Category Archives: రచనలు

’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు ‘’మార్క్ ట్వైన్ -6 ఆ కుండపోత వర్షంలో మేము కళాశాలకు చేరుకున్నాము; మాకు అక్కడ లభించిన ఆదరణ గురించి సూసీ అసంతృప్తితో కూడిన స్వరంతో వివరించింది. మేము గెస్ట్ రూమ్‌లో (parlor) వేచి ఉన్నంత సేపూ సూసీ తడిసిన బట్టలతోనే కూర్చోవాల్సి వచ్చింది; ఆ తర్వాత ఆమెను మంట లేని గదిలోకి తీసుకెళ్లి, ఆమె చెప్పినట్లుగానే, మళ్లీ వేచి … Continue reading →

భారతదేశ చరిత్ర(త్రివేణి)  ప్రతాపగిరి రామమూర్తి, M.A.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం (చరిత్ర ఆచార్యులు, విల్సన్ కళాశాల, బొంబాయి) మన గతాన్ని వివరించే కథనాలను రూపొందించడానికి చరిత్రకారులు ఉపయోగించిన కొన్ని ఊహల లేదా భావనల యథార్థతను చర్చించడమే ఈ వ్యాసం యొక్క ఉద్దేశ్యం. చరిత్ర రచనకు సంబంధించిన పద్ధతులు లేదా సిద్ధాంతాలను లోతుగా తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఇక్కడ లేదు. తగినంత … Continue reading →

‘’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు ‘’మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర  -5 అది సుమారు 1849వ సంవత్సరం నాటి మాట. టామ్ నాష్ నా వయసువాడే—అతను పోస్ట్‌మాస్టర్ కొడుకు. మిసిసిపీ నది గడ్డకట్టిపోయి ఉండేది; ఒక రాత్రి, బహుశా ఎవరి అనుమతీ లేకుండానే, మేము ఇద్దరం అక్కడి మంచుపై స్కేటింగ్ చేయడానికి వెళ్లాము. అనుమతి లేకుండా వెళ్లకపోతే రాత్రిపూట స్కేటింగ్ చేయడంలో పెద్దగా ఆనందం ఏముంటుందో … Continue reading →

 రాజస్థాన్‌లోని ఆంధీ గావ్‌  ను’’ ప్రకృత్: పర్యావరణ బయోటెక్నాలజీలో’’తో హరిత విప్లవం సాధించిన డాక్టర్ సుదీప్తి ఆరోరా ఒక విద్యార్థి అడిగిన ప్రశ్న డాక్టర్ సుదీప్తి అరోరాను తన పని ఉద్దేశం గురించి పునరాలోచించేలా చేసింది. ఒకరోజు బోధిస్తున్నప్పుడు, ఐఐటి రూర్కీ నుండి పీహెచ్‌డీ పట్టా పొందిన ఆ బయోటెక్నాలజిస్ట్‌ను, “మేడమ్, ఇందులో ఏమైనా తరగతి గది బయట ఉపయోగపడుతుందా?” అని … Continue reading →

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.27 వ భాగం.22.7.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ… ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.248 వ భాగం.22.7.26. వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ… ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.248 వ భాగం.22.7.26.

‘’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు ‘’మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర –4 న్యాయవాదులు, న్యాయమూర్తులు, అధ్యాపకులు  మతగురువుల వంటి సాహిత్యపరమైన నేపథ్యం ఉన్న వ్యక్తులు తరచుగా సందర్శించే లేదా సన్నిహితంగా మెలిగే ఇళ్లలో పెరిగే పిల్లలకు, చిన్న వయసులోనే విస్తృతమైన పదజాలం అలవడుతుంది. తమకు వినబడే ఏ పదాలనైనా గ్రహించడం వారికి సహజం; చిన్నవో పెద్దవో అన్న తేడా లేకుండా అన్ని రకాల … Continue reading →

అతిగా చదవడం గురించి(త్రివేణి) రచన: కె. చంద్రశేఖరన్, ఎం.ఏ., బి.ఎల్.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం పుస్తకాలు చదవడానికి వెచ్చించే సమయమే అత్యంత ఫలవంతమైనదని భావించే సహజ ప్రవృత్తి మనలో చాలామందిలో ఉంటుంది. పుస్తకాలకే అంకితమైన జీవితమే ఉత్తమమైనదని చాలామంది అనుకుంటారు. నిస్సందేహంగా, పండితునికి, రచయితకు వారి దైనందిన జీవనం కోసం నిరంతర పఠనం అవసరం. అలాగే, ప్రొఫెసర్ తన అధ్యయన గదిలో, న్యాయవాది తన … Continue reading →

