేను ఒక గౌరవప్రదమైన అభ్యర్థనను పాటించాలనే ఆత్రుతతో ఉన్నప్పటికీ, నా అంతర్గత ప్రేరణలను, బాహ్య ప్రోత్సాహాలను, మరియు నా సైద్ధాంతిక, ఆచరణాత్మక పురోగతి యొక్క వరుస దశలను వివరించడానికి శ్రమించినప్పటికీ, నేను నా సంకుచిత, వ్యక్తిగత గోళం నుండి విశాల ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టాను. ప్రత్యక్షంగానో, అనో-అనో నన్ను ప్రభావితం చేసిన వందలాది ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల చిత్రాలు నా కళ్ళ ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాయి,  నాపై, నా సమకాలీనులందరిపై వలె, గాఢమైన ముద్ర వేసిన సాధారణ రాజకీయాలలోని అపారమైన హెచ్చుతగ్గులు కూడా ప్రత్యేకంగా గమనించదగినవిగా ఉన్నాయి. జీవిత చరిత్రలో ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తిని అతని కాలంతో ఉన్న అన్ని సంబంధాలతో సహా ప్రదర్శించడం, మరియు అతను ఏ మేరకు తన అభివృద్ధిని వ్యతిరేకించాడో లేదా ప్రోత్సహించాడో, మానవాళి మరియు ప్రపంచం గురించి అతను దాని నుండి ఏ దృక్పథాన్ని రూపొందించుకున్నాడో, అతను ఒక కళాకారుడు, కవి లేదా రచయిత అయితే, దాని స్ఫూర్తికి బాహ్య ప్రతిబింబం ఎలా కాగలడో చూపించడం.

కానీ దీనికి దాదాపు అసాధ్యమైనది అవసరం, అదేమిటంటే, ఆ వ్యక్తి గురించి  అతని కాలం గురించి జ్ఞానం: అన్ని పరిస్థితులలోనూ అతను ఒకే విధంగా ఉన్నంత వరకు తన గురించి; మరియు అతని కాలం గురించి, అది ఇష్టాయిష్టాలను తనతో పాటు మోసుకువచ్చి, వాటిని నిర్ధారించి, రూపుదిద్దుతుంది, తద్వారా పదేళ్ల ముందు లేదా తరువాత జన్మించిన ఏ వ్యక్తి అయినా పూర్తిగా భిన్నంగా తయారవుతాడని మనం నిశ్చయంగా చెప్పవచ్చు. అతని వ్యక్తిగత సంస్కృతి మరియు ఇతరులపై అతని ప్రభావానికి సంబంధించినంత వరకు.

ఈ పద్ధతిలో, అటువంటి పరిశీలనలు  ప్రయత్నాల నుండి, మరియు అటువంటి జ్ఞాపకాలు  అనుబంధాలతో, ప్రస్తుత వర్ణన ఉద్భవించింది,  ఈ దృక్కోణం నుండి, దాని సందర్భాలకు సంబంధించి, ఇది ఉత్తమంగా ఆస్వాదించబడుతుంది, ఉపయోగించబడుతుంది  నిష్పక్షపాతంగా అంచనా వేయబడుతుంది. కానీ ఇంకా ఏమి చెప్పవలసి ఉన్నా, ముఖ్యంగా ఈ విషయాన్ని నిర్వహించే దాని సగం-కవితాత్మక, సగం-చారిత్రక పద్ధతికి సంబంధించి, నిస్సందేహంగా కథన క్రమంలో దానికి స్థానం లభిస్తుంది.

సంపాదకుని ముందుమాట.

ఇంగ్లాండ్ మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్ రెండింటిలోనూ గోథే (Goethe) గురించి ఎంతో చర్చ జరిగినప్పటికీ, ఆయన తన గురించి మరియు తన సమకాలీకుల గురించి అత్యంత స్పష్టమైన వివరాలను అందించిన ప్రసిద్ధ రచన ‘వాహర్‌హీట్ ఉండ్ డిక్టుంగ్’ (Wahrheit und Dichtung) ఇప్పటికీ ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడకపోవడం కొంత విచిత్రమైన విషయం. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం లండన్‌లో దీని అనువాదమని చెప్పుకునే ఒక పుస్తకం ప్రచురితమైంది; కానీ అది ఒక ఘోరమైన మోసం. శ్రీమతి ఆస్టిన్ దీనిని సాహిత్యపరమైన నిజాయితీ లేమికి ఒక పరాకాష్టగా అభివర్ణించారు – అందులో న్యాయం లేకపోలేదు; కార్లైల్ కూడా దాదాపు అదే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. అది ఒక అధ్వాన్నమైన ఫ్రెంచ్ అనువాదం ఆధారంగా రూపొందించిన నాసిరకం ప్రతి; అందులో తరచుగా మూల రచనలోని ఇరవై పేజీల వరకు ఒకేసారి వదిలివేయబడ్డాయి  కనీసం ఒక్క వాక్యం కూడా మూల భావానికి కచ్చితంగా అనువదించబడలేదు. అయినప్పటికీ, చాలా మంది ప్రజలు ఇది గోథే రచనకు సంబంధించిన నిజమైన అనువాదమేనని భావిస్తూ ఆ పుస్తకాన్ని చదివారు.

అందువల్ల, ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఉన్న ఈ పెద్ద లోటును పూరించడానికి సంపాదకుడు మరియు కొందరు మిత్రులు కలిసి ఈ ప్రయత్నాన్ని చేపట్టారు. సహజంగానే, మూల రచయిత శైలిలో ఉండే ఆకర్షణను  సరళతను (ఇది ఆయన రచనల యొక్క అత్యుత్తమ లక్షణాలలో ఒకటి) సాధించడం వారికి సాధ్యం కాలేదు; కానీ వారు ఆయన భావానికి కచ్చితంగా కట్టుబడి ఉండటానికి ప్రయత్నించారు. జర్మన్ రచయితలందరిలో గోథే రచనలను అనువదించడం అత్యంత కష్టమైన పని; ఎందుకంటే ఆయన రచనారూపంపై అద్భుతమైన పట్టు కలిగి ఉంటారు. ఆయనతో సమానమైన ప్రతిభ కలిగిన వారు తప్ప, ఆ శైలిని మరొక భాషలోకి సరిగ్గా తీసుకురావడం సాధ్యం కాదు. సంపాదకుని ముందుమాట

అనువాదంలో సహకరించిన వ్యక్తుల పేర్లు వారు అనువదించిన భాగాలకు ముందుగా పేర్కొనబడ్డాయి; అయితే, శైలి , విధానంలో అవసరమైనంత వరకు ఏకరూపతను తీసుకురావడానికి సంపాదకుడు మొత్తం విషయాన్ని జాగ్రత్తగా సమీక్షించి, సరిచూశారు. ఈ రచనలో వ్యక్తమైన అభిప్రాయాలకు అనువాదకులు బాధ్యులు కారు. పుస్తకం చివరన కొన్ని గమనికలు ఇవ్వబడ్డాయి; ఇవి అనేక సందర్భాలను ఏకకాలంలో వివరించే ఉద్దేశంతో రూపొందించబడినందున, ప్రధాన పాఠ్యంలో వాటికి నేరుగా సూచనలు (references) ఇవ్వబడలేదు. ఏదైనా నిర్దిష్టమైన ప్రస్తావనలు, పదబంధాలు లేదా పేర్ల విషయంలో పాఠకులకు ఏవైనా సందేహాలు కలిగితే, వారు ఈ గమనికలను పరిశీలించవలసిందిగా కోరడమైనది.

పందొమ్మిదవ శతాబ్దపు అగ్రశ్రేణి ఐరోపా కవిగా మరియు సాహిత్యవేత్తగా గోథే (Goethe) తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకున్నారని దాదాపు అందరూ అంగీకరిస్తారు. కాబట్టి, తన విశిష్టమైన వ్యక్తిత్వ వికాస క్రమాన్ని, అలాగే ఉనికికి సంబంధించిన వాస్తవాలను మరియు తన కాలపు పరిస్థితులను తాను ఎలా చూశాడో వివరించే ఈ పుస్తకం—అనువాదం వల్ల కలిగే పరిమితులు ఉన్నప్పటికీ—అందుబాటులో ఉన్నంతలో దీనిని చదవడం ఎంతైనా అవసరం. మూల రచనలో ఇది ఒక అద్భుతమైన సాహిత్య ఖండం. ఇది అత్యున్నత స్థాయి జర్మన్ మేధావి యొక్క వికాసాన్ని, అదే సమయంలో జర్మన్ సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించే ప్రశాంతమైన మరియు ప్రభావవంతమైన చిత్రణల సమాహారం.

ఇటువంటి విషయాలను అంచనా వేయగల సామర్థ్యం ఉన్న ఆంగ్ల పాఠకులకు ఈ పుస్తకం మేము చెప్పినట్లుగా అనిపించకపోతే, దానికి కారణం అనువాదకులు తమ పనిని సరిగ్గా నిర్వహించలేకపోవడమే అయి ఉండాలి.

వీరే గోథే యొక్క ఇతర రచనలను కూడా సిద్ధం చేస్తున్నారు; ఈ పుస్తకం సాధించే విజయం  దానికి అయ్యే ఖర్చును సమర్థించేలా ఉంటే అవి ప్రచురించబడతాయి. అతని “అన్నల్స్ లేదా డే అండ్ ఇయర్ బుక్” (Annals or Day and Year Book), “ఇటాలియన్ జర్నీ” (Italian Journey) మరియు నాటకాలు ఈ శ్రేణిలో భాగంగా ఉంటాయి.

మొదటి భాగం.

1749 ఆగస్టు 28న, మధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటల సమయానికి, నేను ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్-ఆన్-ది-మెయిన్ నగరంలో జన్మించాను. నా జాతకం చాలా శుభప్రదంగా ఉంది; సూర్యుడు కన్యా రాశిలో ఉండి, ఆ రోజున తన అత్యున్నత స్థానాన్ని (మధ్యాహ్న స్థానాన్ని) అధిరోహించి ఉన్నాడు. గురుడు , శుక్రుడు అనుకూల దృష్టితో చూస్తుండగా, బుధుడు ప్రతికూలత లేకుండా ఉన్నాడు; శని , కుజులు తటస్థంగా ఉన్నారు. అయితే, అప్పుడే పూర్ణ దశకు చేరుకున్న చంద్రుడు తన ప్రభావాన్ని బలంగా చూపాడు, ఎందుకంటే అప్పుడు అతని గ్రహ గడియ (planetary hour) నడుస్తోంది. అందువల్ల, ఆ సమయం గడిచేంత వరకు నా జననం సాధ్యం కాలేదు, అంటే చంద్రుని ప్రభావం నా జననానికి అడ్డుగా నిలిచింది.

జ్యోతిష్కులు తర్వాత కాలంలో నాకు అత్యంత శుభప్రదమైనవిగా గుర్తించిన ఈ గ్రహ స్థితులే నా ప్రాణ రక్షణకు కారణమై ఉండవచ్చు; ఎందుకంటే, ప్రసూతి సహాయకురాలి (midwife) అజాగ్రత్త వల్ల నేను చనిపోయిన స్థితిలో జన్మించాను, ఎన్నో కష్టాల తర్వాతే ప్రాణం పోసుకుని బయటపడగలిగాను. మా కుటుంబాన్ని తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేసిన ఈ సంఘటన, చివరికి నా తోటి పౌరులకు మేలు చేసింది. ఎందుకంటే, దీనివల్ల నా తాతగారైన ‘షుల్ట్‌హీట్స్’ (నగర ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా అధికారి) జాన్ వోల్ఫ్‌గాంగ్ టెక్స్టర్, పురుష ప్రసూతి వైద్యుడిని (man-midwife) నియమించేలా , ప్రసూతి సహాయకులకు శిక్షణను ప్రవేశపెట్టేలా లేదా పునరుద్ధరించేలా ప్రేరేపించబడ్డారు; దీనివల్ల నా తర్వాత జన్మించిన వారికి ఎంతో మేలు జరిగి ఉండవచ్చు.

బాల్యపు తొలి రోజుల్లో జరిగిన విషయాలను మనం గుర్తుచేసుకోవాలనుకున్నప్పుడు, ఇతరుల ద్వారా విన్న విషయాలను మన స్వంత ప్రత్యక్ష అనుభవాలతో కలిపి గందరగోళానికి గురయ్యే అవకాశం తరచుగా ఉంటుంది. లోతైన పరిశీలన లేకుండా…