’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు ‘’మార్క్ ట్వైన్ -3 VI. రేపటితో మా వివాహ వార్షికోత్సవం ముప్పై ఆరవది. నా భార్య ఇరవై రెండు నెలల పాటు నిరంతర అనారోగ్యంతో బాధపడి, ఒక సంవత్సరం ఎనిమిది నెలల క్రితం ఇటలీలోని ఫ్లోరెన్స్‌లో ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్ళిపోయింది. 1867 వేసవిలో, ఆమెకు ఇరవై రెండవ ఏట, స్మిర్నా అఖాతంలో “క్వేకర్ సిటీ” … Continue reading →

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.26 వ భాగం.21.7.26.

వాల్మీ కి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ.ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య 247 వ భాగం.21.7.26.

‘’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు ‘’మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర –2 పరిచయం II. రచయితగా నా అనుభవాలు 1867 సంవత్సరం ప్రారంభంలో మొదలయ్యాయి. నేను ఆ సంవత్సరం మొదటి నెలలో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో నుండి న్యూయార్క్‌కు వచ్చాను. కొద్దిసేపటికే, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో ‘ది బులెటిన్’ పత్రికలో రిపోర్టర్‌గా, ఆ తర్వాత ‘ది కాలిఫోర్నియన్’ పత్రికకు ఎడిటర్‌గా నాకు పరిచయమైన చార్లెస్ హెచ్. వెబ్, నేను కొన్ని … Continue reading →

‘’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు  ‘’మార్క్ ట్వైన్ ఆత్మకథ-1 పరిచయం. నా మరణానంతరం ఇది ప్రచురితమైనప్పుడు, భవిష్యత్తులో రాబోయే అన్ని ఆత్మకథలకు ఈ ఆత్మకథ ఒక ఆదర్శంగా నిలవాలని నేను ఆశిస్తున్నాను. అంతేకాక, దీని రూపం  పద్ధతి కారణంగా ఇది రాబోయే అనేక శతాబ్దాల పాటు చదవబడి, ప్రశంసించబడాలని కూడా నేను ఆశిస్తున్నాను. ఆ రూపం  పద్ధతి ద్వారా గతం, వర్తమానం నిరంతరం … Continue reading →

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.246 యుద్ధ కాండ పూర్తి.20.7.26.

మతపరమైన సంగీతంలోని కొన్ని అంశాలు(త్రివేణి) రచన: డా. ఆర్నాల్డ్ ఎ. బేక్-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం మతం అంటే, తనకంటే ఉన్నతమైన ఒక శక్తిపై తాను ఆధారపడి ఉన్నానని మానవ మనస్సు గ్రహించడమే. ఈ గ్రహింపు ఏ రూపంలో ఉన్నా, ఆ శక్తికి ఏ పేరు పెట్టినా సరే. లేదా, విస్తృతమైన అర్థంలో తీసుకుంటే, దేవునిపై మానవుడు ఆధారపడి ఉండటాన్ని మరియు … Continue reading →

శ్రీ టి. ఆర్. వెంకటరామ శాస్త్రి(త్రివేణి)  “సి. ఎస్.”ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం మద్రాసు ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక మండలి (Executive Council) సభ్యత్వానికి శ్రీ వెంకటరామ శాస్త్రి రాజీనామా చేసిన మరుసటి వారంలో, నేను ఒక స్నేహితుడి ఇంట్లో జరిగిన అల్పాహార విందులో పాల్గొనే అవకాశం కలిగింది. సహజంగానే, ఆ వారం అందరూ చర్చించుకుంటున్న ఆ ముఖ్య విషయంపైనే సంభాషణ … Continue reading →

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.245 వ భాగం.19.7.26. వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.245 వ భాగం.19.7.26.

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం. 23 వ భాగం.18.7.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.244 వ భాగం.18.7.26.

మైఖేల్మాస్(త్రివేణి) రచన: మార్సియా ఎ. బి. డాడ్‌వెల్-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం “మన అసలైన సమస్య మన జడత్వమే,” అని అలెక్సిస్ కారెల్ తన యుగపురుష గ్రంథమైన ‘మ్యాన్, ది అన్‌నోన్’లో అంటారు. వేగం జీవిత చక్రాలను అత్యంత వేగంగా తిప్పుతున్న ఈ యుగంలో—ఒక మనిషి ఆరు రోజుల కన్నా తక్కువ సమయంలో భూమి చుట్టూ, 13.5 గంటలలో అట్లాంటిక్ మహాసముద్రాన్ని దాటగల … Continue reading →