* నగర ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా అధికారి. చివరికి ఏ ఫలితాన్ని ఇవ్వకపోవచ్చు కానీ, ఒక విషయం మాత్రం నాకు బాగా గుర్తుంది: మేము ఒక పాత ఇంట్లో నివసించేవాళ్ళం; నిజానికి అది ఒకదానికొకటి కలిపివేసిన రెండు పక్కపక్క ఇళ్ళ కలయిక. వివిధ అంతస్తులలోని గదులకు వెళ్ళడానికి ఒక మెలికలు తిరిగే మెట్ల దారి ఉండేది, అంతస్తుల ఎత్తులో ఉండే తేడాలను సరిచేయడానికి అక్కడక్కడా అదనపు మెట్లు అవసరమయ్యేవి. మా పిల్లలకు—అంటే నాకు, నా చెల్లెలికి—అత్యంత ఇష్టమైన ప్రదేశం కింది అంతస్తులోని ఒక విశాలమైన గది; దాని తలుపు దగ్గర ఒక పెద్ద చెక్క జాలీ (lattice) ఉండేది, దాని ద్వారా వీధితోనూ, బయటి గాలితోనూ మాకు నేరుగా సంబంధం ఉండేది. అప్పట్లో చాలా ఇళ్ళకు ఉండే ఇటువంటి జాలీ అమరికను ‘ఫ్రేమ్‌వర్క్’ (లేదా జర్మన్ భాషలో ‘గెర్డను’) అని పిలిచేవారు. స్త్రీలు అందులో కూర్చుని కుట్టుపని లేదా అల్లిక పని చేసుకునేవారు; వంటమనిషి అక్కడ సలాడ్ సిద్ధం చేసేది; ఇరుగుపొరుగు మహిళలు ఒకరితో ఒకరు కబుర్లు చెప్పుకునేవారు. దీనివల్ల వేసవి కాలంలో ఆ వీధులు దక్షిణ దేశపు వాతావరణాన్ని తలపించేలా ఉండేవి. బహిరంగ ప్రదేశానికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ఒక రకమైన నిశ్చింత కలిగేది. ఈ జాలీల ద్వారా మాకు కూడా ఇరుగుపొరుగువారితో పరిచయం ఏర్పడేది. ముఖ్యంగా, వీధికి అవతలి వైపు నివసించే ‘ఉచ్సెన్‌స్టైన్’ సోదరులు—ఒక దివంగత ప్రధాన న్యాయమూర్తికి చెందిన ముగ్గురు కుమారులు—నాకు బాగా దగ్గరయ్యారు; వారు నాతో ఆడుకుంటూ, నన్ను రకరకాలుగా అలరించేవాళ్ళు.

ఆ గంభీరమైన, ఏకాంతంగా ఉండే మనుషులు నన్ను ఏయే అల్లరి పనుల్లోకి లేదా సరదా చేష్టల్లోకి లాగేవారో చెప్పడానికి మా కుటుంబ సభ్యులు ఇష్టపడేవారు. ఆ సరదా పనులన్నింటికీ ఒక ఉదాహరణ చాలు. అప్పుడే ఒక మట్టి పాత్రల సంత జరిగింది; దాని నుండి మా వంటగదికి చాలా కాలానికి సరిపడా సామాన్లు మాత్రమే కాకుండా, మా పిల్లల ఆటబొమ్మలుగా వాడుకోవడానికి చాలా చిన్న చిన్న వస్తువులను కూడా కొనుగోలు చేశారు. ఒక అందమైన మధ్యాహ్నం, ఇంట్లో అంతా నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పుడు, నేను నా కుండలు మరియు పాత్రలతో ఆడుకుంటూ కాలక్షేపం చేస్తున్నాను. వాటి నుండి ఇక ఏమీ సాధించలేనని గ్రహించి, వాటిలో ఒకదానిని వీధిలోకి విసిరేశాను; అది పగిలినప్పుడు వచ్చిన శబ్దాన్ని విని నాకు ఎంతో సరదాగా అనిపించింది. ఆనందంతో చప్పట్లు కొడుతూ నేను ఆ ఆటను ఆస్వాదించడం చూసిన వాన్ ఆక్సెన్‌స్టెయిన్ కుటుంబం, “మరొకటి” అని అరిచారు. నేను ఒక కెటిల్‌ను విసిరేయడానికి వెనుకాడలేదు; వారు మరిన్ని కావాలని అడగడం ఆపకపోవడంతో, కొద్దిసేపట్లోనే నా దగ్గరున్న పాత్రలన్నీ—పళ్ళేలు, చిన్న కుండలు, మగ్‌లు అన్నీ—వీధిలో పడి ముక్కలైపోయాయి. నా పొరుగువారు తమ సంతోషాన్ని వ్యక్తం చేస్తూనే ఉన్నారు, వారికి ఆనందం కలిగించడం నాకు ఎంతో సంతోషాన్నిచ్చింది. కానీ నా దగ్గర ఉన్న సామానంతా అయిపోయింది, అయినా వారు “మరిన్ని” అని అరుస్తూనే ఉన్నారు. దాంతో నేను నేరుగా వంటగదికి పరిగెత్తి, మట్టి పాత్రలను తెచ్చాను; అవి ఇంకా పెద్ద శబ్దంతో పగిలి ఆసక్తికరమైన దృశ్యాన్ని సృష్టించాయి.

నా స్వంత జీవితం నుండి.

అవి పగిలిపోతుండగా, నేను అటూ ఇటూ తిరుగుతూ, డ్రెస్సర్‌పై వరుసగా అమర్చిన పాత్రలను ఒక్కొక్కటిగా అందుకొని కింద పడేయడం మొదలుపెట్టాను. కానీ ఆ పని నా ప్రేక్షకులకు (నా తోటి పిల్లలకు) తృప్తినివ్వకపోవడంతో, నేను బయటకు లాగగలిగిన పాత్రలన్నింటినీ అదే విధంగా ధ్వంసం చేశాను. ఎవరో వచ్చి నన్ను అడ్డుకుని, మిగిలిన వాటిని కాపాడేసరికి జరగాల్సిన నష్టం జరిగిపోయింది. పెద్ద మొత్తంలో ఉన్న ఆ పాత్రలకు బదులుగా, వాటిని పోగొట్టుకున్న ఒక హాస్యాస్పదమైన కథ మాత్రమే మిగిలింది; ఆ కథను తలుచుకుని నా అల్లరి స్నేహితులు తమ జీవితాంతం ఎంతో ఆనందించేవారు.

మేము నివసించిన ఇంటికి యజమానురాలైన మా అమ్మమ్మ (మా అమ్మ తల్లి), కింది అంతస్తులో వెనుక వైపున ఉన్న ఒక పెద్ద గదిలో ఉండేవారు. మేము ఆమె కుర్చీ చుట్టూ ఆడుకునేవాళ్ళం, ఆమెకు అనారోగ్యం చేసినప్పుడు ఆమె మంచం పక్కనే ఆడుకునేవాళ్ళం. ఆమె నాకు ఒక ఆత్మలా లేదా దేవతలా గుర్తుకొస్తారు — ఎప్పుడూ తెల్లని దుస్తులలో చక్కగా కనిపించే, సన్నని, అందమైన మహిళగా ఆమె నా జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిపోయారు. మృదువైన స్వభావం, దయగల హృదయం కలిగిన ఆమె రూపం ఎప్పటికీ నా మదిలో ఉంటుంది.