‘’ముందు నన్ను చంపి తరువాత నా చెట్ల మీద చెయ్యి వేయండీ….’అంటూ ఇసుక తిన్నెలమీద 1360 ఎకరాలలో తాను పెట్టి,పెంచి,పోషించిన వృక్షప్రేమికుడు –అస్సాం జోర్హట్ కు చెందిన-పద్మశ్రీ  ‘’ముందు నన్ను చంపి తరువాత నా చెట్ల మీద చెయ్యి వేయండీ….’అంటూ ఇసుక తిన్నెలమీద 1360 ఎకరాలలో తాను పెట్టి,పెంచి,పోషించిన వృక్షప్రేమికుడు –అస్సాం జోర్హట్ కు చెందిన-పద్మశ్రీ జాదవ్ … Continue reading →

దక్షిణ భారతదేశంలో మరాఠీ కవులు(త్రివేణి ) రచన: బి. ఆర్. దేశ్‌పాండే, M.A., LL.B.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం దక్షిణ భారతదేశం వైపు మరాఠీ భాషను  సంస్కృతిని విస్తరించిన ఘనత సంత్ రామదాసుకే దక్కుతుంది. ఆయన తన ప్రసిద్ధ పంక్తులలో మహారాష్ట్ర విస్తరణ విధానాన్ని ఇలా ఉద్ఘాటించారు: “మరాఠా తితుకా మెళవావా” (మరాఠాలందరూ ఏకం కావాలి) … Continue reading →

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.22 వ భాగం.17.7.27.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.243 వ భాగం.27.6.26.

కాంచీపురంలో కొత్తగా కనుగొనబడిన కుడ్యచిత్రాలు(త్రివేణి ) రచన: ఎం. ఎస్. సుందర శర్మ, బి.ఏ.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం స్ఫటికానికి వలెనే, సంస్కృతికి కూడా అభివృద్ధి చెందే అక్షాలు (axes) ఉంటాయి. వాటిలో ఏదైనా ఒకటి కుంటుబడితే, అది మొత్తం రూపాన్ని వికృతం చేయడమే కాకుండా, దాని అందాన్ని  విలువను కూడా హరిస్తుంది. అన్ని పార్శ్వాలు సమతుల్యంగా అభివృద్ధి చెందడం వల్ల దాని … Continue reading →

శ్రీ బిపిన్ చంద్ర గారి ఆధునిక భారత దేశ చరిత్ర.11 వ భాగం.16.7.26. శ్రీ బిపిన్ చంద్ర గారి ఆధునిక భారత దేశ చరిత్ర.11 వ భాగం.16.7.26.

జి. కృష్ణ గారి అప్పుడు ఇప్పుడు.11 వ భాగం.,16.7.26.

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.21 వ భాగం.16.7.26. మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.21 వ భాగం.16.7.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.242 వ భాగం.16.7.26.

రచన: పి. నారాయణ కురుప్, ఎం.ఏ., బి.ఎల్.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం 1922 ఏప్రిల్‌లో కవి గారి మరణవార్త, ఆ సంఘటన జరిగిన పక్షం రోజుల తర్వాత మద్రాసులో ఉన్న నాకు చేరింది. నేను దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యాను;  అత్యంత దుఃఖించాను. ఆ తర్వాత మూడు నాలుగు రోజుల పాటు, నేను అప్పుడు నివసిస్తున్న పెరంబూర్‌లోని ‘హైదరీ గార్డెన్’ చుట్టుపక్కల పొలాల్లోనూ, తోటలలోనూ ఏకాంతంగా ధ్యానిస్తున్నప్పుడు, నా దుఃఖం నుండి కవి … Continue reading →

రచన: కె. బాలసుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం ఇది మన జాతీయ ఉల్లాస  ప్రార్థనా దినం. ప్రతి హిందూ గృహం ఉత్సాహభరితమైన ముఖాలు, కొత్త దుస్తులతో వెలిగిపోతూ, బాణసంచా చప్పుళ్లు  పిల్లల సందడితో కళకళలాడుతూ, ఆనందంతోనూ సంగీతంతోనూ నిండి ఉంటుంది. కానీ, 1835 నాటి దీపావళి రోజున, భారతదేశపు గొప్ప సంగీత విద్వాంసులలో  వాగ్గేయకారులలో ఒకరైన ఒక మహానుభావుని అకాల మరణం … Continue reading →

శృంగేరికవి ‘’ఎరుక( లపూడి )గల’’ శర్మగారి ‘రాఘవీయమే ’రాఘవా’’ శతకం   బ్రహ్మశ్రీ ఎరుకలపూడి సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారు రచించి ,ఈ జూన్ లో ప్రచురించి ఆత్మీయంగా పంపిన రాఘవ శతకం నిన్ననే చేరింది .వీరు గు౦టూరు జిల్లా సత్తెననపల్లి తాలూకా కృష్ణాతీరగ్రామం కామేపల్లిలో జన్మించి ,విజయవాడ లయోలాకాలేజిలో బబిస్. సి. పట్టభద్రులై సౌత్ వెస్ట్రన్ రైల్వే … Continue reading →

ఒపెరా మరియు భారతీయ సంగీతం(త్రివేణి ) (దిలీప్ కుమార్ రాయ్ కళాప్రస్థానాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావిస్తూ రచన: కాళిదాస్ మజుందార్- ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం సంగీతంలోని నాటకీయ లక్షణాలను—అదీ సంప్రదాయ భావనలకు భిన్నంగా—వివరించడమే ఈ సమీక్ష ఉద్దేశ్యం. మన దేశంలో ‘సంగీత నాటకం’ (music-drama) అనే ప్రక్రియ పెద్దగా ప్రాచుర్యంలో లేదన్న విషయాన్ని ముందుగా గుర్తించాలి. అయితే, దీనిని కేవలం … Continue reading →

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.19 వ భాగం.14.7.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.240 వ భాగం.14.7.26.

రోమైన్ రోలాండ్ రచించిన “రామకృష్ణ” (త్రివేణి ) రచన: డా. ఆర్. వైద్యనాథస్వామి, ఎం.ఏ., డి.ఎస్.సి., పి.హెచ్.డి.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం అన్ని ప్రాంతాలలోని గొప్ప సాధువులు, ప్రవక్తల సందేశం వారి తక్షణ పరిసరాలను దాటి, అనేక వక్రమార్గాల ద్వారా, వికసిస్తున్న మానవ ఆత్మపై తన రూపాత్మక ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. కానీ వారి సందేశాన్ని నేరుగా స్వీకరించి, ప్రసారం చేసే వరం అందరికీ ఉండదు. జాతి, మతపరమైన పక్షపాతాలు, మన … Continue reading →

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.239 వ భాగం.13.7.26.

 మహారాష్ట్ర మరాట్వాడా లాతూర్ లోని ఖండాలి గ్రామ ప్రజల దాహార్తిని నీటి పటాలద్వారా పరిష్కరించిన –పరమేశ్వర పౌల్ ఆయన మరాఠ్వాడాలో నీటి కోసం మైళ్ల దూరం నడిచారు. దశాబ్దాల తర్వాత , ఆయన రూపొందించిన వర్షపాత పటాలు 100 కు పైగా గ్రామాలకు లక్షలాది లీటర్ల నీటిని ఆదా చేయడం ప్రారంభించింది. లాతూర్‌లోని ఖండాలి అనే ఒక నిరాడంబరమైన గ్రామంలో , ప్రచండ వేసవి … Continue reading →

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.238 వ భాగం.10.7.27. వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.238 వ భాగం.10.7.27.

ముకుల్ డే: చిత్రకారుడు , ఎచింగ్ కళాకారుడు(త్రివేణి ) రచన: ఓ. సి. గంగోలి-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం మన దినపత్రికలలో రాజకీయ సంఘటనలకు మరియు పరిణామాలకు సాధారణంగా ఇచ్చే అధిక ప్రాధాన్యత, భారతదేశ భవిష్యత్తు చరిత్ర దృష్ట్యా అత్యంత కీలకమైన ఇతర అంశాలను విస్మరించేలా చేస్తుంది. రాజకీయ స్వాతంత్ర్య పోరాట పురోగతిని గొప్పగా చాటడంలోనే అధిక … Continue reading →

స్టేట్ బాంక్ స్వీపర్ నుంచి జనరల్ మేనేజర్ ఆఫీసర్ దాకా ఎదిగినమహారాష్ట్రకు చెందిన –శ్రీమతి ప్రతీక్ష తండ్వాల్కర్ విజయం అనేది కఠోర శ్రమ, అచంచలమైన నిబద్ధత మరియు పట్టుదలకు అతీతమైనది. ఈ మాట 58 ఏళ్ల ప్రతీక్ష తండ్వాల్కర్‌కు అక్షరాలా నిజం. ఆమె తన వృత్తిని ఒక స్వీపర్‌గా ప్రారంభించి, ఎస్‌బిఐలో అసిస్టెంట్ జనరల్ మేనేజర్‌గా ఎదిగారు! ఇది ఆమె అకుంఠిత … Continue reading →