మా ఇల్లు ఉన్న వీధికి ‘స్టాగ్-ట్రెంచ్’ (Stag-Trench – అంటే జింకల కందకం) అని పేరు ఉండేది; కానీ అక్కడ జింకలు గానీ, కందకాలు గానీ కనిపించకపోవడంతో, ఆ పేరుకు అర్థం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని మాకు కుతూహలం కలిగింది. మా ఇల్లు ఉన్న ప్రదేశం ఒకప్పుడు పట్టణ సరిహద్దులకు బయట ఉండేదని, ఇప్పుడు వీధి ఉన్న చోట పూర్వం ఒక కందకం ఉండేదని, అందులో అనేక జింకలను పెంచేవారని మాకు చెప్పారు. ఆ కందకంలో జింకలను పెంచి లావుగా చేసేవారు; ఎందుకంటే, ఒక పురాతన ఆచారం ప్రకారం నగర పాలక మండలి (సెనేట్) ప్రతి ఏటా ఒక జింకతో బహిరంగ విందు ఏర్పాటు చేసేది. నగరానికి బయట వేటాడే హక్కుకు యువరాజులు లేదా నైట్స్ (యోధులు) అడ్డుపడినా, లేదా శత్రువులు నగరాన్ని ముట్టడించినా, ఆ పండుగ కోసం ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండేలా ఈ జింకలను అక్కడ ఉంచేవారు. ఇది మాకు ఎంతో సంతోషాన్నిచ్చింది; అటువంటి అడవి జంతువుల ఆవాసాన్ని మా కాలంలో కూడా చూడగలిగితే బాగుండేదని మేము కోరుకున్నాము.

ఆ ఇంటి వెనుక భాగం నుండి—ముఖ్యంగా రెండవ అంతస్తు నుండి—చూస్తే, నగరం గోడల వరకు విస్తరించి ఉన్న పొరుగున ఉన్న తోటల అపారమైన దృశ్యం కంటికి ఇంపుగా కనిపించేది. కానీ దురదృష్టవశాత్తు, ఒకప్పుడు బహిరంగ ప్రదేశాలుగా ఉన్న వాటిని ప్రైవేట్ తోటలుగా మార్చడం వల్ల, మా ఇల్లు మరియు వీధి మూల వైపున ఉన్న మరికొన్ని ఇళ్లు ఇరుకున పడిపోయాయి. అదే సమయంలో, గుర్రపు సంత వైపు ఉన్న ఇళ్లు విశాలమైన వెనుక భవనాలను, ప్రాంగణాలను తమ సొంతం చేసుకున్నాయి; అంతేకాక, ఒక ఎత్తైన గోడ మాకు ఆ పక్కనే ఉన్న ఆ ‘స్వర్గధామాల’ వంటి తోటల దృశ్యానికి అడ్డుగా నిలిచింది. “

4 సత్యం మరియు కవిత్వం;

రెండవ అంతస్తులో ఒక గది ఉండేది, దానిని ‘తోట గది’ అని పిలిచేవారు; ఎందుకంటే కిటికీ ముందు కొన్ని మొక్కలను ఉంచడం ద్వారా అక్కడ తోట లేని లోటును తీర్చడానికి ప్రయత్నించేవారు. నేను పెద్దయ్యాక, అది నాకు అత్యంత ఇష్టమైన ఏకాంత ప్రదేశంగా మారింది—అక్కడ గడిపే సమయం బాధాకరమైనది కాకపోయినా, అందులో ఒక రకమైన విషాద ఛాయ ఉండేది. ఆ తోటల మీదుగా, నగరం యొక్క రక్షణ గోడలకు ఆవల, ఒక అందమైన  సారవంతమైన మైదానం కనిపించేది; అదే మైదానం ‘హోచ్స్ట్’ (Höchst) వైపు విస్తరించి ఉండేది. వేసవి కాలంలో, నేను సాధారణంగా అక్కడే నా పాఠాలు చదువుకునేవాడిని  ఉరుములతో కూడిన తుఫానులను గమనించేవాడిని; కానీ నా కిటికీలకు సరిగ్గా ఎదురుగా అస్తమించే సూర్యుడిని ఎంత చూసినా తనివి తీరేది కాదు. అదే సమయంలో, పొరుగువారు తమ తోటలలో మొక్కల సంరక్షణలో నిమగ్నమై తిరుగుతుండటం, పిల్లలు అల్లరిగా ఆడుకోవడం, స్నేహితుల చిన్న చిన్న సమూహాలు ఆనందంగా గడపడం, అలాగే బంతులు దొర్లుతున్న శబ్దం మరియు ‘నైన్-పిన్స్’ (ఒక రకమైన ఆట) కింద పడుతున్న శబ్దాలు వినబడటం—ఇవన్నీ నాలో ఒక రకమైన ఏకాంత భావనను, తద్వారా ఒక రకమైన విషాదాన్ని (జర్మన్ భాషలో ‘సెన్సుచ్ట్’ – sehnsucht) కలిగించేవి. ప్రకృతి కలిగించే గంభీరత మరియు విస్మయంతో కలిసి, ఈ భావన నా చిన్నతనంలోనే నాపై తన ముద్రను వేసింది, కానీ తరువాతి సంవత్సరాలలో అది మరింత స్పష్టంగా వ్యక్తమైంది.

ఆ ఇంటి పాత, సంక్లిష్టమైన , చీకటిగా ఉండే నిర్మాణం పిల్లల మనస్సులలో భయాన్ని, ఆందోళనను కలిగించేలా ఉండేది. దురదృష్టవశాత్తు, ఆ కాలంలో ఒక పద్ధతి ఉండేది: యువకులు భయంకరమైన  అదృశ్యమైన విషయాల పట్ల భయాన్ని చిన్నప్పుడే వదిలించుకోవాలి భయంకరమైన వాటికి అలవాటు పడాలి. అందువల్ల, మేము పిల్లలం ఒంటరిగా పడుకోవాల్సి వచ్చేది. అది దాదాపు అసాధ్యమనిపించినప్పుడు, మేము రహస్యంగా మా పడకల నుండి బయటపడి పనివాళ్లు లేదా పనిమనిషుల సాంగత్యాన్ని కోరుకునేవాళ్ళం. అప్పుడు మా నాన్నగారు—తమ నైట్-గాన్‌ను (నిద్రపోయేటప్పుడు వేసుకునే వస్త్రాన్ని) లోపలి వైపు బయటకు వచ్చేలా తిరగేసి వేసుకుని, తద్వారా తమ రూపాన్ని మార్చుకుని—అక్కడ నిలబడేవారు… …మాకు భయం కలిగించి, తిరిగి మా పడకల వద్దకు పంపించే మార్గం అది. దీనివల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాన్ని ఎవరైనా ఊహించవచ్చు. రెట్టింపు భయంతో చుట్టుముట్టబడిన వ్యక్తి ఆ భయం నుండి ఎలా బయటపడగలడు? ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంతంగా, ఉల్లాసంగా ఉంటూ, ఇతరులను కూడా అలాగే ఉంచడానికి ఇష్టపడే మా అమ్మ, పిల్లలకు నేర్పించడంలో ఒక మెరుగైన పద్ధతిని కనుగొన్నారు. ఆమె బహుమతుల ద్వారా తన లక్ష్యాన్ని సాధించేవారు. అది ప్లమ్ పండ్ల కాలం; రాత్రిపూట మా భయాలను జయిస్తే మరుసటి రోజు ఉదయం ఆ రుచికరమైన పండ్లను ఇస్తానని ఆమె మాకు మాట ఇచ్చేవారు. ఈ విధంగా ఆమె విజయం సాధించారు, ఇద్దరికీ సంతృప్తి కలిగింది.

ఇంటి లోపల నా దృష్టిని ప్రధానంగా ఆకర్షించినవి…

నా జీవితం నుండి…

మా నాన్నగారు ఒక చిన్న గదిని (ante-room) అలంకరించడానికి ఉపయోగించిన రోమ్ నగర దృశ్యాల చిత్రపటాల సమాహారం అది. అవి పిరనేసి (Piranesi)కి పూర్వం ఉన్న నిపుణులైన కళాకారులు గీసినవి; దృశ్య కోణం (perspective) మరియు వాస్తుశిల్పంలో మంచి నైపుణ్యం కలిగిన ఆ కళాకారుల చిత్రణ ఎంతో దృఢంగానూ, అద్భుతంగానూ ఉండేది. అక్కడ నేను ప్రతిరోజూ ‘పియాజ్జా డెల్ పోపోలో’ (Piazza del Popolo), కొలోసియం, సెయింట్ పీటర్స్ చర్చి మరియు దాని ప్రాంగణం (లోపలా బయటా), సెయింట్ ఏంజెలో కోట వంటి అనేక ప్రదేశాలను చూసేవాడిని. ఆ చిత్రాలు నా మనసులో గాఢమైన ముద్ర వేశాయి. సాధారణంగా చాలా తక్కువగా మాట్లాడే మా నాన్నగారు, ఆ చిత్రాలలోని ప్రదేశాల గురించి వివరించడానికి మాత్రం ఎంతో ఆసక్తి చూపేవారు. ఇటాలియన్ భాష పట్ల, అలాగే ఇటలీకి సంబంధించిన ప్రతి విషయం పట్ల ఆయనకు ఎంతో మక్కువ ఉండేది. అక్కడి నుండి ఆయన తెచ్చిన పాలరాతి ముక్కలు ,ప్రకృతికి సంబంధించిన వింత వస్తువుల చిన్న సేకరణను మాకు అప్పుడప్పుడు చూపించేవారు. అంతేకాకుండా, తన యాత్రా విశేషాలను ఇటాలియన్ భాషలోకి అనువదించే పనిలో ఆయన తన సమయాన్ని ఎక్కువగా గడిపేవారు; ఆ ప్రతిని తయారు చేయడం, సరిదిద్దడం వంటి పనులను ఆయన ఎంతో శ్రద్ధతో, కచ్చితత్వంతో ఒక్కో పేజీ చొప్పున స్వయంగా చేసేవారు. ‘జియోవినాజ్జి’ (Giovinazzi) అనే ఉత్సాహవంతుడైన వృద్ధ ఇటాలియన్ భాషా ఉపాధ్యాయుడు ఈ పనిలో ఆయనకు కొంత సహాయపడేవారు. ఆ వృద్ధుడు పాటలు కూడా బాగా పాడేవారు; ఆయన పాడేటప్పుడు మా అమ్మగారు ‘క్లావియర్’ (clavier) వాయిద్యంపై వారికి సహకరించాల్సి వచ్చేది. అలా, ఆ పాట అర్థం తెలిసే లోపే నేను ‘సోల్టానియో హోస్కో ఒంబ్రోసో’ (Solitario bosco ombroso) అనే పాటను కంఠస్థం చేసేలా నేర్చుకున్నాను.

నిజానికి, మా నాన్నగారికి బోధనా స్వభావం ఎక్కువగా ఉండేది; వ్యాపార బాధ్యతల నుండి విరమణ పొందిన తర్వాత, తనకు తెలిసిన విషయాలను లేదా తాను చేయగలిగిన పనులను ఇతరులకు తెలియజేయడానికి ఆయన ఇష్టపడేవారు. వారి వివాహ జీవితం ప్రారంభ దశలో, ఆయన మా అమ్మను రచనలు చేయడం, క్లావియర్ (ఒక రకమైన కీబోర్డ్ వాయిద్యం) వాయించడం మరియు పాటలు పాడటంలో నిమగ్నమై ఉండేలా చూశారు; దీనివల్ల ఆమె ఇటాలియన్ భాషలో కొంత ప్రాథమిక పరిజ్ఞానాన్ని మరియు పట్టును సాధించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

సాధారణంగా మేము మా ఖాళీ సమయమంతా మా అమ్మమ్మగారి వద్ద గడిపేవాళ్ళం; ఆమె నివాసంలోని విశాలమైన గదిలో మా ఆటలకు తగినంత స్థలం ఉండేది. ఆమె రకరకాల చిన్న చిన్న ఆటపాటలతో మమ్మల్ని అలరించేది మరియు రుచికరమైన పదార్థాలతో మాకు ఉల్లాసాన్ని కలిగించేది. అయితే, ఒక క్రిస్మస్ సాయంత్రం, ఆమె మా కోసం ఒక తోలుబొమ్మలాటను (puppet show) ఏర్పాటు చేసి, ఆ పాత ఇంట్లోనే ఒక కొత్త ప్రపంచాన్ని ఆవిష్కరించడం ద్వారా తన ఆప్యాయతను అత్యున్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లారు. ఆ ఊహించని నాటకం మా లేత మనసులను ఎంతగానో ఆకర్షించింది; కానీ, ముఖ్యంగా ఆ బాలుడిపై…

…అది చాలా బలమైన ముద్ర వేసింది, దాని ప్రభావం చాలా కాలం పాటు కొనసాగింది.

మాటలు లేని పాత్రలతో కూడిన ఆ చిన్న రంగస్థలం—మొదట్లో మాకు కేవలం ప్రదర్శన కోసం మాత్రమే చూపించినా, ఆ తర్వాత మా స్వంత నాటక ప్రదర్శనల కోసం మరియు నిర్వహణ కోసం మాకే అప్పగించబడింది—మా పిల్లలకు ఎంతో విలువైనదిగా మారింది. ఎందుకంటే, అది మా మంచి అమ్మమ్మగారు మాకు మిగిల్చిన చివరి కానుక; అనారోగ్యం ఆమెను మొదట మా కళ్ళకు దూరం చేసింది, ఆపై మృత్యువు ఆమెను మా హృదయాల నుండి శాశ్వతంగా వేరు చేసింది. ఆమె మరణం మా కుటుంబానికి మరింత కీలకమైన మలుపుగా మారింది, ఎందుకంటే ఆ తర్వాత మా పరిస్థితులలో పూర్తి మార్పు వచ్చింది. అమ్మమ్మగారు బతికి ఉన్నంత కాలం, మా నాన్నగారు ఇంటిని మార్చడానికి లేదా ఆధునీకరించడానికి ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదు; వాస్తవానికి, ఆమె మరణం తర్వాత వెంటనే చేపట్టాల్సిన భారీ నిర్మాణ ప్రణాళికలు ఆయన వద్ద ఉన్నప్పటికీ, ఆయన వాటిని వాయిదా వేస్తూ వచ్చారు. ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ వంటి అనేక పాత పట్టణాల్లో మాదిరిగానే, అక్కడ చెక్కతో ఇల్లు కట్టేటప్పుడు, కింది అంతస్తు కంటే పై అంతస్తులు (రెండవ మరియు మూడవ అంతస్తులు) బయటకు చొచ్చుకువచ్చేలా నిర్మించేవారు. దీనివల్ల అదనపు స్థలం లభించేది కానీ, ఇరుకైన వీధులు మరింత చీకటిగా, అసౌకర్యంగా మారేవి. చివరకు ఒక చట్టం వచ్చింది: దాని ప్రకారం, కొత్తగా ఇల్లు కట్టే ఎవరైనా సరే, కేవలం మొదటి పై అంతస్తును మాత్రమే బయటకు చొచ్చుకువచ్చేలా నిర్మించాలి, మిగిలిన అంతస్తులను మాత్రం నిలువుగా (నేరుగా పైకి) నిర్మించాలి. మా నాన్నగారు రెండవ అంతస్తులో స్థలాన్ని కోల్పోకూడదనీ, బయటి నిర్మాణ సౌందర్యం కంటే ఇంటి లోపలి సౌకర్యవంతమైన అమరికకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలనీ భావించారు. అందుకే ఆయన అప్పటికే ఇతరులు అనుసరించిన ఒక పద్ధతిని ఎంచుకున్నారు: ఇంటి పైభాగాన్ని ఆధారాలతో (సపోర్ట్‌తో) నిలిపి ఉంచి, ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా పాత భాగాలను తొలగిస్తూ, ఆ స్థానంలో కొత్త ఇంటి నిర్మాణాన్ని చేపట్టడం. ఇలా చేయడం వల్ల, పాత నిర్మాణంలో ఏమీ మిగలకపోయినా, కొత్త నిర్మాణం కేవలం ఒక ‘మరమ్మతు’ లాగానే పరిగణించబడేది. ఈ కూల్చివేత మరియు నిర్మాణ ప్రక్రియ నెమ్మదిగా సాగేది కాబట్టి, మా నాన్నగారు ఆ ఇంటిని వదిలి వెళ్లకూడదని నిర్ణయించుకున్నారు. తాము కుటుంబంతో సహా అక్కడే ఉంటే పనులను బాగా పర్యవేక్షించవచ్చనీ, తగిన సూచనలు ఇవ్వవచ్చనీ ఆయన భావించారు — ఎందుకంటే ఆయనకు వడ్రంగి పనికి సంబంధించిన సాంకేతిక విషయాలపై కొంత అవగాహన ఉండేది. పిల్లలకు ఇది ఒక వినూత్నమైన, ఆసక్తికరమైన కాలం. విసుగు పుట్టించే పనులు, చదువులతో తరచుగా బందీలుగా అనిపించే గదులు, తాము ఆడుకున్న ప్రదేశాలు, ఎంతో జాగ్రత్తగా శుభ్రంగా ఉంచిన గోడలు… ఇవన్నీ మేస్త్రీ గొడ్డలి మరియు వడ్రంగి గొడ్డలి దెబ్బలకు కూలిపోవడం వారు చూశారు. వాస్తవానికి, ఇంటి పైభాగం ఆధారాలతో నిలిపి ఉంచబడినప్పటికీ…

7

గాలిలో తేలుతున్నట్లుగా కనిపించే దూలాలు—మేము కింద కూర్చుని మా పాఠాలు చదువుకుంటుండగా—మా చిన్నారి మెదడులలో ఒక రకమైన గందరగోళాన్ని సృష్టించాయి; ఆ గందరగోళం అంత త్వరగా సమసిపోయేది కాదు. కానీ, తమకు ఇంతకు ముందు కంటే పెద్ద ఆటస్థలం లభించిందని, దూలాలపై ఊగడానికి మరియు చెక్క పలకలతో ‘సీ-సా’ (see-saw) ఆడుకోవడానికి కొత్త అవకాశాలు దొరికాయని గ్రహించిన పిల్లలకు ఆ అసౌకర్యం పెద్దగా అనిపించలేదు.

మొదట్లో మా నాన్నగారు తన ప్రణాళికను అమలు చేయడంలో మొండిగా పట్టుబట్టారు; కానీ పైకప్పును పాక్షికంగా తొలగించినప్పుడు, రక్షణ కోసం కార్పెట్లను ఆయిల్-క్లాత్‌లుగా మార్చి కప్పినప్పటికీ, వర్షం మా పడకల వరకు చేరింది. దాంతో, అప్పటికే తమ సేవలను అందించడానికి ముందుకొచ్చిన స్నేహితుల సంరక్షణలో పిల్లలను ఉంచి, వారిని ఒక పబ్లిక్ స్కూల్‌కు పంపడానికి ఆయన అయిష్టంగానే అంగీకరించారు.

పరిస్థితులలో వచ్చిన ఈ మార్పు చాలా అసహ్యకరమైనదిగా అనిపించింది; ఎందుకంటే, ఇంతకాలం కఠినమైన, అదే సమయంలో స్వచ్ఛమైన, సున్నితమైన ఏకాంత వాతావరణంలో ఇంట్లోనే పెరిగిన పిల్లలు అకస్మాత్తుగా అల్లరి పిల్లల గుంపు మధ్యలోకి వెళ్ళినప్పుడు, వారు ఎన్నో ఇబ్బందులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. అటువంటి సందర్భాల్లో, అసభ్యకరమైన, చెడు ప్రవర్తన కలిగిన మరియు నీచమైన వారి నుండి తమను తాము రక్షించుకోవడానికి అవసరమైన ఆయుధాలు గానీ, నైపుణ్యం గానీ ఆ పిల్లలకు ఉండవు.

ఆ కాలంలోనే నేను నా సొంత నగరంతో పరిచయం పెంచుకున్నాను; అప్పుడప్పుడు ఒంటరిగా లేదా ఉత్సాహవంతులైన స్నేహితులతో కలిసి నగరంలోని అన్ని దిశలలోనూ తిరిగేవాడిని. ఆ గంభీరమైన  ముఖ్యమైన సంఘటన నాపై కలిగించిన ప్రభావాన్ని ఇతరులకు వివరించాలంటే, నా జన్మస్థలం గురించి—అక్కడి వివిధ ప్రాంతాలు నాకు క్రమంగా ఎలా పరిచయమయ్యాయో—ఒక స్థూల చిత్రాన్ని వివరించాల్సి ఉంటుంది. ‘మెయిన్’ (Maine) నదిపై ఉన్న పెద్ద వంతెనపై నడవడాన్ని నేను అన్నిటికంటే ఎక్కువగా ఇష్టపడేవాడిని. దాని తేలికదనం, దాని దృఢత్వం, మరియు దాని చక్కటి రూపం దానిని ఒక విశేషమైన కట్టడంగా నిలిపాయి,

అంతేకాకుండా, పౌర ప్రభుత్వం తన పౌరుల పట్ల తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలకు ప్రాచీన కాలం నుండి మిగిలి ఉన్న దాదాపు ఏకైక స్మారక చిహ్నం కూడా అదే.

వంతెనకు పైన, కింద ఉన్న అందమైన సెలయేరు నా దృష్టిని ఆకర్షించింది,

మరియు శిఖరంపై ఉన్న బంగారు పూత పూసిన గాలి దిశ సూచిక ఎండలో మెరిసినప్పుడు, ఆ దృశ్యం నాకు ఎంతో మనోహరంగా అనిపించింది.

సాధారణంగా నేను సాక్సెన్‌హాన్సెన్* గుండా నా నడకను పొడిగించి, ఒక పెన్నీకి (క్రూటర్) నదిని దాటడానికి సౌకర్యవంతమైన మార్గాన్ని సంపాదించుకున్నాను.

తిరిగి వస్తూ, నేను దొంగచాటుగా వైన్ మార్కెట్‌కు వెళ్లి, అక్కడి వాతావరణాన్ని చూసి ముగ్ధుడనయ్యాను.

సరుకులను దించే క్రోనియా యంత్రాంగం. కానీ, ఎంతోమంది అసాధారణ వ్యక్తులు దిగే సంత పడవల రాకను చూడటం ఇంకా ఎక్కువ వినోదాన్నిచ్చేది.

ఆ తర్వాత మళ్ళీ నగరంలోకి ప్రవేశించగానే, చక్రవర్తి షార్లెమాన్ మరియు అతని వారసుల కోట ఉన్న ప్రదేశంలో నిలబడి ఉన్న సాల్‌హాఫ్‌కు ప్రతిసారీ ప్రగాఢమైన భక్తిశ్రద్ధలతో స్వాగతం పలికేవారు. ముఖ్యంగా సంతల రోజులలో, సెయింట్ బార్తోలోమ్యూ చర్చి చుట్టూ జనం గుమిగూడినప్పుడు, నేను నగరంలోని పాత వ్యాపార ప్రాంతంలో లీనమైపోవడానికి ఇష్టపడేవాడిని. తొలికాలం నుండి, అక్కడ వ్యాపారులు మరియు అమ్మకందారుల సమూహాలు గుమిగూడేవి, మరియు ఆ ప్రదేశం అలా నిండిపోయి ఉండటంతో, తరువాతి కాలంలో మరింత అనువైన మరియు అనుకూలమైన ఏర్పాట్లు చేయడం సులభం కాలేదు. పఫర్రూయెన్ అని పిలవబడే వారి దుకాణాలు మా పిల్లలకు చాలా ప్రసిద్ధమైన ప్రదేశాలు, మరియు చిన్న బంగారు జంతువుల బొమ్మలు ముద్రించిన రంగుల కాగితపు షీట్లను కొనడానికి మేము చాలా పెన్నీలను (బైజెన్) వారి వద్దకు తీసుకువెళ్ళేవాళ్ళం. కానీ ఆ ఇరుకైన, రద్దీగా, మరియు మురికిగా ఉన్న సంతలో దారి చేసుకుంటూ వెళ్ళడం చాలా కష్టంగా ఉండేది. అలాగే, పక్కనే ఉన్న మాంసం దుకాణాలు ఎంత దగ్గరగా, మురికిగా ఉన్నప్పటికీ, వాటిని చూసి నేను భయంతో వణికిపోతూ వాటి పక్కనుండి ఎప్పుడూ దూసుకుపోయేవాడినని నాకు గుర్తుంది. మరోవైపు, రోమన్ హిల్ (రోమర్‌హెర్గ్) నడవడానికి చాలా ఆహ్లాదకరమైన ప్రదేశం. కొత్త దుకాణాల పక్కగా, న్యూ-టౌన్‌కు వెళ్ళే దారి ఎప్పుడూ ఆహ్లాదకరంగా మరియు సందడిగా ఉండేది; అయినప్పటికీ, హోలీ వర్జిన్ చర్చికి నేరుగా ఒక వీధి లేదని మేము చింతించేవాళ్ళం, ఎందుకంటే మేము ఎల్లప్పుడూ హస్సెన్‌గాస్సే లేదా కేథరిన్ గేట్ మీదుగా ఒక పక్కదారిలో వెళ్ళవలసి వచ్చేది. కానీ పిల్లలమైన మా దృష్టిని ప్రధానంగా ఆకర్షించినవి ఏవంటే, పట్టణాలలో ఉన్న అనేక చిన్న పట్టణాలు, కోటలలో ఉన్న కోటలు; అవి ఏవంటే: ప్రాకారాలతో కూడిన మఠాల ప్రాంగణాలు, మరియు పూర్వకాలం నుండి మిగిలి ఉన్న కోటల వంటి అనేక ఇతర ప్రాంతాలు — ఉదాహరణకు నూరెంబర్గ్ కోర్ట్, కంపోస్టెల్లా, బ్రామ్‌ఫెల్స్, స్టాల్‌బర్గ్ కుటుంబం యొక్క పూర్వీకుల ఇల్లు, మరియు ఇతర ప్రదేశాలు, తరువాతి కాలంలో నివాసాలుగా మరియు గిడ్డంగులుగా మార్చబడ్డాయి. ఆ రోజుల్లో ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్‌లో ఎలాంటి వాస్తు నిర్మాణ నైపుణ్యం కనిపించలేదు, మరియు ప్రతిదీ ఆ పట్టణానికి, దేశానికి కూడా ఒక సుదీర్ఘమైన, అశాంతికరమైన గతాన్ని సూచించింది. నగర సరిహద్దులను నిర్దేశించిన ద్వారాలు మరియు బురుజులు, — ఆ తర్వాత మరికొంత ముందుకు వెళితే, కొత్త నగరాన్ని చుట్టుముట్టిన ద్వారాలు, బురుజులు, గోడలు, వంతెనలు, ప్రాకారాలు,

కందకాలు, — ఇవన్నీ,

విపత్కర సమయాల్లో ప్రజా శ్రేయస్సును కాపాడవలసిన అవసరమే ఈ ఏర్పాట్లకు దారితీసిందని, అతి స్పష్టంగా చూపించాయి.

నగరంలోని వీధులు—అవి ఎంత కొత్తగా, వెడల్పుగా లేదా చక్కగా రూపొందించబడినవైనప్పటికీ—ఏదైనా క్రమబద్ధమైన ప్రణాళిక కంటే యాదృచ్ఛికత మరియు అప్పటికప్పటి ఆలోచనల ఫలితంగానే ఏర్పడ్డాయి. ఆ బాలుడికి పురాతనమైన వాటి పట్ల ఒక రకమైన ఆసక్తి కలిగింది; ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ నగర చరిత్రకు సంబంధించిన ‘గ్రేవ్’ (Grave) వంటి వారి రచనలు మరియు చెక్క అచ్చు చిత్రాలు (woodcuts) ఆ ఆసక్తిని మరింత పెంచాయి. అదే సమయంలో, మనుషుల ప్రాముఖ్యత లేదా అందంతో సంబంధం లేకుండా, వారి జీవన పరిస్థితులను వాటి వైవిధ్యం మరియు సహజత్వంతో సహా గమనించాలనే మరో భిన్నమైన ఆసక్తి కూడా అతనిలో కలిగింది. అందుకే, మేము ఏడాదికి అనేకసార్లు తప్పక చేసే పనులలో ఒకటి—నగర ప్రాకారాల లోపలి అంచు వెంబడి సాగే దారిలో నడవడం. అక్కడ తోటలు, ప్రాంగణాలు మరియు వెనుక వైపు కట్టడాలు కోట గోడల వరకు విస్తరించి ఉండేవి; అక్కడ వేలాది మంది ప్రజలను వారి చిన్నపాటి గృహ జీవితాలు మరియు ఏకాంత పరిస్థితులలో మేము చూసేవాళ్ళం. ధనికుల అలంకారిక పూల తోటల నుండి, కేవలం తమ అవసరాల గురించి మాత్రమే ఆలోచించే సామాన్య పౌరుల కూరగాయల తోటల వరకు; కర్మాగారాలు, బట్టలు ఉతికి ఆరబెట్టే స్థలాలు మరియు అటువంటి ఇతర ప్రదేశాల నుండి స్మశానవాటికల వరకు—ఎందుకంటే ఒక నగర పరిధిలోనే ఒక చిన్న ప్రపంచమే ఇమిడి ఉంటుంది—అనేక రంగుల, అద్భుతమైన మరియు నిరంతరం మారుతున్న దృశ్యాలు మా కళ్ల ముందు కదలాడేవి; వాటిని చూసి ఆనందించడంలో మా బాల్యపు కుతూహలం ఎప్పటికీ తృప్తి చెందేది కాదు. నిజానికి, రాత్రివేళ మాడ్రిడ్ నగరంలోని ఇళ్ల పైకప్పులను పైకి లేపి లోపలి దృశ్యాలను చూపించే ప్రసిద్ధ ‘డెవిల్-అపాన్-టూ-స్టిక్స్’ (Devil-upon-two-sticks) తన స్నేహితుడికి ఎంతటి వీలు కల్పించేవాడో, పగటిపూట ప్రకాశవంతమైన సూర్యకాంతి మాకు అంతకంటే తక్కువ ఏమీ చేయలేదు. గోపురాలు, మెట్లు మరియు చిన్న ద్వారాల గుండా వెళ్ళడానికి అవసరమైన తాళాలు అధికారుల చేతిలో ఉండేవి; వారి కింది స్థాయి ఉద్యోగులను మంచి మాటలతో ప్రసన్నం చేసుకోవడంలో మేము ఎప్పుడూ విఫలమయ్యేవాళ్ళం కాదు. అయితే మాకు అత్యంత ముఖ్యమైనది, మరియు ఒక రకంగా అత్యంత ఫలప్రదమైనది అయిన ప్రదేశం ‘కౌన్సిల్ హౌస్’ (సమావేశ భవనం); దీనికి ఆ పేరు రోమన్ల నుండి వచ్చింది. దాని కింది భాగంలో ఉన్న, వంపు తిరిగిన పైకప్పులు కలిగిన విశాలమైన గదులలో మేము పూర్తిగా లీనమైపోయేవాళ్ళం. కౌన్సిల్ యొక్క ఆ విశాలమైన, సాదాసీదా సమావేశ గదిలోకి ప్రవేశించే అవకాశం కూడా మాకు లభించింది. గోడలు మరియు పైకప్పులు తెల్లగా ఉండేవి (అయితే కొంత ఎత్తు వరకు చెక్క పలకల అమరిక ఉండేది), మరియు అక్కడ ఎక్కడా ఎలాంటి చిత్రలేఖనం గానీ, చెక్కడపు పనితనం గానీ కనిపించేవి కావు; కేవలం మధ్య గోడ పైభాగంలో మాత్రం ఈ చిన్న వాక్యం రాసి ఉండేది:

“ఒక్కరి మాట ఏ ఒక్కరి మాటకూ సాటి రాదు,

న్యాయం కోసం ఇద్దరి వాదనలూ వినాలి.”

సశేషంమీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –6-10-26-ఉయ్యూరు